LỜI VĂN, ĐOẠN VĂN TRONG VĂN TỰ SỰ
C. TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
• Chuẩn bị : SGK, SBT, giáo án
• Các bước lên lớp : a. Ổn định lớp : b. Kieồm tra :
• Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh c. Bài mới:
• Giới thiệu bài : - Tiếp nối với việc giới thiệu về chuỗi sự việc, sự vật, nhân vật, chủ đề và dàn bài trong bài văn tự sự. Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu về cách hành câu. Nghĩa là bài học mới này sẽ giúp các em biết cách viết lời văn, đoạn văn mà đặc biệt là lời giới thiệu và lời kể sự việc
• Tìm hiểu bài :
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Bài ghi
1. Các câu văn đã giới thiệu nhân vật nào?
2. Qua đó, lời giới thiệu bao hàm việc cung cấp thông tin về nhân vật, và còn bày tỏ thái độ khen chê đối với nhân vật.
Hãy tìm những biểu hiện
Học sinh đọc đoạn 2 (SGK, tr 58)
Đoạn 1 gồm 2 câu, mỗi câu giới thiệu hai ý rất cân đối, đầy đủ. Không thừa không thiếu
- Câu a: một ý về Hùng Vương, một ý về Mị Nương Câu b: một ý về tình cảm, một ý về nguyện vọng.
Cách giới thiệu hàm ý đề cao khẳng định: Người đẹp như hoa, tớnh neỏt hieàn dũu, yeõu thửụng…
hết mực, muốn kén… một người chồng thật xứng đáng)
I. Lời văn, đoạn văn tự sự:
1. Lời văn giới thiệu nhân vật:
a/ Bài tập 1 (SGK trang 5 b. Nhận xét : - Giới thiệu tên
-Việc kén rể và cầu hoân.
- Mở truyện chuẩn bị dieãn bieán chuû yeáu cuûa truyeọn.
b. Bài tập 2 (sgk)
2. Các câu văn trong đoạn trên đã giới thiệu ai?
• GV: Do tài của hai chàng ngang nhau, nên cách giới thieọu cuừng nganh nhau, caõn đối, tạo nên vẻ đẹp của đoạn vaên
3. Các câu văn giới thiệu trên đây thường dùng những từ, cụm từ gì?
4. Hãy mô phỏng các kiểu câu để giới thiệu một số nhân vật khác:
5. Như vậy, khi giới thiệu nhân vật, lời văn cần giới thiệu (đề cập đến) yêu cầu gì?
Đoạn văn trên gồm 6 câu:
- Câu a: giới thiệu chung - Câu b, c: giới thiệu một người - Câu d, đ: giới thiệu một
người
- Câu e: kết lại (rất chặt chẽ)
“có”, “là”, “gọi là” kèm theo một số danh từ riêng, tính từ nào đó mà người viết (nói) lựa chọn
- Vua Hùng có người con gái đẹp
- Ở vùng Sóc Sơn có hai vợ choàng
- Ngày xưa, có 2 anh em nhà kia
- Thánh Gióng là người anh hùng đã chiến thắng giặc Ân - Lạc Long Quân là một vị
thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Hải. Thân thường ở dưới nước, có sức khoẻ vô địch và có nhiều phép lạ - Tuệ Tĩnh là một lương y nổi
tieáng
Giới thiệu cụ thể về tên nhân vật, lai lịch, quan hệ, tính tình, tình cảm, ý nghĩ…
6. Mục đích của việc giới thiệu là gì?
* Học sinh quan sát đoạn trích 3 (SGK trang 59) trả lời đúng, đến phần ghi nhớ thứ 2 7. Đoạn văn trên đã dùng những từ gì để kể những hành động của nhân vật? Gạch dưới các từ chỉ hành động đó?
8. Các hành động được kể theo thứ tự nào?
9. Các hành động ấy đem lại kết quả gì?
10. Lời kể trùng điệp về
“mưa ngập… ngập… dâng…”
gây được ấn tượng gì cho người đọc?
11. Đọc lại đoạn văn kể về việc Gióng ra trận đuổi giặc Ân rồi cho biết thứ từ, quan hệ của hành động, sự việc và các động từ (SGK tr 26)
12. Hãy kể lại sự việc trên bằng lời văn của em
13. Đọc lại các đoạn văn (1) (2) (3) ở trên rồi cho biết mỗi đoạn biểu đạt ý chính nào?
Gạch dưới câu biểu đạt ý chính. Người ta gọi đó là câu gì? Tại sao?
14. Hãy kể đoạn văn theo ý chính trước về Thánh Gióng Giáo viên yêu cầu học sinh đánh số thứ tự của các câu trong mỗi đoạn
Đoạn văn (3) kể các hành động của Thuỷ Tinh: đến sau, nổi giận đem quân đuổi theo đòi cướp, hô mưa, gọi gió, dâng nước sông lên cuồn cuộn đánh Sơn Tinh – Hậu quả là lũ lụt dâng tràn như biển khắp nột nơi: “nước ngập… nước nhập…
nước dâng…”
Diễn biến của sự việc
Dẫn dắt chuỗi sự việc, trình tự diễn biến sự việc
Ấn tượng về hậu quả khủng kiếp của cơn giận của Thuỷ Tinh
Đoạn 1: Biểu đạt ý “vua Huứng keựn reồ”. Muoỏn keựm reồ thì trước hết vua phải có con gái đẹp có lòng yêu thương
Có ý kém rể tài giỏi (Nếu nói đảo lại: Vua Hùng muốn kén rể xứng đáng bởi vì ông có một người con gái đẹp… Văn giải thích chứ không phải là vaờn keồ)
15. Đoạn 2: Biểu đạt ý:
Có hai người đến cầu hôn, đều có tài lại như nhau, đều xứng đáng làm rể vua Hùng: Muốn nói được ý này thì phải giới thiệu từng người, phải dẫn dắt.
Hai người có tài nhưng không được giống nhau
Đoạn 3: Biểu đạt ý: Thuỷ Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh.
Muốn biểu đạt ý này, người kể phải kể trận đánh theo thứ tự trước sau, từ nguyên nhân đến
2.Lời văn kể sự việc:
ẹ1:caõu2 : Huứng Vửụng keựn reồ
ẹ2: caõu 6:2 thaàn > caàu hoân
Đ3: thuỷ tinh dánh Sôn Tinh
Caâu a:
- Đoạn văn kể về việc chăn bò rất giỏi của Sọ Dừa - Câu chủ đề là câu (2) - Caõu (1) chuaồn bũ cho caõu (2), các câu (3)(4) nõi rõ Sọ Dừa chăn bò giỏi như thế nào và câu (5) là kết quả việc chăn bò giỏi của Sọ Dừa
Caâu b:
- Đoạn văn kể về việc ba cô gái thay phiên nhau đem cơm cho Sọ Dừa và thái độ của họ đối với chàng
- Câu (2) là câu quan trọng nhất, là câu chủ đề
- Câu (1) đóng vai trò dẫn dắt, giải thích cho câu (2)
Caâu c:
- Đoạn văn kể về tính nết trẻ con và đáng yêu của cô Daàn
- Câu (1)(2) là câu chủ đề (thực chất là một câu nhưng tác giả tách đôi ra đầy dụng ý nghệ thuật) - Các câu (3)(4)(5) đều trieồn khai yự chớnh
1. Caâu a: Sai Câu b: Đúng
Câu a sai là vì trình tự các động tác bị đảo ngược nên các câu văn trở nên vô cùng phi lý
2. GV gợi ý học sinh vận dụng các kiểu câu giới thiệu để viết. Mỗi học sinh viết ít nhất tại lớp 1 câu vào giấy, GV kiểm tra, gọi một số học sinh đọc lên và đánh giá, cho
trận đánh
Giúp cho người đọc (nghe)
* Ghi nhớ sgk tr59 II. Luyện tập:
BT1:
Đ1: Sọ Dừa làm thuê cho phuù oâng
Đ2:Thái độ các con phú ông với Sọ Dừa.
ẹ3:Tớnh neỏt coõ daõu.
học sinh sửa nếu sai
VD: Thánh Gióng là người anh hùng đã đánh tan giặc Ân Cách làm tương tự bài 3
hiểu và hình dung được nhân vật
Học sinh đọc phần (1) ghi nhớ (SGK tr 59)
3.Cuûng coá:
- Lời văn tự sự nhằm mục đích gì?
- Thế nào là một đoạn văn? Viết một đoạn văn tự sự D.Dặn dò:
- Học ghi nhớ, làm bài tập, chuẩn bị bài
Tuaàn 6
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 6
Tieát 21,22
Văn bản : THẠCH SANH THẠCH SANH
(Truyeọn coồ tớch)