B. Kiểm tra bài cũ (5')
II. Luyện tập Bài 1. Chỉ ra những việc mà các nhân
Gv gọi hs trả lời
Nhận xét vai trò, ý nghĩa của các nhân vật:
Tóm tắt truyện ST,TT?
Vì sao truyện lại được gọi Sơn Tinh, Thuỷ Tinh?
Đổi thành vua Hùng kén rễ được không?
Đổi truyện vua Hùng, Mị Nương, ST, TT ? Có thể đổi thành nhan đề khác?
Nếu còn thời gian hướng dẫn hs về nhà làm
a. Nhận xét vai trò, ý nghĩa của các nhân vật:
+ Vua Hùng: nv phụ nhưng không thể thiếu, vì ông là người quyết định cuộc hôn nhân lịch sử.
+ Mị Nương: nv phụ nhưng không thể thiếu. Vì nếu không có nàng thì không có chuyện 2vị thần xung đột ghê gớm.
+ Thuỷ Tinh: nv chính nói tới nhiều – hình ảnh thần thoại hoá sức mạnh của lũ, bão ở vùng châu thổ sông Hồng.
+ Sơn Tinh: nv chính đối lập với TT, người anh hùng chống lũ lụt của nhân dân việt cổ.
b.
HS tóm tắt
c. Sơn Tinh , Thuỷ Tinh -> tên 2 nhân vật chính của truyện.
- Vua Hùng kén rễ: Chưa nói rõ nội dung chính của truyện.
- Truyện Hùng Vương, Mị Nương, ST và TT: thừa 2 nhân vật phụ.
-> Năm năm báo oán, đời đời đánh ghen; hờn ghen; bài ca thắng lũ bão.
Bài 2. Cho nhan đề truyện một lần không vâng lời. Em hãy tưởng tưởng để kể một câu chuyện theo nhan đề ấy.
D. Củng cố (2')
- GV khai quát lại nội dung bài học E. Hớng dẫn học bài (1') - Học ghi nhớ, làm bài tập
- Chuẩn bị văn bản: Sự tích Hồ Gươm.
Ngày soạn:09/9/2012 Ngày giảng:12/9/2012
Tiết 13+14, Bài 4
Văn bản: sự tích hồ gơm
Hướng dẫn đọc thêm I. Mục tiêu:
- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sự tích hồ gươm.
- Hiểu được vẻ đẹp của một số hình ảnh, chi tiết kì ảo giàu ý nghĩa trong truyện.
- Đọc hiểu, phân tích, kể - Trân trọng quá khứ
* Trọng tâm kiến thức kỹ năng 1. Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện trong truyện.
- Truyền thuyết địa danh
- Cốt lõi lịch sử trong một tác phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùng Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
2. Kĩ năng
- Đọc hiểu văn bản truyền thuyết.
- Phân tích để thấy được ý nghĩa sâu sắc của một số chi tiết tưởng tượng trong truyện.
- Kể lại được truyện.
II.Các kỹ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài III. đồ dùng
1. Giáo viên:
- Giáo án, tài liệu tham khảo. Tranh sự tớch Hồ Gươm, ảnh cảnh Hồ Gươm
2. Học Sinh:
- Học bài và chuẩn bị bài trớc khi đến lớp
IV. phơng pháp, kỹ thuật dạy học 1. Phơng pháp
Dùng lời có nghệ thuật, thảo luận nhóm 2. Kü thuËt.
V. Các bớc lên lớp A. ổn định tổ chức (1') B. Kiểm tra bài cũ ( 5')
GV treo bảng phụ, HS lên bảng điền Đ hay S
(Đ) Truyện Sơn Tinh, TT là câu chuyện tưởng tượng kì ảo (Đ) Truyện Sơn Tinh, TT có cái lõi là sự thật lịch sử
(S) Truyện Sơn Tinh, TT là một truyện thần thoại
(Đ) Truyện Sơn Tinh, TT thể hiện sức mạnh và ước mong của người việt cổ muốn chế ngự thiên tai.
(Đ) Truyện Sơn Tinh, TT suy tôn ca ngợi công lao trị thuỷ dựng nước của các vua Hùng
(S) Truyện Sơn Tinh, TT giải thích hiện tượng sông núi ở nước ta.
C. Tiến trình tổ chức các hoật động dạy và học
* Hoạt động 1: Khởi động( 1')
Giữa Thủ đô Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội, Hồ Gươm đẹp như một lẵng hoa lộng lẫy và duyên dáng. Những tên gọi đầu tiên của hồ này là hồ Lục Thuỷ, Tả Vọng, Thuỷ Quân. Đến thế kỉ V, hồ mới mang tên là hồ Gươm, hay hồ Hoàn Kiếm, gắn với sự tích trả gươm thần của người anh hùng đất Lam Sơn: Lê Lợi.Nội dung như thế nào chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học.
Hoạt động 2 Hớng dẫn đọc và thảo luận chú thích 15' Mục tiêu:
Đọc, tìm hiểu chung về văn bản
Đồ dùng dạy học:
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
HS nêu cách đọc, GV goi 2 HS đọc Em có hiểu biết gì về Lê Lợi?
Gv mở rộng, kết luận
Gv giảng
Theo em Sự tích Hồ Gươm thuộc truyền thuyết nào?
HD HS giải nghĩa một số từ khó: Bạo ngược, thiên hạ, tuỳ tòng, phó thác, Tả Vọng…
I. Đọc tìm hiểu chú thích 1. Đọc
2. Tìm hiểu chú thích
- Lê Lợi là linh hồn của cuộc kháng chiến vẻ vang của nhân dân ta chống giặc Minh xâm lược ở thế kỉ XV.
- Truyền thuyết địa danh là loại truyền thuyết giải thích nguồn gốc lịch sử của một địa danh.
- Sự tích Hồ Gươm là một trong những truyền thuyết tiêu biểu nhất về về hồ Hoàn Kiếm và Lê Lợi.
Hoạt động 3 Hớng dẫn tìm hiểu bố cục 10'
Mục tiêu:
Chỉ ra bố cục văn bản
Đồ dùng dạy học:
Bảng phụ
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Kết cấu văn bản có thể chia làm mấy phần?
Nội dung của mỗi phần?
II. Bố cục
Chia làm hai phần
- Phần 1: Từ đầu….đất nước
Long Quân cho nghĩa quân mượn gươm thần để đánh giặc.
- Phần 2: Còn lại
Long Quân đòi gươm sau khi đất nước hết giặc.
Hoạt động 4 Hớng dẫn tìm hiểu văn bản 45'
Mục tiêu:
Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sự tích hồ gươm. Hiểu được vẻ đẹp của một số hình ảnh, chi tiết kì ảo giàu ý nghĩa trong truyện.
Đồ dùng dạy học:
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hs đọc sgk
Đức Long Quân cho nghĩa quân mượn gươm thần trong hoàn cảnh nào?
Lê Lợi nhận được gươm thần như thế nào?
Lưỡi gươm 3 lần chui vào lưới Lê Thận, em thử nhận xét đánh giá đó là lưỡi gươm như thế nào?
Lưỡi gươm dưới nước, chuôi gươm trên rừng, những chi tiết này có ý nghĩa gì?
Chi tiết tra gươm vào chuôi vừa như in có ý nghĩa gì?
Sức mạnh thần kì của gươm thần gợi đến câu chuyện nào?
- Truyện Thánh Gióng
Thanh gươm chỉ phát sáng khi có Lê Lợi có ý nghĩa gì?
III. Tìm hiểu văn bản
1. Lê Lợi được Long Quân cho mượn gươm thần và đã đánh thắng giặc
-Hoàn cảnh: giặc Minh đô hộ nước ta ->Lưỡi gươm 3 lần chui vào lới Lê Thận
=> Đó chỉ có gươm thần mới như vậy và ở đây gươm đã tìm đến đúng người
-Chuôi gươm nạm ngọc trên ngọn cây đa ở rừng --> khả năng cứu nước ở khắp nơi từ sông nước đến núi rừng.
-Tra gươm vào chuôi gươm vừa như in, nguyện vọng dân tộc ta là nhất trí ->trên dưới một lòng, hợp nhau tạo thành sức mạnh.
->Cuộc khởi nghĩa chống quân Minh không phải bắt đầu từ triều đình mà là từ chốn thôn cùng ngõ hẻm, từ núi rừng Lam Sơn. Chính từ nông dân cuộc khởi nghĩa được nhóm lên. Thanh gươm toả sáng như cũng cố niềm tin như thúc dục lên đường, đem hết sức mạnh cho người anh hùng trong những cuộc chiến đấu còn gian nan, vất vả và đây là sực mạnh tập hợp mọi người xung quanh nên Lê Lợi đã nhận trách nhiệm trước dân tộc
Hãy chỉ ra sức mạnh của gươm thần đối với nghĩa quân Lam Sơn?
Chi tiết kể về sực mạnh của gươm thần có ý nghĩa gì?.
Sau khi đánh thắng giặc có cần đến gươm thần nữa không?
Vì sao Long Quân sai rùa vàng đòi lại gươm thần?
Cảnh đòi gươm và trả gươm diễn ra như thế nào?
Việc trả lại gươm thần có ý nghĩa gì?
Chi tiết gươm và rùa đã chìm dưới nước người ta vẫn còn thấy vật gì sáng le lói dưới mặt hồ xanh có ý nghĩa gì?
=> Ánh sáng của chính nghĩa, hào quang của chiến thắng còn lưu lại mãi muôn đời.
Việc đổi tên hồ Tả Vọng thành hồ Hoàn Kiếm có ý nghĩa gì?
- Gươm tung hoành, gươm thần mở đường đã phát huy tác dụng trong tay Lê Lợi -> sức mạnh của nghĩa quân nhân lên gấp bội ->tác dụng màu nhiệm của vũ khí.
- Thể hiện sức mạnh quật khởi của nhân dân ta mỗi khi có giặc ngoại xâm.
2. Lê Lợi hoàn lại gươm và sự tích hồ Gươm
Hoàn cảnh đòi gươm:
- Đất nước thanh bình, đã hết giặc giã->
không cần đến gươm nữa mà cần dụng cụ để sản xuất.
-Lê Lợi đã lên ngôi vua và nhà Lê đã dời về Thăng Long.
- Cảnh đòi gươm và hoàn gươm
Nhân dịp vua ngự thuyền rồng dạo chơi khi thuyền ra giữa hồ, rùa vàng nhô lên.
- Ý nghĩa: khẳng định cuộc k/n Lam Sơn đã toàn thắng, Lê Lợi xây dựng đất nước phải lấy đức tài mà chăm lo cho dân cho nước
->Nhớ về một sự kiện lịch sử mà người anh hùng áo vải đất Lam Sơn có công lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước truyền thống đạo lí của dân tộc.
Nêu ý nghĩa của truyền thuyết Sự tích hồ Gươm?
3. ý nghĩa của truyện
- Truyện giải thích tên gọi Hoàn Kiếm, ca ngợi cuộc kháng chiến chính nghĩa chống giặc Minh do Lê Lợi lãnh đạo đã chiến thắng vẻ vang và ý nguyện đoàn kết, khát vọng hòa bình của dân tộc ta.
Hoạt động 5 Hớng dẫn tổng kết 5'
Mục tiêu:
Nhấn mạnh nội dung nghệ thuật văn bản.
Đồ dùng dạy học:
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hs đọc ghi nhớ Gv nhấn mạnh