CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN ĐỊA PHƯƠNG
E. Hớng dẫn học bài (1
I. Đọc- Thảo luận chú thích
1. Bức chân dung tự hoạ của Dế mèn
a. Ngoại hình:
+ Đôi càng mẫm bóng.
+ Những cái vuốt cứng dần, nhọn hoắt.
+ Đôi cánh trớc kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ dài chấm đuôi.
+ Đầu to nổi từng tảng.
+ Hai cái răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp.
+ Râu dài, uốn cong…
+ Cả ngời rung rinh một màu nâu bóng mì …
- Nghệ thuật: Tác giả dùng một hệ thống tính từ đặc sắc.
Nhận xét gì về hình dáng bề ngoài của Dế MÌn?
HBên cạnh việc miêu tả về hình dáng, Mèn còn tự miêu tả mình ntn? Tìm những từ miêu tả tính cách, hoạt động của dế mèn?
Nhận xét về cách miêu tả của tác giả?
HS nhËn xÐt.
Em có nhận xét gì về tính cách của nhân vật Dế Mèn trong đoạn này?
( Kiêu căng, cho mình là nhất .)…
Theo em Mèn đẹp ở chỗ nào? Cha đẹp ở chỗ nào?
-Học sinh thảo luận nhóm theo bàn( 1 phót)
(+ Đẹp ở hình dáng, tính cách: yêu đời, tự tin.
+ Nét cha đẹp: Kiêu căng, hợm hĩnh không coi ai ra g×, thÝch ra oai )…
- GV kết luận: Đây là đoạn văn đặc sắc,
độc đáo về nghệ thuật tả vật, bằng cách nhân hoá, dùng nhiều tính từ, động từ, từ láy, cách so sánh chắt lọc dùng từ chính xác Tô Hoài đã để cho Mèn tự phác hoạ … chân dung của mình ko phải là một con dế mà là một chàng dế…
- Tất cả phù hợp với thực tế của loài dế vậy bài học đờng đời là gì? chúng ta cùng … tìm hiểu ở tiết sau.
- Dến mèn là chàng dế cờng tráng, đẹp trai tự tin yêu đời, yêu cuộc sống.
b. Hành động:
+ Tôi co cẳng đạp phành phạch vào các ngọn cỏ gẫy rạp, y nh… có nhát dao vừa lia qua. Nhai ngoàm ngoạp nh… hai chiếc liềm máy..
+ Đi đứng oai vệ dún dẩy các khoeo … ch©n , rung r©u …
+ Cà khịa với mọi ngời quát mấy chị … cào cào , đá ghẹo anh gọng vó…
- Nghệ thuật: Dùng hàng loạt các động từ, biện pháp so sánh từ ngữ đắt giá.
- Dế mèn kiêu căng hợm hĩnh, không biÕt tù biÕt m×nh, biÕt ngêi.
D. Củng cố (2') - Học sinh kể lại truyện
- Mèn đợc miêu tả ở những điểm nào? đẹp ở chỗ nào, và cha đẹp ở chỗ nào?
E. Hớng dẫn học bài (1') - Tìm đọc truyện Dế Mèn phiêu lu kí.
- Chuẩn bị các câu hỏi 3.4.5 của văn bản.
Ngày soạn: 19/01/2013 Ngày giảng: 22/01/2013
Tiết 76, Bài 18
Văn bản: bài học đờng đời đầu tiên
- Tô Hoài - I. Mục tiêu:
1. Kiến thức
- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của Bài học đờng đời đầu tiên.
-Thấy đợc tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong đoạn trÝch.
2. Kĩ năng
- Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả.
- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích.
- Vận dụng đợc các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả.
3. Thái độ
Rút ra bài học cho bản thân không nên kiêu căng làm hại cho ngời khác
* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng 1. Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi.
- Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhng tính tình bồng bột và kiêu ngạo.
- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích.
2. Kĩ năng
- Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả.
- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích.
- Vận dụng đợc các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả.
II.Các kỹ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài - Tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm tốn, biết tôn trọng ngời khác.
- Giao tiếp, phản hồi /lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tởng, cảm nhận của bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện.
III. đồ dùng
1. Giáo viên:
- Giáo án, tài liệu tham khảo.
2. Học Sinh:
- Học bài và chuẩn bị bài trớc khi đến lớp
IV. phơng pháp, kỹ thuật dạy học 1. Phương pháp
Dùng lời có nghệ thuật, đọc sáng tạo 2. Kĩ thuật dạy học
- Động não: suy nghĩ về cách ứng xử của các nhân vật trong truyện.
- Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện.
- Cặp đôi chia sẻ suy nghĩ về lối sống khiêm tốn, tôn trọng ngời khác.
V. Các bớc lên lớp A. ổn định tổ chức (1') B. Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
* Hoạt động 1: Khởi động( 1')
Mèn thật đẹp trai, khoẻ mạnh, tự tin, yêu đời, song tính cách của Mèn không được mấy ai ưa? Với tính cách ấy Mèn đã gây ra hậu quả gì? Bài học đường đời đầu tiên của Mèn được rút ra từ đâu? Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp văn bản
Hoạt động 2 Hớng dẫn tìm hiểu văn bản ( tiếp) 25' Mục tiêu:
Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của Bài học đờng đời đầu tiên. Thấy đợc tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong đoạn trích.
Đồ dùng dạy học:
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
- Học sinh kể lại truyện: Đoạn từ Câu chuyện ân hận đầu tiên….
- Đoạn văn miêu tả dế Choắt ntn? Nhận xét cách miêu tả? )
HS đọc đoạn trích và phát biểu, nêu những nét miêu tả hình dáng của Dế Choắt
Diễn biến tâm lí của Mèn trong truyện có thay đổi ko? cụ thể nh thế nào?
III. Tìm hiểu văn bản
1. Bức chân dung tự hoạ của Dế mèn: