BỘ ĂN SÂU BỌ, BỘ GẶM NHẤM, BỘ ĂN THỊT
Bài 59: Biện pháp đấu tranh sinh học
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Học sinh nắm đợc khái niệm đấu tranh sinh học.
- Thấy đợc các biện pháp chính trong đấu tranh sinh học là sử dụng các loại thiên địch.
- Nêu đợc những u điểm và nhợc điểm của biện pháp đấu tranh sinh học.
2. Kĩ năng
- Rèn kĩ năng phân tích, so sánh, t duy, tổng hợp.
- Kĩ năng hoạt động nhóm.
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật, môi trờng.
- Tuyên truyền cho mọi người không vì lợi nhuận mà sử dụng thuốc hóa học không bảo đảm kĩ thuật và thời gian cho cây trồng.
II. Chuẩn bị
- Tranh h×nh 59.1 SGK.
- T liệu về đấu tranh sinh học.
III. Phơng pháp
- Nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp, trực quan, giảng giải - Tổ chức hoạt động nhóm
IV. Tiến trình lên lớp
1. ổn định : ( 1’) 7A: 7B:
2. Bài cũ:
* Câu hỏi: Nêu các biện pháp cần thiết để duy trì tính đa dạng sinh học?
* Đáp án
- Cấm đốt phá và khái thác rừng bừa bãi - Cấm săn bắn buôn bán ĐV
- Đẩy mạnh các biện pháp chống ô nhiễm MT - Khoanh nuôi và bảo vệ, phục hồi rừng tái sinh 3. Bài mới :
*. Đặt vấn đề:(1’) Trong thiên nhiên để tồn tại các ĐV có mối quan hệ với nhau, con ngời đã lợi dụng mối quan hệ này để mang lại lợi ích
* Triển khai bài:
Hoạt động GV_HS Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là biện pháp đấu tranh sinh học
*GV: Cho Hs nghiên cứu SGK và trả lời:
+ Thế nào là đấu tranh sinh học?
+ Cho ví dụ về đấu tranh sinh học?
*HS: Đọc tìm câu trả lời 1 vài Hs phát biểu Gv chuẩn kiến thức
I/ Thế nào là đấu tranh sinh học
*Đấu tranh sinh học là biện pháp sử dụng sinh vật hoặc sản phẩm của chúng nhằm ngăn chặn hoặc giảm bớt thiệt hại do các sinh vật g©y ra.
Hoạt động 2: Tìm hiểu những biện pháp
đấu tranh sinh học
*GV: Yêu cầu Hs nghiên cứu SGK, quan sát hình 59.1 hoàn thành bảng trong vở + Kẻ bảng, yêu cầu HS lên điền
*HS: Đọc , quan sát hình, ghi nhớ kiến thức đại diện lên bảng điền Gv chuẩn kiến thức, rút ra kết luận.
- GV hướng dẫn lớp thảo luận câu hỏi:
1. Phân biệt các loại biện pháp đấu tranh sinh học? Biện pháp nào thường được sử dụng ở địa phương? Nêu hiệu quả cụ thể.
2. Vì sao hiện nay chuột phát triển mạnh?
Theo em, phải làm gì để hạn chế và tiêu diệt chuột? (Vì chuột sinh sản nhanh, đẻ nhiều lứa trong năm, mỗi lứa đẻ nhiều con.)
3. Giải thích biện pháp gây vô sinh để tiêu diệt sinh vật gây hại. Cho ví dụ cụ thể.
4. Để tiêu diệt sinh vật gây hại hiệu quả nhất, theo em nên làm thế nào? (bài tập về nhà)
VD: ở hawai: cây cảnh Lantađa pt nhiều có hại nên người ta đã nhập sâu hại để diệt cây cảnh, khi lantađa bị tiêu diệt thì chim sáo ăn quả này cũng bị tiêu diệt vì không có thức ăn
II/ Những biện pháp đấu tranh sinh học
1. Sử dụng thiên địch
a. Sử dụng thiên địch tiêu diệt sinh vật gây hại
VD: cá cờ, thằn lằn...
b. Sử dụng thiên địch đẻ trứng kí sinh vào sinh vật gây hại hay trứng của sâu hại
VD: ong mắt đỏ, bớm đêm 2. Sử dụng vi khuẩn gây bệnh truyền nhiễm cho sinh vật gây hại VD: Dùng vi khuẩn Myoma gây bệnh cho thỏ
3. Gây vô sinh diệt động vật gây hại
VD: Làm tuyệt sản ở ruồi đực gây bệnh loét da ở bò
CÁC BIỆN PHÁP ĐẤU TRANH SINH HỌC Các biện pháp đấu
tranh sinh học
Tên sinh vật gây hại Tên thiên địch
Sử dụng thiên địch trực tiếp tiêu diệt sinh vật gây
hại.
1. Sâu bọ, cua, ốc mang vật chủ kí sinh 2. Chuột
3. Ấu trùng sâu bọ 4. Sâu bọ, cua, ốc 5. Sâu bọ
6. Rầy nâu
1. Gia cầm
2. Mèo nhà, diều hâu, cú vọ, mèo rừng, rắn sọc dưa.
3. Cá cờ, cá bảy màu.
4. Cóc, cú vọ
5. Chim sẻ, sáo, thằn lằn.
6. Kiến đỏ Sử dụng thiên địch đẻ
trứng kí sinh vào sinh vật gây hại hay trứng sâu hại.
1. Trứng sâu xám 2. Cây xương rồng
1. mắt đỏ
2. Bướm đêm nhập từ Achentina
Sử dụng vi khuẩn gây bệnh truyền nhiễm diệt
1. Thỏ 2. Bọ xít
1. Vi khuẩn Myoma và vi khuẩn Calixi
sinh vật gây hại. 2. Nấm bạch dương và nấm lục cương
Hoạt động 3: Tìm hiểu những u điểm và hạn chế của biện pháp đấu tranh sinh học
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK tr. 194 → trả lời câu hỏi:
1. Nêu những ưu điểm của các biện pháp đấu tranh sinh học?
2. Nêu những hạn chế của các biện pháp đấu tranh sinh học?
- GV ghi tóm tắt ý kiến các nhóm → nhận xét.
- GV nêu vấn đề: Vì sao ở nước ta hiện nay mùa màng đang bị chuột, sâu hại phá hại nhưng chưa có biện pháp hữu hiệu để tiêu diệt chúng?
Có thể có những lí do sau:
+ Do sử dụng thuốc trừ sâu không đúng kĩ thuật vừa tiêu diệt sâu hại, vừa tiêu diệt thiên địch, vừa làm sâu nhờn thuốc, vừa gây ô nhiễm môi trường.
+ Do săn bắt thực phẩm cả những thiên địch như mèo, rắn, trăn, cóc, chim…
+ Không nghiên cứu kĩ trước khi nhập nội một số sinh vật như: ốc bươu vàng, cá trê phi… gây hậu quả môi trường, khó khắc phục.
→ Vậy nhiệm vụ của học sinh hiện nay và mai sau là gì để có thể sử dụng tốt các biện pháp đấu tranh sinh học, vừa tiêu diệt sinh vật có hại, vừa bảo vệ môi trường?
III. Những u điểm và hạn chế của biện pháp đấu tranh sinh học 1. u ®iÓm
- Có tính hiệu quả cao, có nhiều - u điểm so với thuốc trừ sâu, diệt chuột, không gây ô nhiễm môi tr- ờng, giá thành rẻ
2. Hạn chế
- Nhiều thiên địch không thích nghi khí hậu địa phơng nên không phát triển
- Thiên địch không diệt triệt để mà chỉ hãm sự phát triển củ SV gây hại
- Sự tiêu diệt loài sinh vật này lại tạo điều kiện cho loài sinh vật khác phát triển
- Một số loài vừa có ích vừa có hại
4. Kiểm tra, đánh giá: (5’):
- Nêu những biện pháp đấu tranh sinh học?
- Nêu u điểm và hạn chế của những biện pháp đấu tranh sinh học?
* Vì sao cần phải sử dụng những biện pháp đấu tranh sinh học?
5. Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi cuối sách.
- Đọc phần Em có biết ?
- Kẻ bảng SGK tr.196 vào tập.
V. Rút kinh nghiệm
...
...
...
------
Tuaàn 35- Tieỏt : 63 Ngày soạn: 20/ 04/ 2010 Ngày giảng: 7A_ 24/ 04/ 2010 7B_ 27/ 04/ 2010