CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
I. THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
1. Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858 - 1859
- Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt Nam:
+ Tư bản Pháp muốn mở rộng thị trường, vơ vét nguyên liệu.
+ Việt Nam giàu tài nguyên thiên nhiên, có vị trí địa lí thuận lợi.
- Lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô, chiều 31/8/1858 liên quân Pháp- Tây Ban
Vì sao Pháp lại chọn Đà Nẵng làm điểm mở đầu cho cuộc tấn công XL VN?
- HS: Đà Nẵng nằm trên địa phận tỉnh Quảng Nam rộng lớn, đông dân, trù phú lại có cửa biển sâu, tàu chiến Pháp dễ dàng hoạt động.
Đà Nẵng gần Huế (cách 100km), sau khi chiếm được ĐN, TD Pháp có thể dùng nơi đây làm bàn đạp tấn công ra Huế buộc triều đình Nguyễn phải đầu hàng.
Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng diễn ra ntn?
- GV tường thuật trên bản đồ: Nguyễn Tri Phương được cử làm tổng chỉ huy mặt trận Quảng Nam- Đà Nẵng ông đã cho áp dụng kế hoạch gồm 2 điểm:
+ Triệt để sơ tán, làm vườn không nhà trống, bất hợp tác với giặc.
+ XD phòng tuyến cản giặc từ Hải Châu (chân đèo Hải Vân) tới Thạch Giản dài hơn 4km.
- GV g.thiệu tranh: ”Vũ khí của nhà Nguyễn và của thực dân Pháp”.
Nêu kết quả tình hình chiến sự ở ĐN?
Hoạt động 2:(19’)
Vì sao Pháp lại kéo vào đánh Gia Định?
- HS: + Chiếm vựa lúa Nam Bộ, cắt nguồn lương thực của triều đình Huế.
+ Chuẩn bị chiếm Cao Miên, dò đường sang miền Nam Trung Quốc.
Chiến sự ở Gia Định diễn ra ntn?
- GV tường thuật trên bản đồ.
- HS đọc phần chữ nhỏ
Em có nhận xét gì về thái độ chống Pháp của triều đình Huế?
- HS: Triều Huế đã mắc sai lầm là không kiên quyết chống giặc ngay từ đầu, vì vậy đã không tận dụng được thời cơ khi L2 địch yếu hơn để phản công mà lại chủ trương cố thủ, bỏ
Nha kéo đến Đà Nẵng
- Sáng 1/9/1858, quân Pháp nổ súng đánh Đà Nẵng.
- Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương, quân ta anh dũng chống trả nên sau 5 tháng địch chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà ⇒ Kế hoạch đánh nhanh, thắng nhanh của Pháp bước đầu thất bại.
2. Chiến sự ở Gia Định năm 1859
- 2/1859, Pháp kéo vào Gia Định.
- 17/2/1859, Pháp tấn công và chiếm được thành Gia Định.
lỡ cơ hội giữ độc lập.
Thái độ sai lầm của triều đình đã dẫn đến hậu quả gì?
- GV hướng dẫn HS quan sát h.84 trong SGK (dựa vào HDSDKH... trang 113).
Trước tình hình đó triều Nguyễn đã làm gì?
- HS đọc phần chữ nhỏ
Nêu nội dung hiệp ước Nhâm Tuất?
Vì sao triều Huế lại kí Hiệp ước Nhâm Tuất?
- HS: Để rảnh tay ở phía Nam, tập trung đối phó với PT n.d k.n ở Trung Kì và Bắc Kì.
Nhân nhượng với Pháp để bảo vệ quyền lợi g/c và dòng họ.
Suy nghĩ của em trước việc nhà Nguyễn kí Hiệp ước đó?
- HS: Hiệp ước đã vi phạm chủ quyền DT: cắt đất cho giặc, nhà Nguyễn phải chịu trách nhiệm về việc đã để mất một phần lãnh thổ vào tay giặc.
- Ngày 24/2/1861, Pháp chiếm được Đại đồn Chí Hòa, thừa thắng lần lượt chiếm Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long.
- 5/6/1862, triều Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất. Nội dung:
+ Thừa nhận cho Pháp cai quản 3 tỉnh miền Đông Nam Kì (Gia Định, Định Tường, Biên Hoà) và đảo Côn Lôn.
+ Mở 3 cửa biển cho Pháp vào buôn bán. Cho người Pháp và Tây Ban Nha tự do vào truyền đạo.
+ Bồi thường cho Pháp 280 vạn lạng bạc. Triều đình phải buộc nhân dân ngừng kháng chiến.
4. Củng cố bài: (5’)
* Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi cuối bài:
Câu 1: Thực dân Pháp thực hiện âm mưu xâm lược VN như thế nào?
Giai đoạn đầu (1858- 1859), Pháp chủ trương “đánh nhanh, thắng nhanh”.
Nhưng do bị nhân dân ta chống cự quyết liệt nên thất bại, chúng phải chuyển sang kế hoạch đánh lâu dài (từ 1862). Sau khi chiếm được ba tỉnh miền Tây Nam Kì nhằm biến nơi đây thành bàn đạp để chiếm Bắc Kì và Trung Kì.
5. Hướng dẫn học ở nhà:(1’)
- Hướng dẫn HS cách học bài & làm bài ở nhà.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 24 - phần II cần nắm các nội dung:
+ Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì + Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì.
TƯ LIỆU THAM KHẢO:
- “Chiến sự ở Gia Định: Ngày 2/2/1859, giặc tiến vào Gia Định. Ngày 11/2, đoàn tàu chiến Pháp vào sông Cần Giờ, chiều 15/2, quân Pháp đến được ụ Hữu Bình.
Tức thì, cuộc đấu pháo đã diễn ra dữ dội suốt đêm. Quân Việt dùng thuyền nhỏ chở đầy thuốc súng và rơm khô, định dùng kế hoả công nhưng bị quân Pháp biết, sai người lén đốt trước. Sáng sớm ngày 16/2, 7 tàu chiến Pháp dàn trận rồi ra sức bắn phá cho đến khi quân Việt phải bỏ chạy và quân Pháp xông lên chiếm được pháo đài.
Ngày hôm sau (17/2), các tàu chiến Pháp đã có mặt trước thành Gia Định. Nhờ cho hai tàu nhỏ vào rạch Thị Nghè thám thính, cộng thêm sự chỉ dẫn của giáo sĩ, nên các sĩ quan Pháp đã hiểu khá rõ lực lượng và cách bố phòng của thành Gia Định. Sáng sớm ngày 17/2, giặc cho đại bác trên tất cả các tàu chiến bắn yểm hộ rồi cho một cánh quân đổ bộ dùng chất nổ phá thành. Pháo trên thành bắn xuống tàu đối phương nhưng không mấy hiệu quả. Khi đánh thủng được cửa Đông, quân Pháp dùng thang cao leo vào thành, hai bên xông vào đánh xáp lá cà. Đến khoảng 10 giờ trưa, Hộ đốc Võ Duy Ninh, đang giữ trọng trách trấn thủ thành, ra lệnh lui quân, bỏ lại hầu hết súng đạn, thóc gạo và hơn trăm chiến thuyền gỗ trên sông Thị Nghè. Trong thành Gia Định lúc này có hơn 2.000 quân với 200 đại bác bằng sắt, bằng đồng, bảy chiến thuyền, 25.000kg thuốc súng, thực phẩm đủ nuôi 8.000 quân trong một năm.
V. RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
Tiết 37 Bài 24:
CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873 (Tiếp theo)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giống tiết 36 II. CHUẨN BỊ:
- Ngày soạn: 10/01/2019 -Ngày giảng: 16/01/2019
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
DUYỆT CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ngày...tháng...năm 2019
Tổ trưởng
Đinh Thị Thủy
1. Giáo viên: - Bản đồ ”TD Pháp đánh chiếm & các cuộc k.n chống Pháp ở 6 tỉnh Nam Kì (1859-1874)”
- Tranh ”Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đánh tàu Ét-pê-răng (Hy vọng)”
2. Học sinh: Nghiên cứu trước nội dung bài ở nhà III. PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp vấn đáp, nêu vấn đề: hoạt động 1, 2
- Phương pháp thuyết trình, miêu tả, trực quan: hoạt động 1, 2 IV. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1. Ổn định tổ chức:
Sỹ số: ...………...………..……..…...………
2. Kiểm tra: (4’)
Nêu n.dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất? Vì sao triều Huế lại kí Hiệp ước đó?
*Y/c trả lời: - Nội dung Hiệp ước: + Thừa nhận cho Pháp cai quản 3 tỉnh miền Đông Nam Kì (Gia Định, Định Tường, Biên Hoà) và đảo Côn Lôn.
+ Mở 3 cửa biển cho Pháp vào buôn bán.
+ Cho người Pháp và Tây Ban Nha tự do vào truyền đạo.
+ Bồi thường cho Pháp 280 vạn lạng bạc
+ Triều đình phải buộc nhân dân ngừng kháng chiến.
- Vì: Để rảnh tay ở phía Nam, tập trung đối phó với PT n.d k.n ở phía Trung Kì và Bắc Kì. Để bảo vệ quyền lợi g/c và dòng họ.
3. Dạy- học bài mới: (35’)
* Giới thiệu bài: (1’)
Đến năm 1862 Pháp đã chiếm được 3 tỉnh miền Đông Nam Kì, không dừng lại ở đó Pháp tiếp tục mở rộng c/tr để XL toàn bộ nước ta. Vậy cuộc k/c chống Pháp của ND ta từ 18581873 ntn? Chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay.
* Bài mới: (34’)
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
Hoạt động 1:(15’)
Khi TD Pháp XL Đà Nẵng, ND ta đã có hành động gì?
- GV bổ sung: đốc học Phạm Văn Nghị (Nam Định) đã chiêu mộ 300 quân vào ứng cứu cho Đà Nẵng... ND Đà Nẵng đánh địch bằng mọi vũ khí sẵn có trong tay nên 5 tháng Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà.
- GV cho HS xem tranh: Nghĩa quân của Ng.Trung Trực đánh tàu Ét-pê-răng (Hy vọng)