2/ Kiểm tra bài soạn 3/ Dạy bài mới:
Thiếu nhi Việt Nam trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, tiếp bước cha anh cũng không ngại hy sinh, gian khổ, góp phần làm nên thắng lợi . Lê Văn Tám, Kim Đồng… là những tấm gương sáng. Và chú bé Lượm trong bài thơ cùng tên cũng là một trong những thiếu niên như thế
Hoạt động của thầy Họat động 1:Đọc và tìm hiểu chung bài thơ
Em hãy giới thiệu tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phaồm?
GV giới thiệu thêm vài nét về nhà thơ Tu và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm GV hướng dẫn HS đọc bài thơ: giọng tự nhiên, nhẹ nhàng, trầm bổng, thay đổi theo tưng hình ảnh trong bài thơ
Bài thơ được viết theo thể thô gì?
Thể thơ bốn chữ, nhịp chung là ngắn và nhanh, thích hợp với việc thể hiện chú bé vui tươi, nhí nhảnh GV đọc mẫu, HS đọc tiếp theo
Bài thơ có thể được chia thành mấy phần?
Họat động 2:Tìm hiểu
Hoạt động của trò
HS đọc trong SGK/ 75
Thể thơ bốn chữ
- từ đầu -> “xa dần”: hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ giữa hai chú cháu
- “cháu đi đường cháu…
giữa đồng”: chuyến liên lạc
Nội dung cần đạt
I-ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
1/ Tác giả – tác phẩm:
SGK/ 75
2/Thể loại:Thơ 4 chữ 3/ Chuù thích: 3, 4, 7, 8
II-ĐỌC VÀ TÌM HIỂU VĂN BẢN
1/ Hình ảnh chú bé Lượm:
a. hình dáng:
“chuù beù loaét choaét
…cái chân thoăn thoắt
…nhử con chim chớch…”
nhỏ bé, nhanh nhẹn b. trang phuùc:
hình ảnh Lượm trong đọan đầu bài thơ:
Chú bé Lượm và nhà thơ gặp nhau trong hoàn cảnh nào?
Nhà thơ đã miêu tả chú bé Lượm như thế nào về trang phục, dáng điệu, cử chỉ, lời nói?
Em hãy tìm những hình ảnh trong bài thơ nói lên điều đó?
Trong đoạn trích này, tác giả đã sử dụng những biện pháp NT gì?
Qua đoạn thơ trên, em thấy Lượm là một chú bé như thế nào?
Tác giả gọi Lượm bằng những cách gọi nào?
Vì sao tác giả lại gọi bằng nhiều cách như vậy? Mỗi cách gọi ấy thể hiện một ý nghóa gì?(HSTL)
Họat động 3:Tìm hiểu hình ảnh lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cuứng
Chuyến liên lác cuối cùng của Lượm diễn ra trong hoàn cảnh nào? Em hãy tìm những câu thơ minh họa?
Thái độ của Lượm trong lần liên lạc cuối cùng ấy như thế nào? Thái độ đó biểu hiện quan những câu thơ nào?
Em có nhận xét gì về cách
cuối cùng và sự hy sinh của Lượm
- còn lại: hình ảnh Lượn còn sống mãi
“Ngày Huế đổ máu… Hàng Beứ”
- trang phục: cái xắc xinh xinh, ca lô đội lệch -> trang phục giống các chiến sĩ vệ quốc thời kháng chiến chống thực dân Pháp bởi Lượm cũng là một chiến sĩ thực sự. Nhưng Lượm còn rất bé nên cái xắc đeo bên mình chỉ “xinh xinh”, còn chiếc ca lô thì “đội lệch”
thể hiện một dáng vẻ hiên ngang và hiếu động của tuoồi treỷ
- dáng điệu: loắt choắt, nhỏ beự, nhanh nheùn, tinh nghũch -cử chỉ: nhanh nhẹn, hồn nhiên, yêu đời
- lời nói: tự nhiên, chân thật HS tự tìm và kể ra
Thể thơ 4 chữ, , nhịp nhanh, nhiều từ láy gợi tả, so sánh Hoàn nhieõn, vui tửụi, say meõ công tác
HS lieọt keõ trong SGK
- chú bé: cách gọi của người lớn đối với em trai nhỏ -> thân mật nhưng chửa gaàn guừi, thaõn thieỏt nhử ruột thịt
- cháu: thân thiết, gần gũi như ruột thịt
- đồng chí: trìu mến, trang trọng
- Lượm: tình cảm, cảm xúc lên đến cao độ
Mặt trận đầy bom đạn và raỏt khaồn caỏp
(HS tìm và dẫn thơ)
“cái xắc xinh xinh
…ca lô đội lệch…”
hồn nhiên, trong sáng c. cử chỉ:
“…cười híp mí
…mồm huýt sáo vang…”
nhí nhảnh, tinh nhịch
từ láy gợi hình, so sánh
hoàn nhieõn, vui tửụi, say meõ công tác
2/ Chuyến liên lạc cuối cùng của Lượm:
“vụt qua mặt trận đạn bay vèo vèo thư đề “thượng khẩn”
sợ chi hiểm nghèo”
động từ mạnh, gợi tả
“cháu nằm trên lúa tay nắm chặt bông lúa thơm nùi sữa hồn bay goữa đồng”
sử dụng từ ngữ trong đoạn thơ này?
Chuyện bất ngờ gì đã xảy đến?
Hình ảnh Lượm nằm trên lúa gợi cho em cảm xúc gì?
Em hãy tìm những câu thơ miêu tả cái chết của Lượm?
Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong đoạn thơ này?
Hình ảnh L hy sinh trên đồng lúa quê hương gợi cho em suy nghó gì?
Trước sự hy sinh bất ngờ của L, tác giả đã có tâm trạng gì?
Em hãy tìm những câu thơ minh họa?
Trong những câu thơ miêu tả cảm xúc của tác giả, em thấy câu nào hay và đặc bieọt nhaỏt?
Tác dụng của việc ngắt thành hai câu ấy là gì?
GV gọi HS đọc đoạn cuối Cách trình bày dòng thơ ở đoạn cuối có gì lạ?
Tại sao lại có sự tách ra như vậy?
Việc nhắc lại hình ảnh chú bé Lượm hồn nhiên, vui tươi có ý nghĩa như thế nào?
Qua hình ảnh Lượm, hãy nêu cảm xúc, suy nghĩ của em veà theỏ heọ thieỏu nieõn thời chống Pháp?
hăng hái, dũng cảm, không chần chừ trước súng đạn, nguy hieồm
(HS tìm và dẫn thơ) động từ mạnh, gợi tả
Lượm trúng đạn, nằm trên luùa
Sự hy sinh của L thật bất ngờ, thật đẹp nhưng rất đau lòng
HS tìm và kể ra
Lời thơ nhẹ nhàng, gợi tả, gợi cảm
L chết vì đất nước -> mảnh đất nước, quê hương ôm Lượm vào lòng, đón nhận Lượm. Lượm đã hoá thân vào non sông, đất nước Ngạc nhiên, đau đớn, bàng hoàng
HS tìm và kể ra
“ra thế, Lượm ơi” ngắt thành hai câu
tạo ra sự đột ngột, khoảng lặng giữa dòngthơ thể hiện sự xúc động đến nghẹn ngào, sững sờ của tác giả trước cái tin về sự hy sinh đột ngột của L
câu “Lượm ơi còn không?”
được tách thành hai câu, mỗi câu thành một khổ rieõng bieọt
nhấn mạnh, hướng người đọc vào suy nghĩ về sự còn hau mất của L. Đây là hình thức câu hỏi tu từ
lời thơ nhẹ nhàng, gợi cảm
Lượm hy sinh thật đẹp và anh duõng
3/ Hình ảnh Lượm còn sống mại:
“Lượm ơi, còn không?”
“chuù beù loaét choaét
… đường vàng”
câu hỏi tu từ, phép lặp
Lượm vẫn còn sống mãi trong lòngmọi người
GV hướng dẫn HS làm luyện tập
khẳng định L sống mãi trong lòng nhà thơ, trong tình thương nhớ cảm phục của đồng bào Huế, trong chúng ta và trong thế hệ mai sau
HS phát biểu tự do theo suy nghó cuûa mình
Hs đọc ghi nhơ/ 77
III/ Ghi nhớ : SGK/ 77 IV/ Luyện tập
4/ Củng cố: ghi tiết nào về Lượm làm em thích nhất? Vì sao?
5/ Dặn doứ: Học thuộc bài, làm luyện tập, soạn bài tiếp theo D. BOÅ SUNG-RUÙT KINH NGHIEÄM:
---
Ngày soạn : Ngày giảng :
TiÕt 102
Văn bản : MƯA