HĐ 1: Đọc & hiểu văn bản (25p)
I. Đặc điểm hình thức & chức năng
a : Bài tập 1 SGK-T52
à Câu a, b, c phủ định việc Nam đi Huế còn câu a thì
khẳng định việc Nam đi huế b.Bài tập 2 ;SGK –T52 - Không phải, nó … - §©u cã
- Bác bỏ ý kiến của ngời khác
2. NhËn xÐt :
Câu phủ định là câu có từ phủ định – Miêu tả (vd1) bác bỏ (vd2)
3. Ghi nhí: SGK –T53
* HĐ2: HDHS luyện tập.20'
- Mục tiêu: Học sinh vận dụng những tri thức vùa học về câu phủ định vào làm các bài tập. Rèn luyện kĩ năng SD câu phủ định trong giao tiếp.
Gọi hs đọc nọi dung và yêu cầu bài tập
- Hs suy nghĩ độc lập, trả lời
II. Luyện tập
Bài 1: Xác định phủ định bác bỏ & giải thích a. Cụ cứ tởng chả hiểu gì đâu … àbác bỏ điều lão hạc dằn vặt, đau khổ
- Xác định những câu có ý nghĩa phủ định
- Đặt câu có ý nghĩa tơng đơng
Hs suy nghĩ độc lập.
b. Không chúng con không đói nữa đâu àBác bỏ điều cái Tí cho rằng mẹ nó đang lo lắng, th-
ơng xót vì chị em chúng nó đói quá
Bài 2 :T53
a. Không (kđịnh )
b. Không ai không(kđịnh) c. ai chẳng (kđịnh)
a. Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang
đờng, song có ý nghĩa nhất định
b.Tháng 8 hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, ai cũng (mọi ngời đều ) từng ăn tết trung thu, ăn nó nh
ăn cả mùa thu vào lòng vào dạ
c.Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội ,ai cũng có một lần nghển cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm nghía một cách ớc ao chùm sấu non xanh hay thích thú chia nhau nhấm nháp món sấu dầm bán trớc cổng trờng
àcác câu SGKdùng cách phủ định của phủ định
để kđịnh có ý nghĩa kđịnh mạnh &sức thuyết phôc cao
- Câu kđịnh tơng đơng ít có sức thuyết phục cao Bài 3 :Nhận xét câu văn
à cha (pđịnh tơng đối )àvì vậy không nên viết lại vì thay không = cha ý nghĩa câu thay đổi 4. Tổng kết, HD học ở nhà (3')
+ Tổng kết:Câu phủ định có hình thức và chức năng gì ?
+HD học ở nhà: Học thuộc ghi nhớ SGK –T53 Làm BT 4,5.
S: 28.02.2011 G: 02.03.2011
Ngữ văn: Bài 23 TiÕt 95 Văn bản Hịch tớng sĩ
TrÇn Quèc TuÊn I. Mục tiêu:
1. KT: HS Cảm nhận lòng yêu nớc bất khuất của Trần Quốc Tuấn & nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, thể hiện qua lòng căm thù giặc, tinh thần lòng yêu nớc, khát vọng độc lập tự doquyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm lợc
- Nắm đợc những đặc điểm cơ bản của thể hịch, thấy đợc đặc sắc nghệ thuật văn chính luận của Hịch
2. KN: HS có KN đọc văn nghị luận cổ ..
3. TĐ: GD lòng tự hào dân tộc, căm thù giặc
II/ Các kĩ năng sống cơ bản cần giáo dục trong bài - Giao tiÕp.
- Suy nghĩ sáng tạo
- Xác định giá trị bản thân.
Iii/- Chuẩn bị:
- GV: T liệu NV8,bảng phụ - HS: Chuẩn bị bài, SGK, vở viết.
IV/ - Phơng pháp/KTDH:
- Thảo luận nhóm,động não.
V/ Tổ chức giờ học:
1/ ổn định tổ chức: ( 1’) sĩ số: , hát 2/ KiÓm tra ®Çu giê( 5’)
Vì sao thành ''Đại La"đợc đổi tên thành "Thăng Long"và đợc chọn làm kinh đô của muôn đời ?
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
* Khởi động. 1'
- Mục tiêu: GT về tác giả Trần Quốc Tấn
TQTuấn là một trong những danh tớng kiệt xuất của nhân đân Việt Nam &
của thời gian trung đại. Ông góp công lớn trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông (1285-1288). Ông là nhà lí luận quân sự với tác phẩm "Binh th yếu lợc"
* Hoạt động 1: Đọc, tìm hiểu VB:34'
- Mục tiêu: + HS đọc đúng thể văn nghị luận cổ
+ Biết phân tích nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
- GV đọc mẫu –HD học sinh đọc, giọng điệu thay đổi linh hoạt, chậm dãi, mỉa mai, chế diễu, kích động, cuối bài ,..tâm tình
- Qua phần chú thích em hãy nêu những hiểu biết của mình về tác giả ?
- TQTuấn là ngời có phẩm chất cao đẹp, tài năng văn võ song toàn, là ngời có công lớn trong cuộc k/c chống Nguyên Mông lần 2 &3
- Bài Hịch đợc ra đời trong hoàn cảnh nào ?
I.Đọc thảo luận chú thích 1. Đọc
2. Thảo luận chú thích
a. Tác giả :1231- ? 1300 tớc Hng Đạo Vơng là một danh t- ớng kiệt xuất của dân tộc b.Tác phẩm : Viết trớc cuộc k/c chống Nguyên–Mông
- GV híng dÉn HS t×m hiÓu 27 chó thÝch
- Bài thuộc thể loại nào? đặc điểm chính của thể hịch?
-Thuyết phục tớng sĩ học tập Binh th yếu lợc, kích
động lòng yêu nớc căm thù giặc
- Bài Hịch chia làm mấy đoạn? nội dung của mỗi
đoạn?
+4 đoạn :1.từ đầu àLu tớng : Nêu gơng trung thÇn
nghĩa sĩ trong sử sách …
2.Tiếp àvui lòng àSự ngang ngợc, độc ác của kẻ thù ..
3.Tiếp àđợc khôngàmối quan hệ giữa chủ &
tớng, phê phán biểu hiện sai trái
4. còn lại :nhiệm vụ cụ thể, cấp bách, khích lệ tinh thần sẵn sàng chiến đấu
- Nêu nhận xét của em về bố cục bài hịch ? - Chặt chẽ ,mạch lạc, s áng tạo.
- Gọi HS đọc đoạn 1
- Nội dung chính của đoạn văn là gì ?
- Những nhân vật đợc nêu gơng có địa vị nh thế nào ?
- Các nhân vật này có dặc điểm gì ?
àSẵn sàng chết vì vua và chủ tớng, không sợ nguy hiểm, hoàn thành nhiệm vụ
- Tác giả dùng biện pháp nghệ thuật nào, đoạn văn giúp em hiểu đợc gì ?
- Qua đó em thấy tác giả đã bộc lộ nh thế nào trong phần mở đầu bài Hịch tớng sĩ ?
à Hiểu rõ lịch sử, tôn trọng đề cao gơng sáng của lòng trung quân ái quốc
- Gọi HS đọc đoạn 2
- Sự ngang ngợc & tội ác của giặc đợc thể hiện nh thế nào ?
- Em hiểu tể phụ, thác mệnh, hốt tất liệt là gì?
- Có gì đặc sắc trong lời văn khắc họa kẻ thù?
- Ngôn từ gợi hình ảnh: nghênh ngang, uốn lỡi .So sánh với cú diều, hổ đói, dê chó
… …
- Cách tạo lời văn nh thế có tác dụng gì? Từ đó em
1285 nêu cao tinh thần quyết chiến, quyết thắng
c.Tõ khã :SGK
+Thể loại: Nghị luận cổ (biền v¨n)
II.Bè côc :4 phÇn
III.Tìm hiểu văn bản
1.Nêu g ơng sáng trong lịch sử -Tớng Do Vu, Vơng Công Kiên, Cốt Đãi Ngột lang ..…
-> NT liệt kê, câu cảm thán…
Khích lệ lòng trung quân ái quốc của tớng sĩ thời Trần
2.Tội ác của kẻ thù & lòng căm thù giặc của TQTuấn a.Kẻ thù :Tham lam, tàn bạo,
đòi ngọc lụa, vàng bạc, đòi ngọc lụa
hung hãn nh hổ đói uốn l… ỡi cú diều ..thân dê chó àGợi hình, gợi cảm, so sánh, mỉa
có suy nghĩ gì về kẻ thù của dân tộc?
- Kẻ thù bạo ngợc, vô nhân đạo, tham lam
- Thái độ của ngời viết đoạn văn này nh thế nào?
- HS hoạt động cá nhân 2p-> Gv gọi một só HS
đọc
mai, châm biếm àKẻ thù bạo ngợc, vô nhân đạo, tham lam - Căm ghét, khinh bỉ kẻ thù,
đau sót cho đất nớc, quyết tâm
đánh giặc
4. Tổng kết - HD học ở nhà (5')
+ Tổng kết: - Tội ác của kẻ thù thể hiện nh thế nào?
+HD học ở nhà: Tìm hiểu lòng căm thù giặc của Trần quốc Tuấn với quân giặc nh thế nào?
S: 03.03.2011 G : 05.03.2011
Ngữ văn : Bài 23 TiÕt 96
Hịch tớng sĩ ( Tiếp )
TrÇn Quèc TuÊn I. Mục tiêu:
1. KT: HS Cảm nhận lòng yêu nớc bất khuất của Trần Quốc Tuấn & nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, thể hiện qua lòng căm thù giặc, tinh thần quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm lợc
- Nắm đợc những đặc điểm cơ bản của thể hịch, thấy đợc đặc sắc nghệ thuật văn chính luận của Hịch
2. KN: HS có KN đọc văn nghị luận cổ ..
3. TĐ: GD lòng tự hào dân tộc, căm thù giặc
II/ Các kĩ năng sống cơ bản cần giáo dục trong bài - Giao tiÕp.
- Suy nghĩ sáng tạo
- Xác định giá trị bản thân.
Iii/- Chuẩn bị:
- GV: T liệu NV8,bảng phụ - HS: Chuẩn bị bài, SGK, vở viết.
IV/ - Phơng pháp/KTDH:
- Thảo luận nhóm,động não.
V/ Tổ chức giờ học:
1/ ổn định tổ chức: ( 1’) sĩ số: , hát 2/ KiÓm tra ®Çu giê( 5’)
Tội ác của kẻ thù thể hiện nh thế nào?
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
* Khởi động. 1'
- Mục tiêu: GT về tác giả Trần Quốc Tấn
TQTuấn là một trong những danh tớng kiệt xuất của nhân đân Việt Nam &
của thời gian trung đại. Ông góp công lớn trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông (1285-1288). Ông là nhà lí luận quân sự với tác phẩm "Binh th yếu lợc"
* Hoạt động 1: Tìm hiểu VB:28'
- Mục tiêu: + HS hiểu sâu sắc lòng cam thù giặc của TQT + Cảm nhận mối ân tình chủ - tớng
HĐ của thầy và trò Nội dung chính
Lòng yêu nớc, căm thù giặc của TQ Tuấn đợc thể hiện qua chi tiết nào?
- Em có nhận xét gì về câu văn, liên kết ý trong câu, cách dùng từ, giọng điệu?
+ Cả đoạn là 1 câu văn có 2 ý liên kết: Nỗi đau xót, nỗi căm hờn kẻ thù. Nhiều dấu phẩy, nhiều
ĐTừ chỉ trạng thái: Quên, vỗ, lột , nuốt, uống.
- Cách cấu tạo ấy có tác dụng gì trong việc diễn tả tâm trạng con ngời ?
GV : Mỗi chữ, mỗi lời nh chảy trực tiếp từ trái tim, qua ngòi bút lên trang giấy H/tợng ngời anh hùng TQTuấn đau xót đến quặn lòng trớc cảnh tình đất nớc, căm thù giặc đến bầm gan, tím ruột, mong rửa nhục đến mất ngủ, quên ăn.
HS đọc đoạn văn: "Các ngơi phỏng có đ… ợc không"
- Cách kể những tình cảm ân tình của chủ tớng dành cho tì tớng của mình ntn? Để làm gì ? - Em có nhận xét gì về kết cấu câu? Giọng điệu nh thế nào?
Kết cấu lặp đi lặp lại, giọng điệu phân biệt dới trên rõ, 2vế song hành đối xứng…
- Các câu văn song hành, đối xứng có T/ d gì
trong mối quan hệ chủ tớng?
GV: Mối quan hệ chủ tớng và quân là mối quan hệ cùng cảnh ngộ , để khích lệ tinh thần trung quân ái quốc, tinh thần ăn nghĩa thủy chung, tinh thần của những ngời cùng hoàn cảnh : Lúc trận mạc cùng nhau xông pha.
- Sau khi bày tỏ quan hệ thân tình, TGiả đã phê phán lối sống sai lầm của các tớng sĩ trên các
III.Tìm hiểu văn bản
b/ Lòng yêu n ớc căm thù giặc của TQTuấn
- Quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau nh cắt, nớc mắt đầm
đìa, căm tức cha xả thịt, lột da, uống máu quân thù Trăm thân… phơi nghìn xác gói trong da… ngựa vui lòng…
Nhiều dấu phẩy, ĐT chỉ trạng thái : Quên, vỗ, lột , nuốt, uống.
Giọng điệu thống thiết, tình cảm
H/ảnh gời anh hùng yêu n- ớc, đau xót trớc cảnh tình đất n- ớc và căm thù giặc sâu sắc.
3.
Mối quan hệ giữa chủ & t - ớng, phê phán biểu hiện sai trái
a/ Mối ân tình giữa chủ và t ớng - Không có áo-mặc
Quan nhỏ-Thăng chức Cơm- ăn
Lơng ít-Cấp bổng Đi thủy- thuyền
phơng diện nào?
- Phê phán thái độ và hành động sai trái của t- ớng sĩ, chỉ cho họ thấy thái độ, hành động đúng - Em hiểu thái thờng, đãi yến nghĩa là gì?
- Em có gì về câu văn, giọng điệu Qua đó Tgiả
muốn phê phán điều gì ?
- Cách sống ấy mang lại hậu quả gì ?
- Những lời văn đó đã bộc lộ thái độ gì của T.giả?
+ Phê phán dứt khoát, rạch ròi lối sống cá nhân hởng lạc của tớng sĩ sẽ mất hết sinh lực, tâm trí
đánh giặc, nớc mất , nhà tan
Gọi HS đọc đoạn 4
- Tác giả đã khuyên răn tớng sĩ những điều gì?
- Em hiểu đóng cửi, rau nguội là gì?
- Lợi ích của lời khuyên đợc khẳng định trên những phơng diện nào ?
- Theo em 2 Đ.Văn trên T.giả đã thuyết phục ngời nghe, ngời đọc bằng lối nghị luận ntn?
+ Sử dụng câu văn biền ngẫu cân đối, nhịp nhàng. Lí lẽ sắc sảo kết hợp với tình cảm thắm thiết àTQtuấn vạch giữa 2 con đờng chính &
tà, nghĩa là con đờng sống & chết để thuyết phục tớng sĩ. Tác giả tỏ rõ thái độ dứt khoát để thanh toán nạn trù trừ trong hàng ngũ tớng sĩ .Động viên những ngời còn thờ ơ do dự hãy
đứng thẳng sang lực lợng q.chiến, q.thắng - Bài Hịch này viết nhằm mục đích gì ? - Em hiểu Binh th yếu lợc là gì ?
-> Sách lựa chọn binh pháp của nhà cầm quân nổi tiếng trong lịch sử
- Em có nhận xét gì về lời văn, giọng điệu, biện pháp nghệ thuật? Qua đó em hiểu đợc điều gì
Trần QTuấn có thái độ nh thế nào với tớng sĩ của ông & với kẻ thù?
-> Dứt khoát, rõ ràng với tớng sĩ.
- Lịch sử chống quân xâm lợc thời Trần đã
§i bé – ngùa
- Kết cấu lặp đi lặp lại, giọng
điệu phân biệt dới trên rõ, 2vế song hành đối xứng…
àQ.hệ gắn bó khăng khít không thể tách rời giữa tớng và qu©n, ®Çy ©n t×nh bao dung.
b/Phê phán thái độ và hành
động sai trái của t ớng sĩ.
- Chủ nhục không lo, n… ớc nhục khônh thẹn, nghe… nhạc không căm, chọi gà… … vui, mê tiếng hát…
àCấu trúc đối xứng, đối lập àQuên danh dự và bổn phận, cầu an hởng lạc.
-> Nớc mất, nhà tan
- Cựa gà trống đâm thủng áo… giáp Mẹo cờ m… … u lợc nhà binh thái ấp không còn vui… … có đợc không?
- Phê phán lối sống cá nhân, h- ởng lạc của tớng sĩ
4. Nhiệm vụ cấp bách
- Nhớ câu...đặt mồi lửa...thổi rau nguéi
- Huấn luyện quân sĩ luyện tập cung tên..võ nghệ
- Bêu đầu Hốt Tất liệt, rửa thịt Vân Nam Vơng
- Chẳng những thái ấp ..vững bền ..tên họ các ngơi cũng lu thơm..còn nhà .còn nớc ..
àĐiệp ngữ, liệt kê, so sánh,các hình ảnh câu văn biền ngẫu, cân
đối, nhịp nhàng àTình cảm thống thiết có tác dụng,động viên ý trí & q.tâm chiến đấu
chứng minh ntn cho chủ chơng kêu gọi tớng sĩ học tâp binh th của TQTuấn?
-> Liên tiếp chiến thắng quân xâm lăng của giặc Nguyên – Mông TK XVIII
+H§ nhãm: 3 phót
1.Qua bài em cảm nhận TQTuấn là ngời ntn?
- Gọi HS báo cáo - nhận xét – GV bổ xung
*Kêu gọi t ớng sĩ
- Tập Binh th yếu lợc...phải biết...Đạo thần chủ...nghịch thù Vì sao vậy? giặc & ta là… kẻ thù...Ta viết Hịch...các ngơi biết bụng ta àĐối lập, giọng dứt khoát, rõ ràng
à Quyết tâm chiến đấu &
chiến thắng kẻ thù xâm lợc.
- TQTuấn coi trọng danh dự &
có trách nhiệm với đất nớc, khinh ghét thói cầu an hởng lạc căm thù giặc, tinh thần q.chiến, q.thắng
* HĐ2: HDHS tổng kết.3'
- Mục tiêu: Học sinh khắc sâu kiến thức bài
- Theo em t tởng cốt lõi của bài Hịch & nghệ thuật đặc sắc là gì ?
- T tởng "Sát thát"giết giặc Mông q.chiến, q.thắng
Gọi HS đọc ghi nhớ IV. Ghi nhớ :SGK –
T61
* HĐ3: Hớng dẫn HS luyện tập: 4p.
Mục tiêu: tích hợp tấm gơng t tởng đạo đức Hồ Chí Minh So sánh lòng yêu nớc, khát vọng độc lập
tự do của Trần Quốc Tuấn với lòng yêu nớc , khát vọng độc lập tự do của Bác Hồ ?
IV/ Luyện tập.
Bác có lòng yêu nớc, khát vọng độc lập tự do mãnh liệt .
GV hớng dẫn HS luyện tập phát biểu cảm nghĩ về lòng yêu nớc của Trần quốc Tuấn thể hiện qua bài hịch
V.Luyện tập
4.Tổng kết - HD học ở nhà (3') - Nêu ND và NT chính của bài Hịch ?
- Phát biểu cảm nhận về lòng yêu nớc của Trần quốc Tuấn thể hiện qua bài hịch.
- Học thuộc ghi nhớ ,nắm chắc ND và nghệ thuật NS : 03.03.2011
NG : 05.03.2011 Ngữ văn : Bài 23
TiÕt 97
Hành động nói I. Mục tiêu:
1. KT: Hs hiểu nói cũng là một thứ hành động, số lợng hành động nói khá lớn nhng có thể qui định lại thành một số kiểu khái quát nhất định
2. KN: HS có thể sử dụng nhiều kiểu câu đã học để thực hiện cùng một hành động nói 3. TĐ: HS có thái độ đúng mực trong khi giao tiếp.
II/ Các kĩ năng sống cơ bản cần giáo dục trong bài - Giao tiÕp.
- Ra quyết định Iii/- Chuẩn bị:
- GV: T liệu NV8,bảng phụ - HS: Chuẩn bị bài, SGK, vở viết.
IV/ - Phơng pháp/KTDH:
- Phân tích tình huống ,Thảo luận nhóm,động não.
V/ Tổ chức giờ học:
1/ ổn định tổ chức: ( 1’) sĩ số: , hát 2/ KiÓm tra ®Çu giê( 5’)
Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu phủ định?
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.
* Khởi động. 1'
Ví dụ: A. Bạn đã làm bài tập cha? (hỏi) B .Mình đã làm rồi. (Trả lời)
Nh vậy A thực hiện hành động hỏi, B hành động trả lời. Vậy để …
* Hoạt động 1: Hình thành kiến thức mới.18'
- Mục tiêu: HS hiểu khái niệm HĐ nói là gì? Nhận biết một số kiểu HĐ nói.
HĐ của GV và HS Nội dung chính
Gọi HS đọc bài tập Sgk
- Qua ví dụ em hiểu Lí Thông nói với Thạch Sanh nhằm mục đích chính là gì? Câu nào thể hiện rõ nhất mục đích ấy?
- Câu : Thôi, bây giờ trời cha sáng em hãy chốn đi ngay
- Lí Thông có đạt đợc mục đích của mình không,chi tiết nào nói lên điều đó ?
- Có vì nghe Lí Thông nói, T.Sanh vội vã từ giã mẹ con Lí Thông ra đi.
- Lí Thông đã thực hiện mục đích của mình bằng phơng tiện gì ?
- Lêi nãi
- Nếu hiểu hành động là một việc làm cụ thể của