? Trình bày những Hiểu biết của em
về tác giả? - Dân tộc Tày sinh 1948 năm 1981 chuyển lên công tác ở sở văn hoá tỉnh Cao Bằng. Từ 1993 là chủ tịch hội văn nghệ Cao Bằng Tác giả thờng có cách
430 430
diễn đạt độc đáo giàu hình ảnh cụ thể gợi cảm. Thơ của ông thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh mẽ, trong sáng
?
? Nêu xuất xứ của văn bản?
Em hiểu gì về bài thơ này? - In trong tập thơ Việt Nam 1945 - 1985 - Tác phẩm mợn lời một ngời cha tâm tình dặn dò với con.
2. Đọc:
? Cần đọc nh thế nào? - Giọng ấm áp, yêu thơng, tự hào
? Bài thơ chia làm mấy phần? Nội dung của mỗi phần ?
3. Bố cục: 2 đoạn
- Từ đầu đến đẹp nhất trên đời: con lớn lên trong tình yêu thơng, sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống êm đềm của quê hơng.
- Còn lại: Lòng tự hào về những truyền thèng Êy.
II. Ph©n tÝch:
Đọc đoạn1 1. Con lớn lên trong tình yêu th ơng của cha mẹ, sự đùm bọc che chở của quê h -
ơng (10p)
? Mở đầu bài thơ ngời cha nói với ngêi con nh÷ng g× ?
Chân phải.. tới cha Chân trái... tới mẹ Mét bíc... tiÕng nãi Hai bíc.. tiÕng cêi
? 4 Câu đầu có cách diễn đạt nh thế nào?
-> Cách nói bằng hình ảnh cụ thể nhiều khi vô lí, một cách ngây thơ lại chính là
độc đáo, đặc sắc trong t duy và cách diễn
đạt của ngời miền núi.
?
?
?
Những hình ảnh chân phải, chân trái một bớc, hai bớc nói lên điều g×?
Ngời cha nói với ngời con là nói tới tình cảm cội nguồn nào ?
Lời thơ nói về tình cảm gia đình nh vậy có điều gì đặc biệt ?
- Đọc thầm những câu tiếp theo
Không khí gia đình thật ấm áp, êm đềm, quấn quýt Chỉ là cách tả đứa bé lẫm chẫm tập đi, tập nói trong vòng tay, tình yêu th-
ơng chăm sóc nâng niu của cha mẹ trong gia đìnhCha mẹ luôn luôn nâng niu đón chê ch¨m chót tõng bíc ®i, nô cêi, tiÕng nói của con. Gia đình là cái nôi êm, tổ ấm
để con sống, khôn lớn trởng thành trong tình yêu và niềm mơ ớc của cha mẹ.
- Tình cảm gia đình
- Câu nói bằng hình ảnh cụ thể, ngây thơ,
độc đáo của ngời dân miền núi, câu tục ngữ của dân tọc thái “ Chân ngoài rừng, tay trong nhà” ý muốn nói ngời luôn chân luôn tay, làm hết việc ngoài rừng đến việc
431 431
?
?
Từ đó em cảm nhận nh thế nào về cảnh tợng này ?
Vì sao lời đầu tiên cha nói với con lại là điều đó ?
trong nhà chứ không phải nghĩa đen là chân ở ngoài rừng tay ở trong nhà
- Gia đình chính là cái nôi cái tổ ấm để nuôi con khôn lớn và trởng thành bên cha mẹ, cha chờ mẹ đón, cha mẹ yêu thơng nhau và yêu thơng con cái Hạnh phúc gia
đình thật giản dị
- Nhắc nhở con về tình cảm ruột thịt, cội nguồn sinh dỡng của mỗi ngời con lớn lên từng ngày, trong sự yêu thơng mong chờ của cha mẹ
?
?
Ngoài tình cảm gia đình ngời cha còn nói với con về tình cảm nào khác ?
Tình cảm làng xóm và những công việc đợc tác giả miêu tả nh thế nào ?
- Tình cảm làng xóm Ngời đồng mình yêu lắm
§an lê...
Vách nhà ken...
Rõng cho hoa..
Con đờng cho... tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ... ngày cới Ngày... đẹp nhất trên đời
? Em hiểu ngời đồng mình là gì? có thể thay thế từ ngữ khác không?
-> Ngời đồng mình là ngời cùng sống trên một miền đất cùng dân tộc có thể thay bằng ngời bản quê mình -> cách nói riêng chân tình mộc mạc mang tính địa phơng của ngời dân tộc Tày.
?
?
Các hình ảnh thơ đan cài... thể hiện một cuộc sống nh thế nào?
Ngoài nghĩa miêu tả các từ cài ken còn nói lên ý nghĩa nào khác ?
-> Cuộc sống lao động cần cù êm đềm và tơi vui của ngời đồng mình
Đan lờ bắt cá, cài vách dựng nhà cùng với hoa rừng trong câu hát then, hát lợn trong ngày hội lùng tùng...
- Các động từ đó nói lên tình gắn bó, quấn quýt trong lao động làm ăn của
đồng bào quê hơng thơ mộng và trữ tình, nghĩa tình thiên nhiên che trở nuôi dỡng con ngời cả về tâm hồn, lối sống
? Em cảm nhận nh thế nào về khổ
thơ này? - Con đợc trởng thành trong cuộc sống
lao động, trong thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình sâu nặng của ngời đồng m×nh
- Đọc phần 2 Rừng núi quê hơng thơ mộng, trữ tình che chở nuôi dỡng con ngời cả về tâm hồn, lối sống.
432 432
2. Những đức tính của ng ời đồng mình mơ
ớc của ng ời cha về con mình. (6p)
? Ngời cha nói với con về những đức tính gì của ngời đồng mình?
Thơng lắm Cua đo nỗi buồn Xa nôi chí lớn
Sống trên đá không gập gềnh
Sống trong thung không chê nghèo đói ... Thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé...
? Trong cách nói em hiểu nh thế nào
với đức tính của ngời đồng mình? -> ngời đồng mình Sống vất vả, lam lũ, mệt nhọc, nghèo đói, nhng mạnh mẽ, khoáng đạt với chí lớn luôn yêu quý tự hào gắn bó với quê hơng. Cha muốn giáo dôc con
- Sống phải có nghĩa tình thuỷ chung, biết chấp nhận vợt qua gian nan thử thách.
?
?
?
?
Ngời đồng mình còn có đức tính gì
khác?
Cuộc sống gian khổ của ngời đồng mình đợc gợi nhắc qua chi tiết hình
ảnh nào
V× sao trong lêi nãi víi con ngêi cha nhắc tới điều này ?
Ngời cha còn nói với con về ý chí của ngời đồng mình ý chí đó dợc giới thiệu qua chi tiết nào ?
- mộc mạc sống khoáng đạt, hồn nhiên, mạnh mẽ nh sông nh suối, giàu chí khí, giàu niềm tin. Họ có thể thô sơ về da thịt,
ăn mặc giản dị nhng họ không nhỏ bé về tâm hồn, ý chí và đặc biệt khát vọng xây dựng quê hơng.
Sông trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo
đói
- ngời cha muốn giáo dục con phải sống có nghĩa tình, chung thuỷ với quê hơng, biết chấp nhận và vợt qua gian nan thử thách bằng ý chí và niềm tin của mình.
Không chê bai và phản bội quê hơng dù quê hơng còn nghèo còn vất vả gian nan - Con đi nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn Sống nh sông nớc .. không lo cực nhọc
? Qua đó ngời cha muốn truyền cho
con tình cảm gì với quê hơng - Muốn con tự hào về quê hơng, truyền thống quê hơng, dặn con tự tin vững b- ớc trên đờng đời.