Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố vĩnh long tỉnh vĩnh long trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Tạo động lực để tổ chuyên môn thực hiện tốt các nhiệm vụ: Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động gi

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ HẰNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VĨNH LONG TỈNH VĨNH LONG TRONG

BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Đà Nẵng, Năm - 2022

BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS TRẦN XUÂN BÁCH

Đà Nẵng, Năm - 20212

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

MỤC LỤC iv

DANH MỤC VIẾT TẮT viii

DANH MỤC CÁC BẢNG ix

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Ý nghĩa đóng góp của luận văn 4

9 Cấu trúc của luận văn 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 5

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 6

1.2 Các khái niệm chính của đề tài 8

1.2.1 Quản lý 8

1.2.2 Quản l giáo dục 9

1.2.3 Quản l nhà trường 9

1.2.4 Tổ chuyên môn 10

1.2.5 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 10

1.2.6 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 11

1.3 Lí luận về hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 12

1.3.1 Yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở trường tiểu học học 12

1.3.2 Vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường tiểu học 12

1.3.3 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 13

1.3.4 Các hình thức hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 16

1.3.5 Các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học 19

1.3.6 Đổi mới hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay 20

1.4 Quản l hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 22

1.4.1 uản l tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường 22

1.4.2 uản l xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kỳ và năm học 23

1.4.3 uản l thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường 24

1.4.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên 25

1.4.5 Quản lý hoạt động giảng dạy và giáo dục của giáo viên 26

1.4.6 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy, giáo dục của giáo viên 27

1.4.7 Quản lý tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh 28

1.4.8 Quản l công tác đánh giá, xếp loại giáo viên và C L theo chu n nghề nghiệp giáo viên và chu n Hiệu trưởng 29

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 30

1.5.1 Các yếu tố khách quan 30

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 31

Tiểu kết Chương 1 32

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VĨNH LONG, TỈNH VĨNH LONG 34

2.1 Khái quát về tổ chức khảo sát thực trạng 34

2.1.1 Mục tiêu khảo sát 34

2.1.2 Nội dung khảo sát 34

2.1.3 Đối tượng khảo sát 34

2.1.4 Phương pháp khảo sát 34

2.2 Về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội giáo dục thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long 35

2.2.1 Về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội 35

2.2.2 Về tình hình giáo dục 36

2.3 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long 37

2.3.1 Thực trạng thực hiện vai trò của tổ chuyên môn 37

2.3.2 Thực trạng thực hiện các nhiệm vụ hoạt động của tổ chuyên môn 39

2.3.3 Thực trạng thực hiện các nội dung hoạt động của tổ chuyên môn 40

2.3.4 Thực trạng thực hiện các hình thức tổ chức hoạt động tổ chuyên môn 41

2.3.5 Thực trạng về nhận thức đổi mới hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay 42

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành

phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục 43

2.4.1 Thực trạng quản lý tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường 43

2.4.2 Thực trạng quản lý xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kỳ và năm học 44

2.4.3 Thực trạng quản lý thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường 46

2.4.4 Thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên 47

2.4.5 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy và giáo dục của giáo viên 49

2.4.6 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy, giáo dục của giáo viên 50

2.4.7 Thực trạng quản lý tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh 51

2.4.8 Quản l công tác đánh giá, xếp loại giáo viên và C L theo chu n nghề nghiệp giáo viên và chu n Hiệu trưởng 53

2.5 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục 54

2.5.1 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan 54

2.5.2 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan 55

2.6 Đánh giá chung về thực trạng 56

2.6.1 Mặt mạnh và nguyên nhân 56

2.6.2 Mặt yếu và nguyên nhân 57

Tiểu kết chương 2 58

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VĨNH LONG, TỈNH VĨNH LONG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 60

3.1 Các nguyên tắc đề xuất các biện pháp 60

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 60

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 60

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 60

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 61

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục 61

3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò của tổ chuyên môn và tầm quan trọng của quản lý hoạt động tổ chuyên môn

trong bối cảnh đổi mới giáo dục 61

3.2.2 Huy động tổ chuyên môn tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường, lựa chọn sách giáo khoa 64

3.2.3 Tổ chức cải tiến xây dựng và thực hiện kế hoạch đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học 69

3.2.4 Tăng cường chỉ đạo hoạt động tự học, tự bồi dưỡng trong giáo viên để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 71

3.2.5 Đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy, giáo dục của giáo viên trong tổ chuyên môn 74

3.2.6 Chú trọng, phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong hoạt động đánh giá, xếp loại giáo viên theo Chu n nghề nghiệp 77

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp được đề xuất 81

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 81

3.4.1 Mục đích, nội dung, phương pháp khảo nghiệm 81

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 82

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất 83

Tiểu kết chương 3 84

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 86

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 89 PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)

DANH MỤC VIẾT TẮT

Viết tắt Viết đầy đủ

GVCN Giáo viên chủ nhiệm

GVTH Giáo viên tiểu học

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

2.2 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về vai trò của tổ chuyên

2.3 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về nhiệm vụ hoạt động

2.4 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về các nội dung hoạt động

2.5 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về các hình thức tổ chức

2.6

Đánh giá của đội ngũ C L, GV về nhận thức đổi mới hoạt

động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện

nay

42

2.7 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản lý tham gia xây

2.8 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản lý xây dựng và

2.9 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản lí thực hiện kế

2.10 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản lí hoạt động bồi

2.11 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản lý hoạt động

2.12 Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản lý hoạt động kiểm

tra, đánh giá chất lượng giảng dạy, giáo dục của giáo viên 50 2.13

Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản lý tổ chức cho

giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định

của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

51

2.14

Đánh giá của đội ngũ C L, GV về quản l công tác đánh

giá, xếp loại giáo viên và C L theo chu n nghề nghiệp

giáo viên và chu n Hiệu trưởng

53

2.15

Đánh giá của đội ngũ C L, GV về các yếu tố chủ quan

ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường

tiểu học

54

Số hiệu

2.16

Đánh giá của đội ngũ C L, GV về các yếu tố khách quan

ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường

tiểu học

55 3.1 Khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 82 3.2 Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất 83

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học công nghệ 4.0 phát triển ngày càng nhanh, kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển của xã hội Trong bối cảnh đó, giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội Các nước trên thế giới đều coi giáo dục là nhân tố hàng đầu quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia

Nghị quyết số 29 NQ/TW của BCH TW về “Đổi mới căn bản toàn diện giáo

dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã nêu rõ: “Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”[3]

Hoạt động dạy học ở nhà trường giữ một vị trí trung tâm bởi nó chiếm hầu hết thời gian, khối lượng công việc của thầy và trò trong một năm học; nó là nền tảng quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trường phổ thông; đồng thời, nó quyết định kết quả đào tạo của nhà trường Chính vì thế, nhiệm

vụ trọng tâm của hiệu trưởng trường phổ thông là phải quản l tốt hoạt động dạy học trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó thì công tác quản l hoạt động dạy học là một trong những công tác trọng tâm của nhà trường, trong đó có nội dung là quản l hoạt động tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là một bộ phận chuyên môn giúp ban giám hiệu nhà trường điều hành và tổ chức thực hiện các hoạt động sư phạm và nghiệp vụ chuyên môn Tính chất hoạt động chủ yếu của tổ là chuyên sâu về nghiệp vụ sư phạm, thể hiện sự tích tụ cao về chuyên môn Vai trò của việc quản lý tổ chuyên môn theo hướng xây dựng tổ chức biết học hỏi là rất lớn bởi vì người lãnh đạo trong tổ chức biết học hỏi vừa là người thiết kế, vừa là giáo viên, vừa là người quản lý sẽ dẫn dắt tổ trưởng cùng các thành viên trong tổ chuyên môn, các thành viên trong nhà trường đi tới thành công Người lãnh đạo có thể xây dựng tổ chức biết học hỏi thông qua các con đường như: khuyến khích sự cộng tác, trao quyền cho các thành viên tự chủ, giảm bớt sự kiểm tra, giám sát quá chặt chẽ, đảm bảo công khai, minh bạch các thông tin, đảm bảo sự công bằng, xây dựng những giá trị văn hóa cốt lõi lành mạnh Tạo động lực để tổ chuyên môn thực hiện tốt các nhiệm vụ: Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động giáo dục; Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản lý sử dụng sách, thiết bị của các thành viên trong tổ theo

kế hoạch của nhà trường; Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn rất đa dạng và phức tạp, không chỉ là công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu quả dạy và học mà còn là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường Từ nhiều năm qua, quản lý hoạt động của tổ chuyên môn luôn được các cấp quản lý giáo dục quan tâm Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, đòi hỏi hoạt động chuyên môn ở trường tiểu học cần có những tác động, điều chỉnh kịp thời để các hoạt động chuyên môn của nhà trường đáp ứng được nhu cầu của tình hình mới Muốn vậy, trong nhà trường cần phải có những giải pháp quản lý, chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn một cách khoa học, chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tiễn về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của nhà trường Do đó vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn hiện nay đang được các cấp quản lý giáo dục quan tâm và tìm giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng

Hơn nữa, trong thời gian qua, để bắt kịp với xu hướng đổi mới cũng như triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long của tỉnh Vĩnh Long đã có những việc làm cụ thể trong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn Tuy nhiên, nhìn chung, công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học tại địa phương vẫn còn có những hạn chế nhất định, chưa đáp ứng yêu cầu của việc đổi mới chương trình giáo dục cũng như đem lại hiệu quả chưa cao

Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các

trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục” là hết sức cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn ở

các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long, trong bối cảnh đất nước đang tiến hành đổi mới giáo dục để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước thời

kì hội nhập quốc tế

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học và khảo sát, đánh giá thực trạng về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục

3 Khách thể nghiên cứu và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

4 Giả thuyết khoa học

- Quản lý hoạt động tổ chuyên môn các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long được thực hiện khá thường xuyên và đạt hiệu quả ở mức độ khá

- Có những yếu tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến mức độ thực hiện và hiệu quả quản quản lý hoạt động tổ chuyên môn các trường tiểu học tại địa phương này

- Có thể đề xuất được các biện pháp có tính cấp thiết và khả thi về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long, từ

đó góp phần nâng cao hiệu quả quản l công tác này cũng như góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học tại địa phương

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn của chủ thể quản lý là hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

- Về đối tượng: Luận văn tiến hành khảo sát CBQL, giáo viên ở 16 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

- Về thời gian: Luận văn tiến hành khảo sát các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong 3 năm học: 2018 - 2019; 2019 - 2020 và 2020 - 2021

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Khái quát hóa cơ sở lí luận của quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

6.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

6.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long và khảo sát tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa các tài liệu, các văn bản pháp quy, các công trình nghiên cứu liên quan để xây dựng cơ sở lí luận cho vấn đề nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Điều tra thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long Mục đích sử dụng phương pháp điều tra nhằm thu thập được những đặc điểm mang tính định tính và định lượng của đối tượng Từ đây có căn cứ để đưa ra những đề xuất, biện pháp nâng cao chất lượng vấn đề trong thực tiễn

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn

Đây là phương pháp nghiên cứu định tính cơ bản thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với khách thể khảo sát Nó hỗ trợ thu thập thông tin về thực trạng cụ thể qua đó bổ sung, kiểm tra và làm rõ những thông tin đã thu thập được thông qua từ phương pháp điều tra Từ những thông tin này để định hướng đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn

7.2.4 Phương pháp chuyên gia

Tiến hành khảo nghiệm nhận thức để xác định tính cấp thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất; từ đó xác định được mức độ tin cậy và phù hợp với thực trạng của những giải pháp đưa ra, đồng thời có định hướng áp dụng vào thực tiễn một cách cụ thể

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu, kết quả nghiên cứu thu thập được trong quá trình nghiên cứu

8 Ý nghĩa đóng góp của luận văn

8.1 Về mặt lý luận: Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động

tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục

8.2 Về mặt thực tiễn: Khảo sát, nhận xét thực trạng và đề xuất được các biện

pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến gồm có 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận của quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

Chương 3: iện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Nghiên cứu quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường phổ thông là một vấn đề tưởng như đơn giản nhưng lại rất khó khăn, phức tạp, vì thực chất công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên nhà trường

Nghiên cứu của Philip Hallinger và cộng sự (2014) từ 559 giáo viên tại 32 trường tiểu học ở Hồng Kông đã chỉ ra tầm quan trọng của tổ chuyên môn liên quan đến nhận thức của giáo viên về sự liên kết và gắn kết của nhà trường, sự cam kết của giáo viên và sự hỗ trợ của giáo viên đối với học sinh Đồng thời tác giả cũng nhấn mạnh vai trò quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học không chỉ trong việc nâng cao năng lực cho giáo viên mà còn góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục [61]

Trong công trình của mình, Pascale B (2015) đã xem xét cách thức hoạt động bên trong và bên ngoài của hiệu trưởng làm trung gian cho mối quan hệ của các giáo viên với tổ chuyên môn củ mình Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, các yếu tố bên trong và bên ngoài sẽ thúc đ y hoạt động tổ chuyên môn hoạt động hiệu quả Hơn nữa, việc hiệu trưởng phân bổ thời gian, nguồn lực sẽ là tiền đề để thực hiện có hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn [60]

Trong nghiên cứu của mình, Eric C.K.C (2017) đã khẳng định vai trò của nhóm giáo viên viên và tổ chức hoạt động nhóm giáo viên trong hoạt động của nhà trường Tác giả cho rằng, mô hình nhóm hoạt động chuyên môn của giáo viên có vai trò trong việc thúc đ y phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD) của họ Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, năng lực chuyên môn của giáo viên được cải thiện thông qua việc hợp tác của giáo viên trong một tổ chức; bởi vậy, nhà quản lý cần nắm bắt tổ chức, điều hành hoạt động của các đơn vị trung gian – tổ, nhóm chuyên môn nhằm đem lại hiệu quả tốt nhất [59]

Nghiên cứu của Yahya D., Arumugam R (2019) chỉ rằng, trong quản lý chiến lược của một tổ chức trường học là hình thành một nhóm làm việc tích cực và có thể làm việc cùng nhau để đạt được các mục tiêu của tổ chức Nói chung, đội là một nhóm

có ph m chất được xây dựng nhằm tạo ra quy tắc phấn đấu cho sự xuất sắc Vì vậy, thành công của những nỗ lực của một nhóm được hình thành, tinh thần hợp tác và quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong nhóm cần được nuôi dưỡng [62] Như vậy,

tổ chuyên môn được xem như là một nhóm làm việc có hiệu quả trong trường học và

là đơn vị trung gian để người hiệu trưởng có thể quản lý tốt hơn công tác chuyên môn

của giáo viên trong toàn nhà trường

Tóm lại, nhìn chung, các công trình nghiên cứu ở nước ngoài tập trung phân tích vai trò, vị trí cũng như nghĩa của nhóm làm việc - tổ chuyên môn của giáo viên trong nhà trường nói chung cũng như việc quản lý, quản trị đơn vị này của hiệu trưởng nhà trường Đồng thời các, nghiên cứu cũng chỉ ra được sự tác động của nhóm làm việc - tổ chuyên môn đối với các hoạt động của nhà trường cũng như việc phát triển năng lực chuyên môn của giáo viên hay các hoạt động dạy học Tuy nhiên, chưa có công trình nào đánh giá toàn diện các hoạt động cũng như việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

Công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn được nhiều nhà nghiên cứu trong nước quan tâm ở các góc độ khác nhau Về công tác quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường nói chung và trường Tiểu học nói riêng có thể kể đến một số công trình nghiên cứu dưới đây:

* Nghiên cứu về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn

Tác giả Nguyễn Thị Hồng Ngọc (2004) đã đánh giá thực trạng về công tác quản

lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở tại quận 8, thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở trên địa bàn này trong việc thực hiện đổi mới chương trình trung học cơ sở.[35]

Tác giả Nguyễn Thị Thắng (2008) nghiên cứu một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động chuyên môn các trường Tiểu học trên địa bàn thành phố Thanh Hoá, tỉnh Thanh Hoá [49]

Tác giả Hoàng Phương An (2010) đã nêu rõ được vị trí, vai trò của Tổ chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn trong trường Tiểu học, xác định được những nội dung

tổ trưởng chuyên môn quản lý hoạt động dạy học tại các trường Tiểu học quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội [1]

Nghiên cứu của Bùi Thị Hải Yến (2015) trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường tiểu học Hồng Hà, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh, đã đề xuất được một số biện pháp quản lý về nội dung sinh hoạt chuyên môn nghiệp của Tổ chuyên môn; việc bồi dưỡng nâng cao nhận thức, kiến thức và kĩ năng đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên; chỉ đạo đổi mới nội dung, quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá hoạt động giảng dạy giáo viên theo hướng phát triển năng lực của học sinh… [58]

Trong công trình của mình, tác giả Bùi Minh Hiền đã nhấn mạnh rằng, “ở thành Đông Hà, công tác quản lí đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở trường tiểu học những năm gần đây đã đạt được những kết quả đáng kể tuy nhiên vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập Do đó, rất cần thiết phải nghiên cứu để đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lí đội ngũ tổ trưởng chuyên môn sao cho phù hợp với thực tiễn ở các nhà

trường, góp phần nâng cao được chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn nói riêng

và chất lượng giáo dục tiểu học ở TP Đông Hà, tỉnh Quảng Trị nói chung” [27]

Trong Luận văn của mình, Phạm Hồng Vũ cho rằng, “việc xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn khả thi và phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác quản lý của nhà trường thì công tác quản lý của hiệu trưởng có vai trò đặc biệt quan trọng, tác động đến đội ngũ giáo viên và chất lượng giáo dục của nhà trường Trên cơ

sở lý luận và thực tiễn điều tra, khảo sát thực trạng về quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng ở các trường tiểu học huyện Ý Yên tỉnh Nam Định, luận văn đã đề xuất tám biện pháp, bao gồm: Bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho hiệu trưởng và phó hiệu trưởng; Chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động và tổ chức thực hiện đạt hiệu quả; Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học trong các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; Quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn tại các trường tiểu học theo định hướng đổi mới; Tăng cường công tác bồi dưỡng giáo viên; Tăng cường xây dựng, đầu tư, quản lý và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học để nâng cao chất lượng chuyên môn trong nhà trường; Đổi mới công tác thi đua khen thưởng và các điều kiện cần thiết cho hoạt động của tổ chuyên môn; Quản lý và kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn theo định hướng đổi mới” [54]

Luận văn Thạc sĩ của Trần Anh Tuấn đã phân tích thực trạng quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở các trường Tiểu học thuộc thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh

và chỉ ra những điểm mạnh, điểm hạn chế Theo đó, bên cạnh những điểm mạnh, còn

có những hạn chế như: "thực trạng quản lý xây dựng kế hoạch hoạt động Tổ chuyên môn ở trường Tiểu học đạt mức độ trung bình, kết quả này ảnh hưởng đến nhiều hoạt động khác trong chu trình quản lý của chủ thể quản lý; công tác xây dựng kế hoạch của Tổ chuyên môn còn mang nặng hình thức, đối phó, các chỉ tiêu xây dựng còn chưa sát với thực tế, công tác kiểm tra, rà soát, điều chỉnh việc thực hiện kế hoạch của Tổ chuyên môn và tổ viên trong năm học chưa được thực sự có hiệu quả; về quản lý hoạt động sinh hoạt của Tổ chuyên môn: đã có nhiều điểm tích cực, hiệu quả nhưng còn những hạn chế nhất định” [50]

Nghiên cứu Lê Thị Liên (2019) đã đề xuất một số biện pháp quản lí tổ chuyên môn trong trường tiểu học theo hướng xây dựng “tổ chức biết học hỏi” Theo đó, bao gồm các biện pháp: Tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường, các tổ chuyên môn học tập về “tổ chức biết học hỏi”; Xây dựng kế hoạch có nội dung quản lí hoạt động tổ chuyên môn theo hướng xây dựng “tổ chức biết học hỏi”; Ban hành quy định sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng xây dựng “tổ chức biết học hỏi”; Xây dựng văn hoá học tập trong tổ chuyên môn; Kiểm tra, giám sát các tổ chuyên môn trong việc thực hiện kế hoạch xây dựng tổ chuyên môn thành “tổ chức biết học hỏi” Hơn nữa, tác giả cũng khẳng định, vấn đề quản lí tổ chuyên môn theo hướng xây dựng “tổ chức biết học hỏi” có khả năng làm thay đổi chất lượng hoạt động tổ chuyên môn của nhà

trường và thúc đ y chất lượng giáo dục [33]

Trên đây là những công trình nghiên cứu có tính chuyên sâu, gắn với những vấn

đề về công tác quản lý hoạt động chuyên môn nảy sinh trong các nhà trường ở từng địa phương Các nghiên cứu này đã giải quyết được một số vướng mắc trong công tác quản l trường học nói chung và quản lý hoạt động chuyên môn nói riêng Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đưa ra không phải lúc nào cũng phù hợp và giúp giải quyết được triệt để những bất cập trong công tác quản lý của các nhà trường ở những địa phương khác Hiện nay chưa có công trình nào đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long Vì vậy,

nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành

phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục” là thực sự cần

thiết, vừa có nghĩa l luận, vừa có nghĩa thực tiễn

1.2 Các khái niệm chính của đề tài

1.2.1 Quản lý

Hoạt động quản lý xuất hiện từ thuở bình minh của loài người và phát triển cùng với sự tiến bộ của xã hội Trong quá trình lao động và đấu tranh với thiên nhiên,

để sinh tồn và phát triển con người cần phải hợp sức với nhau an đầu là do nhu cầu

tự vệ và kiếm sống, về sau là nhằm huy động sức mạnh chung cho các mục đích khác nhau Những hoạt động cần đến sự phối hợp, điều khiển công việc đều mang dấu ấn của quản lý

Theo Harold Koontz trong tác ph m “Những vấn đề cốt yếu của quản lý (1994)

thì: Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm” [28]

Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác –Lê nin đã khẳng định: “Bất cứ lao động

xã hội hay cộng đồng trực tiếp nào được thực hiện ở quy mô tương đối lớn đều cần đến sự quản lý” [17]

Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng – Nhà xuất bản Giáo dục, 1998, thuật ngữ

quản l được định nghĩa: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”

Quan niệm của các nhà khoa học Việt Nam về quản l như sau:

Theo tác giả Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có

mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định” [36]

Theo tác giả Hà Sỹ Hồ: “Quản lý là một quá trình định hướng, có tổ chức, lựa

chọn trong các tác động có thể dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [26]

Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và cộng sự (2010): “Quản lý là quá trình lập

kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra công việc của các thành viên trong tổ chức và sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của tổ chức để đạt được mục tiêu của tổ chức” [34]

Như vậy, dưới mỗi góc độ khác nhau, mỗi người có một định nghĩa về quản lý

Từ những định nghĩa trên, tác giả đề tài quan niệm quản l như sau: “Quản lý là hoạt

động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất”

1.2.2 Quản giáo dục

Từ những quan điểm trên chúng ta có thể khái quát rằng: Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường Xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến- đạt đến trạng thái mới về chất

Trong hệ thống giáo dục, con người giữ vai trò trung tâm của mọi hoạt động Con người vừa là chủ thể, vừa là khách thể quản lý Mọi hoạt động giáo dục và quản

lý giáo dục đều hướng vào việc đào tạo và phát triển nhân cách thế hệ trẻ, bởi vậy con người là nhân tố quan trọng nhất trong quản lý giáo dục

Ở nước ta, nhà trường là đơn vị cơ sở cơ bản của hệ thống giáo dục quốc dân,

có vai trò quyết định việc thực hiện mục tiêu giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ Do vậy, quản

l nhà trường là quản lý giáo dục trong phạm vi xác định của một cơ sở giáo dục đó là trường học

Trường học là cơ quan chuyên trách xây dựng con người mới, với nội dung giáo dục được chọn lọc cơ bản và sắp xếp có hệ thống, với phương pháp giáo dục khoa học và đã được kiểm nghiệm thực tiễn, với những phương tiện và điều kiện giáo dục đem lại hiệu quả giáo dục cao, với những nhà sư phạm có nhân cách mẫu mực và được trang bị đầy đủ tri thức chuyên mông, nghiệp vụ

Hoạt động trung tâm của nhà trường là dạy học và giáo dục (theo nghĩa hẹp), quản l nhà trường thực chất là quản lý quá trình dạy học, quản lý giáo viên và học sinh, về cơ bản khác với quản l các lĩnh vực khác của đời sống xã hội

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý trường học là thực hiện đường lối giáo dục

của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý quản lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [32]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc thì: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối

giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh Việc quản lý trường học phổ thông là

quản lý hoạt động dạy học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục” [24]

Trong Giáo dục học (2008), tác giả Phạm Viết Vượng cho rằng: “Quản lý nhà

trường là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao giáo dục và đào tạo trong nhà trường” [56]

Như vậy, nhà trường là một thành tố cơ bản của hệ thống giáo dục nên quản lý nhà trường cũng được hiểu như là một bộ phận của quản lý giáo dục Thực chất của quản l nhà trường, suy cho cùng là tạo điều kiện cho các hoạt động trong nhà trường vận hành theo đúng mục tiêu, tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

1.2.4 ổ chu ên m n

Theo khoản 1 được quy định tại Điều 14, được quy định tại Thông tư số 28/2020/TT- GDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vê việc an hành Điều lệ Trường tiểu học, có quy định về Tổ chuyên môn như sau:

“Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên theo khối lớp hoặc môn học; nhân viên làm

công tác thư Việc, thiết bị giáo dục, công nghệ thông tin, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật, tham vấn học đường Mỗi tổ có ít nhất 03 thành viên; tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó”[15]

Như vậy, Tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở của bộ máy hành chính nhà trường;

là nơi trực tiếp quản lý, rèn luyện và bồi dưỡng giáo viên về chuyên môn nghiệp vụ, về

ph m chất đạo đức nhà giáo…; thông qua các hoạt động của tổ, năng lực giảng dạy và chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên từng bước được nâng cao Mặt khác, Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ, quản lý kế hoạch và hoạt động của tổ viên; là nơi để triển khai, kiểm tra, đánh giá các mục tiêu và nội dung của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

1.2.5 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Khái niệm hoạt động được hiểu là một phương thức tồn tại của mỗi con người,

là sự tác động một cách tích cực giữa con người với hiện thực, thiết lập mối quan hệ giữa con người với thế giới khách quan nhằm tạo ra sản ph m cả về phía thế giới, cả

về phía con người

Dưới góc độ giáo dục, “hoạt động giáo dục” được hiểu là hoạt động truyền đạt

và lĩnh hội Hoạt động của cá nhân chính là nhân tố quyết định trực tiếp đến sự phát triển nhân cách của mỗi người

“Hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học” là tổ hợp các hoạt động có mục

đích, có kế hoạch, có tổ chức được điều hành bởi cán bộ quản lý của trường như tổ trưởng chuyên môn, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng; bao gồm hoạt động chuyên môn, các hoạt động hành chính và hoạt động phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường Trong đó, hoạt động chuyên môn là hoạt động trọng yếu, bao gồm các hoạt động giáo dục, hoạt động dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên

Hoạt động của tổ chuyên môn còn thể hiện các hoạt động:

- Hoạt động giảng dạy của giáo viên;

- Hoạt động chủ nhiệm lớp;

- Hoạt động bồi dưỡng học sinh năng khiếu và học sinh yếu kém;

- Hoạt động tự học, tự bồi dưỡng;

- Hoạt động làm đồ dùng dạy học;

- Hoạt động ngoại khóa

Theo khoản 2, 3 được quy định tại Điều 14, được quy định tại Thông tư số 28/2020/TT- GDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vê việc an hành Điều lệ Trường tiểu học, có quy định về hoạt động của Tổ chuyên môn như sau:

a) Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường

b) Căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường, xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kỳ và năm học

c) Thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường, của tổ chủ động và linh hoạt

d) Đề xuất hiệu trưởng phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học

đ) Tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định của

Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Đề xuất các xuất bản phẩm tham khảo để lựa chọn sử dụng trong nhà trường theo quy định

e) Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chuẩn hiệu trưởng

3 Tổ chuyên môn sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần để thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn trên tinh thần xây dựng môi trường thân thiện, tích cực, tự học để nâng cao trình độ và phát triển năng lực chuyên môn.”[15]

Như vậy, hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học căn cứ theo điều lệ trường tiểu học thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

1.2.6 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là một dạng của quản l nhà trường, đó chính

là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật của chủ thể quản l đến tập thể giáo viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội, các nguồn lực trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng, hiệu quả các hoạt động của tổ chuyên môn

Nói cách khác, đó là việc hiệu trưởng trường tiểu học bằng cách thực hiện các chức năng quản lý của mình tác động vào tổ chuyển môn (trực tiếp là các tổ trưởng, tổ phó chuyên môn) để chỉ đạo, hướng dẫn, tạo ra môi trường, cơ chế hoạt động để các tổ

chuyên môn hoàn thành có hiệu quả các hoạt động của mình Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, quản lý hoạt động tổ chuyên môn được hiểu là đặt trong các mối quan hệ như sau:

- Chủ thể quản lý là hiệu trưởng nhà trường, có vai trò chỉ đạo toàn bộ hoạt động của nhà trường; các nội dung quản l khi được chuyển tải đến tổ chuyên môn thì đội ngũ tổ trưởng, tổ phó là các chủ thể quản lý tiếp tục thực hiện các chức năng quản

lý của hiệu trưởng theo th m quyền được phân cấp

- Các lực lượng khác ngoài tổ chuyên môn ở trong trường (tổ chuyên môn bạn, các đoàn thể, các phòng/bộ phận khác ), cha mẹ học sinh và học sinh, các lực lượng

xã hội liên quan được hiểu là các nhân tố phối hợp trong quản lý Họ có vai trò vô cùng quan trọng đối với công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn

1.3 Lí luận về hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.3.1 Yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở trường tiểu học học

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có nhiều thay đổi so với chương trình giáo dục hiện hành Do đó yêu cầu hiệu trưởng phải quản lý sự thay đổi đó Hiệu

trưởng phải “quản lý được sự thay đổi về mục tiêu giáo dục, dạy học; Nội dung

chương trình giáo dục, dạy học; Phương pháp giáo dục, dạy học; Hình thức giáo dục, dạy học; Kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục, dạy học” [12]

Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 yêu cầu người hiệu trưởng phải có năng lực tổ chức và điều hành để chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn thực hiện tốt nhiệm vụ và quyền hạn của mình, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động của tổ, thúc

đ y chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018 Hiệu trưởng không trực tiếp quản lý, chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn mà quản lý thông qua tổ trưởng chuyên môn

1.3.2 Vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường tiểu học

TCM có vị trí, vai trò, nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục

- Trong nhà trường tiểu học, TCM là tổ chức cơ sở của bộ máy chính quyền nhà trường giúp hiệu trưởng quản lý giáo viên một cách toàn diện về tư tưởng, chuyên môn nghiệp vụ, kế hoạch giáo dục và giảng dạy về hiệu quả đào tạo thể hiện ở số lượng và chất lượng học sinh trong phạm vi TCM phụ trách

- TCM là nơi triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục chung của nhà trường đến học sinh các lớp, tổ chức thực hiện toàn bộ chương trình học theo nội dung và phương pháp đã được hướng dẫn theo biên chế năm học đã quy định

- TCM là tập thể sư phạm gần nhất của giáo viên có tác dụng giúp đỡ nhau bồi dưỡng, nâng cao tay nghề, phát huy những sáng kiến kinh nghiệm chuyên môn, đánh giá, phân loại về nghiệp vụ, là cơ sở đề nghị khen thưởng, kỉ luật và nâng bậc lương hàng năm đối với giáo viên

1.3.3 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Từ nhiệm vụ của tổ chuyên môn ta có thể thấy nội dung hoạt động của tổ chuyên môn bao gồm:

* Chăm lo các điều kiện để dạy tốt và học tốt

- Phòng học, bàn ghế học sinh, bảng đen, ánh sáng trong lớp, các thiết bị chống gió, nắng, cho thầy và trò

- Sách vở, giấy bút, mực phấn cho lớp, bảo quản sử dụng sổ điểm, học bạ, sổ liên lạc

- Đồ dùng dạy học, tài liệu giảng dạy

Việc chăm lo các điều kiện kể trên phải là việc làm thường xuyên của mỗi giáo viên, của tổ trưởng tổ chuyên môn trong cả năm học

* Nâng cao chất lƣợng giờ dạy trên lớp

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường;

- Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém;

- Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng,

đủ theo các tiết trong phân phối chương trình;

- Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân, soạn giảng của tổ viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; soạn giáo án theo phân phối chương trình, chu n kiến thức, kĩ năng và sách giáo khoa, thảo luận các bài soạn khó; viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém );

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên mới tuyển dụng (đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy học theo chu n kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học góp phần đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra, đánh giá )

- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ của tổ; thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định);

- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên (thực hiện

hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương trình, chu n kiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của các thành viên trong tổ );

- Dự giờ giáo viên trong tổ theo quy định (4 tiết/giáo viên/năm học);

- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại giáo viên; đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên Việc này đỏi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải nắm thật rõ về tổ viên của mình về ưu điểm hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công)

Việc nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp là nhiệm vụ của mỗi giáo viên không

ai thay thế được Tuy nhiên tổ chuyên môn cần tập hợp những cố gắng của từng cá nhân để phát huy những kinh nghiệm, sáng kiến tốt để trở thành trí tuệ của tập thể giúp cho giáo viên nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp mà nâng dần trình độ chuyên môn nghiệp vụ của các giáo viên trong tổ

Cụ thể:

- Học tập, thảo luận về các văn bản hướng dẫn của cấp trên để nắm được thật chắc: Những mục tiêu của nhà trường Tiểu học, nội dung, chương trình, phương pháp, kiểm tra đánh giá xếp loại học sinh; những yêu cầu kiến thức cơ bản cần đạt được ở cuối năm học

Những văn bản hướng dẫn trên thường do cấp trên gởi về hoặc đăng trên các tập san chuyên môn

- Trao đổi thống nhất mục đích yêu cầu từng bài dạy đối với những kiến thức nào là cơ bản cần khắc sâu cho học sinh; dùng phương pháp nào, sử dụng đồ dùng dạy học nào, cách tổ chức lớp như thế nào để giúp học sinh lĩnh hội kiến thức mới nhanh nhất, có hiệu quả nhất

Việc trao đổi này có hiệu quả tốt khi mỗi tổ viên đều suy nghĩ chu n bị ý kiến trước khi sinh hoạt tổ chuyên môn

- Đối với những bài dạy xét thấy cần thiết vì đòi hỏi kiến thức mới, phương pháp mới Sau khi thảo luận thống nhất trong tổ cần tổ chức thực nghiệm trước một bước ở lớp điểm để toàn tổ chuyên môn đối chiếu những điều đã thống nhất trong tổ với mục đích yêu cầu, nội dung, phương pháp giảng dạy tiết thực nghiệm để rút kinh nghiệm Sau đó tổ chức thực nghiệm quay vòng các thành viên trong tổ chuyên môn

* Khảo sát, đánh giá chất lƣợng học sinh và thực hiện tốt quy chế chuyên môn

- Nắm được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ môn quản l để có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục;

- Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa để thực hiện mục tiêu giáo dục

- Các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu trưởng)

- Thống nhất trong tổ về các hình thức và biện pháp khảo sát chất lượng học sinh về các mặt giáo dục toàn diện: nề nếp, hành vi đạo đức, nếp sống văn minh, kiến thức, kỹ năng các môn học

Việc khảo sát này cần kết hợp với những quy định trong quy chế chuyên môn

về đánh giá cho điểm hàng ngày theo bảng cho điểm tối thiểu các môn học và kiểm tra

học kỳ cần thực hiện đồng bộ ở các lớp nhằm đánh giá so sánh được chất lượng học sinh các lớp, là cơ sở đánh giá thi đua cuối học kỳ, cuối năm học

- Tập thể tổ chuyên môn kiểm tra, đôn đốc giúp đỡ nhau hoàn thành tốt các loại

hồ sơ sổ sách Tổ trưởng chuyên môn cần tổ chức kiểm tra chéo để phát hiện những giáo viên làm tốt nêu lên làm mẫu cho các giáo viên khác thực hiện theo

Những giáo viên làm chưa đúng, chưa đủ thì tổ trưởng nhắc nhở, phê bình, kiểm điểm

* Thực hiện các hoạt động nâng cao chất lƣợng dạy học - giáo dục

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý

kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các qui định của Bộ GD&ĐT

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, hàng năm tập trung giải quyết ít nhất một nội dung chuyên môn có tác dụng nâng cao chất lượng

và hiệu quả dạy-học; tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của nhà trường; cử người tham gia thanh tra sư phạm giáo viên trong tổ khi có yêu cầu (giáo viên tham gia phải có cùng chuyên môn của giáo viên được thanh tra)

- Tổ chức các khâu phát động thi đua, đăng kí thi đua; hướng dẫn học sinh phương pháp học tập; đúc rút tổng kết kinh nghiệm, học tập và vận dụng những bài học kinh nghiệm điển hình tiên tiến; có kế hoạch phấn đấu cụ thể từng bước trở thành đơn vị điển hình tiên tiến

- Đề xuất, khen thưởng, kỹ luật đối với giáo viên; tổ chức tham gia đóng góp kiến, bỏ phiếu tính nhiệm các danh hiệu thi đua như: giáo viên Tiểu học giỏi cấp cơ sở, nhà giáo ưu tú …

- Tham mưu đề xuất những biện pháp giúp hiệu trưởng hoàn thành tốt các hoạt động dân chủ trong trường học; thực hiện nghiêm túc lề lối làm việc trong tổ, giữa các

tổ với nhau, giữa các tổ với nhà trường

- Tổ chuyên môn sinh hoạt 2 tuần/ lần

Trong các kỳ họp tổ chuyên môn, nội dung sinh hoạt chuyên môn phải đảm bảo chuyên sâu vào chuyên môn như: thao giảng, đổi mới phương pháp dạy học, thống nhất về nội dung, chương trình, phương pháp, cách sử dụng đồ dùng dạy học cho từng

bộ môn Tìm các biện pháp giảng dạy tối ưu nhất để nâng cao chất lượng giáo dục học sinh đối với tất cả các môn của các khối lớp, đặc biệt là thực hiện nội dung chương trình sách giáo khoa mới

Hoạt động của TCM là bộ phận hữu cơ trong hoạt động chuyên môn của nhà trường Hoạt động của TCM một mặt tạo điều kiện phát huy dân chủ hóa trường học, một mặt tạo điều kiện phát huy quyền làm chủ tập thể của cán bộ giáo viên, một mặt sẽ phát huy nhiều sáng kiến kinh nghiệm của từng thành viên của tổ chuyên môn trong giảng dạy nhất là về đổi mới phương pháp dạy học, làm đồ dùng dạy học, sử dụng

thiết bị dạy học, thực hành thí nghiệm, Mặt khác, sẽ phát huy tiềm năng lao động sáng tạo của cán bộ giáo viên trong giảng dạy-giáo dục và quản l nhà trường Đồng thời phát huy tính chủ động sáng tạo học tập của học sinh để nâng cao chất lượng giáo dục

và thực hiện kế hoạch giáo dục với mục tiêu xây dựng trường Tiểu học theo hướng đạt chu n quốc gia

Hoạt động của tổ chuyên môn có hiệu quả, chắc chắn rằng trong mỗi hoạt động giáo dục sẽ kết hợp thực hiện thành công nhiều mặt như: thực hiện dân chủ hóa trong mọi hoạt động của nhà trường, thực hiện tốt cuộc vận động của Công đoàn ngành:

“Dân chủ- Kỉ cương-Tình thương-Trách nhiệm” kết hợp với các bộ phận trong nhà trường sẽ tạo nên một sức mạnh tổng hợp để đổi mới nhiều nội dung hoạt động phong phú nhằm phục vụ cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục trong nhà trường Mỗi tổ chuyên môn ở nhà trường có đặc thù riêng Trong tổ chuyên môn, giáo viên có nhiều lứa tuổi khác nhau, trình độ, năng lực chuyên môn của mỗi giáo viên cũng không như nhau, chất lượng hoạt động của mỗi tổ chuyên môn cũng không đều nhau (nội dung, hình thức tổ chức hoạt động chuyên môn …) Do đó, hoạt động của mỗi tổ

sẽ không đồng đều và thống nhất nhau cho nên hiệu trưởng các trường cần quản lý tốt

và đề ra các hình thức, nội dung hoạt động cho phù hợp với điều kiện thực tiễn từng tổ

1.3.4 Các hình thức hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Hoạt động tổ chuyên môn là hoạt động thường xuyên trong nhà trường, là dịp

để giáo viên trao đổi chuyên môn nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Mục đích của hoạt động tổ chuyên môn là nhằm cập nhật các thông báo, văn bản chỉ đạo, đồng thời bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, giúp giáo viên chủ động lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học cho phù hợp với từng đối tượng học sinh của mình

Các hình thức hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học gồm [14]:

a) Sinh hoạt chuyên môn theo định kỳ

Tổ chuyên môn sinh hoạt định kỳ 2 tuần/ lần, nội dung sinh hoạt gồm [15]:

- Thảo luận các nội dung chuyên môn có liên quan giữa hai lần sinh hoạt chuyên môn định kỳ Nội dung sinh hoạt chuyên môn phải cụ thể, thiết thực và do chính giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục đề xuất, thống nhất và thực hiện

- Thảo luận các bài học trong sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn học/ hướng dẫn hoạt động giáo dục, thống nhất những nội dung cần điều chỉnh, làm cho nội dung các bài học trong sách giáo khoa, tài liệu học cập nhật, phù hợp với đặc điểm học sinh, phù hợp với vùng miền, nâng cao năng lực sư phạm, năng lực nghề nghiệp cho giáo viên

- Thảo luận việc hướng dẫn học sinh sắp xếp các dụng cụ học tập (có sẵn hoặc

tự làm) để bổ sung hoặc thay thế các dụng cụ học tập; trang trí, sắp xếp dụng cụ học tập trong góc học tập (nếu có)

- Trao đổi kinh nghiệm tổ chức các hoạt động phát huy vai trò chủ động tích

cực của học sinh

- Trao đổi kinh nghiệm đánh giá quá trình và kết quả học tập của học sinh

- Các hoạt động hành chính, sự vụ… khác trong nội dung hoạt động của tổ

chuyên môn theo quy định của Điều lệ hoặc quy chế nhà trường

b) Sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề

Ngoài sinh hoạt chuyên môn theo định kỳ, các tổ chuyên môn còn sinh hoạt

theo chủ đề để bổ sung cho sinh hoạt thường xuyên, giải quyết các chuyên đề chuyên

môn Nội dung sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề gồm [14]:

- Thảo luận việc xây dựng các chuyên đề dạy học (căn cứ vào chương trình,

sách giáo khoa hiện hành, lựa chọn nội dung để xây dựng các chuyên đề dạy học phù

hợp với việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong điều kiện thực tế của nhà

trường)

- Xây dựng kế hoạch và chu n bị bài dạy; tổ chức dạy học và dự giờ; phân tích

thảo luận, đánh giá bài dạy minh họa của giáo viên theo hướng phân tích hoạt động

học tập của học sinh; cùng suy ngẫm và vận dụng để hướng dẫn hoạt động học tập của

học sinh

- Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá quá trình và kết quả học tập của học

sinh; thảo luận và biên soạn các phiếu đánh giá, hồ sơ kiểm tra đánh giá học sinh; xây

dựng các ma trận đề kiểm tra, đề kiểm tra; mô tả các câu hỏi và bài tập theo 4 mức độ

nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao theo định hướng phát triển

năng lực học sinh

- Thảo luận và trao đổi về sáng kiến kinh nghiệm kết quả nghiên cứu khoa học

sư phạm ứng dụng của giáo viên và cán bộ quản lý

- Tổ chức tham quan và tìm hiểu thực tế dạy học ở các trường trên phạm vi

huyện, tỉnh, cả nước

- Tổ chức các buổi sinh hoạt tập thể về các chủ đề liên quan tới chuyên môn

nghiệp vụ

c) Học tập chuyên môn nghiệp vụ

Tổ chuyên môn là nơi bồi dưỡng nâng cao năng lực giáo viên về chuyên môn,

nghiệp vụ sư phạm thông qua các hoạt động: tập huấn chương trình, tổ chức và hướng

dẫn giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới công tác kiểm tra đánh

giá; dạy học theo chu n kiến thức - kỹ năng; sử dụng thiết bị dạy học; thực hiện bồi

dưỡng thường xuyên theo quy định…

d) Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

* ước 1 Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứu

Xác định mục tiêu:

Cần xác định mục tiêu kiến thức và kỹ năng mà học sinh cần đạt được (theo

chu n kiến thức, kỹ năng ở từng môn học, đặc biệt cần chú ý xây dựng mục tiêu về

phát triển năng lực và ph m chất của học sinh), đảm bảo phù hợp với trình độ và lứa tuổi của HS khi chọn bài học nghiên cứu

Xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứu (Thiết kế bài dạy minh họa):

- Bài dạy minh họa không phải do một giáo viên thiết kế mà do giáo viên trong

tổ cùng thiết kế, thảo luận, thống nhất lựa chọn phương án tối ưu nhất

- Việc thiết kế bài soạn không nhất thiết phụ thuộc máy móc vào quy trình bước dạy theo SGK hoặc SGV mà dựa vào mục tiêu bài học đã đề ra để thiết kế cho phù hợp

- GV trong tổ thảo luận nội dung bài học, các phương pháp, phương tiện dạy học đạt hiệu quả cao, cách tổ chức dạy học, cách rèn kỹ năng, hướng dẫn học sinh cách vận dụng kiến thức đã học để giải quyết tình huống thực tiễn

- Dự kiến những thuận lợi, khó khăn của HS khi học tập và các tình huống xảy

ra cùng với cách xử lý tình huống (nếu có) …

Sau khi kết thúc cuộc thảo luận, GV thực hiện dạy minh họa sẽ nghiên cứu, phát triển … các kiến góp ý của tổ CM GV thực hiện hoàn thiện kế hoạch dạy minh họa và chu n bị điều kiện tốt nhất cho tiết dạy

* ước 2 Tiến hành dạy bài học (bài giảng minh họa) và dự giờ

- Sau khi hoàn thành xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết, GV sẽ dạy minh hoạ bài học nghiên cứu ở một lớp đã chu n bị trước

- Các yêu cầu cụ thể của giờ dạy minh họa như sau:

+ Chu n bị lớp dạy minh hoạ, bố trí lớp có đủ chỗ ngồi quan sát thuận lợi cho người dự

+ Điều chỉnh số lượng người dự ở mức vừa phải, không quá đông

+ Việc dự giờ cần đảm bảo không ảnh hưởng đến việc học của học sinh, không gây khó khăn cho người dạy minh hoạ

- GV dạy và dự cần quan sát việc học của tất cả học sinh, cách làm việc nhóm, thái độ tình cảm của học sinh Khi dự giờ GV tập trung vào việc học của học sinh, theo dõi nét mặt, hành vi, sự quan tâm đến bài học của học sinh đặc biệt cần ghi chép

cụ thể thái độ của học sinh khi tham gia trả lời các câu hỏi của GV, thông qua đó tìm mối liên hệ giữa việc học của HS với tác động của giáo viên về cách sử dụng các phương pháp dạy học, cách tổ chức lớp học

- Điều chỉnh thói quen đánh giá giờ dạy qua hoạt động của giáo viên, người dự cần hiểu và thông cảm với khó khăn của người dạy, đặt mình vào vị trí của người dạy

để phát hiện những khó khăn trong việc học tập của học sinh nhằm tìm cách giải quyết

* ước 3 Suy ngẫm, thảo luận về bài học nghiên cứu

Giáo viên dạy minh họa chia sẻ về bài học: những tưởng mới; những thay đổi, điều chỉnh về nội dung; phương pháp dạy học; những điều hài lòng và chưa hài lòng trong quá trình dạy minh họa

Sau đó, người dự suy ngẫm và chia sẻ các ý kiến của GV về bài học sau khi dự giờ:

- Người dự trao đổi, chia sẻ, lắng nghe mang tính xây dựng

- Thảo luận xem HS học như thế nào? (mức độ tham gia, hứng thú và kết quả học tập của từng em)

- Cùng suy nghĩ: vì sao học sinh chưa tích cực tham gia vào hoạt động học, học chưa đạt kết quả và đưa ra các biện pháp thay đổi cách dạy phù hợp

- Mọi người phải lắng nghe, tôn trọng ý kiến của nhau khi thảo luận, không nên quan tâm đến các tiêu chu n truyền thống của một giờ dạy

- Không nên phê phán đồng nghiệp

- Không đánh giá xếp loại giờ dạy minh hoạ

- Lấy hành vi học tập của HS làm trung tâm thảo luận

- Tổ trưởng không nên áp đặt, tạo cơ hội cho GV trong tổ phát biểu, có sự dẫn dắt để GV trong tổ cùng thảo luận

* ước 4 Áp dụng cho thực tiễn dạy học hàng ngày

Thông qua tiết dạy minh họa, thông qua thảo luận tiết dạy của đồng nghiệp, giáo viên tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, kiểm nghiệm những vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, áp dụng vào bài giảng hàng ngày trên lớp

Một số yêu cầu đối với giáo viên khi dự giờ sinh hoạt theo hướng nghiên cứu bài học:

- Người dự giờ đứng ở vị trí thuận lơi để có thể quan sát, ghi chép, quay phim,

vẽ sơ đồ chỗ ngồi của học sinh một cách dễ dàng nhất (có thể đứng hai bên, phía trước, phía sau lớp học)

- Khi dự giờ, cần tập trung quan sát các biểu hiện tâm lí, thái độ, hành vi, hoạt động của học sinh thông qua việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ học tập

- Kết hợp sử dụng các kĩ thuật: nghe, nhìn, suy nghĩ, ghi chép, quay phim, chụp hình để có dữ liệu phân tích nhằm trả lời các câu hỏi: Học sinh học như thế nào? Học sinh gặp khó khăn gì? Vì sao? Cần thay đổi như thế nào để kết quả học tập của sinh tốt hơn?

1.3.5 Các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Theo Thông tư số 28/2020/TT- GDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vê việc an hành Điều lệ Trường tiểu học, Hoạt động của TCM phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- Quản lý việc thực hiện chương trình: Tổ trưởng chuyên môn phải nắm vững chương trình dạy học của từng bộ môn, tiếp thu những thay đổi (nếu có), thường xuyên kiểm tra việc thực hiện chương trình Chỉ đạo giáo viên trong tổ lập kế hoạch bộ môn TTCM còn có biên bản sinh hoạt của tổ về chương trình

- Quản lý việc soạn bài và chu n bị lên lớp của giáo viên TTCM hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài đầu năm theo phân phối chương trình, hướng dẫn sử dụng SGK, tổ chức các buổi thảo luận các bài soạn khó TTCM thường xuyên kiểm tra, theo dõi nắm tình hình bài soạn

- Quản lý giờ lên lớp: TTCM cần sử dụng chu n giờ lên lớp để kiểm tra, đánh giá giờ lên lớp

- Chỉ đạo quản lý dự giờ và phân tích bài học sư phạm: TTCM phải có kế hoạch thường xuyên dự giờ để tìm ra những điểm yếu, thiếu hoặc phát hiện ra những kinh nghiệm, sáng tạo của giáo viên

- Quản lý về phương pháp dạy học: TTCM cần nắm vững và quán triệt cho giáo viên về phương pháp dạy học mới đó là " phát huy tính tích cực của học sinh"

- Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập: TTCM quan sát xem giáo viên có hướng dẫn học sinh phương pháp dạy học không: có chú đến các đối tượng học sinh không?

- Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của bộ môn: TTCM nắm được tình hình giáo viên kiểm tra và đánh giá kết quả học tập bộ môn của học sinh thế nào là việc dự giờ, xem xét hồ sơ của giáo viên

- Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên; TTCM cần phổ biến cho giáo viên

về mẫu số, cách ghi chép các loại hồ sơ Mỗi học kì TTCM và GH nhà trường kiểm tra hồ sơ của giáo viên ít nhất 1 lần

1.3.6 Đổi mới hoạt động tổ chu ên m n đáp ứng êu cầu đổi mới giáo dục hiện n

Các tổ chuyên môn phải thường xuyên tổ chức việc dự giờ, thao giảng, tổ chức sinh hoạt chuyên môn với nội dung phong phú, thiết thực, động viên tinh thần cầu thị trong tự bồi dưỡng của GV, giáo dục ý thức khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp Đánh giá đúng đắn và đề xuất khen thưởng những GV tích cực đổi mới hoạt động giáo dục và thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục có hiệu quả Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục, cần được xây dựng như một "trung tâm" bồi dưỡng GV nhằm giúp GV nâng cao năng lực chuyên môn nói chung và thực hiện tốt việc đổi mới hoạt động giáo dục nói riêng

* Đổi mới trong việc dự giờ và rút kinh nghiệm giờ dạy của đồng nghiệp

Sinh hoạt chuyên môn cần phải thay đổi và đi vào chiều sâu, coi trọng sinh hoạt cho giáo viên về kĩ năng dự giờ, đánh giá giờ dạy; Dành thời gian nhiều hơn cho việc phân tích, đánh giá và rút kinh nghiệm các giờ dạy đã được giáo viên trong tổ, nhóm chuyên môn dự giờ

Đối với việc dự giờ

Thứ nhất, nên thay đổi mục đích của việc dự giờ từ dự giờ để đánh giá sang dự giờ để học

Thứ hai, làm thay đổi suy nghĩ của giáo viên về việc dự giờ Từ chỗ SHCM để

"phán xét" lẫn nhau thành SHCM để phản hồi Thông qua dự giờ giáo viên khác, chúng ta cần nhìn lại chính mình trong quá khứ Có thể chúng ta cũng đã trải qua tình huống tương tự như vậy, chúng ta đã phản ứng thế nào khi đó và chúng ta làm thế nào với tình huống tương tự trong tương lai

Thứ ba, khi dự giờ đề nghị giáo viên bên cạnh việc quan sát cách tổ chức lớp học, các hành động, ngôn ngữ, cử chỉ của giáo viên cần tập trung vào việc quan sát thực tế học tập của học sinh, quan sát cử chỉ, thái độ, nét mặt, hoạt động của học sinh

Đối với việc thảo luận về tiết học

Mở đầu, cần tạo điều kiện cho giáo viên dạy nêu mục tiêu, tưởng xây dựng trong thiết kế bài dạy, những tưởng đã thực hiện được, những tưởng chưa thực hiện được, những tình huống phát sinh đã thực hiện trong khi tiến hành bài học; những điều thấy tâm đắc và cả những điều tự thấy mình chưa hài lòng Khi thảo luận, nội dung trao đổi cần tập trung vào việc nhận xét các hoạt động học tập của học sinh: Hoạt động nào hiệu quả, hoạt động nào chưa hiệu quả? Câu hỏi nào hay? Tình huống nào tốt? Học sinh nào chưa tập trung chú ý vào việc học, vì sao? Giáo viên dự giờ cũng cần trao đổi về những khả năng học sinh đạt được trong thực tế giờ học rồi đem đối chiếu với định của giáo viên dạy Nên tránh cách nói: "Theo tôi phải thế này, thế kia ", "Nếu tôi dạy bài này, tôi sẽ làm thế này, thế kia " bởi mỗi giờ học có rất nhiều cách dạy khác nhau

Đối với người chủ trì, cần tạo cơ hội cho tất cả người dự được phát biểu; cần tìm hiểu ý nghĩa của những ý kiến đóng góp nhằm làm sáng tỏ những gì họ muốn phát biểu thì mọi người sẽ học hỏi được nhiều điều; không nhất thiết tổng kết buổi thảo luận mà khuyến khích mỗi giáo viên tự phát triển khả năng tổng kết của mình

* Tổ chức thao giảng, hội giảng GV giỏi các cấp

Việc tổ chức thao giảng cấp tổ chuyên môn, cấp trường, thao giảng cụm và hội giảng các cấp được tổ chức nhằm tìm tòi phát hiện kinh nghiệm sáng tạo của đội ngũ

GV Đây là hoạt động có nghĩa vô cùng quan trọng nhằm tiếp tục xây dựng, nhân rộng để tạo thành hoạt động thường xuyên, phổ biến và qua đó giúp GV bồi dưỡng thêm kiến thức, mạnh dạn lựa chọn và phát huy việc đổi mới phương pháp nhằm hoàn thiện tay nghề của mình Thông qua tổ chức thao giảng cấp tổ chuyên môn, cấp trường, thao giảng cụm và hội giảng các cấp, GV đi sâu tìm tòi nghiên cứu thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục của mình

Cũng qua tổ chức thao giảng cấp tổ chuyên môn, cấp trường, thao giảng cụm và hội giảng các cấp sẽ giúp GV nâng lên về nhận thức và khả năng thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục, thúc đ y GV có sự chu n bị đầu tư cho tiết dạy, từ đó GV có cơ

sở, kinh nghiệm vận dụng cho các tiết dạy thông thường hàng ngày của mình, góp phần nâng cao hiệu quả đổi mới hoạt động giáo dục

* Tổ chức học hỏi kinh nghiệm, nêu gương dạy tốt, khích lệ đổi mới; bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ GV

- Tạo điều kiện cho GV được tham gia các lớp bồi dưỡng, tự học tập nghiên cứu nâng cao trình độ nhận thức cũng như nghiệp vụ chuyên môn Xây dựng và nhân các điển hình từ các GV giỏi, đi đầu trong đổi mới hoạt động giáo dục

- Tổ chức tốt các hội thảo chuyên đề, rút kinh nghiệm và trao đổi học tập các tiết dạy mẫu, giới thiệu các giáo án tốt, giúp GV tự bồi dưỡng, tự nghiên cứu tiếp cận thật tốt, nắm vững chương trình, sách giáo khoa và hoạt động giáo dục mới

- Tổ chức dự giờ thăm lớp lẫn nhau thường xuyên để mỗi GV có ý thức trách nhiệm vì mục đích đổi mới hoạt động giáo dục Tổ chức xây dựng các tiết thao giảng, báo cáo chuyên đề về đổi mới hoạt động giáo dục ở tổ, nhóm chuyên môn

- Tổ chức tốt phong trào thi đua "Hai tốt"; vận động GV hưởng ứng đăng k thi

GV giỏi cấp trường, cấp huyện và cấp tỉnh

* Phát triển mỗi tổ chuyên môn theo tinh thần "Tổ chức biết học hỏi"

Việc xây dựng nhà trường, mỗi tổ chuyên môn theo tinh thần "Tổ chức biết học hỏi" sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để khuyến khích đổi mới hoạt động giáo dục Trong việc xây dựng "Tổ chức biết học hỏi", học hỏi có tính đồng đội, cần giúp cho GV rèn luyện kỹ năng hướng dẫn đồng nghiệp Mỗi GV phải làm việc hăng hái để giúp cho tổ, nhóm GV đồng thuận và làm việc một cách tập thể để đạt được tầm nhìn chung, mục tiêu chung chứ không chỉ theo đuổi những mục đích cá nhân của mỗi GV Ở đây rất cần hình thành cho mỗi GV kỹ năng hướng dẫn đồng nghiệp Hướng dẫn đồng nghiệp

là phương pháp phát triển chuyên nghiệp và hiệu quả để cải tiến việc dạy học và tăng cường quan hệ cộng tác giữa các đồng nghiệp Đó là quá trình trao đổi thông tin, qua

đó GV chia sẻ kiến thức chuyên môn, đổi mới hoạt động giáo dục của mình với đồng nghiệp, trao đổi ý kiến, hỗ trợ và trợ giúp nhau để hoàn thiện các kĩ năng hiện có, bổ sung những kĩ năng mới và giải quyết các vấn đề liên quan tới lớp học "Tổ chức biết học hỏi" là một tổ chức thực hiện hiệu quả hoạt động sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

1.4 Quản l hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.4.1 uản th m gi dựng kế hoạch giáo dục củ nh trường

Theo công văn số 2345 của GDĐT-GDTH Về việc hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường cấp tiểu học ngày 7 tháng 6 năm 2021, mục đích xây dựng kế hoạch nhà trường:

“Phát huy tính chủ động, linh hoạt của nhà trường và năng lực tự chủ, sáng tạo

của tổ chuyên môn, giáo viên trong việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học; khai thác, sử dụng sách giáo khoa, các nguồn học liệu, thiết bị dạy học hiệu quả, phù hợp thực tiễn; vận dụng linh hoạt các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học nhằm phát triển năng lực, phẩm chất học sinh”

Cùng với hiệu trưởng nhà trường, tổ chuyên môn tham gia xây dựng kế hoạch thời gian tổ chức dạy học các môn học, hoạt động giáo dục bắt buộc, môn học tự chọn, đảm bảo tổng số tiết/năm học được quy định trong chương trình cấp tiểu học; bố trí thời gian thực hiện chương trình đảm bảo tính khoa học, sư phạm, không gây áp lực đối với học sinh; linh hoạt trong tổ chức thực hiện dạy học các môn học, hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế tại nhà trường, đảm bảo cuối năm học đạt được yêu cầu cần đạt theo quy định của chương trình

ên cạnh đó, đối với các hoạt động giáo dục củng cố, tăng cường, hoạt động theo nhu cầu người học được tổ chức theo hình thức trải nghiệm, tham quan, hoạt động

xã hội, tìm hiểu văn hóa địa phương, , Hiệu trưởng tổ chức xây dựng kế hoạch thời gian thực hiện phù hợp với kế hoạch thời gian thực hiện chương trình các môn học, hoạt động giáo dục và điều kiện cụ thể của nhà trường; tạo môi trường cho học sinh được trải nghiệm, vận dụng các kiến thức đã học, phát huy năng lực đã đạt được trong chương trình các môn học, hoạt động giáo dục vào thực tiễn

1.4.2 uản xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu củ chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học

kỳ v năm học

Bất kỳ một hoạt động nào cũng phải được xây dựng kế hoạch Hoạt động tổ chuyên môn cũng vậy Kế hoạch được xây dựng căn cứ vào các văn bản chỉ đạo của cấp trên, vào điều kiện nhà trường, địa phương, vào khả năng, năng lực của giáo viên

và học sinh Kế hoạch của tổ chuyên môn là chương trình hành động cụ thể, thể hiện

rõ định mức, sự lượng hóa các nhiệm vụ được giao và hệ thống biện pháp

Trên cơ sở nhiệm vụ của ngành, kế hoạch năm học của hiệu trưởng, tình hình thực tế của tổ, hiệu trưởng hướng dẫn tổ chuyên môn biết cách xác định mục tiêu và nhiệm vụ, đề ra các biện pháp rõ ràng, hợp lí, giúp họ xác định các điều kiện để đạt được những mục tiêu đề ra Để chỉ đạo việc thực hiện xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn, người hiệu trưởng cần phải thực hiện các biện pháp sau:

- Triển khai các văn bản, chỉ thị, yêu cầu của ngành đến giáo viên và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ chuyên môn

- Hướng dẫn các tổ chuyên môn làm kế hoạch và duyệt kế hoạch của họ

- Kết hợp với các đoàn thể trong trường để phát động phong trào thi đua, khuyến khích các tổ chuyên môn chủ động sáng tạo xây dựng kế hoạch

- Tất cả các kế hoạch của tổ chuyên môn đều được thống nhất với nội dung kế hoạch của nhà trường, đảm bảo khả năng phối hợp cao giữa các bộ phận, để cùng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường Các kế hoạch xây dựng đều được hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng phê duyệt trước khi thực hiện

Để đáp ứng yêu cầu của chương trình Giáo dục phổ thông 2018, hiệu trưởng cần chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động theo tuần, tháng, năm học phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương và khả năng học tập của học

sinh Chỉ đạo tổ chuyên môn trên cơ sở kế hoạch chung của tổ, hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoach hoạt động của cá nhân Đặc biệt chú trọng khâu chu n bị kế hoạch dạy học theo bài học, kế hoạch hoạt động giáo dục, triển khai thực hiện kế hoạch dạy học, hoạt động giáo dục, kiểm tra đánh giá và điều chỉnh kế hoạch dạy học, giáo dục, trong đó:

- Căn cứ vào chương trình môn học, sách giáo khoa, các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch môn học

- Giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học với từng bài học trong sách giáo khoa hay từng nội dung môn học, hình thành và phát triển ph m chất, năng lực của học sinh

Để hoạt động dạy học đạt hiệu quả cao, đáp ứng yêu cầu và mục tiêu giáo dục đào tạo, tổ trưởng chuyên môn cần tổ chức bàn bạc, thảo luận để xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn của tổ Tổ trưởng tổ chức họp thống nhất kế hoạch chuyên môn

Mỗi tổ chuyên môn trong nhà trường có đặc thù riêng Để phát huy tối đa sức mạnh của tổ chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy, đòi hỏi tổ chuyên môn phải xây dựng kế hoạch hoạt động trong năm học của tổ phù hợp với chỉ đạo của trường và tình hình thực tế của tổ nhằm phát huy cao nhất năng lực của các thành viên trong tổ

Giáo viên dựa vào kế hoạch hoạt động trong năm học đã được xây dựng và thống nhất trong tổ để xây dựng kế hoạch chuyên môn của cá nhân Tổ trưởng quản lý

kế hoạch cá nhân của giáo viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các qui định của bộ Giáo dục và Đào tạo

Nắm tình hình thực hiện chương trình của giáo viên, tổ chuyên môn theo dõi thông qua hồ sơ chuyên môn, dự giờ để từ những thông tin thu thập được, kịp thời có

kế hoạch điều chỉnh chương trình phù hợp với thực tiễn

Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên là phương tiện phản ánh khách quan công tác hoạt động chuyên môn và năng lực sư phạm của người giáo viên, giúp tổ chuyên môn nắm chắc tình hình dạy học của người giáo viên trong nhà trường

1.4.3 uản thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn củ trường

Quản lý việc thực hiện chương trình: Tổ trưởng chuyên môn phải nắm vững chương trình dạy học của từng bộ môn, tiếp thu những thay đổi (nếu có), thường xuyên kiểm tra việc thực hiện chương trình Chỉ đạo giáo viên trong tổ lập kế hoạch bộ môn TTCM còn có biên bản sinh hoạt của tổ về chương trình

Quản lý việc soạn bài và chu n bị lên lớp của giáo viên TTCM hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài đầu năm theo phân phối chương trình, hướng dẫn sử dụng SGK, tổ chức các buổi thảo luận các bài soạn khó TTCM thường xuyên kiểm tra, theo dõi nắm tình hình bài soạn

Quản lý giờ lên lớp: TTCM cần sử dụng chu n giờ lên lớp để kiểm tra, đánh giá giờ lên lớp

Chỉ đạo quản lý dự giờ và phân tích bài học sư phạm: TTCM phải có kế hoạch thường xuyên dự giờ để tìm ra những điểm yếu, thiếu hoặc phát hiện ra những kinh nghiệm, sáng tạo của giáo viên

Quản lý về phương pháp dạy học: TTCM cần nắm vững và quán triệt cho giáo viên về phương pháp dạy học mới đó là " phát huy tính tích cực của học sinh"

Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập: TTCM quan sát xem giáo viên có hướng dẫn học sinh phương pháp dạy học không: có chú đến các đối tượng học sinh không?

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của bộ môn: TTCM nắm được tình hình giáo viên kiểm tra và đánh giá kết quả học tập bộ môn của học sinh thế nào là việc dự giờ, xem xét hồ sơ của giáo viên

Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên: TTCM cần phổ biến cho giáo viên về mẫu số, cách ghi chép các loại hồ sơ Mỗi học kì TTCM và GH nhà trường kiểm tra

hồ sơ của giáo viên ít nhất 1 lần

1.4.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên

Hoạt động trọng tâm của trường học là công tác dạy và học Đối tượng tác động trực tiếp đến quá trình và kết quả công tác dạy và học không ai khác chính là giáo viên

và học sinh Sản ph m của nhà trường là chất lượng học tập của học sinh Do đó muốn

có sản ph m tốt điều đầu tiên cần làm là nâng cao chất lượng đội ngũ làm ra sản ph m

đó hay chính là nâng cao chất lượng chuyên môn và nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên

Để nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên thì tổ chuyên môn là nơi tốt nhất để thực hiện yêu cầu này

Hiệu trưởng quản lý việc tổ chuyên môn thực hiện công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho tổ viên bao gồm quản lý các hoạt động sau:

- Quản lý hoạt động dự giờ của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn có kế hoạch dự giờ trong từng học kỳ và hồ sơ dự giờ của giáo viên trong tổ Hiệu trưởng có thể quản lý hoạt động dự giờ của các tổ chuyên môn thông qua việc kiểm tra kế hoạch và hồ sơ dự giờ này

- Quản lý hoạt động tổ chức chuyên đề của tổ chuyên môn

Đầu năm học, mỗi tổ chuyên môn đều xây dựng kế hoạch thao giảng chuyên đề cho tổ mình Mỗi tháng, các tổ chuyên môn thường tổ chức chuyên đề, tập huấn cho giáo viên, lên tiết thao giảng… Ngoài ra, ở tổ chuyên môn cũng cần làm rõ một số vấn

đề về nghiệp vụ sư phạm như lí luận dạy học bộ môn, cách thức đánh giá một giờ dạy, phương pháp giảng dạy dối với các bài khó, bài mới, thực hành, kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin, quản lý hồ sơ sổ sách, triển khai viết và nghiệm thu sáng kiến kinh nghiệm, hoàn thành chương trình bồi dưỡng thường xuyên…

- Quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên môn thường xuyên của tổ chuyên môn Sinh hoạt tổ chuyên môn là hoạt động được thực hiện thường kỳ tại nhà trường, nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và năng lực sư phạm cho giáo viên

Quản lý hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn thường xuyên là nội dung quan trọng trong quá trình quản lý giáo dục Mọi hoạt động của tổ chuyên môn phải được thực hiện theo các chế định của ngành Qui chế chuyên môn là hệ thống các văn bản pháp qui, các thông tư, hướng dẫn mang tính chu n mực và bắt buộc có tác dụng chỉ đạo các hoạt động giảng dạy và giáo dục Các văn bản đó được coi là hành lang pháp

l để người quản lý dựa vào đó mà tiến hành các công việc của mình, từ đó cụ thể hóa

để xây dựng nên các qui định nội bộ của nhà trường và của tổ cho phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Theo các qui định trong các văn bản pháp lí của cấp trên, của trường, thông qua

tổ trưởng chuyên môn và hồ sơ chuyên môn, qua trực tiếp dự sinh hoạt chuyên môn của các tổ, hiệu trưởng quản lý số lượng và chất lượng sinh hoạt chuyên môn, các nội dung và hình thức mà các tổ chuyên môn sinh hoạt định kỳ và đột xuất hàng tháng, học kì, năm học

Sinh hoạt tổ chuyên môn hiệu quả đòi hỏi tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch sinh hoạt tổ chuyên môn, cần gương mẫu, biết quan tâm động viên các thành viên và định hướng cho giáo viên trong tổ xây dựng kế hoạch cá nhân và cách tổ chức thực hiện kế hoạch hiệu quả

Hiệu trưởng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ của tổ chuyên môn thông qua các biện pháp sau:

- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ một cách khoa học;

- Tổ chức đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng;

- Quản l các điều kiện, cơ sở vật chất bồi dưỡng;

- Có chính sách phù hợp khuyến khích bồi dưỡng và tự bồi dưỡng;

- Quản lý chủ thể và đối tượng bồi dưỡng;

- Quản l các điều kiện và cơ sở vật chất bồi dưỡng;

- Quản lý tự bồi dưỡng của giáo viên;

- Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả tự bồi dưỡng của giáo viên

1.4.5 Quản lý hoạt động giảng dạ v giáo dục của giáo viên

Quản lý hoạt động giảng dạy và giáo dục của giáo viên là quản lý hoạt động dạy, giáo dục của thầy và hoạt động học của học sinh, cùng với các điều kiện khác hỗ trợ cho hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động giảng dạy cũng là quản lý quá trình dạy học vì mục đích, nhiệm vụ dạy học được thực hiện đồng thời, thống nhất với nhau trong quá trình dạy của thầy và quá trình học của học sinh

- Quản lý việc thực hiện chương trình: Tổ trưởng chuyên môn phải nắm vững chương trình dạy học của từng bộ môn, tiếp thu những thay đổi (nếu có), thường xuyên kiểm tra việc thực hiện chương trình Chỉ đạo giáo viên trong tổ lập kế hoạch bộ

môn TTCM còn có biên bản sinh hoạt của tổ về chương trình Tổ trưởng chuyên môn

cần quản lý hoạt động giảng dạy và giáo dục của giáo viên với các nội dung sau:

- Quản lý việc soạn bài và chu n bị lên lớp của giáo viên TTCM hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài đầu năm theo phân phối chương trình, hướng dẫn sử dụng SGK, tổ chức các buổi thảo luận các bài soạn khó TTCM thường xuyên kiểm tra, theo dõi nắm tình hình bài soạn

- Quản lý giờ lên lớp: TTCM cần sử dụng chu n giờ lên lớp để kiểm tra, đánh giá giờ lên lớp - Chỉ đạo quản lý dự giờ và phân tích bài học sư phạm: TTCM phải có

kế hoạch thường xuyên dự giờ để tìm ra những điểm yếu, thiếu hoặc phát hiện ra những kinh nghiệm, sáng tạo của giáo viên

- Quản lý về phương pháp dạy học: TTCM cần nắm vững và quán triệt cho giáo viên về phương pháp dạy học mới đó là " phát huy tính tích cực của học sinh"

- Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập: TTCM quan sát xem giáo viên có hướng dẫn học sinh phương pháp dạy học không: có chú đến các đối tượng học sinh không? - Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của bộ môn: TTCM nắm được tình hình giáo viên kiểm tra và đánh giá kết quả học tập bộ môn của học sinh thế nào là việc dự giờ, xem xét hồ sơ của giáo viên

- Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên; TTCM cần phổ biến cho giáo viên

về mẫu số, cách ghi chép các loại hồ sơ Mỗi học kì TTCM và GH nhà trường kiểm tra hồ sơ của giáo viên ít nhất 1 lần

1.4.6 Quản lý hoạt động kiểm tr , đánh giá chất ượng giảng dạy, giáo dục của giáo viên

Kiểm tra đánh giá là chức năng nổi bật, được mọi nhà nghiên cứu lí luận và thực hành quản lý thừa nhận và coi trọng Kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng, khuyến khích cái tốt, phát hiện những hạn chế để điều chỉnh đạt mục tiêu đề ra

Khi nói đến vai trò của kiểm tra đánh giá trong giáo dục, tác giả Trần Kiểm cho rằng: chức năng lãnh đạo “thể hiện năng lực của người quản l Người cán bộ quản lý phải điều khiển cho hệ thống hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra Đây

là quá trình sử dụng quyền lực quản l để tác động đến các đối tượng bị quản lý (con người, các bộ phận) một cách có chủ đích nhằm phát huy hết tiềm năng của họ hướng vào việc đạt mục tiêu chung của hệ thống”; “kiểm tra là hoạt động quan sát và kiểm nghiệm mức độ phù hợp của quá trình hoạt động của đối tượng bị quản lý với các quyết định quản l đã lựa chọn” [30]

Trong nhà trường, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục của giáo viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng của cán bộ quản lý

Kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục của giáo viên trong

tổ chuyên môn, hiệu trưởng thường chú trọng những nội dung sau:

- Kiểm tra việc lập kế hoạch của tổ chuyên môn

- Kiểm tra việc thực hiện chương trình dạy học, phát hiện những vấn đề chưa hợp l để điều chỉnh

- Kiểm tra nề nếp, nội dung sinh hoạt chuyên môn

- Kiểm tra chất lượng giáo án, giờ dạy trên lớp

- Kiểm tra hồ sơ sổ sách của giáo viên

- Kiểm tra công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh từ khâu ra đề kiểm tra, chấm bài, chữa bài và trả bài cho học sinh

Kiểm tra, đánh giá chất lượng hiệu quả giảng dạy, giáo dục của giáo viên phải được tiến hành thường xuyên, có thể thông báo trước hoặc đột xuất; hình thức đa dạng, cần kết hợp và gắn với hình thức khác như: dự giờ, thăm lớp, kiểm tra giáo án, sổ sách chuyên môn Kiểm tra luôn gắn liền với đánh giá Trong đánh giá cần chỉ rõ ưu điểm

để người được kiểm tra phát huy, chỉ rõ nhược điểm để khắc phục, rút kinh nghiệm kịp thời và giúp giáo viên phấn đấu vươn lên

Hiệu trưởng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục của giáo viên thông qua việc đánh giá của tổ chuyên môn Cuối mỗi học

kỳ và mỗi năm học, tổ chuyên môn đánh giá, xếp loại chuyên môn giáo viên trình lên hiệu trưởng để ra quyết định đánh giá và xếp loại chính thức

1.4.7 Quản lý tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo

qu định của Bộ Giáo dục v Đ o tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Theo khoản 1 được quy định tại Điều 8, được quy định tại Thông tư số 25/2020/TT- GDĐT ngày 26 tháng 8 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vê việc an hành uy định việc lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục, có

quy định về Tổ chuyên môn như sau:

“Tổ chuyên môn của cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức cho giáo viên nghiên cứu, thảo luận và đánh giá các sách giáo khoa của môn học thuộc chuyên môn phụ trách theo tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa; bỏ phiếu kín lựa chọn ít nhất 01 (một) sách giáo khoa cho mỗi môn học; báo cáo người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông danh mục sách giáo khoa do tổ chuyên môn đề xuất lựa chọn Danh mục sách giáo khoa do tổ chuyên môn đề xuất lựa chọn có chữ ký của tổ trưởng tổ chuyên môn và các giáo viên tham gia lựa chọn”

Theo quy trình lựa chọn SGK có 5 bước, trong đó Tổ chuyên môn tổ chức lựa chọn SGK và đề xuất danh mục lựa chọn với hội đồng

Tổ trưởng chuyên môn họp các thành viên trong tổ, nghiên cứu, thảo luận và đánh giá SGK của các môn học thuộc chuyên môn phụ trách

Từng thành viên trong tổ chuyên môn đánh giá từng bản sách theo Tiêu chí lựa chọn SGK trong cơ sở giáo dục phổ thông Trao đổi trong tổ về những đánh giá từng bản sách theo tiêu chí lựa chọn SGK Các thành viên bỏ phiếu kín lựa chọn một đầu SGK trên một môn học thuộc phạm vi đánh giá, lựa chọn của tổ chuyên môn (mỗi GV trong tổ/ 1 phiếu)