LỜI VĂN, ĐOẠN VĂN TRONG VĂN TỰ SỰ
C. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1.Ổn định lớp:
2.Kieồm tra:
• Kể diễn cảm truyện “Sọ Dừa” bằng lời văn của em
• Hãy nêu nội dung ý nghĩa của truyện “Sọ Dừa”
• Truyện cổ tích là gì?
3.Bài mới:
• Giới thiệu bài : Hôm trước, chúng ta đã tìm hiểu về một kiểu nhân vật xuất hiện trong truyện cổ tích rất thường xuyên đó là kiểu nhân vật bất hạnh với nhân vật tiêu biểu là Sọ Dừa. Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu về một kiểu nhân vật tiếp theo là nhân vật dũng sĩ mà đại diện chính là nhân vật Thạch Sanh trong tác phẩm cùng tên. Đây là một truyện cổ tích hấp dẫn, rất tiêu biểu trong kho tàng cổ tích VN, được nhân dân vô cùng yêu thích
• Tìm hiểu bài :
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Bài ghi
Hoạt động 1: Hướng dẫn đọc truyện và tìm hiểu chú thích GV đọc mẫu, gọi HS đoạn từng đoạn nhỏ và nhận xét ngắn gọn cách đọc của HS:
1. Văn bản có thể chia thành mấy đoạn ý chính mỗi đoạn là gì?
?Dựa vào bố cục và ý chính đã nêu, hãy kể tóm tắt truyện Thạch Sanh bằng lời văn của em?
Hướng dẫn HS tìm hiểu các chú thích: 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 Hoạt động 2: Phân tích và tìm hiểu văn bản
Theo em nhân vật chính trong truyện là ai? Vì sao khẳng định được điều đó?
Văn bản có thể chia thành 4 đoạn - Đoạn 1: Từ đầu … “mọi phép thần thông”: Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh
- Đoạn 2: tiếp theo đến … “phong làm Quận Công”: Thạch Sanh giết chằn tinh cứu công chúa
- Đoạn 3: tiếp theo đến … “hoá kiếp thành bọ hung”: Thạch Sanh giết hại đại bàng cứu công chúa
- Đoạn 4: phần còn lại: Thạch Sanh chiến thắng 8 nước chư hầu
GV cho HS tự tóm tắt rối sau đó sửa chữa
Nhân vật chính là Thạch Sanh vì tên nhân vật cũng là tên tác phẩm nghĩa là nhân vật này được đề cấp đến nhiều nhất trong văn bản
I Đọc- tìm hiểu chuù thích:
1 Thể loại: Cổ tích.
2 Phương thức biểu đạt chính:
Tự sự.
3 Boỏ cuùc: 4 đoạn.
4 Từ khó: 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13
?Em có nhận xét gì về sự ra đời và lớn lên ấy của Thạch Sanh?
?Hãy tìm và gạch dưới những chi tiết trong văn bản chứng minh điều đó?
?Kể về sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh như vậy là tác giả daõn gian muoỏn theồ hieọn ủieàu gỡ?
?Em có thể tìm thấy những điều này ở trong tác phẩm nào đã học?
?Trước khi kết hôn với công chúa, Thạch Sanh đã trải qua những thử thách nào? Hãy gạch dưới những chi tiết về các thử thách đó?
Đây là một sự ra đời lớn lên vừa bình thường lại vừa rất khác thường
Sự ra đời và lớn lên:
• Bình thường:
- Là con của một gia đình nông dân toỏt buùng
- Soỏng ngheứo khoồ baống ngheà kieỏm cuûi
• Khác thường:
- Thạch Sanh do Ngọc Hoàng sai thái tử xuống đầu thai
- Bà mẹ mang thai nhiều năm mới sinh ra Thạch Sanh
Được thiên thần dạy cho đủ các môn võ nghệ và mọi phép thần thông
Học sinh thảo luận
Sự bình thường là cho thấy nhân vật Thạch Sanh có cuộc đời và số phận rất gần gũi vói nhân dân
Sự khác thường là nhằm tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ cho nhân vật lý tưởng, làm tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện. Đồng thời thể hiện quan niệm của nhân dân là vạn vật ra đời và lớn lên kì lạ như vậy sẽ lập được chiến công hiển hách
Hách
Những điều này có ở truyện Thánh Gióng, Sọ Dừa… đây là chi tiết rất quen thuộc trong thể loại văn học daân gian
Nhứng thử thách Thạch Sanh đã trải qua:
• Bị mẹ con Lý Thông lừa đi canh đền thờ thế mạng. Thạch Sanh diệt được chằn tinh
• Xuống hang diệt đại bàng cứu công chúa, bị Lý Thông lấp cửa hang
• Bị hồn chằn tinh, đại bàng báo
II Đọc và tìm hiểu văn bản:
1. Đọc.
2. Chuù thích.
3.Boỏ cuùc: Theo trật tự sự việc a.MB:lai lich nguoàn goác cuûa nhân vật chính b. TB: dieãn bieãn caõu truyeọn.
c. KB:TS laáy coâng chuùa, leân noái ngoâi vua.
II. Tỡm hieồu chi tieát.
1. Nhân vật Thạch Sanh.
a. Nguaàn goác xuaát thaân:
- Nhân vật có nguaàn goác xuaát thân phi thường cụ thể rõ ràng.
- Nhân vật mồ coõi ngheứo khoồ tieõu bieồu nhaỏt trong truyeọn coồ tích.
b. Những chiến coõng thaàn dieọu:
- Chieùm chaèn tinh.
- Diệt đại bàng.
_ Như vậy Thạch Sanh là người duõng só daân gian bách chiến bách thaéng vì muc đích chiến đấu sáng ngời sự chinh nghĩa, có tài năng sức
?Em có nhận xét gì về những thử thách đó?
?Qua những lần thử thách, Thạch Sanh đã bộc lộ những phẩm chất quý báo gì?
?Thạch Sanh đã vượt qua những thử thách đó nhờ điều gì?
?Vậy kết cục về số phận của Thạch Sanh như thế nào?
?Qua kết thúc này, nhân dân ta muoỏn theồ hieọn ủieàu gỡ?
?Từ nhân vật Thạch Sanh, em học tập được điều gì khi đối xử với bạn bè trong môi trường học đường?
thù, Thạch Sanh bị bắt vào ngục Sau khi Thạch Sanh kết hôn với công chúa, hoàng tử của 18 nước chư hầu trước kia bị công chúa từ hôn lấy làm tức giận, hội họp binh lính kéo quân sang đánh.
Những thử thách sau bao giờ cũng cao hơn thử thách trước
Học sinh thảo luận
Phẩm chất quý báo của Thạch Sanh: sự thật thà, chất phác; sự dũng cảm và tài năng, lòng nhân đạo và lòng yêu hoà bình
Thạch Sanh đã vượt qua mọi thử thách nhờ tài năng, sự thông minh và sự giúp đỡ của các phương tiện thần kyứ.
Thạch Sanh cứu công chúa và được nối ngôi vua
Học sinh thảo luận
Nhân dân thể hiện mong ước chính nghĩa sẽ thắng gian tà, những người có phẩm chất tài năng, biết vượt qua những khó khăn, thử thách và chắc chắn sẽ có phần thưởng thật lớn lao, xứng đáng
Với việc dựng lên sự ra đời, sự lớn lên vừa kì lạ vừa bình thường, cùng với việc đặt ra hàng loạt khó khăn trắc trở do lực lượng đối kháng tạo nên cho nhân vật chính dần ngày một khó khăn hơn, truyện đã khắc hoạ được đậm nét hình ảnh “người dũng sĩ” Thạch Sanh tài năng, dũng cảm với phẩm chất tốt đẹp và những phẩm chất ấy cũng là những phẩm chaỏt raỏt tieõu bieồu cuỷa nhaõn daõn ta. Vỡ thế, hình ảnh Thạch Sanh luôn được nhân dân yêu thích và noi theo
Biết giúp đỡ bạn, đối xử với bạn thật lòng, dũng cảm nhận mọi khuyết điểm, chỉ ra cái sai của bạn bè để giúp nhau tiến bộ
khoeỷ voõ ủũnh.
Tóm lại:Thạch Sanh là người duõng só daân gian thật thà, trung hậu , nhân ái, sức khoẻ tài naờng voõ ủũch.
Biểu tượng của con người Việt Nam trong lao động chiến đấu và xây dựng hạnh phúc gia ủỡnh.
2. Các nhân vật khác:
a. Nhân vật LÍ
?Trong truyện này, đối lập với nhân vật Thạch Sanh là nhân vật nào?
?Những chi tiết nào trong truyện cho em thấy được Lý Thông đối lập hoàn toàn với Thạch Sanh?
Gạch dưới những chi tiết ấy.
Qua những chi tiết ấy, em đưa ra nhận xét gì về nhân vật Lý Thoâng?
?Sự đối lập giữa Thạch Sanh và Lý Thông là sự đối lập giữa những điều gì?
?Vậy kết cục về số phận Lý Thông như thế nào?
?Qua cách kết thúc này nhân daõn muoỏn theồ hieọn ủieàu gỡ?
?Ngoài cách xây dựng hai tuyến nhân vật đối lập, truyền còn có nhiều chi tiết thần kì để lột tả nội dung, trong đó đặc sắc nhất
Lyù Thoâng
Những chi tiết cho thấy sự đối lập của Lý Thông với Thạch Sanh
• Kết nghĩa với Thạch Sanh vì lợi ích cá nhân
• Lừa Thạch Sanh đi thế mạng
• Lừa Thạch Sanh để cho Thạch Sanh trốn vào rừng để nhận công về mình
Lấp c ửa hang động
Lý Thông là một con người vô cùng độc ác, ích kỷ, xảo trá
Đó là sự đối lập giữa thiện ác, vị tha và ích kỷ, thật thà và xảo trá
Lý Thông đã bị sét đánh chết và hoá thành bọ hung
Lý Thông tuy được Thạch Sanh tha mạng nhưng vẫn bị sét đánh, đó cũng là công lý của nhân dân trừng trị những con người độc ác. Và mẹ con hắn bị hoá thành bọ hung đời đời sống dơ bẩn là sự trừng phạt đích đáng, thể hiện ước mơ của nhân dân
“ác giả ác báo”
Bằng cách xây dựng hành loạt sự đối lập về tính cách, hành động của hai nhân vật Thạch Sanh và Lý Thông cũng là hai nhân vật chính diện và phản diện, đồng thời đây cũng là một đặc điểm xây dựng nhân vật của thể loại truyện cổ tích, tác phẩm đã lên án gay gắt những bọn người xấu xa như Lý Thông để từ đó đề cao những nhân cách sáng ngời như Thạch Sanh và qua đó thể hiện ước mơ về một cuộc sống công bằng cuûa nhaân daân
Học sinh thảo luận
Thoâng:
- Là kẻ thù chủ yếu và lâu dài và nham hiểm nhất của Thạnh Sanh.
- Đặc điểm:Xảo quyệt, tàn nhẫn đến mất hết lửụng taõm.
là chi tiết tiếng đàn và niêu cơm thần kì. Em hãy nêu ý nghĩa của những chi tiết đó?
? Nhân vật công chúa là nhân vật như thế nào trong câu truyeọn?
?Hãy nhắc lại toàn bộ ý nghĩa, nội dung cũng như các chi tiết nghệ thuật đặc sắc của truyện?
Hướng dẫn học sinh thực hiện phần luyện tập:
• Bài 1: GV hướng dẫn học sinh về nhà làm. HS nào có naêng khieáu veõ thì seõ veõ tranh.
HS khác sẽ vẽ lại tranh bằng lời; cho biết sẽ vẽ chi tiết gì?
Vẽ như thế nào? Vì sao chọn chi tieát aáy?
Bài 2: Học sinh tóm tắt từng đoạn như bố cục đã chia.
Ghi nhớ SGK trang 67
b. Nhân vật công chuùa.
Công chuá là nhân vật phụ nhưng đóng vai trò quan trọng trong sự phát trieồn cuỷa coỏt truyện và phát triển tính cách của nhân vật Thạch Sanh.
III Ghi nhớ:
Ghi nhớ sgk trang 67
III. Cuûng coá:
• Hãy đọc diễn cảm hoặc ngâm đoạn thơ trong phần đọc thêm SGK trang 67.
Ngoài bài thơ này, em còn biết những câu thơ, văn nào nói về Thạch Sanh?
D. Dặn dò:
• Học ghi nhớ
• Làm đủ bài tập trong SGK.
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tuần 6 ~ Bài 6
Tieát 23 Tieát 23 : :