HAI CHỮ NƯỚC NHÀ
2. Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ
? Em cã nhËn xÐt g× vÒ cách dùng từ ngữ và nghệ thuật của tác giả?
Tác dụng của nghệ thuật ( Cảnh thiên nhiên hiện lên ntn)?
Nhận xét Điệp từ “với”, các động
từ chỉ đặc điểm của hành
động “gào, hét”
=> Cảnh núi rừng đại ngàn, hoang vu, bí ẩn.
? Giữa không gian hoang vu, hùng vĩ ấy hình ảnh chúa tể của muôn loài hiện lên ntn?
Bớc chân dõng dạc, đờng hoàng.
Lợn tấm thân nh sóng cuén.
mắt thần đã quắc, mọi vËt im l×m.
=> Thoả mãn tự hào về
=>T thế dõng dạc, đờng hoàng, oai phong, lẫm liệt với tâm trạng hài lòng
m×nh.
? Em cã nhËn xÐt g× vÒ cách sử dụng từ ngữ, giọng điệu của khổ thơ?
=> Nhịp thơ ngắn, uyển chuyển, giọng điệu hùng tráng, dữ dội.
- Sử dụng các từ ngữ gợi tả hình dáng.
Vẻ đẹp oai phong, lẫm liệt giữa núi rừng uy nghiêm, hùng vĩ.
G: Những câu thơ sống động, giàu chất tạo hình, diễn tả chính xác vẻ đẹp uy nghi, dũng mãnh mềm mại, uyển chuyển của chúa tể sơn lâm.
? Yêu cầu h/s theo dõi khổ 3. ở đoạn thơ này con hổ nhớ lại những kỉ niệm gì về chốn rừng x- a ?
Những đêm vàng bên bờ Ngày ma chuyển bốn ...
B×nh minh c©y xanh nắng
Những chiều lênh láng máu..
? Có ý kiến cho rằng
đoạn thơ nh “bộ tranh tứ bình độc đáo”về chúa sơn lâm? ý kiến của em ntn?
( HS thảo luận theo nhãm ).
=> Bộ tranh tứ bình đẹp léng lÉy.
- Đoạn 3: có thể coi nh một bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy. Bối cảnh, cảnh núi rừng hùng vĩ, tráng lệ với con hổ uy nghi làm chúa tể.
+ Đó là cảnh “đêm vàng bên bờ suối” hết sức diễm ảo với hình ảnh con hổ “say mồi đứng tan”đầy lãng mạn.
+ Đó là cảnh “ngày ma
chuyển ” với hình ảnh con hổ mang dáng dấp đế v… ơng đang yên lặng ngắm giang sơn của mình.
+ Đó là cảnh “bình minh cây xanh nắng gợi”chan hòa ánh sáng, rộn rã tiếng chim đang ca hát cho chúa sơn lâm ngủ.
+ Đó là hình ảnh chúa sơn lâm đang khao khát chờ đợi bóng đêm để mặc sức tung hoành nơi vơng quốc rộng lớn, đầy bí ẩn của mình.
G: ở cảnh nào núi rừng cũng mang vẻ đẹp hùng vĩ thơ mộng và con hổ nổi bật lên với t thế lẫm liệt, kiêu hùng, đúng là một chúa sơn lâm đầy uy lực. Các màu vàng, xanh, đỏ hòa quện với nhau tạo cho bộ tứ bình thêm lộng lẫy, mạnh mẽ,
đầy ấn tợng. Ta biết Thế Lữ từng học trờng Cao đẳng Mĩ Thuật Đông Dơng cho nên ông đã vận dụng kiến thức hội họa để tăng cờng hiệu lực diễn tả của văn chơng.
? Tìm và phân tích tác dụng của các biện pháp nghệ thuật sử dụng trong bài?
- Điệp từ “ta” thể hiện khí phách ngang tàng làm chủ.
- Điệp từ “nào đâu, đâu
những” câu cảm thán cuối bài diễn tả nỗi nhớ tiếc qúa khứ khôn nguôi.
Hình ảnh ẩn dụ “đêm vàng”: đêm trắng sáng mọi vật nh đợc nhuốm màu vàng, ánh trăng nh tan chảy trong không gian.
? Qua các biện pháp nghệ thuật đó góp phần diễn tả tâm trạng của con hổ ntn?
=> TiÕc nèi cuéc sèng thơ mộng, tự do giữa chốn sơn lâm.
G: Đến đây ta sẽ thấy hai cảnh tợng đợc miêu tả trái ngợc nhau: cảnh vờn bách thú nơi con hổ bị nhốt và cảnh núi rừng nơi con hổ đã từng ngự trị
? Hãy chỉ ra tính chất
đối lập của hai cảnh tợng này? Sự đối lập đó có ý nghĩa gì trong việc diễn tả trạng thái tinh thần của con hổ và con ngời?
- Đối lập một bên là cảnh tù túng, tầm thờng, giả dối với một bên là cuéc sèng ch©n thËt, phóng khoáng, sôi nổi.
=> Qua nghệ thuật đối lập cho thấy nỗi chán ghÐt cuéc sèng tÇm th- ờng, giả dối và khát vọng mãnh liệt về một cuộc sèng tù do, ch©n thËt.
? Các câu thơ cảm thán mở đầu
( Hỡi oai linh ) và kết … thúc đoạn ( Hỡi cảnh rừng ) có ý nghĩa gì?…
=> Diễn tả nỗi căm ghét cuộc sống tầm thờng, giả
dối và khát vọng mãnh liệt về một cuộc sống tự do, ch©n thËt.
Oai linh, hùng vĩ, thênh thang.
=> Điệp từ, hình ảnh ẩn dụ đã diễn tả sự tiếc nuối cuộc sống thơ mộng.
=> Bộc lộ trực tiếp nỗi tiÕc nhí cuéc sèng ch©n thËt tù do.
? Bài thơ kết thúc bằng lời nhắn gửi thống thiết của con hổ tới rừng thiêng nơi nó từng ngự trị. Lời nhắn gửi ấy có ý nghĩa ntn đối với tâm trạng của con ngời VN thuở ấy?
Đó là tâm trạng của nhà thơ lãng mạn đồng thời là tâm trạng chung của ngêi d©n VN mÊt níc
đang sống trong cảnh nô
lệ, chịu số phận “nhục nhằn tù hãm”lúc bấy giờ.
Chính vì vậy, bài thơ vừa mới ra đời đã đợc công chúng say sa đón nhận.
Họ cảm thấy lời con hổ trong bài thơ chính là tiếng lòng sâu kín của họ.
III.Tổng kết
? “Nhớ rừng”là bài thơ
tiêu biểu của thơ lãng mạn, qua đó giúp em hiểu gì về thơ lãng mạn VN
( nghệ thuật )?
- Cả bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn: mạch cảm xúc sôi nổi, cuồn cuộn tuôn trào dới ngòi bút của nhà thơ.
- Đề tài mang ý nghĩa biểu tợng. Con hổ có vẻ đẹp oai hùng, đầy uy quyền ở chốn sơn lâm nay bị tù hãm trong cũi sắt, là biểu tợng thích hợp về ngời anh hùng mang tâm sự u uất.
- Hình ảnh giàu chất tạo hình, đầy ấn tợng ( những chi tiết trong cảnh sơn lâm hùng vĩ ).
- Ngôn ngữ, nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm.
- NT đặc sắc: so sánh, ẩn dụ, điệp ngữ, câu hỏi tu từ.
G: Bài thơ vừa giàu tính nhạc, vừa giàu tính họa, âm điệu dồi dào, cách ngắt nhịp linh hoạt. Giọng thơ khi thì say sa, tha thiết, hùng tráng, song tất cả vẫn nhất quán, liền mạch và tràn đầy cảm xúc.
? Qua đó giúp em cảm
nhận đợc nội dung gì? Hs tự rút ra phần ghi nhớ */ Ghi nhớ.
4. Củng cố: Đọc diễn cảm bài thơ.
5.Hướng dẫn tự học
- Học thuộc ghi nhớ.
- Học thuộc bài thơ.
- Soạn bài : Quê hơng.
Ngày soạn: 25. 12. 2013 Tuần: 20 Ngày giảng: 28. 12. 2013. Tiết: 75 ỒNG ĐỒ
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức :
- Sự đổi thay trong đời sống xã hội nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh cũ ngời xa gắn liền với một nét đẹp văn hóa cổ truyền của dân tộc đang bị mai mét.
- Thấy đợc sức truyền cảm nghệ thuật đặc sắc của bài thơ.Lối viết bình dị mà gợi cảm của nhà thơ trong bài thơ.
2. Kĩ năng:
- Nhận biết đợc tác phẩm thơ lãng mạn.
- Rèn kĩ năng phân tích tác phẩm.
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm thơ ngũ ngôn, phân tích hiệu qủa những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài.