I. Đọc và tìm hiểu chung (7p)
3. Lời tâm niệm của nhà thơ (7p)
Ta làm một cành hoa Ta nhập vào hoà ca
403 403
? Khát vọng của nhà thơ đợc thể hiện qua từ ngữ hình ảnh nào ?
Mét nèt trÇm xao xuyÕn
- Con chim hót, cành hoa, hoà ca, nèt trÇm xao xuyÕn ..
? ở phần đầu bài thơ tác giả đã phác hoạ hình ảnh mùa xuân bằng chi tiết bông hoa và tiếng chim hót .Hình ảnh con chim, cành hoa ở khổ thơ cuối đợc nhắc lại mang một ý nghĩa mới , ý nghĩa mới ấy là g× ?
Điều tâm niệm của tác giả đợc thể hiện một cách chân thành trong hình
ảnh tự nhiên Là hình ảnh tiêu biểu chọn lọc là những vật có ích trong tự nhiên, tác giả đã dùng những hình
ảnh đẹp của thiên nhiên để nói lên - ớc nguyện của mình: Mong muốn sống có ích, cống hiến cho đời nh con chim mang tiếng hót, nh bông hoa toả hơng sắc cho đời.
? Việc tác giả nguyện làm "Một nốt trầm xao xuyến, tan biến trong hoà ca" gợi cho em suy nghĩ gì?.
- ớc nguyện khiêm nhờng, tác giả
nguyện làm một nốt trầm xao xuyến trong bản hoà ca chứ không phải là một nốt cao muốn vợt trội lên để khẳng định mình. Đó là một hình ảnh đẹp trong sự tha thiết và khiêm tốn ớc nguyện muốn đợc góp phần mình dù là nhỏ bé nhng là sự tinh tuý, đẹp nhất của chính mình cho cuộc đời chung.
? Em có nhận xét gì về cách dùng đại từ x- ng hô trong bài thơ?( Tại sao ở đầu bài thơ
xng tôi, còn ở đây lại xng ta?) Cách xng hô nh thế có giá trị biểu đạt nh thế nào ?.
-> Có sự chuyển đổi trong cách dùng
đại từ xng hô của tác giả ở đầu bài thơ xng "tôi" cuối bài thơ tác giả lại dùng đại từ ta để xng hô . Ta vừa là số ít mang sắc thái trang trọng, kiêu hãnh, vừa là số nhiều vì vậy mà vừa nói đợc niềm riêng,lại cũng vừa diễn
đạt đợc cái chung. Qua đó tác giả
không chỉ thể hiện đợc nguyện vọng của chính mình mà còn thể hiện đợc ớc nguyện của mọi ngời.
? Hai khổ tiếp tác giả bày tỏ ớc nguyện gì? Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời Dù là tuổi 20
Dù là khi tóc bạc Mùa xuân ta xin hát C©u Nam ai Nam b×nh...
404 404
? Từ khổ thơ trên em hiểu đợc ý nghĩa nhan
đề bài thơ nh thế nào? (Mùa xuân nho nhỏ là một sáng tạo riêng của Thanh Hải đó là mùa xuân trong lòng mỗi ngời. Nhà thơ
nguyện làm một mùa xuân nho nhỏ nghĩa là sống đẹp, sống có ích sống với tất cả sức sống của tuổi trẻ của mình để hoà vào mùa xuân lớn lao của đất nớc. Ước nguyện đó thuỷ chung, son sắt "Dù là... khi tóc bạc"
đem sức sống của một con ngời cống hiến cho đời, hoà nhập vào mùa xuân lớn của đất nớc nguyện cống hiến trọn đời mình cho đất nớc dù là tuổi 20 sức lực đang căng tròn hay là khi tóc bạc đôi chân chùn gối mỏi vẫn nguyện cống hiến đến tận hơi thở cuối cùng.bài thơ ra đời khi tác giả đang nằm trên giờng bệnh nên ớc nguyện càng mãnh liệt càng
đáng trân trọng
? khổ thơ cuối bài Bài thơ kết thúc bằng âm
điệu dân ca xứ Huế điều đó có ý nghĩa gì? - Âm điệu dân ca xứ huế mênh mang tha thiết biểu lộ niềm tin yêu của tác giả vào cuộc đời, vào đất nớc qua những giá trị truyền thống bền vững Niềm tin yêu vào cuộc đời, vào đất nớc qua giá trị truyền thống bền v÷ng.
? Có ý kiến: Bài thơ ngợi ca một quan niệm sống đẹp.
Em có đồng ý không? Quan niệm đó là g×?
(Liên tởng: chị lao công, anh tuần đờng, anh chủ nhiệm .
- Quan niệm sống đẹp, sống có ích là sống cống hiến cho đời, quan niệm sống này đợc thể hiện một cách tha thiết nhỏ nhẹ và chân thành qua những hình tợng đơn sơ mà chứa nhiều xúc cảm : Mình vì mọi ngời.
? Khái quá nét đặc sắc về nghệ thuật? III. Tổng kết: (5p) 1. Nghệ thuật
- Cấu trúc chặt chẽ thể thơ 5 tiếng, nhạc điệu trong sáng, tha thiết, nhiều hình ảnh đẹp, so sánh và ẩn dụ sáng tạo.
? Em có cảm nhận đợc điều gì sâu sắc? 2. Nội dung
405 405
- Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó đất nớc, cuộc đời, thể hiện ớc nguyện chân thành của nhà thơ đợc cống hiến cho đất nớc.
? Nói về khát vọng sống có ích không chỉ có Thanh Hải mà còn có một số nhà thơ
khác là tác giả nào ?
IV.Luyện tập (3’)
-Khát vọng sống có ích đợc nhà thơ
Tố Hữu viết trong bài thơ “ Một khóc ca”
Nếu là con chim chiếc lá
Con chim phải hót chiếc lá phải xanh
lẽ nào vay mà không có trả
Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình - đọc đợc bài thơ (hoặc hát)
c. Củng cố, luyện tập (3p)
- Nêu nội dung và nghệ thuật của VB?
d. H ớng dẫn học bài ở nhà (1p)
- Học bài: (thuộc lòng, nắm nội dung, nghệ thuật) - Soạn : Viếng lăng Bác
******************************************
406 406
Ngày soạn: 20/2/2011 Ngày giảng: Lớp 9C: 23/2/2011 Tiết 117. Văn bản:
Viếng lăng Bác
(Viễn Phơng)