VA CAC NHOM THI TRUONG
“... Et s'il demande ow vous étes Que faut - il répondre ?...
- Donnez - lui mon anneau d'or, Sans rien lui répondre...
.. Bt s'il m'interroge alors Sur la derniére heure ? - Dites - lui que j'ai souri De peur qu'il ne pleure..."
(.. Và nếu chàng hỏi em, chị hiện ở đâu Phải trả lời sao ?
- Đưa hộ chiếc nhẫn uằng của chị, Tặng thính, đùng trỏ lời...
.. Về nếu bấy giờ chàng hỏi Lic chi sdp lia đời ?
- Hay noi chi dé mim cười Vi so chang sơ lệ...
M. Meeterlinck, "Ei s'il revenait un jour”
trong "Douze chansons”
400 CHƯƠNG 7: CÁC KHU VỰC THỊ TRƯỜNG ĐA QUỐC GIA VÀ CÁC NHÓM THỊ TRƯỜNG
™ Cac Mục Tiêu Học Tập Của Chương
Bạn Học Được Gì Từ Chương 7:
sô Như cầu hỡnh thành liờn minh kinh tế và cỏc sự kiện hiện nay đang tác động đến nhu cầu đó như thế nào
ô Cỏc khuụn mẫu hỡnh thành hợp tỏc đa quốc gia
ằâ Sự diễn tiến của Cộng Đồng Chõu Âu đến Liờn Minh Chõu
ôẨ Cỏc khuụn mẫu thương mại đang tiến triển khi Đụng Âu và Âu Liên Bang Xô-Viết cũ chuyển sang hệ thống thị trường tự
do
e Mối liên kết thương mại của NAFTA và Nam Mỹ và tác động
của nó đối với các khu vực thương mại chủ yếu khác của Mỹ La-Tinh
e Phát triển thương mại trong phạm vi Vành Đai Châu A -
Thái Bình Dương
© Các ngụ ý có tính chiến lược của các nhóm thị trường khu
vực.
Tóm Lược Chương
1. Lý Do Tồn Tại của Liên Minh Kinh Tế e Các yếu tố kinh tế
© Các yếu tố chánh tri
ằ Sự gần gũi địa lý và thời gian e Các yếu tố văn hóa
2. Các Khuôn Mẫu Của Hợp Tác Đa Quốc Gia
3. Các Thị Trường Toàn Cầu Và Các Nhóm Thị Trường Đa
Quốc Gia 4. Âu Châu: EU
5. Mỹ Châu
ôâ Hiệp định thương mại tự do Bac My (NAFTA)
ằ Hợp tỏc kinh tế Mỹ La-Tinh
6. Vành Đai Châu Á - Thái Bình Dương
ô Hiệp hội Đụng Nam Á (ASEAN)
ô Hợp tỏc kinh tế Chau A - Thai Bỡnh Dương (APEC)
7. Phi Châu se Trung đông
e Các nhóm thương mại khu vực và các thị trường đang nổi
DƯƠNG HỮU HANH 401
T= theo sự thành công của Cộng Đồng Thép và
Than Au Châu ESCC (European Steel and Coal Community), một cuộc cách mạng kinh tế toàn cầu bắt đầu năm 1958 khi Cộng Đông Kinh Tế Âu Châu EEC (the
European Economic Community) được phê chuẩn và Âu Châu
từng bước cuối cùng đã dẫn đến Liên Minh Âu Châu EU
(European Union) nhu ngay nay
Việc thiết lập các thị trường chung, kết hợp với khuynh hướng tách khỏi các nên kinh tế được kế hoạch hóa (ở các nước xã hội chủ nghĩa trước đây) để chuyển sang hệ thống kinh tế thị trường tự do ở Mỹ La-Tinh, Á Châu, và sau cùng Liên Bang Xô-Viết cũ, đã tạo ra vùng đất màu mỡ để khởi xướng cho việc thành hình các liên minh thương mại và các thị trường tự do trên khắp thế giới. Từng quốc gia một đều theo đuổi hệ thống thị trường tự do, bằng cách thực hiện các cuộc cải cách các hệ thống kinh tế và chánh trị của họ với mong muốn là một phần của khu vực thị trường đa quốc gia trong thị trường toàn cầu đang phát triển dần.
Sự diễn tiến và việc tăng trưởng của "các khu vực thị
trường đa quốc gia" (multinational market regions), các nhóm
quốc gia nay tìm thấy lợi ích kinh tế hỗ tương từ việc làm giảm bớt các rào cản thương mại liên vùng (interregional trade) và thuế quan, là các khuynh hướng toàn cầu quan trọng nhứt hiện nay. Hình thức tổ chức thay đổi nhiều giữa các khu vực thị
trường, nhưng các mục tiêu phổ biến của việc hợp tác đa
quốc gia, chánh là các lợi ích kinh tế đối với các quốc gia tham gia và kết hợp với nền hòa bình. Thế giới đang hướng đến các thỏa thuận về hợp tác kinh tế khi các quốc gia tìm kiếm các liên minh kinh tế để mở rộng việc tiếp cận các thị trường tự do.
Các hiệp định hợp tác kinh tế khu vực đã hình thành kể từ lúc kết thúc Thế Chiến II. Hiệp định hợp tác kinh tế thành công nhứt là Liên Minh Âu Châu EU (European Union), khu vực thị trường đa quốc gia lớn nhứt thế giới (multinational
402 CHUONG 7: CAC KHU VUC TH] TRUONG DA QUOC GIA VA CAC NHOM THI TRUONG
market region) và hầu như mẫu mực cho hợp tác quốc tế. Các nhóm thị trường đa quốc gia hình thành các thị trường lớn, các thị trường này đã cung cấp các cơ hội thị trường tiém nang day ý nghĩa cho việc kinh doanh quốc tế. Xuất hiện vào cuối thập niên 1980, Liên Minh Âu Châu đã hoàn thành mục tiêu dài hạn về thị trường Âu Châu hợp nhứt của mình, tiếp theo đó là ˆ lợi ích về hợp tác kinh tế được tái khẳng định, với việc tạo lập nhiều liên minh mới. Hiệp Định Thương Mại Tự Do Bắc Mỹ
NAFTA (The North American Free Trade Agreement) và MERCOSDUR (Thị Trường Chung Nam Mỹ) ở Châu Mỹ và Hiệp
Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á ASEAN (The Association of
Southeast Asian Nations) và Diễn Đàn Hợp Tác Kinh Tế Châu A - Thái Bình Dương APEC (Asia - Pacific Economic Cooperation) ở Vành Đai Châu Á - Thái Bình Dương đều là các hiệp hội tương đối mới này được tái tạo năng lượng nhằm tạo sức mạnh và mang tầm quan trọng như là các khu vực thị trường đa quốc gia.
Cùng với chiêu hướng hợp tác kinh tế đang tăng trưởng, các mối quan tâm về tác dụng của việc hợp tác về cạnh tranh toàn câu đang nổi lên. Các chánh quyển và các doanh nghiệp đều lo âu EU, NAFTA và các nhóm thương mại hợp tác khác sẽ trở thành các khối mậu dịch khu vực (regional trading blocs) mà không có các hạn chế thương mại nào trong nội bộ khối nhưng lại có các biên giới được bảo vệ khỏi sự xâm nhập của các quốc gia nằm ngoài khối (như việc giảm thuế nhập khẩu hàng hóa giữa các nước Thái Lan, Việt Nam, Singapore, Malaysia, Indonesia... dành cho nhau khi mua bán hàng hóa lẫn nhau so với việc nhập khẩu hàng hóa từ các nước Pháp, Ý, Đức...). Tuy nhiên, mỗi nước trong các nhóm thương mại này
tiếp tục tạo ra các hiệp định mới với các nước và các nhóm thương mại khác, như ASBAN lại ký hiệp định thương mại tự do với Nhựt, Hàn Quốc và Trung Quốc chẳng hạn, tức ASEAN+3. Mạng lưới kinh tế toàn cầu được vận hành và thương mại tự do rõ ràng đang chiếm ưu thế và thẳng tiến tới
DUONG HUU HANH 403
tương lai. Điều này rõ ràng có lợi cho các người tiêu thụ ở khắp nơi; tuy nhiên, các công ty toàn cầu phải đối diện với các môi trường cạnh tranh càng ngày càng trở nên khốc liệt. Chúng ta có thể thấy các công ty toàn cầu như Toyota, Mercedes Benz, Sony, Samsung, Panasonic, Nestlé,... cạnh tranh đữ dội trên thị trường Việt Nam với các sản phẩm giống nhau về giá, mẫu mã, hậu mãi như xe hơi, ti-vi màu, đầu DVD, tủ lạnh, máy giặt, máy điều hòa không khí...