Có 3 biện pháp làm tăng chỉ tiêu tỷ lệ hoàn vốn ( ROI) là:
- Tăng doanh thu bán hàng - Giảm chi phí hoạt động
- Giảm vốn hoạt động bình quân
Để minh họa 3 yếu tố tác động đến ROI, chúng ta nghiên cứu tài liệu sau đây của một trung tâm đầu tư:
- Lãi thuần từ hoạt động: 12 triệu đồng
- Doanh thu bán hàng: 120 triệu đồng
- Vốn hoạt động bình quân: 80 triệu đồng Tỷ lệ hoàn vốn đầu tư sẽ là:
ROI = 12
x 120
= 0,15 hay 15%
120 80
Vậy kết quả ROI là 15%.
Nếu muốn tăng ROI lớn hơn 15%, các nhà quản trị phải hoặc tăng doanh thu bán hàng, hoặc giảm chi phí hoạt động, hoặc giảm vốn hoạt động bình quân.
6.1.3.1. Tăng doanh thu
Trong cơ cấu xác định chỉ tiêu ROI, ta thấy doanh thu có vai trò như là một yếu tố trung gian vừa là tử số của chỉ tiêu tỷ suất doanh thu/vốn hoạt động bình quân, vừa là mẫu số của chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận/doanh thu, nên khi tổng hợp hai chỉ tiêu này để tính ROI, doanh thu có thể dễ dàng bị đơn giản, nhưng sự thật lại không đơn giản vì:
- Tuy doanh thu có vai trò trung gian nhưng nó là một yếu tố cấu thành lên hai chỉ tiêu cơ cấu xác định ROI. Hai chỉ tiêu này có mối quan hệ với ROI như hai yếu tố khả biến, biến thiên cùng chiều với ROI và là đối tượng tác động dễ làm biến đổi
ROI theo ý muốn.
- Hai chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận/doanh thu và tỷ suất doanh thu/vốn hoạt động bình quân đều có cơ sở xác định từ doanh thu và là hai chỉ tiêu đánh giá kết quả hoạt động của trung tâm chi phí và trung tâm kinh doanh.
- Sự tăng giảm của doanh thu bán hàng có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh theo cơ chế thị trường, cho nên nếu đơn giản chỉ tiêu doanh thu trong cơ cấu xác định ROI thì nếu xét về mặt toán học là hợp lý, nhưng nếu xét về ý nghĩa kinh tế sẽ không làm nổi lên tầm quan trọng của yếu tố doanh thu.
Trở lại ví dụ trên, giả sử trong kỳ, doanh thu của doanh nghiệp tăng 10 triệu đồng. Biết rằng, tỷ lệ biến phí chiếm 60% doanh thu, vốn hoạt động không đổi.
Như vậy, doanh thu tăng 10 triệu, biến phí chiếm 60% doanh thu, vậy biến phí sẽ tăng là:
∆ Biến phí = ∆ Doanh thu * Tỷ lệ biến phí = 10 x 60% = 6 (triệu đồng) Do doanh thu trước đây đã đủ bù đắp định phí và có tạo ra lãi, cho nên phần chênh lệch của doanh thu tăng thêm so với biến phí hao phí thêm là lãi thuần tăng thêm và bằng:
∆ Lãi thuần = ∆ Doanh thu - ∆ Biến phí = 10 - 6 = 4 (triệu đồng) Lãi thuần mới = Lãi thuần cũ + ∆ Lãi thuần = 12 + 4 = 16 ( triệu đồng)
Tỷ lệ hoàn vốn (ROI) khi doanh thu tăng lên 12 triệu đồng sẽ là:
ROI = 16
x 130
= 0,2 hay 20%
130 80
Như vậy, khi doanh thu tăng làm tăng chỉ tiêu ROI. Tuy nhiên cũng cần lưu ý rằng việc tăng doanh thu là khá khó khăn do chịu nhiều tác động từ môi trường bên ngoài như nhu cầu thị trường, chu kỳ sống của sản phẩm, đối thủ cạnh tranh, các chính sách của nhà nước…
6.1.3.2. Giảm chi phí hoạt động
Bài giảng Kế toán quản trị ƯVGV: Nguyễn Thị Hường Giảm chi phí hoạt động là biện pháp có hiệu quả nhất để tăng tỷ lệ hoàn vốn đầu tư. Thông thường khi giảm các khoản chi phí hoạt động thì mục tiêu chủ yếu là giảm biến phí, tức là làm sao để tăng năng suất lao động để giảm chi phí lao động trong một đơn vị sản phẩm hoặc để tăng số lượng sản phẩm sản xuất được trong một đơn vị thời gian.
Ví dụ: Áp dụng ví dụ về trung tâm đầu tư ở trên, giả sử trong kỳ, doanh nghiệp giảm được 3 triệu chi phí, vốn hoạt động và doanh thu không đổi.
Khi doanh thu không đổi, thì:
∆ Lãi thuần = ∆ Biến phí = 3 (triệu đồng)
Lãi thuần mới = Lãi thuần cũ + ∆ Lãi thuần = 12 + 3 = 15 (triệu đồng) Khi đó, tỷ lệ hoàn vốn đầu tư:
ROI = 15
x 120
= 0,1875 hay 18,75%
120 80
Khi trung tâm tiết kiệm được 3 triệu chi phí, trong khi các yếu tố doanh thu vốn đầu tư không thay đổi, làm cho tỷ lệ hoàn vốn đầu tư tăng lên đạt 18,75%
6.1.3.3. Giảm vốn hoạt động
Biện pháp giảm vốn hoạt động bình quân phải đặt trọng tâm vào việc làm giảm các loại hàng tồn kho không hợp lý (mức tồn kho quá cao về nguyên vật liệu, sản phẩm đang chế tạo, thành phẩm), làm ứ đọng vốn, tích cực thu hồi các khoản phải thu một cách nhanh chóng để tránh vốn tồn đọng và làm tăng vòng quay của vốn.
Ví dụ: Sử dụng thông tin của trung tâm đầu tư ở trên, giả sử rằng doanh nghiệp đã giảm được vốn đưa vào hoạt động là 5 triệu động, trong khi vẫn giữ nguyên được mức doanh thu và lợi nhuận.
Khi đó, tỷ lệ hoàn vốn đầu tư sẽ là:
ROI = 12
x 120
= 0,16 hay 16%
120 75
Như vậy, khi giảm vốn hoạt động đi 5 triệu đồng và các điều kiện khác không đổi thì tỷ lệ hoàn vốn đầu tư tăng lân 1%, đạt 16%.