CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN ĐỊA PHƯƠNG
II. Các kiểu nhân hóa
1. Hình ảnh Bác Hồ
- Hình dáng t thế: Sử dụng từ láy, nhân hóa: Chiều sâu tâm trạng lo lắng.
- Thời gian, không gian: Đêm khuya lạnh lẽo, vắng lặng.
D. Củng cố (2')
- Gv nhận xét khái quát bài E. Hớng dẫn học bài (1') - Soạn tiết 2 của bài .
Ngày soạn:4/3/2013 Ngày giảng:7/3/2013
Tiết 97, Bài 23
Văn bản: đêm nay bác không ngủ
( Tiếp) Minh Huệ
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức
- Cảm nhận đợc tình yêu thơng lớn lao của Bác Hồ dành cho bộ đội, dân công và tình cảm của ngời chiến sĩ đối với Ngời trong bài thơ
- hiểu đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài thơ.
- Kính yêu Bác Hồ, biết ơn thế hệ cha anh 2. Kĩ năng
- Tìm hiểu sự kết hợp giữa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong bài thơ.
- Trình bày đợc suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ
3. Thái độ
- Tình cảm kính yêu với Bác.
* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng 1. Kiến thức
- Hình ảnh Bác Hồ trong cảm nhận của ngời chiến sĩ.
- Sự kết hợp giữa yếu tố tự sự, miêu tả với yếu tố biểu cảm và các biện pháp nghệ thuật khác đợc sử dụng trong bài thơ.
2. Kĩ năng
- Tìm hiểu sự kết hợp giữa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong bài thơ.
- Trình bày đợc suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ
II.Các kỹ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài III. đồ dùng
1. Giáo viên
- Giáo án, tài liệu tham khảo.
2. Học Sinh
- Học bài và chuẩn bị bài trớc khi đến lớp.
IV. phơng pháp, kỹ thuật dạy học 1. Phương pháp
Đọc sáng tạp, dùng lời có nghệ thuật, 2. Kĩ thuật dạy học
V. Các bớc lên lớp A. ổn định tổ chức (1') B. Kiểm tra bài cũ ( 5') - Câu hỏi: Đọc thuộc bài thơ
- Đáp án: sgk t 61, 62
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
* Hoạt động 1: Khởi động( 1')
Gv nhắc lại nội dung của bài học trớc và dẫn vào bài mới
Hoạt động 2 Hớng dẫn tìm hiểu văn bản ( Tiếp) 17' Mục tiêu:
- Cảm nhận đợc tình yêu thơng lớn lao của Bác Hồ dành cho bộ đội, dân công và tình cảm của ngời chiến sĩ đối với Ngời trong bài thơ
hiểu đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài thơ.
Đồ dùng dạy học:
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Quan sát kênh hình
Nét ngoại hình ấy biểu hiện điều gì ở Bác?
- chiều sâu tâm trạng.
Tìm những từ ngữ, hình ảnh chỉ cử chỉ, hành động của Bác?
- Đốt lửa, đi dém chăn cho từng ngời, nhón chân nhẹ nhàng.
Qua hành động, cử chỉ ấy đã thể hiện điều gì ở Bác đối với bộ đội?
- yêu thơng, chăm sóc ân cần chu đáo.
Ta có thể so sánh Bác nh ai?
- Ngời cha, ngời mẹ.
Trong các hành động ấy, hành động nào gây cho em xúc động nhất? vì sao?
- Nhón chân nhẹ nhàng.
Lời nói của Bác thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh nào?
- “Cháu cứ an lòng Bác thơng mau mau
Tâm t của Bác đợc bộc lộ qua câu thơ nào?
- Nỗi lòng sự lo lằng đới với bộ đội, nhân d©n.
Qua đó đã bộc lộ điều gì trong tâm trạng của Bác?
II/ Tìm hiểu văn bản 1. Hình ảnh Bác Hồ
Cử chỉ hành động: Sử dụng động từ, từ ngữ chọn lựa: Tình yêu thơng chứa chan, sự chăm sóc ân cần, tỉ mỉ, chu đáo. Bác nh ngêi me, ngêi cha.
- Lời nói: Vắn tắc, mộc mạc, giản dị.
Bộc lộ nỗi lòng, sự lo lắng.
- Nỗi lòng sự lo lằng đới với bộ đội, nhân d©n.
Qua 2 hình ảnh Mái tóc bạc và Chòm râu hơi dài, tác giả dùng nghệ thuật gì? Tác dụng của nó?
- ẩn dụ. Ca ngợi vị lãnh tụ Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Việt nam.
So sánh 2 câu thơ: “Ngoài trời ma lâm th©m, “Trêi th× ma l©m th©m?
- Câu 1 miêu tả thiên nhiên, Câu 2 trĩu nặng sự lo lắng, tâm sự.
*Tích hợp nội dung học tập và làm việc theo tấm gơn đạo đức Hồ Chí Minh:
Qua các phơng diện trên, hình ảnh Bác hiện ra trong bài thơ nh thế nào?
- Giản dị, gần gũi, thân thuộc, hết sức lớn lao.
Gv: Ngợi ca vẻ đẹp của Bác thơng dân quên mình, đồng cam cộng khổ cùng nhân dân.
Cách miêu tả hình ảnh Bác theo thứ tự nào?
lời văn? Ngôn từ gì?
- Thời gian, không gian, cử chỉ, lời nói, tâm trạng; thơ 5 chữ, từ láy.
Tác dụng cách miêu tả đó?
Trong bài, anh đội viên thức dậy mấy lần?
và anh thấy gì?
Lúc đó anh có thái độ, tâm trạng gì?
Anh đội viên nhìn Bác, có thái độ?
Khi thấy Bác đốt lửa, dém chăn, đii nhẹ nhàng, anh đội viên có tâm trạng gì?
Tiếp đến anh đội viên cảm nhận về Bác trong trạng thái gì?
Anh cảm nhận nh thế nào về Bác?
Trong sự xúc động cao độ, anh đội viên đã
làm gì? Lúc đó anh có tâm trạng gì?
Qua lời hỏi đó, cho biết tình cảm gì dối với Bác?
Lần thức dậy thứ 3 vào thời điểm nào?
Tại sao anh đội viên không ngủ tiếp đợc?
=> Bác thật giản dị, gần gũi, chân thực mà hết sức lớn lao. Một tấm lòngyêu th-
ơng sâu nặng đói với đồng bào, chiến sĩ.