Chương 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
1.4. KẾ TOÁN QUẢN TRỊ VỚI CHỨC NĂNG QUẢN LÝ
Trong bối cảnh nền kinh tế đang có những biến đổi phức tạp như hiện nay, việc ra quyết định chính xác, kịp thời của nhà quản trị có ý nghĩa quyết định tới sự thành công, thất bại của kinh doanh. Để làm được điều đó, nhu cầu về thông tin cung cấp cho các nhà quản trị là rất lớn. Kế toán quản trị tuy không phải là nguồn duy nhất song lại là nguồn chủ yếu để cung cấp các thông tin đó. Kế toán quản trị cung cấp thông tin cho mọi khâu của công tác quản lý, bao gồm: Lập kế hoạch; Tổ chức thực hiện; Kiểm tra đánh giá và Ra quyết định.
Sơ đồ 1.1 – Các chức năng của quản lý và mối quan hệ giữa các chức năng đó
Yêu cầu về thông tin kế toán quản trị được cung cấp cho các chức năng quản lý được cụ thể như sau:
1.4.1. Lập kế hoạch và dự toán
Lập kế hoạch là xây dựng các mục tiêu cần thực hiện, vạch ra các bước – các công việc cần làm để thực hiện mục tiêu đó.
Dự toán là dạng bản kế hoạch mà nhà quản trị lập được. Dự toán bao gồm: dự toán tiêu thụ, dự toán sản xuất, dự toán tiền… Để lập được dự toán, nhà quản trị phải liên kết các mục tiêu lại với nhau, chỉ rõ cách huy động và sử dụng những nguồn lực có sẵn để đạt được các mục tiêu đề ra. Ví dụ: Huy động nguồn vốn từ các tổ chức nào? Sử dụng vào mục đích gì?...
Đánh giá Tổ chức thực hiện
Kiểm tra Ra quyết định
Lập kế hoạch
Bài giảng Kế toán quản trị ƯVGV: Nguyễn Thị Hường Để chức năng lập kế hoạch và dự toán của nhà quản trị được thực hiện tốt; để các kế hoạch và dự toán có tính hiệu lực, tính khả thi cao thì chúng phải dựa trên những thông tin hợp lý và có cơ sở. Thông tin này chủ yếu do kế toán quản trị cung cấp.
Ví dụ: khi xây dựng kế hoạch tiêu thụ sản phẩm. Kế toán viên quản trị phải cung cấp cho nhà quản lý các thông tin giúp họ đưa ra các quyết định tối ưu: bán sản phẩm nào, giá bán là bao nhiêu, thị trường mục tiêu, các kênh bán hàng…
1.4.2. Tổ chức thực hiện
Tổ chức thực hiện là quá trình phối hợp các nguồn lực sao cho kế hoạch thực hiện có hiệu quả nhất.
Để làm tốt công tác này, nhà quản trị cần sử dụng các thông tin, báo cáo kịp thời từ cơ sở, từ đó có các điều chỉnh, thay đổi kịp thời, nhằm đảm bảo công tác sản xuất, kinh doanh diễn ra hiệu quả.
Ví dụ: trong quá trình tiêu thụ sản phẩm, nhà quản lý căn cứ vào kế hoạch đề ra và thông tin về tình hình thực tế, phân công công việc cụ thể cho từng bộ phận như:
bộ phận bán hàng, bộ phận chuyên chở, chăm sóc khách hàng... điều hành, phối hợp hoạt động giữa các bộ phận. Thông tin này do kế toán quản trị cung cấp.
1.4.3. Kiểm tra và đánh giá
Kiểm tra và đánh giá là công tác quan trọng trong quá trình điều hành của nhà quản lý. Đây là công việc cần tiến hành thường xuyên. Phương pháp thường dùng là so sánh số liệu kế hoạch, số liệu dự toán với số liệu thực hiện để phát hiện ra các sai khác từ đó tìm hiểu nguyên nhân, đánh giá tình hình… đưa ra các thay đổi kịp thời.
Các số liệu thực hiện này thường do kế toán quản trị cung cấp.
Ví dụ :do thường xuyên kiểm tra tình hình tiêu thụ sản phẩm X, nhà quản trị phát hiện ra doanh thu sản phẩm này giảm đáng kể, từ đánh giá tình hình là do đối thủ cạnh tranh tung ra sản phẩm mới có tính năng khá giống sản phẩm X. Từ đó nhà quản trị đã có những biện pháp tích cực trong việc đẩy cao doanh số bán hàng giúp
công ty đạt kế hoạch đề ra. Để có được quyết định chính xác như vậy là nhờ kế toán viên quản trị đã kịp thời cung cấp thông tin.
1.4.4. Ra quyết định
Ra quyết định là chức năng quan trọng, xuyên suốt các khâu quản trị của doanh nghiệp từ lúc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện cho đến kiểm tra, đánh giá. Chức năng này được vận dụng liên tục trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp.
Kế toán quản trị giúp các nhà quản trị trong quá trình ra quyết định không chỉ bằng cách cung cấp những thông tin thích hợp mà còn bằng cách vận dụng các kỹ thuật phân tích vào các tình huống khác nhau, để từ đó các nhà quản trị lựa chọn và ra quyết định thích hợp nhất.
Các nhà quản trị là người ra quyết định nhằm đảm bảo sự tồn tại và phát triển liên tục của doanh nghiệp và kiểm soát việc thực hiện các quyết định đó. Do vậy tương ứng với từng khâu công việc quản trị thì kế toán phải cung cấp thông tin phù hợp cho từng khâu công việc đó.
- Trước hết, kế toán quản trị phải thiết lập một hệ thống các chỉ tiêu, mở tài khoản, sổ sách để ghi chép một cách có hệ thống các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Phản ánh các thông tin kế toán thực hiện vào tài khoản, vào các sổ sách đã thiết kế theo nhu cầu các cấp quản trị.
- Từ các thông tin đã thu thập, kế toán quản trị tiến hành tính toán các chỉ tiêu theo yêu cầu của quản trị nội bộ và tổng hợp thành các báo cáo của các cấp quản trị khác nhau.
- Kế toán quản trị kiểm tra thông tin trên các báo cáo, phân tích, đánh giá hiệu quả của hoạt động và trợ giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định phù hợp.
Bài giảng Kế toán quản trị ƯVGV: Nguyễn Thị Hường
Mối quan hệ giữa thông tin kế toán quản trị với chức năng quản trị doanh nghiệp
Các chức năng quản trị Thông tin kế toán quản trị