(Tiếp theo)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
TRUNG KÌ (Khâm sứ Pháp) BẮC KÌ
(Thống sứ Pháp) NAM KÌ
(Thống đốc Pháp)
LIÊN BANG ĐÔNG DƯƠNG (Toàn quyền Pháp)
BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ, THÔN (Người bản xứ)
BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP PHỦ, HUYỆN, CHÂU (Người bản xứ)
BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH (Quan Pháp)
CAM-PU-CHIA (Khâm sứ Pháp) LÀO
(Khâm sứ Pháp)
Sơ đồ bộ máy thống trị của thực dân Pháp ở Đông Dương
- Ngày soạn: 29/03/2019 -Ngày giảng: 24/04/2019
DUYỆT CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ngày ... tháng ... năm 2019
Tổ trưởng
Đinh Thị Thủy
Giống tiết 46 II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên: Các tư liệu liên quan đến bài dạy.
2. Học sinh: Nghiên cứu trước nội dung bài ở nhà III. PHƯƠNG PHÁP:
- Phương pháp thuyết trình, nêu vấn đề: hoạt động 1, 2, 3 - Phương pháp giải thích: hoạt động 2
- Phương pháp phân tích, miêu tả: hoạt động 1, 2 IV
. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1. Ổn định tổ chức:
Sỹ số: ...………...………..……..…...………
2. Kiểm tra: (4’)
Nêu những chính sách của TDP nhằm khai thác nước ta về kinh tế? MĐ của các chính sách đó?
*Y/c trả lời: - Những chính sách về kinh tế:
+ Nông nghiệp: Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất, lập đồn điền.
+ Công nghiệp: Tập trung khai thác than, kim loại. Đầu tư vào các ngành sản xuất xi măng, điện, chế biến gỗ...
+ Xây dựng hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt ⇒ nhằm bóc lột và đàn áp.
+ Thương nghiệp: Độc chiếm thị trường Việt Nam.
+ Đặt ra nhiều thuế mới bên cạnh các loại thuế cũ.
- Mục đích: nhằm vơ vét sức người, sức của của nhân dân Đông Dương 3. Dạy- học bài mới: (35’)
* Giới thiệu bài: (1’)
Tiết học trước chúng ta đã biết với những chính sách c/trị, KT Pháp áp dụng ở VN trong cuộc khai thỏc lần I, nền KT nước ta đó cú ủ chuyển biến. Chớnh sự chuyển biến về KT đó dẫn tới ủ chuyển biến trong XH. Đú chớnh là n.dung của bài hụm nay.
* Bài mới: (34’)
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
Hoạt động 1:(10’) - HS đọc mục 1
Dưới thời PK, XHVN cú ủ g/c cơ bản nào?
- HS: 2 g/c cơ bản là địa chủ PK & n.d
Dưới thời Pháp thuộc, g/c địa chủ PK & g/c n.d cú ủ thay đổi ntn?
- HS: Dựa vào đế quốc ra sức tước đoạt ruộng đất của nông dân ngày càng giàu có. Do chính sách cai trị của thực dân, g/c này thành chỗ dựa của Pháp được Pháp trọng dụng, nâng đỡ và nắm các chức dịch làng xã.
- GV hướng dẫn HS quan sát hình 99 trong
II. NHỮNG BIẾN CHUYỂN CỦA XÃ HỘI VIỆT NAM
1. Các vùng nông thôn
- Giai cấp địa chủ phong kiến:
+ Ngày càng đông lên, phần lớn đã đầu hàng làm tay sai cho Pháp.
+ Một số địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước.
SGK (dựa vào HDSDKH…trang 129)
Qua bức ảnh em có nhận xét gì về tình cảnh n.d VN thời Pháp thuộc?
- GV đưa ra một số tư liệu để minh hoạ cho cuộc sống của λ n.d lúc bấy giờ, liên hệ với tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố…
⇒ Kết luận: Ở nông thôn tuy không xuất hiện thêm g/c nào mới nhưng địa vị KT, c/trị của địa chủ & PK đó cú ủ thay đổi: từ chỗ là g/c ớt nhiều giữ vai trò l/đạo cuộc ĐT DT ở cuối TK XIX, giờ đây g/c địa chủ PK đã hoàn toàn trở thành tay sai thực dân, ra sức áp bức bóc lột n.d. N.d căm thù đ/q, sẵn sàng vùng dậy chống áp bức g/c & DT, sẵn sàng nổi dậy ĐT.
Hoạt động 2:(15’)
- GV g.thích “đô thị”: Chỗ tụ họp buôn bán đông đúc, sầm uất.
Đô thị VN ra đời & phát triển như thế nào?
- GV hướng dẫn HS quan sát hình 101 trong SGK (dựa vào HDSDKH…trang 131)
- GV đưa ra một số hình ảnh đô thị minh hoạ
Tại sao đến đầu TK XX, đô thị ở VN lại ra đời và phát triển nhanh chóng?
- HS: Kết quả của việc đẩy mạnh công cuộc khai thác thuộc địa của TDP => đô thị là trung tâm hành chính tập trung các cơ sở SX, dịch vụ- đầu mối c/trị trong cả nước, ≠ với TK XIX đô thị chỉ là trung tâm hành chính đơn thuần.
Đây là nằm ngoài ý muốn của TD Pháp.
Đô thị pt’ dẫn tới sự ra đời của các giai tầng nào trong XH?
- HS: tầng lớp TS, TTS & g/c c.n
Nờu ủnột chớnh về tầng lớp TS VN t/kỡ này?
- GV phân tích cho HS thấy tính chất hai mặt của tầng lớp TSVN: bị TDP chèn ép nên họ muốn ĐT chống Pháp nhưng lại dựa vào TS Pháp làm ăn, không muốn XH đảo lộn sẽ ảnh hưởng đến kinh doanh.
Tầng lớp tiểu TS thành thị ra đời và pt’ ntn?
- GV hướng dẫn HS quan sát hình 100 trong SGK (dựa vào HDSDKH…trang 130)
Qua bức tranh em có suy nghĩ gì về đời sống
- Giai cấp nông dân: Số lượng đông đảo, bị áp bức bóc lột nặng nề nhất, nên sẵn sàng hưởng ứng, tham gia đấu tranh.
2. Đô thị phát triển, sự xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới
- Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, đô thị ra đời và phát triển nhanh chóng ⇒ xuất hiện các giai cấp và tầng lớp mới.
+ Tầng lớp tư sản: bị thực dân Pháp chèn ép, kinh tế nhỏ bé, lệ thuộc.
+ Tiểu tư sản thành thị: cuộc sống bấp bênh, có ý thức dân tộc.
của g/c c.n thời Pháp thuộc?
- GV liên hệ với điều kiện LĐ của c.n hiện nay.
Hoạt động 3:(9’)
- GV điểm nhanh ủ nột chớnh về cỏc PTĐT cuat ND ta từ khi Pháp XL, kết quả đều thất bại ⇒ nhu cầu cần tìm kiếm 1 con đường cứu nước mới là vấn đề cấp thiết lúc bầy giờ. Sự x.hiện các tầng lớp mới đã trở thành cơ sở để tiếp thu ủ ảnh hưởng từ bờn ngoài đưa vào.
Xu hướng mới trong cuộc vận động GP DT là gì?
Vì sao x.hiện xu hướng mới này?
- HS: XHVN cú sự phõn húa sõu sắc, x.hiện ủ giai tầng mới có địa vị KT, c/trị mới nên có cách suy nghĩ mới về con đường GPDT; do các tư tưởng dân chủ TS được truyền bá vào VN qua sách báo Trung Quốc; tấm gương tự cường của Nhật Bản.
Tại sao các nhà yêu nước VN thời bấy giờ muốn noi theo con đường cứu nước của Nhật Bản?
- HS: Nhật Bản đi lên con đường TBCN trở nên giàu mạnh vì vậy thoát khỏi ách thống trị của người da trắng, các nhà yêu nước nước ta muốn theo gương Nhật Bản.
Theo em thì tầng lớp nào sẽ đi đầu trong việc tiếp nhận và thực hiện ủ xu hướng mới này?
Vì sao?
- HS: tầng lớp trí thức Nho học vì họ vừa có tinh thần yêu nước vừa có hiểu biết
+ Công nhân phần lớn xuất thân từ nông dân, đời sống khổ cực, có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ.
3. Xu hướng mới trong cuộc vận động giải phóng dân tộc
- Đầu thế kỉ XX, xu hướng cứu nước mới theo con đường dân chủ tư sản đã xuất hiện tại Việt Nam.
4. Củng cố bài: (5’)
* Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi cuối bài:
Câu 2: Tác động của chính sách khai thác thuộc địa đối với KT, XH VN?
- Về KT: + Tớch cực: ủ yếu tố của nền SX TBCN được du nhập vào VN, so với nền KT PK thì có nhiều tiến bộ, của cải vật chất SX được nhiều hơn, phong phú hơn.
+ Tiêu cực: Tài nguyên thiên nhiên của VN bị bóc lột cùng kiệt. Nền KT VN cơ bản vẫn là nền SX nhỏ, lạc hậu, phụ thuộc
- Về XH: Cuối TK XIX - đầu TK XX, đô thị ra đời và phát triển nhanh chóng ⇒ xuất hiện các g/c và tầng lớp mới:
+ Tầng lớp TS: bị Pháp chèn ép, KT nhỏ bé, lệ thuộc nên không dám mạnh dạn ĐT.
+ Tầng lớp TTS thành thị: cuộc sống bấp bênh, có ý thức DT⇒ tích cực tham gia ĐT.
+ G/c c.n: Xuất thân từ n.d, chịu ba tầng áp bức, đời sống khổ cực ⇒ có tinh thần ĐT mạnh mẽ.
Câu 3: Lập bảng thống kê về tình hình các g/c, tầng lớp trong XH VN cuối TK XIX đầu TK XX theo mẫu:
Giai cấp Nghề nghiệp Thái độ đối với dân tộc Địa chủ,
phong kiến
Kinh doanh ruộng đất, bóc lột địa tô
Cơ bản đã đánh mất ý thức dân tộc, làm tay sai cho đế quốc
Nông dân Làm ruộng
Có ý thức DT sâu sắc, sẵn sàng hưởng ứng, tham gia các cuộc ĐT. Họ là lực lượng CM đông đảo
Công nhân Bán sức lao động làm thuê
Kiên quyết chống đ/q, giành độc lập, xóa bỏ chế độ PK.
Tư sản Kinh doanh công thương nghiệp
Chưa có thái độ hưởng ứng hay tham gia các cuộc vận động CM đầu TK XX.
Tiểu tư sản Làm công ăn lương, buôn bán nhỏ
Có ý thức dân tộc, tích cực tham gia vào các cuộc vận động cứu nước đầu thế kỉ XX.
5. Hướng dẫn học ở nhà:(1’)
- Hướng dẫn HS cách học bài & làm bài ở nhà.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 30 “Phong trào yêu nước chống Pháp từ đầu thế kỉ XX đến năm 1918” cần nắm các nội dung:
+ Phong trào Đông Du (1905- 1909) + Đông kinh nghĩa thục (1907)
+ Cuộc vận động Duy tân và phong trào chống thuế ở Trung Kì (1908) V. RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
Tiết 48 Bài 30: