A. Mục tiêu cần đạt:
Hs cần nắm vững
- Thế nào là sự việc? Thế nào là nhân vật trong văn tự sự? Đặc điểm và cách thẻâ hiện sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
- Hai loại nhân vật, nhân vật chính và nhân vật phụ.
- Mối quan hệ giữa sự việc và nhân vật.
Rèn kỉ năng: Nhận diện, phân loại nhân vật, tìm hiểu xâu chuổi các sự việc chi tiết trong truyeọn.
B. Chuaồn bũ:
Gv: sgk,sgv,tltk, bảng phụ.
Hs: Chuẩn bị bài.
C. Tiến trình dạy và học 1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là tự sự? Mục đích giao tiếp của tự sự là gì?
3 Dạy và học bài mới:
a Giới thiệu bài: Ở bài trước ta đã thấy trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng có việc, có nguời. Đó là sự việc và nhân vật-hai đặc điểm cốt lõi của tác phẩm tự sự. Nhưng vai trò, tính chất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong văn tự sự như thế nào? Làm thế nào để nhận ra? Làm thế nào để xây dựng nó cho hay, cho sống động trong bài viết của mình?
b Nội dung bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Bài ghi
Hs xem 7 sự việc trong truyện sôn tinh, Thuûy Tinh.
Chỉ rõ:
+ Sự vịêc khởi đầu?
+ Sự việc phát triển?
+ Sự việc cao trào?
+ Sự việc kết thúc?
-Vua Huứng keựn reồ (1) -(2,3,4)
-(5,6) -(7)
- Cái trước là nguyên nhân của cái sau. Cái sau là kết quả của cái trước và lại là nguyên nhân của cái sau
1. Sự việc và nhân vật trong văn tự sự:
* Sự việc trong văn tự sự phải đảm bảo các yếu tố sau:
- Nhân vật:Vua Hùng, Mị Nửụng, Sụn Tinh, Thuỷy Tinh.
- Địa điểm: Ở Phong châu
Mối quan hệ nhân quả giữa chuùng?
? Hãy chỉ ra sáu yếu tố cần thiết trong văn bản Sơn Tinh- Thủy Tinh?
? Có thể xóa bỏ thời gian và địa điểm trong truyện được hay khoâng?
? Việc giới thiệu Sơn Tinh có tài có cần thiết không?
? Nếu bỏ chi tiết vua Hùng ra điều kiện kén rể đi có được khoâng?
? Việc Thủy Tinh nổi giận có lí hay khoâng?
? Sự việc nào thê hiện mối thiện cảm của người kể với Sơn Tinh và vua Hùng?
? Vieọc Sụn Tinh thaộng Thuỷy Tinh nhiều lần có ý nghĩa gì?
? Có thể để cho Thủy Tinh thắng Sơn Tinh được hay không?
nữa.
- Nhân vật:Vua Hùng, Mị Nửụng, Sụn Tinh, Thuỷy Tinh.
- Địa điểm: Ở Phong châu - Thời gian: Thời vua Huứng.
- Nguyên nhân: Sự ghen tuoâng dai daúng cuûa Thuûy Tinh.
- Diễn biến: Những trận đánh nhau dai dẳng của hai thần hàng năm.
- Kết quả: Thủy Tinh thua nhửng khoõng cam chũu.
Hàng năm cuộc chiến giữa hai thần vẫn xảy ra.
-Không. Vì nếu bỏ thì cốt truyện sẽ thiếu sức thuyết phục, không còn mang ý nghóa truyeàn thuyeát.
- Giới thiệu Sơn Tinh có tài là cần thiết vì như thế mới chống lại nổi với Thủy Tinh.
- Không được vì không có lí do để hai thần thi tài.
- Vì thần kiêu ngạo, cho raèng mình chaúng keùm Sôn Tinh. Nay vì chậm chân mà mất vợ.
- Tính ghen tuông ghê gớm cuûa thaàn.
- Điều kiện kén rể có lợi cho Sơn Tinh là dụng ý cuỷa vua Huứng.
- Con người khắc phục vượt qua lũ lụt, đắp đê thắng lợi.
- Thời gian: Thời vua Hùng.
- Nguyên nhân: Sự ghen tuoâng dai daúng cuûa Thuûy Tinh.
- Diễn biến: Những trận đánh nhau dai daúng cuûa hai thaàn hàng năm.
- Kết quả: Thủy Tinh thua nhưng không cam chịu. Hàng năm cuộc chiến giữa hai thần vẫn xảy ra.
? Có thể xóa bỏ sự việc “hàng năm Thủy Tinh lại dâng nước…”
được không?
GV chốt lại: Sự việc trong văn tự sự được trình bày cụ thể về:
+ Thời gian, địa điểm.
+ Nhân vật cụ thể.
+ Nguyeân nhaân, dieãn bieán, keát quả.
? Nhân vật trong tác phẩm tự sự là ai? (Nhân vật chính, nhân vật phuù).
? Nhân vật trong văn tự sự được kể như thế nào?
? Nêu cách giới thiệu về nhân vật chính?
GV chốt lại vấn đề:
- Nhân vật trong văn tự sự là kẻ thực hiện các sự việc và là kẻ được thể hiện trong văn bản.
- Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếu trong việc thực hiện tư tưởng của văn bản.
- Nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính họat động.
- Nhân vật được thể hiện qua các mặt: Tên gọi, lai lịch, tính nết, hình dáng, việc làm,…
- Không, vì như thế là con người thất bại, bị tiêu diệt.
- Không, vì đó là hiện tượng xảy ra hàng năm ở nước ta, đó là quy luật thieân nhieân.
Hs đọc mục 1 ghi nhớ sgk trang 38.
- Nhân vật chính: Sơn Tinh, Thuûy Tinh.
- Nhân vật phụ: Vua Hùng, Mũ Nửụng.
-Được gọi tên, đặt tên, giới thiệu lai lịch, tính tình, tài naêng…
Sôn Tinh:
+được giới thiệu tên gọi, lai lịch, tài năng, …
+Được giới thiệu về việc làm, hành động, ý nghĩ, lời nói, chân dung, dáng điệu, trang phuùc…
Hs đọc ghi nhớ trang 38
2 Nhân vật trong văn tự sự :
- Nhân vật chính: Sơn Tinh, Thuûy Tinh.
- Nhân vật phụ: Vua Huứng, Mũ Nửụng.
- nêu được tên, lai lịch, tài năng, việc làm…
3 Ghi nhớ: sgk trang 38.
4 Luyện tập :
GV hướng dẫn hs làm bài tập ở sgk trang 39
5. Củng cố:Hs kể lại câu chuyện “Con Rồng cháu Tiên”. Giới thiệu cách kể nhân vật.
D. Dặn dò:
- Học ghi nhớ.
- Chuẩn bị bài “Chủ đề và dàn bài văn tự sự”
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tuaàn 4 - Tieát 13 Bài 4
Văn bản: