Tạ Duy Anh A. Mục tiêu cần đạt: giúp HS
- Nắm được nội dung và ý nghĩa của truyện
- Nắm được NT kể chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật trong tác phẩm B. Chuaồn bũ:
Gv: sgk, sgv, tltk, bảng phụ, tranh minh hoạ sgk phóng to, chân dung: Tạ Duy Anh.
Hs: Chuẩn bị bài.
C. Hoạt động dậy học:
1/ Ổn định lớp 2/ Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là văn miêu tả?
- Văn miêu tả có những đặc điểm gì?
3/ Dạy bài mới:
Nói đến tình thân máu mủ, ngoài tình cảm cha con, mẹ con thiêng liêng còn có một tình cảm vô cùng quý báu. Đó là tình cảm anh em, chị em. Và đôi khi những tình cảm chân thành, tốt đẹp không dễ gì nhận ra mà phải trải qua thử thách mới có thể thấy được.
Ta sẽ thấy được những tình cảm đó qua bài học ngày hôm nay
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Bài ghi
HĐ1: Hướng dẫn học sinh đọc, tỡm hieồu chuự thớch.
Em hãy giới thiệu về tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm GV hướng dẫn HS đọc văn bản:
giọng tự nhiên, biến đổi theo trạng thái, tâm trạng của nhân vật
GV và HS cùng tìm hiểu chú tbích các từ khó
HS đọc SGK/ 33
I/Đọc – tìm hiểu chú thích:
1/ Tác giả – tác phẩm:
SGK/ 33
2/ Thể loại: Truyện ngắn.
3/ Phương thức biểu đạt chính: Tự sự + Miêu tả.
HĐ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết văn bản.
Theo em, nhân vật chính trong truyện là ai?
Vì sao? (HSTL)
Truyện kể theo ngôi thứ mấy?
Theo lời của nhân vật nào? Việc lựa chọn ngôi kể đó có tác dụng gì?
Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả hành động, diễn biến tâm trạng của người anh từ đầu cho đến lúc thấy em gái tự chế màu vẽ?
Những anh đánh giá những việc của em gái làm như thế nào?
Sự biến đổi tâm trạng của người anh diễn ra khi nào?
Khi mọi người phát hiện ra tài vẽ của KP, người anh đã có những ý nghĩ gì? Những hành động gì? Em hãy tìm những chi tiết chứng minh điều đó?
Cả hai nhân vật anh và em đều là nhân vật chính của truyện vì cùng tham gia tạo nên các tình huống truyện, làm nổi bật chủ đề. Nhưng người anh có vị trí quan trọng hơn. Truyện không nhắm vào việc ca ngợi , khẳng định những phẩm chất tốt đẹp của cô em gái mà chủ yếu muốn hướng người đọc tới sự thức tỉnh ở nhận vật người anh qua việc trình bày những diễn biến tâm trạng của người anh.
Truyện kể theo ngôi thứ nhất bằng lời kể của người anh.
Cách kể này cho phép tác giả miêu tả tâm trạng nhân vậtmột cách tự nhiên bằng lời của chính nhân vật ấy. Cách lựa chọn ngôi kể này còn giúp nhân vật kể chuyện có thể tự soi xét tình cảm, ý nghĩ của mình để tự vượt lên hoàn thiện nhân cách.
HS tự tìm và gạch trong SGK
Trò nghịch ngợm của trẻ con và nhìn bằng cái nhìn không để ý Khi tài năng của em gái được phát hiện, như một “thiên tài hội hoạ”
Mọi người vui mừng chỉ riêng người anh là cảm thấy buồn (HS tự tìm và gạch dưới chi tiết trong SGK)
xem trộm tranh của em
4/ Chuù thích:2, 3, 4.
5/ Tóm tắt:
II/Đọc – tìm hiểu văn bản:
1/ Người anh :
- “tôi bắt gặp…bí mật theo dõi”
tò mò, hiếu kỳ
Người anh đã làm việc gì mà trước giờ mình vẫn coi khinh?
Khi xem xong những bức tranh ấy, người anh có tâm trạng gì?
Vì sao?
Từ lúc đó trở đi, thái độ của người anh đối với KP như thế nào?
Theo em vì sao người anh lại có thái độ như vậy?
GV cho Hs đọc lại đoạn “Trong gian phòng…”đến hết
Sau một thời gian miệt mài tập vẽ, cuối cùng KP đã đạt thứ hạng gì trong cuộc thi vẽ? Tâm trạng của KP như thế nào? KP đã làm gì để anh có mặt trong cuộc triễn lãm tranh?
Khi đứng trước bức tranh của em gái, người anh đã có tâm trạng gì?
Vì sao người anh lại có tâm trạng ấy?
Từ người kể của người anh, KP hiện lên trước mắt chúng ta là
cậu thấy thất vọng về mình vì đã thua kém em gái mình
lạnh nhạt, thờ ơ, không tỏ ra thương yêu em như trước nữa người anh nảy sinh thái độ khó chịu, gắt gỏng và không thân với em nữa. Đây là một biểu hiện tâm lí đễ gặp ở mọi người nhất là ở lưa tuổi thiếu niên.
Đó là lòng mặc cảm, tư ti khi thấy người khác có tài năng nổi bật. Nhưng cậu vẫn không thể không quan tâm đến những bức tranh ấy và âm thầm cảm phục tài năng của em gái mình
đạt giải nhất trong cuộc thi vẽ.
P cảm thấy sung sướng vô cùng. P muốn được chia sẻ niềm vui ấy với người anh của mình. P nắm lấy tay anh, cố nài nỉ anh đến cuộc triễn lãm tranh cậu ngỡ ngàng vì bức tranh đã vẽ chính cậu, hãnh diện vì trong tranh cậu trông thật hoàn hảo. Xấu hổ vì cậu tự thấy mình yếu kém không xứng đáng được như bức tranh em gái vẽ
vì người anh đã hiểu ra rằng bức tranh được vẽ nên bằng tâm hồn lòng nhân hậu của em gái mình
hồn nhiên, tài năng, rộng lượng và nhân hậu
HS tự tìm và gạch dưới trong SGK
- “tôi cảm thấy mình bất tài…chỉ muốn gục xuống khóc”
- xem trộm tranh cuûa em
- lạnh nhạt, thờ ơ, khoõng yeõu thửụng em như trước đây nữ
tự ti, thất vọng về mình
một cô bé như thế nào?
Em hãy tìm những chi tiết chứng minh cho ủieàu aỏy?
Trong những phẩm chất tốt đẹp cuỷa KP, em thớch nhaỏt ủieồm nào? Vì sao?
Em có nhận xét gì về nghệ thuật xây dựng của tác giả?
Từ truyện ngắn này, em có suy nghĩ gì và rút ra bài học gì về thái độ và cách cư xử của con người? (HSTL)
HĐ3: GV hướng dẫn HS làm luyện tập
? Tả nhân vật người anh theo tưởng tượng củ em?
HS tự bộc lộ
NV tự kể chuyện, tự bộc lộ tâm trạng thái độ của mình rất thực và sinh động
Trước thành công hay tài năng của người khác, mỗi người cần phải vượt qua mặc cảm, tự ti để có được sự trân trọng và niềm vui thật sự, chân thành. Lòng nhân hậu và sự độ lượng sẽ giúp con người vượt lên trên chính bản thân mình
HS đọc ghi nhớ/ 35
Tưởng tượng, miêu tả.
- “…tôi giật sững người…”
ngỡ ngàng, hãnh diện, xaỏu hoồ
2/ Nhận vật Kiều Phương:
- quẹt màu lên mặt - đoạt giải nhất cuộc
thi veõ tranh quoác teá
- vẽ người anh trai thật hoàn hảo
hồn nhiên, tài năng, rộng lượng, nhân hậu III/ Ghi nhớ: SGK/ 35 IV/ Luyện tập:
4/ Củng cố: em hãy đóng vai người anh kể lại một đoạn trong câu chuyện mà em thích nhaát
5/ Dặn dò: học thuộc bài, làm luyện tập, soạn bài tiếp theo
---
Ngày soạn : Ngày dạy:
Tieát 84,85