CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN ĐỊA PHƯƠNG
B. Kiểm tra bài cũ 15'
II. Thể loại.bố cục 1.Thể loại
- Thể loại: Bút kí chính luận trữ tình.
2.Bè côc 2 phÇn
Hoạt động 4 Hớng dẫn tìm hiểu văn bản 15'
Mục tiêu:
Hiểu và cảm nhận đợc vẻ đẹp của nhân vật Lợm. Nắm đợc nét đặc sắc nghệ thuật trong bài thơ.
Đồ dùng dạy học:
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
GV: Theo quan niệm của tác giả, lòng yêu nớc bắt nguồn từ đâu? Đ ợc tôi luyện thử thách nh thế nào? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu giá trị nghệ thuật, nội dung của tác phÈm.
HS đọc đoạn đầu (Yêu cầu đọc to, lu loát, rõ ràng, diễn cảm).
H. ở đoạn đầu tác giả quan niệm lòng yêu nớc bắt nguồn từ đâu?
HS. Lòng yêu nớc ban đầu là yêu những vật tÇm thêng nhÊt
H. Em hiểu tầm thờng là gì
HS. Đó là những cảnh vật hết sức bình dị, quen thuộc trong đời sống hàng ngày.
H. Những vật tầm thờng đó đợc tác giả nêu ra là gì?
HS.
H. Dựa vào mẫu câu trên em hãy tự điền tiếp những cảnh vật mà em thích.
HS.
H. Em có nhận xét gì về cách lập luận (quan niệm) về tình yêu đất nớc?
GV làm rõ cách lập luận:
C1: Dòng suối đổ vào sông-> Quy luật tự nhiên, mở ra chân lí nêu ở câu 2.
C2: Lòng yêu nớc (KQuát) là yêu những vật tầm thờng nhất (cụ thể) Lòng yêu nhà… (cụ thể)..Lòng yêu tổ quốc (KQuát).
-> Cách lập luận trong bài văn chính luận:
Tổng - Phân - Hợp.
HS. Yêu nớc không phải là tình yêu chung chung, mơ hồ, mà phải gắn với tình yêu hết sức cụ thể đó là tình yêu những vật tầm th- êng nhÊt)
H. Tiếp đó tác giả lí giải lòng yêu nớc ở khía cạnh nào?
HS. Tình yêu quê hơng trong hoàn cảnh cụ thÓ: chiÕn tranh
H. Khi đất nớc có chiến tranh ngời dân Xô
Viết nhớ đến những gì?
III. Tìm hiểu văn bản
1. Ngọn nguồn của lòng yêu nớc
+ Lòng yêu nớc ban đầu là yêu những vËt tÇm thêng nhÊt…
+ Cây trồng, phố nhỏ, vị thơm của trái c©y
(vËt gÇn gòi)
- Cách lập luận từ khái quát -> cụ thể làm nổi bật lòng yêu nớc là yêu những vËt quanh m×nh
H. Đó là những cảnh vật ntn đối với ngời dân Xô Viết?
HS. Vẻ đẹp tiêu biểu của quê hơng, những cảnh vật ấy đã ăn sâu vào tam hồn mỗi ngời dân và trở thành kỉ niệm không bao giờ phai. Khi xa quê hơng nó càng đợm vẻ thanh tú hơn niềm tự hào yêu mến.
H. Qua câu mở đầu câu kết đoạn em có nhận xét gì về NT và trình tự lập luận trong
đoạn văn?
HS.
H. Từ những lí giải đó tác giả đã khẳng
định về lòng yêu nớc là những tình cảm nào?
HS.
H. Vậy tình yêu tổ quốc, yêu nớc của ngời Việt Nam ta có cội nguồn nh vậy không?
lấy dẫn chứng?
HS thảo luận theo bàn
HS đọc tiếp phần còn lại
H. Lòng yêu nớc của mỗi ngời dân đợc bộc lộ đầy đủ sức mạnh trong hoàn cảnh nào?
HS. Lòng yêu nớc đợc bộc lộ đầy đủ nhất trong chiến tranh: "Đem nó vào lửa đạn gay go, thử thách một mất, một còn, cuộc sống và số phận của mỗi ngời gắn liền làm một với vận mệnh của tổ quốc. Thể hiện với tất cả sức mãnh liệt của nó.
H. Câu nói: "Mất nớc Nga thì ta còn sống làm gì nữa" có ý nghĩa thiêng liêng ntn đối với nhân dân Liên Xô?
HS. Trong chiến tranh cuộc sống và vận mệnh mỗi ngời gắn liền với tổ quốc. Tổ quốc còn thì cuộc sống con ngời còn. Câu nói thầm kín, cháy bỏng nhất trong lòng mỗi ngời dân. Nó thật thấm thía và có lí nó kết tinh những tình cảm sâu lắng là đỉnh
điểm của lòng yêu nớc
GV tích hợp tấm gơng đạo đức HCM Liên hệ với t tởng độc lập dân tộc: hai cuộc
+ Ngời vùng Bắc: cánh rừng, sông vi na
đêm tháng sáu sáng hồng…
+ Ngời U-crai na: nhớ bóng thùy dơng + Gru di a: khÝ trêi, nói cao
+ Lê nin grat: dòng sông Nê va, tợng
đồng
+ Mát xcơva: phố cũ. điện Krem li
- Sự miêu tả tinh tế, chọn lọc hình ảnh tiêu biểu, cảm xúc thiết tha sôi nổi, suy nghĩ sâu sắc với cách lập luận lô gíc chặt chẽ, linh hoạt, sáng tạo(tổng - phân - hợp)
- Lòng yêu nớc là yêu nhà, yêu làng xóm, yêu thiên nhiên, yêu mảnh đất quê hơng.
2. Lòng yêu nớc đợc thử thách trong chiÕn tranh
+ Lòng yêu nớc đợc thử thách qua lửa
đạn, qua cuộc chiến tranh chống ngoại xâm bảo vệ tổ quốc
kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ của dân tộc ta (d/c thơ, hình ảnh).
Lòng yêu nớc của Bác.
H. Trong cuộc sống ngày nay ta thể hiện lòng yêu nớc ntn?
HS thảo luận – Trình bày – NX
- Lòng yêu nớc thể hiện mãnh liệt nhất khi vận mệnh đất nớc bị đe dọa
Hoạt động 5 Hớng dẫn tổng kết 3'
Mục tiêu:
Khái quát đợc nội dung của văn bản.
Đồ dùng dạy học:
Các bớc tiến hành:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
H. Cho biết giá trị nội dung, nghệ thuật của bài?
HS đọc ghi nhớ.
GV chốt lại kiến thức về nội dung và nghệ thuËt.