1. Mục tiêu:
a. Kiến thức: Giúp Học sinh:
- Hiểu đề văn và cách làm bài văn thuyết minh.
- Quan sát, tích luỹ kiến thức và trình bầy có phương pháp là được.
b. Kĩ năng:
- Rèn cho HS kĩ năng Nhận diện đề văn TM và cách làm bài văn TM.
- Tìm ý, lập dàn ý, tạo lập một văn bản thuyết minh.
- Rèn KN tự nhận thức và KN giải quyết vấn đề.
c. Thái độ: HS có ý thức làm bài văn TM đúng yêu cầu.
2. Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, Các đề bài, hệ thống câu hỏi.
- HS: SGK, nghiên cứu bài ở nhà.
3. Các hoạt động dạy và học: (5p) a . Kiểm tra bài cũ:
- Có những phương pháp thuyết minh nào? Để viết được bài văn thuyết minh em phải sử dụng phương pháp thuyết minh nào? Vì sao?
b. Bài mới: Giới thiệu bài:
Các em đã được biết đặc điểm của phương pháp thuyết minh, 1 số phương pháp thuyết minh cụ thể. Bài học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu về đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh.
Hoạt động của GV HĐ của HS N D cầnđạt
HĐ1: HD tìm hiểu về đề văn thuyết minh. (7p) - Gọi Học sinh đọc các để
văn.
- Các đề bài trên nói lên điều gì?
- Đối tượng thuyết minh có thể gồm những loại nào?
- Làm thế nào để xác định được đề văn ấy là đề văn thuyết minh?
- Hãy ra 1 đề văn thuyết minh? ( Giáo viên tổ chức Học sinh trò chơi tiếp sức ).
Chia lớp thành 2 nhóm ( trong 5 phút ).
- Yêu cầu Học sinh nhận xét chéo.
- Giáo viên sửa chữa bổ sung. Tuyên dương nhóm làm việc tốt.
- Đề văn TM là gì?
- Học sinh đọc.
- Nêu đối tượng thuyết minh . - Con người, đồ vật, di tích, con vật, thực vật, món ăn, đồ chơi, lễ tết....
- Khi đề không Yêu cầu kể
chuyện, miêu tả, biểu cảm, tức là Yêu cầu giới thiệu thuyết minh, giải thích.
- Học sinh chơi trò chơi tiếp sức.
Học sinh tự ra đề lần lượt từng bạn, bạn này về bạn khác lên.
- Học sinh nhận xét chéo . - Tiếp thu.
Học sinh đọc ghi nhớ1.
I. Đề văn thuyết minh.
1. Đề văn.
2. Nhận xét.
*) Ghi nhớ1: SGK.
HĐ2 : HD tìm hiểu cách làm bài văn thuyết minh. (10p) - Gọi Học sinh đọc.
- Đề Yêu cầu gì?
- Đề không có chữ "thuyết minh", nhưng rõ ràng là thuyết minh. Vậy t/c của đề bài thuyết minh là gì?
- Đề này khác gì so với đề
- Đọc văn bản: Chiếc xe đạp.
- Thuyết minh về chiếc xe đạp.
- Nếu đề miêu tả thì phải miêu tả 1 chiếc xe đạp cụ thể. Ví dụ:
Chiếc xe đạp của em, mẹ em hoặc bố em... xe màu gì ? xe nam hay xe nữ, xe VN hay xe nước ngoài . - Đề thuyết minh thì Yêu cầu
II. Cách làm bài văn thuyết minh 1.
1. Ví dụ.
Văn bản: chiếc xe đạp.
2. Nhận xét.
miêu tả ?
- Chỉ ra phần MB, TB, KB và cho biết ND mỗi phần?
- Tác giả giới thiệu về chiếc xe đạp như thế nào ? - Có thể diễn đạt cách khác không? Hãy trình bầy cách diễn đạt của em
- Để giới thiệu chiếc xe đạp thì phải dùng phương pháp gì ?
- Bài viết chiếc xe đạp gồm mấy bộ phận. Các bộ phận đó là gì?
- Các bộ phận được giới thiệu theo thứ tự nào?
Có hợp lý không? Vì sao?
- Nếu trình bầy theo lối liệt kê: Xe đạp có khung
xe,bánh xe, càng xe, xích lốp, đĩa, bàn đạp...có được không? Vì sao?
Giáo viên kết luận: Cách giới thiệu về chiếc xe đạp như văn bản trên là hoàn toàn hợp lý.
- Giáo viên gọi Học sinh đọc ghi nhớ ( sgk ).
trình bầy xe đạp như 1 phương tiện giao thông( t.. ) đại chúng, phổ biến. Do đó cần trình bầy về cấu tạo, tác dụng của loại phương tiện này.
1. MB: ...nhờ sức người: giới thiệu khái quát về phương tiện xe đạp.
2. TB: ...Tay cầm: Giới thiệu cấu tạo xe đạp và nguyên tắc hoạt động của nó.
3. KB: Còn lại:
- Nêu vị trí của chiếc xe đạp trong đời sống của người VN hiện tại và trong tương lai .
- Học sinh đọc.
- Có .
- Học sinh tự bộc lộ.
- Phương pháp phân tích, chia sự vật ra thành các bộ phận tạo thành để lần lượt giới thiệu.
+ 3 bộ phận:
- Hệ thống chuyển động.
- Hệ thống điều khiển . - Hệ thống chuyên chở . - Học sinh trình bày.
- Không: Vì nếu như vậy sẽ không nêu lên được cơ chế hoạt động của xe cũng như công dụng của xe.
- Học sinh đọc ghi nhớ ( sgk ).
*) Ghi nhớ2: SGK.
HĐ3:HD HS luyện tập. (18p) - Giáo viên chép đề lên bảng.
- Gọi Học sinh đọc.
- Yêu cầu Học sinh tìm hiểu đề và lập dàn ý.
- Nếu còn thời gian Giáo viên có thể Yêu cầu Học sinh viết đoạn văn MB và TB.
Giáo viên đọc 1 số bài thuyết minh mẫu.
- Giới thiệu về chiếc nón lá VN . - Học sinh lập dàn ý .
1. MB: Vẻ đẹp đặc trưng, nét độc đáo của nón là VN.
2. TB: - Giới thiệu nghề nón và lợi ích kinh tế .
- Giới thiệu quy trình làm nón.
- Giới thiệu giá trị của nón lá . 3. KB: Vai trò của chiếc nón lá trong chỉnh thể văn hoá Việt Nam.
- Viết MB và TB, trình bày, nhận xét.
- Nghe, hiểu.
III. Luyện tập.
1. Bài tập 1.
c. Củng cố: (3p) Thế nào là đề văn TM? Cách làm bài văn TM?
d. Dặn dò: (2p) Về nhà:
- Học ghi nhớ .
- Viết thành bài văn hoàn chỉnh cho đề trên ( bài tập 1 ).
- Lập dàn ý cho đề văn: "áo dài VN".
- Chuẩn bị cho bài mới: Tiết 52 : "Chương trình địa phương"( phần văn ).
- Yêu cầu: Lập danh sách các nhà văn, nhà thơ sống và sáng tác ở Hải Phòng.
- Sưu tầm các sáng tác: Thơ, Văn, Bài hát về thành phố Quê Hương.
Tiết 52