I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
HS nắm được:
- Sự thống trị tàn bạo của TD Anh ở Ấn Độ cuối TK XIX là nguyên nhân thúc đẩy PTĐTGPDT ở nước này ngày càng phát triển.
- Vai trò của giai cấp TS Ấn Độ trong PTĐTGPDT. T2 ĐT anh dũng của n.d, c.n
& binh lính Ấn Độ chống TD Anh, điển hình là k.n Xi-pay, k.n Bom-bay.
- N.thức đầy đủ hơn về t/kì “Châu Á thức tỉnh” và PTGPDT thời kì ĐQCN.
2. Tư tưởng:
- Ngày soạn: 07/10/2018 -Ngày giảng: 13/10/2018
- Bồi dưỡng lũng căm thự đối với sự thống trị dó man của Cẹ ĐQ thực dõn và hậu quả của các c/sách thống trị đó đ.với đ.sống của ND Ấn Độ.
- Thông cảm và khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Ấn Độ.
3. Kĩ năng:
Bước đầu biết phân biệt k.niệm “cấp tiến”, “ôn hòa” & đánh giá v.trò của g.c TS Ấn Độ.
4. Phát triển năng lực, phẩm chất:
- Phát triển năng lực tự học, năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác...
- Phẩm chất sống yêu thương, sống tự chủ, sống trách nhiệm...
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên: Bản đồ các nước châu Á
2. Học sinh: Nghiên cứu trước nội dung bài ở nhà III. PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp gợi mở-vấn đáp, nêu vấn đề: hoạt động 1, 2 - Phương pháp thuyết trình: hoạt động 2
- Phương pháp miêu tả, trực quan: hoạt động 1, 2 IV
. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1. Ổn định tổ chức:
Sỹ số: ...………...………..……..…...………
2. Kiểm tra: (4’)
Nờu ủ thành tựu chủ yếu về k/thuật ở TK XVIII-XIX?
* Y/c trả lời: - Công nghiệp: + Kĩ thuật luyện kim được cải tiến + Nhiều máy chế tạo công cụ ra đời
+ Sử dụng than đá, dầu mỏ, sắt và động cơ hơi nước - Giao thông vận tải: tàu thuỷ, xe lửa chạy bằng hơi nước
- Thông tin liên lạc: máy điện tín
- Nông nghiệp: phân hoá học và các loại máy được sử dụng
- Quân sự: nhiều vũ khí mới được SX: súng trường, chiến hạm vỏ thép…
3. Dạy- học bài mới: (35’)
* Giới thiệu bài: (1’)
Từ TK XVI thực dân phương Tây đã nhòm ngó XL châu Á, đặc biệt là Ấn Độ.
Quá trình xâm lược của thực dân Anh với Ấn Độ như thế nào? Cuộc đấu tranh chống thực dõn Anh của nhõn dõn Ấn Độ diễn ra ntn? Để trả lời được ủ cõu hỏi trờn, chỳng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay.
* Bài mới: (34’)
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
Hoạt động 1:(15’)
- GV g.thiệu về Ấn Độ trên bản đồ: là 1 q.gia rộng lớn với d.tích ≈ 4 triệu km2, đông dân ở Nam Á với nhiều dãy núi cao ngăn cách (Hy- ma-lay-a), Ấn Độ giống như 1 “tiểu lục địa”
I. SỰ XÂM LƯỢC VÀ CHÍNH SÁCH THỐNG TRỊ CỦA ANH
giàu có về tài nguyên thiên nhiên, có nền VH
& LS lâu đời, nơi phát sinh nhiều tôn giáo lớn trên TG (Ấn Độ giáo, Phật giáo)
- HS đọc mục 1
Q.trình XL của TD Anh ở Ấn Độ diễn ra ntn?
Nêu c/sách thống trị của Anh với Ấn Độ?
(TD Anh dùng c/sách “chia để trị”, “dùng λ Ấn trị λ Ấn”, gây > < giữa Ấn Độ giáo & Phật giáo.
- GV liên hệ với c/sách cai trị của TD Pháp ở VN: giống nhau & rất thâm độc.
Qua bảng thống kê em có n.xét gì về c/sách thống trị của TD Anh? Hậu quả của nó với Ấn Độ?
- GV nhấn mạnh: các con số cho thấy số lượng lương thực x.khẩu tăng nhanh, nhưng số λ chết đói cũng tăng lên, chỉ trong vòng 15 năm (từ 1875-1900) đã có 15 triệu λ chết đói.
Hậu quả nặng nề với ND ấn Độ: Q/c ND bị bần cùng hoá, n.d mất đất, thủ công suy sụp, VH bị huỷ hoại. Sau hơn 2 TK TD Anh đã hoàn thành g.đ XL Ấn Độ biến nơi đây thành
€ địa để vơ vét bóc lột & tiêu thụ hàng hoá, đã chà đạp lên quyền DT thiêng liêng của ND Ấn Độ ND Ấn Độ > < TD Anh gay gắt ⇒ cuộc ĐT của ND Ấn Độ chống TD Anh bùng nổ là tất yếu.
Hoạt động 2:(19’)
Ng.nhân bùng nổ PTĐT của ND Ấn Độ?
- HS: Do ách thống trị tàn bạo của thực dân Anh với Ấn Độ.
- Thế kỉ XVI thực dân phương Tây bắt đầu xâm lược Ấn Độ. Đến năm 1829, Anh đã hoàn thành việc xâm lược và đặt ách thống trị Ấn Độ.
- Chính sách thống trị của thực dân Anh:
+ Về kinh tế: bóc lột, kìm hãm nền kinh tế Ấn Độ.
- Về chính trị: “Chia để trị”, chia rẽ tôn giáo, dân tộc.
- Về văn hóa-giáo dục: thi hành chính sách “ngu dân”.
II. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC CỦA NHÂN DÂN ẤN ĐỘ
* Nguyên nhân bùng nổ: Do căm thù ách thống trị tàn bạo của thực dân Anh.
* Các phong trào tiêu biểu:
- Khởi nghĩa Xi-pay (1857-1859):
+ Nguyên nhân: Sự bất mãn của
Ng,nhân của cuộc k.n Xi-pay?
- GV tóm tắt cuộc k.n + h.dẫn HS q.sát h.41 trong SGK (dựa vào HDSDKH trang 101)
Ý nghĩa của k.n Xi-pay?
- HS: Cuộc k.n Xi-pay mang tính chất DT, tiêu biểu cho T2 ĐT bất khuất của ND Ấn Độ, mở đầu cho PT GPDT rộng lớn sau này.
Hoàn cảnh ra đời & hoạt động của Đảng Quốc đại?
- GV p.tích thêm: Trong q/trình ĐT nội bộ Đảng có sự phân hoá:
+ Một bộ phận theo đường lối “ễn hoà”: ủ λ không chủ trương ĐT mạnh mẽ, q.liệt thường tự coi là mình đứng giữa không ngả về phái CM, cũng như phái phản động bảo thủ. Trong thực tế họ lừng chừng không đứng hẳn về phía CM, ND.
+ Một bộ phận theo phái “Cấp tiến”: Bộ phận có tư tưởng tiến bộ tuy chưa phải là bộ phận CM do Ti-lắc cầm đầu kiên quyết chống Anh.
Sự phân hoá của Đảng Quốc đại chứng tỏ điều gì?
- HS: tính chất 2 mặt của g/c TS: Vì q/lợi g/c
⇒ ĐT chống TD Anh, nhưng lại sẵn sàng thoả hiệp khi được nhượng bộ q/lợi.
- GV tường thuật k.n Bom-bay: 6/1908, TD Anh bắt Ti-lắc & đưa ra xử án. Ti-lắc đã dùng toà ỏn làm diễn đàn để tố cỏo CẹTD. ụng bị kết án 6 năm tù khổ sai. Tin tức về vụ án Ti- lắc làm bùng lên 1 đợt ĐT mới trong cả nước.
ẹ cuộc mớt tinh, biểu tỡnh diễn ra khắp nơi.
C.n Bom-bay cũng nổi dậy tổng bãi công vào 23/7/1908 với khẩu hiệu “Hãy trả lời mỗi năm tù của Ti-lắc bằng một ngày tổng bãi công”
thu hút 10 vạn λ tham gia. Mặc dù bị khủng bố dữ dội, song cuộc bãi công đã kéo dài 6 ngày như dự tính ban đầu. Cuộc tổng bãi công ở Bom-bay là cuộc ĐT c/trị lớn đầu tiên của g/c VS Ấn Độ ⇒ Đây là đỉnh cao nhất của PT GPDT ở Ấn Độ trong ủ năm đầu TK XX.
binh lính Ấn Độ trong quân đội Anh với thực dân Anh.
+ Diễn biến: Cuộc khởi nghĩa nổ ra 5/1857, đến cuối 1859 bị dập tắt.
+ Ý nghĩa: Mang tính dân tộc, mở đầu cho phong trào đấu tranh sau này.
- Đảng Quốc đại: là đảng của giai cấp tư sản Ấn Độ chống thực dân Anh, thành lập năm 1885.
+ Trong quá trình hoạt động, Đảng Quốc đại bị phân hóa thành hai phái: “ôn hòa” và “cấp tiến”.
- Khởi nghĩa Bom-bay(23/7/1908):
là đỉnh cao nhất của phong trào giải phóng dân tộc ở Ấn Độ đầu thế kỉ XX.
Em có nhận xét gì về PT ĐT GPDT của nhân dân Ấn Độ ?
- HS: PT diễn ra mạnh mẽ, thu hút nhiều tầng lớp giai cấp tham gia.
Tại sao các phong trào đều bị thất bại ? - HS: + Sự đàn áp, chia rẽ của TD Anh.
+ Các PT chưa có sự lãnh đạo thống nhất, chưa có đường lối ĐT đúng đắn.
Ý nghĩa, tác dụng của PT với cuộc ĐT GPDT ở Ấn Độ ?
* Ý nghĩa: Cổ vũ tinh thần yêu nước, đặt cơ sở cho các thắng lợi sau này của nhân dân Ấn Độ.
4. Củng cố bài: (5’)
* Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi cuối bài:
Câu 1: Nêu những hậu quả sự thống trị của Anh ở Ấn Độ?
Hậu quả của sự thống trị của Anh ở Ấn Độ là q/chúng ND bị bần cùng hoá, n.d mất đất, thủ công suy sụp, VH bị huỷ hoại ⇒ ND Ấn Độ > < sâu sắc với TD Anh.
Câu 2: Đảng Quốc đại được thành lập nhằm MT ĐT gì?
Đảng Quốc đại được t/lập nhằm ĐT giành quyền tự chủ, phát triển nền KT quốc dân Câu 3: Lập niên biểu về PT chống Anh của ND Ấn Độ từ giữa TK 19 đến đầu TK 20
Thời gian Phong trào đấu tranh Kết quả Ý nghĩa
1857-1859 Khởi nghĩa Xi-pay Thất bại Mang tính DT, mở đầu cho PT ĐT của ND Ấn Độ
1885 Đảng Quốc Đại Bị chia rẽ Là g/c TS DT có mặt sớm nhất trên vũ đài c/trị ở châu Á.
7/1908 Khởi nghĩa Bom-bay Bị đàn áp Là đỉnh cao nhất của PT GPDT ở Ấn Độ đầu TK XX
5. Hướng dẫn học ở nhà:(1’)
- Hướng dẫn HS cách học bài & làm bài ở nhà.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 10 “Trung Quốc TK XVIII-đầu TKXX” cần nắm các n.dung:
+ Tình hình T.Quốc cuối TK XIX đầu TK XX + PTĐT của ND T.Quốc cuối TK XIX đầu TK XX + CM Tân Hợi (1911)
V. RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
Tiết 16 Bài 10:
TRUNG QUỐC