Chương II: PHÂN LOẠI CHI PHÍ
Chương 4: MỐI QUAN HỆ CHI PHÍ - KHỐI LƯỢNG - LỢI NHUẬN (CVP)
4.2. MỘT SỐ ỨNG DỤNG QUAN HỆ CVP VÀO QUÁ TRÌNH RA QUYẾT ĐỊNH
Thực tế trong kinh doanh luôn xảy ra những biến đổi giữa biến phí và định phí, giá bán, doanh thu, cơ cấu sản phẩm tiêu thụ tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, do vậy, việc quyết định nên lựa chọn sự thay đổi nào phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của các doanh nghiệp và khi đó nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Một số trường hợp thường xảy ra ở các doanh nghiệp:
- Thay đổi định phí và sản lượng tiêu thụ - Thay đổi biến phí và sản lượng tiêu thụ
- Thay đổi định phí, giá bán và sản lượng tiêu thụ - Thay đổi định phí, biến phí và sản lượng tiêu thụ - Thay đổi kết cấu bán hàng
Để nghiên cứu các thay đổi trên đến lợi nhuận của doanh nghiệp, ta vẫn sử dụng thông tin về tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Xuân Mai như trên. Ta lần lượt xét từng trường hợp như sau:
4.2.1. Tình huống 1 - Thay đổi định phí và sản lượng tiêu thụ
Ví dụ 1: Hiện tại công ty Xuân Mai tiêu thu được 500 xe/ tháng. Trưởng phòng kinh doanh tin tưởng rằng nếu tăng cường quảng cáo thêm 10.000.000 đồng/ tháng thì số xe bán được sẽ tăng lên 4%.
Giám đốc có nên chấp nhận đề xuất trên hay không?
Giải (ĐVT: đồng)
Số dư đảm phí tăng thêm: 125.000.000*4% = 5.000.000 Định phí tăng thêm: 10.000.000 Lãi thuần tăng thêm: (5.000.000)
- Như vậy, nếu thực hiện phương án này, lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ giảm đi 5.000.000 đồng, chỉ còn 20.000.000 đồng.
Bài giảng Kế toán quản trị ƯVGV: Nguyễn Thị Hường 4.2.2. Tình huống 2 - Thay đổi biến phí và sản lượng tiêu thụ
Ví dụ 2: Doanh nghiệp dự kiến có thể thay đổi một số chi tiết, làm biến phí giảm 50.000. Nhưng nếu như vậy chỉ bán được 485 sản phẩm/ tháng. Trong trường hợp các điều kiện khác không đổi, doanh nghiệp có nên thực hiện phương án này không?
Giải (ĐVT: đồng)
Biến phí đơn vị giảm 50.000 làm số dư đảm phí đơn vị tăng lên 50.000, đạt 300.000 nhưng số lượng sản phẩm tiêu thụ chỉ còn 485 sản phẩm/ tháng.
Tổng số dư đảm phí dự kiến: 300.000* 485 = 145.500.000 Tổng số dư đảm phí hiện tại: 250.000 * 500 = 125.000.000 Tổng số dư đảm phí tăng thêm: 20.500.000 Định phí không thay đổi nên lợi nhuận thuần tăng 20.500.000
Doanh nghiệp nên thực hiện phương án này vì nó làm lợi nhuận thuần tăng 20.500.000 đồng, đạt 45.500.000 đồng.
4.2.3. Tình huống 3 - Thay đổi định phí, giá bán và sản lượng tiêu thụ
Ví dụ: Doanh nghiệp dự kiến sẽ tăng chi phí quảng cáo thêm 10.000.000 và giảm bớt giá bán 10.000 / sản phẩm. Nhờ vậy, mức tiêu thụ sẽ tăng 15%. Nếu các dự định trên trở thành hiện thực, thì lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ thay đổi như thế nào?
Giải (ĐVT: đồng)
Giá bán giảm 10.000/ sản phẩm, chỉ còn 790.000/ sản phẩm, nhưng mức tiêu thụ lại tăng lên 15% tức là tăng thêm 500*115%= 575 sản phẩm.
Tổng số dư đảm phí dự kiến: 240.000 * 575 = 138.000.000 Tổng số dư đảm phí hiện tại: 250.000 * 500= 125.000.000 Tổng số dư đảm phí tăng thêm: 13.000.000 Chi phí quảng cáo tăng thêm: 10.000.000 Lợi nhuận tăng thêm: 3.000.000
Doanh nghiệp nên tiến hành phương án này vì làm lợi nhuận tăng thêm 3.000.000 đồng, đạt 28.000.000 đồng
4.2.4. Tình huống 4 - Thay đổi định phí, biến phí và sản lượng tiêu thụ
Ví dụ: Doanh nghiệp dự kiến thay đổi phương thức trả lương nhân viên bán hàng. Thay vì trả 20.000.000 tiền lương nhân viên bán hàng mỗi tháng, công ty sẽ trả hoa hồng 50.000/ xe bán ra cho nhân viên bán hàng. Với cách làm này, công ty hy vọng sẽ tăng doanh thu thêm 10%. Nếu các dự định trên trở thành hiện thực, thì lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ thay đổi như thế nào?
Giải (ĐVT: Đồng)
Biến phí tăng thêm 50.000/ xe làm số dư đảm phí đơn vị giảm 50.000 chỉ còn 200.000/xe
Doanh thu tăng thêm 10% tức là đạt 550 xe
Tổng số dư đảm phí dự kiến: 200.000 * 550 = 110.000.000 Tổng số dư đảm phí hiện tại: 250.000 * 500 = 125.000.000 Tổng số dư đảm phí giảm đi: 15.000.000
Chi phí lương giảm đi: 20.000.000
Lợi nhuận tăng thêm: 5.000.000
Nên sử dụng phương án này vì làm lợi nhuận tăng thêm 5.000.000 và đạt 30.000.000 đồng.
Để xem xét, quyết định lựa chọn một phương án trong số các phương án dự kiến, doanh nghiệp cần lựa chọn các phương án trên cơ sở phù hợp với điều kiện của mình và có hiệu quả kinh tế nhất. Bảng tổng hợp các phương án đã dự kiến được trình bày theo bảng dưới đây.
Bài giảng Kế toán quản trị ƯVGV: Nguyễn Thị Hường Tổng hợp các phương án đã dự kiến
Đơn vị tính: Nghìn đồng Phương
án
Doanh thu Biến phí Số dư đảm phí
Định phí Lợi nhuận
1 2 3=1-2 4 5=3-4
Hiện tại 400.000 275.000 125.000 100.000 25.000 PA 1 416.000 286.000 130.000 110.000 20.000 PA 2 388.000 242.500 145.500 100.000 45.500 PA 3 454.250 316.250 138.000 110.000 28.000 PA 4 440.000 330.000 110.000 80.000 30.000
Bảng 4.1 – Tổng hợp các phương án đã lựa chọn
Câu hỏi đặt ra là nếu các phương án dự kiến đều có thể thực hiện được thì doanh nghiệp nên chọn phương án nào?
- Nếu xét về lợi nhuận thì chọn phương án 2 là phương án đem lại lợi nhuận cao nhất.
- Nếu xét về chi phí vốn đầu tư thì chọn phương án nào có chi phí đầu tư cho một đồng lợi nhuận thấp nhất
Ta cũng chọn phương án 2 là phương án mà có chi phí đầu tư thấp nhất khi tính trên 1 đồng lợi nhuận.
- Nếu xét theo tỷ suất sinh lời của vốn đầu tư. Phương án nào có tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư cao nhất là phương án được chọn:
Theo tiêu chí này, ta cũng chọn phương án 2 là phương án tối ưu.
- Ngoài ra, việc lựa chọn các phương án còn căn cứ vào khả năng huy động vốn của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có nguồn vốn hạn hẹp thì nên chọn phương án có chi phí đầu tư thấp nhất - Ở đây là phương án 2.
4.2.5. Xác định giá với lợi nhuận mong muốn
Ví dụ: Công ty xe đạp Xuân Mai là công ty chuyên sản xuất kinh doanh xe đạp.
Hiện tại công ty đang tiêu thụ loại xe đạp học sinh. Tình hình sản xuất kinh doanh của công ty như sau:
Giá bán là 800.000 đồng/ chiếc;
Biến phí đơn vị sản phẩm là 550.000 đồng/ chiếc;
Định phí sản xuất là 100.000.000 đồng;
Ngày 1/7/200N, trưởng phòng kinh doanh mang về một hợp đồng bán xe đạp tặng cho các cháu học sinh giỏi của doanh nghiệp dệt may X, số lượng là 300 chiếc.
Công ty dự kiến sẽ đạt được lợi nhuận là 45.000.000 qua hợp đồng này. Công ty cần bán số xe đạp này với giá là bao nhiêu? Bên mua đề nghị rằng giá bán cần thấp hơn giá bán trên thị trường.
Giải (ĐVT: đồng)
❖ Nếu doanh thu trước đây đã đủ để bù đắp định phí (Doanh nghiệp đã có lãi trước đó và hợp đồng này là ngoại lệ)
Khi đó mục tiêu của doanh nghiệp khi thực hiện hợp đồng này là lợi nhuận tăng thêm 45.000.000. Khi đó đơn giá bán sẽ được tính như sau:
Biến phí đơn vị sản phẩm: 550.000 đ
Lợi nhuận mong muốn tính cho 1 xe đạp: 45.000.000/300 = 150.000 đ Đơn giá bán: 550.000 + 150.000 = 700.000 đồng/ chiếc
❖ Nếu doanh thu trước đây chưa đủ bù đắp định phí (Doanh nghiệp bị lỗ với mức tiêu thụ trước đây).
Giả sử rằng, doanh thu hiện nay cần bù đắp 15.000.000 định phí.
Đơn giá bán sẽ bao gồm:
Biến phí đơn vị sản phẩm: 550.000 đ
Lợi nhuận mong muốn tính cho 1 xe đạp: 45.000.000/300 = 150.000 đ Phần bù đắp định phí: 15.000.000/300 = 50.000 đ Đơn giá bán: 550.000 + 150.000 + 50.000 = 750.000 đồng/ chiếc Mức giá này thỏa mãn điều kiện thấp hơn giá bán trên thị trường.