A. Mục tiêu cần đạt: giúp HS
- Thấy được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét
- Bước đầu hình thành cho HS những kỹ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xeùt
- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản trên trong việc đọc và viết bài văn miêu tả
B. Chuaồn bũ:
Gv: sgk, sgv, tltk, bảng phụ.
Hs: Chuẩn bị bài.
C. Hoạt động dậy học.
1/ Ổn định lớp 2/ Kiểm tra bài cũ:
- so sánh là gì? Cho ví dụ
- mô hình phép so sánh gồm mấy phần?
3/ Dạy bài mới:
Muốn miêu tả tốt, các em phải biết một số thao tác cơ bản nhất đó là quan sát, tưởng tượng, quan sát và nhận xét
Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Nội dung cần đạt HĐ1: Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu k/n quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong miêu tả.
GV gọi HS đọc 3 đoạn văn và các yêu cầu trong SGK/ 27, 28 Mỗi đoạn văn trên giúp em hình dung được những đặc điểm nổi bật gì của sự vật và phong cảnh được miêu tả?
Những đặc điểm nổi bật đó thể hiện ở những từ ngữ và hình ảnh nào? (HSTL)
Tìm những câu văn có sự liên tưởng, so sánh trong mỗi đoạn.
Sự tưởng tượng so sánh ấy có
Caâu a)
- đoạn 1: tái hiện lại hình ảnh ốm yếu, tội nghieọp cuỷa DC
- đoạn 2: đặc tả quang cảnh đẹp, thơ mộng, mênh mông và hùng vĩ của sông nước Cà Mau
- đoạn 3: miêu tả hình ảnh cây gạo đầy sức sống vào mùa xuân Caâu b)
HS xem và gạch dưới trong SGK
- đoạn 1: gầy gò, đài lêu nghêu như người nghieọn thuoỏc phieọn ->
đi đứng siêu vẹo, lờ
I/ Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong miêu tả:
- đoạn 1: hìnhảnh ốm yếu, tội nghiệp của DC
- đoạn 2: vẻ đẹp của sông nước Cà Mau - đoạn 3: hình ảnh cây
gạo đầy sức sống
• Từ ngữ và hình ảnh: gạch trong SGK
gì độc đáo? (HSTL)
GV nhận xét và nhấn mạnh thêm: để tả sự vật, quang cảnh, người viết cần biết quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét. Những so sánh, nhận xét độc đáo tạo nên sự sinh động, giàu hình tượng mang lại cho người đọc nhiều thú vị GV gọi HS đọc bài tập 3/ 28 So sánh với đoạn nguyên văn, chỉ ra những từ đã lược bớt?
Những từ đã nỏ đi ảnh hưởng đến đoạn văn như thế nào?
Em nhận xét gì về vai trò của việc so sánh, tưởng tượng và nhận xét trong bài văn miêu tả?
Em hãy cho biết những đặc điểm của văn miêu tả?
Tuaàn 22 Tieát81
HĐ2: GV hướng dẫn HS làm luyện tập
Yêu cầu học sinh làm bt1
đờ, ngật ngưỡng
- đoạn 2: nước đổ ầm ầm ngaỳ đêm như thác -> sự mạnh mẽ, hùng vĩ; cá bơi hàng đàn đen trũi như người bơi ếch -> cá rất nhiều;
rừng đước như hai dãy trường thành vô tận ->
rừng đước cao và nhiều kéo dọc hai bên bờ sông
- đoạn 3: cây gạo như tháp đèn khổng lồ ->
cao to, vững chãi; hoa như ngọn đèn; búp nõn như ánh nến ->
màu đỏ rực rỡ
Đoạn văn này đã bỏ đi động từ, tính từ, phép so sánh, tưởng tượng -> làm cho đoạn văn đoạn văn mất đi tính cụ thể và trở nên khô khan, thiếu hình ảnh gợi tả, gợi cảm Chúng làm bài văn thêm sinh động, gợi hình từ đó nêu bật những đặc điểm tiêu biểu của sự vật
HS đọc ghi nhớ/ 28
Suy nghĩ, làm bt1
• Hình ảnh so sánh:
- nước đổ như thác - cá bơi hàng đàn như
người bơi ếch
- rừng đước dựng lên như hai dãy trường thành
- văn miêu tả thường sử dụng động từ, tính từ -> bài văn thêm sinh động, gợi hình
• Ghi nhớ : SGK/ 28, 29
III/ Luyện tập:
BT1:
- Đoạn văn tả cảnh Hồ Gươm - Chúng ta nhận ra ngay điều đó nhờ một số hình ảnh, chi tieỏt raỏt tieõu bieồu.
Yêu cầu học sinh làm bt2
? Tìm những hình ảnh, chi tiết tả Dế Mèn đẹp, khoẻ, cường tráng nhưng kiêu căng hợm hónh?
Yêu cầu học sinh làm Bt4
? Tả quang cảnh buổi sáng treõn queõ hửụng, em seừ lieõn tưởng và so sánh với những gì?
Bt về nhà: Tả dòng sông hay hồ nước quê hương bằng một đoạn văn dài độ khoảng 8-12 caâu.
Tìm những chi tiết hình ảnh.
Suy nghĩ, làm bài
Về nhà làm bài
Những từ ngữ cần tìm:
1. Gửụng baàu duùc 2. Uoán, cong cong 3. Coồ kớnh
4. Xám xịt 5. Xanh um.
BT2:
- Rung rinh, bóng mỡ - Đầu to, nổi từng tảng
- Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp
- Trịnh trọng, khoan thai vuốt râu và lấy làm hãnh diện lắm.
- Râu dài, rất hùng tráng.
BT4;
- Mặt trời( mâm lửa, mâm vàng, khách lạ)
- Bầu trời( lồng bàn khổng lồ, nửa quả cầu xanh …)
- Hàng cây( hàng quân, tường thành)
- Núi( bát úp, cua kềnh)
- Những ngôi nhà( viên gạch, bao diêm, trạm gác …)
4/ Củng cố: em hãy viết một đoạn văn miêu tả giờ ra chơi ở trường em 5/ Dặn dò: học thuộc bài, làm luyện tập, soạn bài tiếp theo
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tieát 82,83
Văn bản