Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện núi thành tỉnh quảng nam

Đề tài đã hệ thống hóa được những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý quản lý hoạt động của TCM, xây dựng được khung lý thuyết cần thiết cho việc tiến hành khảo sát thực trạng vấn đề ng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM -

ĐOÀN BẢO NY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NÚI THÀNH

TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Đà Nẵng - Năm 2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM -

ĐOÀN BẢO NY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NÚI THÀNH

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan:

Những nội dung trong luận văn này là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của PGS.TS Lê Đình Sơn

Mọi tham khảo trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng và trung thực về tên tác giả, tên công trình, thời gian và địa điểm công bố

Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, hay gian lận, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Tác giả luận văn

Đoàn Bảo Ny

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

HUYỆN NÚI THÀNH, TỈNH QUẢNG NAM

Ngành : Quản lý giáo dục

Họ tên học viên : Đoàn Bảo Ny

Người hướng dẫn khoa học : PGS.TS Lê Đình Sơn

Cơ sở đào tạo : Trường Đại học Sư Phạm – Đại học Đà Nẵng

Tóm tắt:

1 Những kết quả chính của luận văn: Trên cơ sở hệ thống hóa các cơ sở lý luận và khảo sát

thực trạng vấn đề, đề tài xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam Đề tài đã hệ thống hóa được những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý quản lý hoạt động của TCM, xây dựng được khung lý thuyết cần thiết cho việc tiến hành khảo sát thực trạng vấn đề nghiên cứu và đã đề xuất 07 biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng của hoạt động này, cụ thể là:

Biện pháp 1: Tổ chức các hình thức bồi dưỡng để nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo

viên về vị trí vai trò của TCM trong trường tiểu học

Biện pháp 2: Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ TTCM đáp ứng

yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học

Biện pháp 3: Bồi dưỡng xây dựng kế hoạch giáo dục và kế hoạch dạy học của các TCM

Biện pháp 4: Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở các

Biện pháp 7: Xây dựng và áp dụng các chính sách khuyến khích nâng cao chất lượng hoạt động

của các tổ chuyên môn

2 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn: Luận văn thể hiện được tính khoa học và có

sự đóng góp cả về lý luận lẫn thực tiễn Đã tổng quan được những vấn đề lý luận nghiện cứu, các biện pháp đề xuất có thể ứng dụng được tại cơ sở nghiên cứu

3 Hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài có tính cấp thiết và tính khả thi, góp phần nâng cao chất lượng quản lý các hoạt động TCM góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam Kết quả nghiên cứu có thể vận dụng vào thực tiễn, đồng thời theo dõi kết quả phản hồi để đánh giá thêm tính ứng dụng của đề tài và làm cơ sở cho nghiên cứu, nghiên cứu sâu hơn của đề tài vào thực tiễn

4 Từ khóa: TCM, hoạt động TCM, chất lượng hoạt động TCM, trường tiểu học, cán bộ quản

lý, giáo viên

Xác nhận của giáo viên hướng dẫn Người thực hiện đề tài

PGS.TS Lê Đình Sơn Đoàn Bảo Ny

MANAGEMENT OF SPECIALIZED ACTIVITIES AT NUI THANH

DISTRICT SCHOOLS, QUANG NAM PROVINCE

Major : Education Management

Full name of Master student : Đoan Bao Ny

Supervisor : Assoc.Prof.PhD Le Dinh Son

Training institution : The University of Education, The University of Da Nang Abstract:

1 The main results of the thesis: On the basis of systematizing theoretical basis and surveying the

actual situation, the topic develops measures to manage TCM activities in Nui Thanh district elementary schools, Quang Nam Province The thesis has systematized the theoretical issues related to operational management of TCM, built the necessary theoretical framework for conducting a survey of the actual situation of the research problem and proposed 07 measures management measures to improve the efficiency and quality of this activity, namely:

Measure 1: Organize forms of training to raise awareness for administrators and teachers about the position and role of TCM in primary schools

Measure 2: Fostering to improve professional skills for TTCM staff to meet the requirements

of reforming primary education

Measure 3: Fostering the development of education plans and teaching plans of the Specialized groups of the Specialzed groups

Measure 4: Improving the quality of Specialzed activities in the direction of researching lesson

2 Scientific and practical significance of the thesis: The thesis shows the scientific nature and

contributes both theoretical and practical Having reviewed the research theoretical issues, the proposed measures can be applied at the research facility

3 Further research directions of the topic

The research results of the project are urgent and feasible, contributing to improving the quality of management of TCM activities, making an important contribution to improving the quality

of education in elementary schools in Nui district Thanh, Quang Nam province The results of the research can be applied to practice, and the feedback results can be monitored to further assess the applicability of the topic and serve as a basis for further research and study of the topic into practice

4 Keywords: TCM, TCM activities, quality of TCM activities, elementary schools, managers,

teachers

Supervior’s confirmation Student

Assoc.Prof.PhD LE DINH SON Đoan Bao Ny

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc của luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Các khái niệm chính 6

1.2.1 Khái niệm Quản lý 6

1.2.2 Quản lý giáo dục 9

1.2.3 Quản lý nhà trường 10

1.2.4 Tổ chuyên môn ở trường tiểu học 12

1.2.5 Hoạt động Tổ chuyên môn ở trường tiểu học 13

1.2.6 Quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở trường tiểu học 13

1.3 Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học 14

1.3.1 Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn ở trường tiểu học 14

1.3.2 Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của TCM ở trường tiểu học 15

1.3.3 Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học 16

1.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 22

1.4.1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn 22

1.4.2 Quản lý công tác phân công GV trong tổ chuyên môn 22

1.4.3 Quản lý việc thực hiện các nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn 23

1.4.4 Quản lý công tác đánh giá xếp loại GV của tổ chuyên môn 24

1.4.5 Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho TTCM 25

Tiểu kết chương 1 27

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NÚI THÀNH, TỈNH QUẢNG NAM 28

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam 28

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 28

2.1.2 Tình hình kinh tế xã hội 28

2.1.3 Tình hình phát triển giáo dục tiểu học 30

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 34

2.2.1 Mục đích khảo sát 34

2.2.2 Nội dung khảo sát 34

2.2.3 Đối tượng, địa bàn khảo sát 35

2.2.4 Phương pháp khảo sát 35

2.2.5 Thời gian khảo sát: 35

2.3 Thực trạng hoạt động của TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành 35

2.3.1 Thực trạng đội ngũ TTCM ở các trường tiểu học 35

2.3.2 Thực trạng nhận thức của CBQL, giáo viên về hoạt động TCM ở các trường tiểu học 39

2.3.3 Thực trạng hoạt động TCM ở các trường tiểu học 40

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam 52

2.4.1 Thực trạng quản lý xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn 52

2.4.2 Thực trạng quản lý công tác phân công GV trong tổ chuyên môn 53

2.4.3 Thực trạng quản lý thực hiện các nội dung sinh hoạt của TCM 55

2.4.4 Thực trạng quản lý công tác đánh giá xếp loại GV của tổ chuyên môn 57

2.4.5 Thực trạng tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho TTCM 59

2.5 Đánh giá chung và phân tích nguyên nhân thực trạng 64

2.5.1 Đánh giá chung 64

2.5.2 Phân tích nguyên nhân thực trạng 65

Tiểu kết chương 2 65

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NÚI THÀNH, TỈNH QUẢNG NAM 67

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 67

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 67

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 67

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 67

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 68

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành tỉnh Quảng Nam 68

3.2.1 Tổ chức các hình thức bồi dưỡng để nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về vị trí, vai trò của TCM trong trường tiểu học 68

3.2.2 Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học 71

3.2.3 Bồi dưỡng xây dựng kế hoạch giáo dục và kế hoạch dạy học của các TCM 73

3.2.4 Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

ở các tổ chuyên môn 75

3.2.5 Tạo môi trường thuận lợi hỗ trợ các TCM quản lý hiệu quả các điều kiện dạy học, giáo dục 79

3.2.6 Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng hoạt động của các tổ chuyên môn trong nhà trường 81

3.2.7 Xây dựng và áp dụng các chính sách khuyến khích nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chuyên môn 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 85

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 86

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 86

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 86

3.4.3 Nội dung, tiến trình khảo nghiệm 86

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 87

Tiểu kết chương 3 90

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 PHỤ LỤC PL1

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI (BẢN SAO)

DANH MỤC VIẾT TẮT

BGH Ban giám hiệu CBQL Cán bộ quản lý CBQLGD Cán bộ quản lý giáo dục CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CNTT Công nghệ thông tin

QLGD Quản lý giáo dục QPAN Quốc phòng an ninh QTGD Quá trình giáo dục TCM Tổ chuyên môn

THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TTCM Tổ trưởng chuyên môn UBND Ủy ban nhân dân VHXH Văn hóa xã hội

các trường tiểu học huyện Núi Thành 36 2.7 Thống kê trình độ chuyên môn đào tạo của TTCM 37 2.8 Tuổi đời của TTCM ở các trường tiểu học huyện Núi

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã xác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, GD&ĐT là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.”

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng cũng nhấn mạnh:

“Phát triển GD&ĐT là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát triển nguồn nhân lực, là yếu tố cơ bản

để phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế bền vững”

Suốt 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta luôn coi GD&ĐT là quốc sách hàng đầu GD&ĐT có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực, trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, với mục tiêu “đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ

và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI ban hành Nghị

quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về “Đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”

Thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 44/NQ-CP, ngày 09/6/2014, Bộ GD&ĐT có Quyết định số 2653/QĐ-BGDĐT ngày 25/7/2014 về việc ban hành Kế hoạch hành động của Ngành Giáo dục triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc Tiểu học là bậc học đầu tiên, giữ vị trí vô

cùng quan trọng Điều 27 của Luật Giáo dục đã chỉ rõ: “Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” Nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học là tạo ra nền tảng vững chắc cho

việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông

Để nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học thì một trong những nội dung quan trọng, cấp thiết là nâng cao chất lượng hoạt động TCM trong nhà trường Có thể nói hoạt động của TCM là nhân tố quyết định trực tiếp đến chất lượng dạy học của các trường tiểu học hiện nay Các TCM trong nhà trường do Hiệu trưởng thành lập và ra quyết định công nhận để giúp Ban Giám hiệu thực hiện nhiệm vụ năm học, thực hiện chương trình giáo dục của nhà trường Quản lý hoạt động TCM là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu trong nhà trường, chất lượng hoạt động của TCM phụ thuộc nhiều vào quá

trình quản lý của người Hiệu trưởng

TCM là cấp quản lý trung gian giúp Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt hoạt động cơ bản, nhất là hoạt động dạy học của giáo viên và học sinh TCM là nơi trực tiếp thực thi các nhiệm vụ chiến lược, nhiệm vụ năm học, các chủ trương thay đổi trong giáo dục,

là nơi trực tiếp bồi dưỡng giáo viên nhằm giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn nói chung và thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá nói riêng Đồng thời, TCM là nơi trực tiếp quản lý bồi dưỡng giáo viên về nhận thức, chuyên môn nghiệp vụ; phát hiện ra những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn của từng giáo viên trong quá trình giảng dạy và giáo dục Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tại chỗ được thực hiện thông qua các hoạt động như: dự giờ, trao đổi kinh nghiệm qua các tiết dạy, sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, hội giảng để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường TCM cũng là nơi các thành viên có thể chia sẻ tâm tư, nguyện vọng cũng như những vấn đề có liên quan đến nghề nghiệp, đời sống vật chất và tinh thần Chỉ có ở TCM, giáo viên mới có điều kiện trực tiếp và thuận lợi nhất để rèn luyện và từng bước nâng cao trình độ tay nghề của mình

Nâng cao chất lượng hoạt động TCM trong các nhà trường sẽ phát huy tinh thần

nỗ lực sáng tạo của giáo viên trong tập thể sư phạm, tinh thần đoàn kết nội bộ, phát huy năng lực điều hành hoạt động của tổ trưởng TCM, đồng thời tạo động lực thôi thúc các thành viên trong TCM phát huy sáng kiến, kinh nghiệm của mình trong công tác giảng dạy và giáo dục Vì vậy, quản lý hoạt động TCM ở trường tiểu học sao cho

có hiệu quả, thiết thực, nhằm từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong nhà trường, luôn là vấn đề quan trọng và cấp thiết Quản lý hoạt động TCM trong trường tiểu học là công việc thường xuyên, có tính bắt buộc Tuy nhiên, đây là một hoạt động khá khó khăn và phức tạp, đòi hỏi nhà quản lý giáo dục phải có các biện pháp phù hợp

Các trường tiểu học trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam những năm qua đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện quản lý hoạt động TCM theo quy định của Luật Giáo dục và Điều lệ trường Tiểu học Tuy nhiên, để quản lý hiệu quả hoạt động TCM ở các trường tiểu học trên địa bàn, để từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy

và giáo dục trong các nhà trường, cần có các biện pháp đồng bộ, khoa học

Hiện nay, đội ngũ Tổ trưởng TCM cũng chưa được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý một cách có hệ thống, do vậy chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dạy học và giáo dục Đội ngũ cán bộ, giáo viên trong các nhà trường, TTCM cũng như giáo viên chắc chắn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ

Việc đổi mới, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, phương pháp kiểm tra đánh giá theo năng lực và phẩm chất người học còn chậm đổi mới, công tác tự bồi dưỡng của các TTCM, việc sinh hoạt TCM chưa thật sự đem lại hiệu quả cao Triển khai hoạt động bồi dưỡng TTCM chưa được thực hiện thường xuyên, chất lượng và hiệu quả còn thấp, còn nhiều bất cập, năng lực chuyên môn của một bộ phận TTCM

còn hạn chế, một số TTCM chưa ý thức được một cách đầy đủ vai trò, vị trí, nhiệm vụ của người tổ trưởng để xây dựng TCM đáp ứng được các yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay

Trong bối cảnh đó, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các

trường tiểu học huyện Núi Thành tỉnh Quảng Nam” để nghiên cứu, nhằm góp phần

nâng cao hiệu quả hoạt động của TCM trong giai đoạn hiện nay

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động TCM ở trường tiểu học và khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này ở các nhà trường tại địa phương nghiên cứu

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động TCM ở các trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam trong thời gian qua đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường Tuy nhiên, trong quá trình quản lý vẫn còn những hạn chế, bất cập, thiếu đồng bộ và chưa khoa học, hiệu quả chưa cao,

đã làm ảnh hưởng ít nhiều đến kết quả hoạt động TCM

Nếu phân tích làm rõ được cơ sở lý luận và thực trạng, đề xuất được các biện pháp quản lý TCM khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế ở các trường tiểu học trên địa bàn nghiên cứu thì khi áp dụng sẽ nâng cao được hiệu quả hoạt động TCM, qua đó góp phần đảm bảo chất lượng dạy học ở các nhà trường này

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học;

- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam;

- Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TCM ở các

trường tiểu học trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam

6 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam trong hai năm học 2018 - 2019 và 2019 - 2020 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM của HT các trường cho giai đoạn 2021 - 2025

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các tài liệu, tư liệu liên quan nhằm xác lập

cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM ở trường tiểu học

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Điều tra khảo sát: Xây dựng phiếu hỏi để thu thập ý kiến của các đối tượng khảo sát về thực trạng hoạt động TCM và quản lý hoạt động này ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, đồng thời khảo nghiệm ý kiến chuyên

gia về tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động TCM đề xuất

- Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi, phỏng vấn CBQL, giáo viên để tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn trong quá trình hoạt động TCM, đồng thời làm rõ thêm về thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học trên địa bàn nghiên cứu nhằm

bổ sung cho phương pháp điều tra khảo sát

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu các Nghị quyết, chiến lược phát triển giáo dục, các đề án, kế hoạch dài hạn, ngắn hạn của nhà trường, báo cáo tổng kết năm học và các văn bản liên quan đến hoạt động TCM của các trường tiểu học trên địa bàn nghiên cứu trong giai đoạn 2018 - 2020 nhằm làm rõ thêm về

thực trạng

7.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý dữ liệu điều tra, khảo sát nhằm

đưa ra các kết luận phục vụ cho công tác nghiên cứu các nội dung liên quan đến đề tài

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM ở trường tiểu học;

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam;

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

TCM là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường tiểu học, nơi thực thi trực tiếp nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh Trong xu thế phát triển giáo dục hiện nay, các nhà quản lý giáo dục nói chung và người Hiệu trưởng nói riêng phải không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng quản lý hoạt động đối với TCM của đơn vị mình, để thông qua đó, tác động tích cực vào quá trình nâng cao chất lượng giáo dục

Tác giả Thái Duy Tuyên đã khẳng định: “TCM là tế bào cơ bản giữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học, là đầu mối để thực hiện các quyết định, các chủ trương của Hiệu trưởng, là nơi tổ chức học tập, ứng dụng, thể nghiệm những lý luận về phương pháp dạy học mới… Để quản lý hoạt động của TCM, trước hết cần cụ thể hóa các chủ trương về đổi mới phương pháp dạy học của các cấp quản lý thành quy định nội bộ để tổ chức thực hiện HT cần giao trách nhiệm cho hiệu phó hoặc trực tiếp hướng dẫn TTCM xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học cho từng năm học Đặc biệt, cần đổi mới nội dung sinh hoạt TCM, phải chú trọng bồi dưỡng cho giáo viên những vấn đề cụ thể của từng môn học Đồng thời, Hiệu trưởng phải kiểm tra tất cả các khâu, từ xây dựng kế hoạch đến tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch và tự kiểm tra, đánh giá của tổ…” [31]

Trên cơ sở những nhận định đó, tác giả đã đưa ra một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động của TCM trong nhà trường, đó là: lập kế hoạch, xây dựng quy định nội bộ về hoạt động của TCM nhằm đổi mới PPDH; tổ chức, chỉ đạo đổi mới hoạt động của tổ; đổi mới các cách kiểm tra, đánh giá; tạo động lực cho hoạt động của TCM

Việc nghiên cứu công tác quản lý, xây dựng và phát triển các hoạt động dạy học - giáo dục trong nhà trường nói chung, hoạt động TCM nói riêng ở các trường tiểu học

là nhiệm vụ quan trọng và là điều kiện cơ bản để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Trong công tác quản lý nhà trường, nếu quản lý có hiệu quả hoạt động của TCM cùng với việc đề ra được các biện pháp quản lý hoạt động của TCM có cơ sở khoa học

và phù hợp với điều kiện thực tiễn sẽ là con đường tốt nhất để đạt được chất lượng giáo dục theo mục tiêu đề ra

Những năm gần đây, quản lý hoạt động TCM đã trở thành mối quan tâm chung của CBQL các trường phổ thông và các nhà nghiên cứu về quản lý trường học Trong quá trình nghiên cứu đề tài, các nhà nghiên cứu đã đứng trên các góc độ khác nhau để khái quát các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn, nhưng đều có mục đích chung

là nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường Cho tới nay, có rất nhiều công trình

nghiên cứu về quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường, nhiều tác giả đã nghiên cứu các đề tài về quản lý hoạt động TCM góp phần nâng cao chất lượng giáo

dục ở các địa phương, như: luận văn của Hoàng Quốc Việt “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum” (2016); luận văn của Lê Đại Hành “Một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Thanh Hoá (2010); văn của Lê Anh Đông “Biện pháp quản lý tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở quận Sơn Trà Đà Nẵng” (2013); luận văn của XayKhamPhanh Duangphathai “Biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THPT thị xã Thakhek, tỉnh Khammuane nước CHDCND Lào” (2018); luận văn của Vũ Mạnh Cường “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” (2016)

Các công trình nêu trên đã tổng hợp những luận điểm cơ bản về lý luận giáo dục liên quan đến việc quản lý hoạt động của TCM ở các trường học, đã khảo sát công tác quản lý của Hiệu trưởng, của Ban giám hiệu đối với TCM trong các nhà trường ở các địa phương cụ thể, đã giải quyết được một số vướng mắc trong công tác quản lý trường học nói chung và quản lý hoạt động TCM nói riêng Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đưa ra không phải lúc nào cũng phù hợp và giúp giải quyết được triệt để những bất cập trong công tác quản lý của các nhà trường ở những địa phương khác nhau

1.2 Các khái niệm chính

1.2.1 Khái niệm Quản lý

Quản lý là một dạng lao động xã hội gắn liền và phát triển cùng với lịch sử hình thành và phát triển của loài người Quản lý là dạng lao động đặc biệt, nó đòi hỏi có tính khoa học và nghệ thuật cao; là sản phẩm có tính lịch sử, tính đặc thù của xã hội

Nghiên cứu về quản lý, Karl Marx viết: “Bất cứ lao động trực tiếp hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân Sự chỉ đạo đó phải là những chức năng chung, tức

là những chức năng phát sinh từ sự khác nhau giữa sự vận động chung của cơ thể sản xuất với những vận động cá nhân của những khí quan độc lập hợp thành cơ thể sản xuất đó Bất cứ lao động nào có tính xã hội, cộng đồng được thực hiện ở qui mô nhất định đều cần ở chừng mực nhất định sự quản lý, giống như người chơi vĩ cầm một mình thì tự điều khiển còn một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng”

Chúng ta có thể hiểu lao động xã hội và quản lý không tách rời nhau và quản lý

là lao động điều khiển lao động chung Khi lao động xã hội đạt đến qui mô phát triển nhất định thì sự phân công lao động tất yếu sẽ dẫn đến việc tách quản lý thành một hoạt động đặc biệt Lúc đó xã hội hình thành một bộ phận trực tiếp sản xuất, một bộ phận khác chuyên hoạt động quản lý, hình thành nghề quản lý Quan niệm về quản lý

có nhiều cách thể hiện:

Theo từ điển tiếng Việt thông dụng – Nhà xuất bản Giáo dục, 1998, thuật ngữ

quản lý được định nghĩa: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”

Quản lý là một hoạt động có chủ đích, được tiến hành bởi một chủ thể quản lý nhằm tác động lên khách thể quản lý để thực hiện các mục tiêu xác định của công tác quản lý Trong mỗi chu trình quản lý, chủ thể tiến hành những hoạt động theo các chức năng quản lý như: xác định mục tiêu, các chủ trương, chính sách, hoạch định kế hoạch,

tổ chức chỉ đạo thực hiện, điều hòa, phối hợp, kiểm tra và huy động, sử dụng các nguồn lực cơ bản như: Tài lực, vật lực, nhân lực, … để thực hiện các mục tiêu, mục đích mong muốn trong bối cảnh và thời gian nhất định

Khái niệm quản lý còn có rất nhiều định nghĩa khác nhau:

F.W.Taylor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm,

và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”

Henri Fayol, người đặt nền móng cho lý luận tổ chức cổ điển: “Quản lý tức là lập

kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra”.

H.Koontz khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức) Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất”

Phạm Minh Hạc: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động nói chung (khách thể quản lý), nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến” [16]

Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình

có mục tiêu Quản lý một hệ thống là một quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của

hệ thống mà người quản lý mong muốn” [19]

Nguyễn Phúc Châu cho rằng: “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý) lên khách thể quản lý (những người bị quản lý) bằng việc sử dụng các phương tiện quản lí nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt tới mục tiêu quản lý”.[10]

Theo tác giả Hà Sĩ Hồ: “Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có chủ đích, tổ chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường, nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục tiêu đã định” [20]

Tác giả Trần Khánh Đức: “Quản lý là công việc của nhà quản lý nhằm thiết lập

và duy trì một khung cảnh nội bộ trong đó con người làm việc chung theo tập thể có thể thực hiện công việc một cách hữu hiệu để đạt được các mục tiêu” [14]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Bản chất của hoạt động quản lý bao gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ, đưa hệ vào thế

“phát triển”… Trong “quản” phải có “lý”, trong “lý” phải có “quản” để động thái của hệ ở thế cân bằng động: hệ vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong mối tương tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) với các nhân tố bên ngoài (ngoại lực)”

Quản lý là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản

lý đến khách thể quản lý nhằm đạt tới các mục tiêu đề ra [8]

Những định nghĩa trên đây tuy khác nhau về cách diễn đạt, nhưng đều có nội hàm chủ yếu như sau:

Quản lý luôn gắn liền với một tổ chức (hệ thống), trong đó chủ thể quản lý với vai trò tác nhân tạo ra các tác động đến khách thể quản lý nhằm đưa tổ chức đạt tới mục tiêu

Khách thể quản lý (có thể là một nhóm người hay một người bị quản lý) tiếp nhận trực tiếp hoặc gián tiếp các tác động của chủ thể quản lý

Phải có mục tiêu quản lý và mục tiêu hoạt động của tổ chức mà người quản lý và mọi người bị quản lý hướng tới Trong thực tiễn, hai mục tiêu nói trên luôn luôn tiếp cận với nhau

Phải có hệ thống phương tiện thực hiện mục tiêu (luật pháp, chính sách và cơ chế; bộ máy tổ chức và nhân sự; cơ sở vật chất; môi trường hoạt động, thông tin cần thiết …)

Đối tượng quản lý có thể có quy mô toàn cầu, khu vực, quốc gia, ngành, một hệ thống (tổ chức); có thể là một con người cụ thể, sự vật cụ thể …

Như vậy, có thể hiểu: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý và các yếu tố chịu ảnh hưởng tác động của chủ thể quản lý) về các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội … bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt đến mục tiêu quản lý”

Hoạt động quản lý có 04 chức năng cơ bản là:

- Chức năng lập kế hoạch: Là chức năng khởi đầu, là tiền đề, là điều kiện của mọi quá trình quản lý Dự kiến các hoạt động của một quá trình, một giai đoạn hoạt động hợp lý và các điều kiện, xác định mục đích, mục tiêu, những tình huống dự báo

sẽ xảy ra và biện pháp, cách thức để giải quyết các tình huống đó

- Chức năng tổ chức: Là quá trình hình thành các quan hệ và cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm tạo cơ chế đảm bảo sự phối hợp, điều phối tốt các nguồn lực, các điều kiện cho việc thực hiện thành công kế hoạch, chương trình hành động, và nhờ đó mà đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Quá trình tổ chức sẽ lôi cuốn việc hình thành, xây dựng các bộ phận cùng các công việc của chúng, và sau đó là vấn đề nhân sự, gồm việc xác định và nhóm gộp các hoạt động, giao phó quyền hành của người quản lý và tạo ra sự phối hợp thực hiện mục tiêu của tổ chức một cách khoa học, có hiệu quả

- Chức năng chỉ đạo: Là sự chỉ huy, hướng dẫn, tác động để bộ máy hoạt động, đây chính là quá trình tác động của chủ thể quản lý, sau khi kế hoạch đã được thiết lập,

cơ cấu của tổ chức đã được hình thành, nhân sự đã được tuyển dụng Thực hiện tốt chức năng này người quản lý phải biết phối hợp, gắn kết giữa các thành viên lại với nhau, có hình thức, phương pháp động viên khích lệ để họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức, song trong quá trình hoạt động có điều chỉnh và thúc đẩy

- Chức năng kiểm tra: Là chức năng nhằm đánh giá, phát hiện và điều chỉnh kịp thời giúp cho hệ quản lý vận hành tối ưu, đạt mục tiêu đề ra Kiểm tra là nhằm xác định kết quả thực tế so với yêu cầu tiến độ và chất lượng vạch ra trong kế hoạch, phát hiện những sai lệch, đề ra những biện pháp uốn nắn, điều chỉnh kịp thời Kiểm tra không chỉ là giai đoạn cuối cùng của chu trình quản lý, mà luôn cần thiết trong suốt từ đầu đến cuối quá trình thực thi kế hoạch Đây là chức năng cơ bản và rất quan trọng của quản lý Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo Kiểm tra nhằm nắm tình hình hoạt động của bộ máy, từ đó điều chỉnh hoạt động của bộ máy theo mong muốn của nhà lãnh đạo để đạt được mục tiêu của tổ chức

Ngoài bốn chức năng cơ bản, truyền thống nói trên, gần đây nhiều công trình đã đưa thông tin quản lý như là một chức năng không thể thiếu Quá trình quản lý thường diễn ra theo một chu kỳ gọi là “chu trình quản lý”

Sơ đồ 1.1 Chu trình quản lý 1.2.2 Quản lý giáo dục

Theo M.I.Kônzacôv: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có

ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống nhằm mục đích bảo đảm việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ

sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng như những quy luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực và tâm lý trẻ em”

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang quan niệm “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện các

Kế hoạch hoá

Thông tin quản lý Tổ chức Kiểm tra

Chỉ đạo

tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy – học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [27]

Theo tác giả Bùi Minh Hiền “Quản lý giáo dục là một bộ phận quan trọng của quản lý xã hội Quản lý giáo dục hiểu theo nghĩa rộng là quản lý mọi hoạt động giáo dục trong xã hội Quá trình đó bao gồm các hoạt động mang tính giáo dục của bộ máy Nhà nước, của các tổ chức xã hội, của Hệ thống giáo dục quốc dân, của mọi gia đình” [18]

Nhiều nhà nghiên cứu thống nhất rằng, quản lý giáo dục có nhiều cấp độ và có thể phân ra hai cấp độ chủ yếu: cấp vĩ mô và cấp vi mô Việc phân chia quản lý vĩ mô

và vi mô chỉ là tương đối

- Đối với cấp độ vĩ mô: Quản lý giáo dục cấp độ vĩ mô được nhìn nhận ở góc độ

quản lý nhà nước về giáo dục của các cơ quan quản lý giáo dục Điều 14 Luật Giáo

dục (2005) nêu rõ: “Nhà nước thống nhất quản lý hệ thống giáo dục quốc dân về mục tiêu, chương trình, nội dung, kế hoạch giáo dục, tiêu chuẩn nhà giáo, quy chế thi cử,

hệ thống văn bằng, chứng chỉ; tập trung quản lý chất lượng giáo dục, thực hiện phân công, phân cấp quản lý giáo dục, tăng cường quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ

sở giáo dục.”

Quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có

kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý giáo dục trong việc huy động,

tổ chức, điều phối, điều chỉnh, giám sát … một cách có hiệu quả các nguồn lực giáo dục (nhân lực, vật lực, tài lực) nhằm đạt tới mục tiêu phát triển của cả hệ thống giáo dục và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội

- Đối với cấp vi mô: Quản lý giáo dục cấp độ vi mô được nhìn nhận ở góc độ

quản lý giáo dục tại các cơ sở giáo dục (trường học) và được thực hiện bởi chủ thể quản lý của các có sở đó (gọi chung là quản lý nhà trường)

Theo tác giả Bush T “Quản lý giáo dục, một cách khái quát, là sự tác động có tổ chức và hướng đích của chủ thể quản lý giáo dục tới đối tượng quản lý giáo dục theo cách sử dụng các nguồn lực càng có hiệu quả càng tốt nhằm đạt mục tiêu đề ra”

Dựa trên nội hàm các khái niệm đã nêu trên, ta có thể khái quát như sau: Quản

lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có

kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý giáo dục đến tập thể giáo viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường, nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường,

mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, góp phần đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến

1.2.3 Quản lý nhà trường

Trong hệ thống giáo dục, trường học là đơn vị cơ sở Nhà trường là một thiết chế đặc biệt của xã hội, thực hiện chức năng đào tạo nguồn nhân lực theo yêu cầu của xã

hội, đào tạo các công dân cho tương lai Trường học với tư cách là một tổ chức giáo dục cơ sở vừa mang tính giáo dục vừa mang tính xã hội, là tế bào quan trọng của bất

kỳ hệ thống giáo dục nào từ Trung ương đến địa phương

Tác giả Đặng Quốc Bảo đã viết: “Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáo dục với hoạt động tương tác của hai nhân tố “Thầy - Trò” “Trường học là bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống giáo dục quốc dân, nó là đơn vị cơ sở” [8]

Đa phần các hoạt động giáo dục đều được thực hiện trong nhà trường Theo đó, quan niệm QLGD luôn đi kèm với quan niệm quản lý nhà trường Các nội dung QLGD luôn gắn liền với nội dung quản lý nhà trường Quản lý nhà trường có thể được coi như là sự cụ thể hóa công tác QLGD

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý trường học là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng thế hệ học sinh” [27]

Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo: “Quản lý nhà trường phổ thông là quản lý dạy và học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác, để dần tới mục tiêu giáo dục” [12]

Tác giả Trần Kiểm, cho rằng: “Quản lý nhà trường xem như quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường bao gồm hệ thống tác động có hướng đích của Hiệu trưởng đến các hoạt động giáo dục, đến con người (giáo viên, cán bộ nhân viên và học sinh), đến các nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin, ), đến các ảnh hưởng ngoài nhà trường một cách hợp quy luật (quy luật quản lý, quy luật giáo dục, quy luật tâm lý, quy luật kinh tế, quy luật xã hội ) nhằm đạt mục tiêu giáo dục” [21]

Theo tác giả Nguyễn Phúc Châu: “Quản lý nhà trường (một cơ sở giáo dục) là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật) của chủ thể quản lý nhà trường (Hiệu trưởng) đến khách thể quản lý nhà trường (giáo viên, nhân viên, và người học ) nhằm đưa các hoạt động giáo dục và dạy học của nhà trường đạt tới mục tiêu giáo dục” [10]

Tác giả P.V ZiMin, M.I Kônđakôp: “Quản lý nhà trường là hệ thống xã hội sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý lên tất cả các mặt của đời sống nhà trường để đảm bảo sự vận hành tối ưu xã hội - kinh tế và các tổ chức sư phạm của quá trình dạy học và thế hệ giáo dục đang lớn lên”

Từ đó, có thể thấy, “Quản lý nhà trường” chính là bộ phận của “Quản lý giáo dục” Có thể thấy công tác quản lý trường học bao gồm xử lý các tác động qua lại giữa trường học và

xã hội đồng thời quản lý chính nhà trường

Quản lý nhà trường bao gồm: Quản lý các quá trình giáo dục; Quản lý các điều kiện cơ sở vật chất, tài chính và nhân lực, môi trường Các thành tố cơ bản của quá trình giáo dục, bao gồm: Mục tiêu giáo dục (MT); Nội dung giáo dục (ND); Phương

pháp giáo dục (PP); Giáo viên (GV); Học sinh (HS); Phương tiện giáo dục (PT)

Sơ đồ 1.2 Mối quan hệ giữa các thành tố trong quá trình giáo dục

Như vậy, quản lý nhà trường là những tác động của chủ thể quản lý nhà trường (Hiệu trưởng) đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh

và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường

1.2.4 Tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Ngày 30 tháng 12 năm 2010, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số

41/2010/TT-BGDĐT về việc “Ban hành Điều lệ trường tiểu học”, Điều 18 ghi rõ: “Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục Mỗi

tổ có ít nhất 03 thành viên Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có một tổ phó”

TCM là một bộ phận trong cơ cấu tổ chức của nhà trường tiểu học, với tập hợp các thành viên được đặt dưới sự quản lý trực tiếp của một TTCM và một hoặc hai tổ phó chuyên môn, được sự tín nhiệm và giới thiệu của các thành viên trong tổ do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ

Trong hoạt động chuyên môn của trường tiểu học, TCM là tổ chức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường, là một tập thể hạt nhân, một tế bào của hoạt động chuyên môn trong nhà trường TCM là nơi tập hợp những người có cùng nhiệm vụ, phạm vi chuyên môn, nên hiểu rõ những khó khăn, thuận lợi, từ đó các thành viên sẽ cùng nhau khắc phục được những khó khăn và phát huy được những thuận lợi trong những hoàn cảnh cụ thể

TCM tổ chức thực hiện kiểm tra đánh giá về kết quả giảng dạy và học tập, về đổi mới phương pháp dạy học, về đổi mới nội dung chương trình … một cách sát thực nhất TCM còn là cầu nối giữa BGH nhà trường với giáo viên và học sinh TCM là cánh tay nối dài của Hiệu trưởng, giúp Hiệu trưởng điều hành, thực hiện các hoạt động nghiệp vụ sư phạm và trực tiếp quản lý lao động của các giáo viên trong tổ, quản lý

nhiều mặt hoạt động được thực hiện trong và ngoài nhà trường

1.2.5 Hoạt động Tổ chuyên môn ở trường tiểu học

TCM là nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước, các qui định của Ngành, của địa phương, của nhà trường về giáo dục, là nơi trực tiếp thực hiện mọi quá trình tổ chức, chỉ đạo hoạt động giáo dục nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường Là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu để nắm bắt tâm tư, tình cảm và những khó khăn trong đời sống của các thành viên trong tổ, từ đó kịp thời động viên , giúp đỡ nhau cùng hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao Hoạt động của TCM thể hiện tập trung trong sinh hoạt TCM

Sinh hoạt của TCM là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục Sinh hoạt TCM có hiệu quả thì chất lượng giảng dạy trên lớp, chất lượng giáo dục học sinh của giáo viên mới được nâng lên

Hoạt động TCM trong trường tiểu học hướng đến nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên cũng như các hoạt động giáo dục khác của nhà trường, được Hiệu trưởng phân công mà các thành viên trong tổ phải thực hiện Đây là hoạt động quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường, nó đòi hỏi sự tuân thủ nội dung chương trình của Bộ GD&ĐT, đồng thời có sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo cho phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế ở mỗi địa phương khác nhau Hoạt động của TCM nếu được quản lý tốt, sẽ đảm bảo hiệu quả việc thực hiện mục tiêu dạy học và giáo dục trong nhà trường

1.2.6 Quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Quản lý hoạt động TCM là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (TCM) nhằm đảm bảo cho hoạt động của TCM đi vào nề nếp, đạt hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường Trong đó, quan trọng nhất là sử dụng và khai thác có hiệu quả các tiềm năng, các cơ hội để nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục trong nhà trường theo ý chí của chủ thể quản lý

Quản lý hoạt động TCM là hoạt động của chủ thể quản lý nhằm tổ chức, phối hợp các hoạt động của giáo viên, học sinh, các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường Để hoạt động TCM trong nhà trường đi đúng hướng, đạt được mục tiêu thì cần thiết phải quản lý, chỉ đạo sự phối hợp này một cách khoa học, chặt chẽ và có những biện pháp quản lý khả thi, phù hợp điều kiện thực tế về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của nhà trường

Quản lý hoạt động TCM chủ yếu là tác động đến TTCM và tập thể giáo viên, nhân viên trong TCM để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình giảng dạy và giáo dục học sinh theo mục tiêu đào tạo

Dạy học - giáo dục là hoạt động trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động đa dạng và phức tạp trong nhà trường đều hướng vào tiêu điểm này Vì vậy, quản lý hoạt

động TCM của Hiệu trưởng trường tiểu học thực chất là quản lý quá trình dạy học và giáo dục trong nhà trường

1.3 Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.3.1 Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Trong hoạt động chuyên môn của trường tiểu học, TCM là tổ chức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường TCM là nơi

tổ chức nghiên cứu, tìm hiểu để hiểu đúng, đầy đủ các mục tiêu định hướng, yêu cầu cần đạt trong chương trình Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo quy định, để xây dựng

kế hoạch thực hiện chương trình môn học Thực hiện, kiểm tra đánh giá ban đầu về kết quả giảng dạy và học tập, về phương pháp đã được dạy học, về đổi mới phương pháp

và đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh, về việc thực hiện nội dung chương trình … một cách sát thực nhất

TCM còn là cầu nối giữa BGH nhà trường với giáo viên và học sinh, giúp Hiệu trưởng nhà trường điều hành các hoạt động chuyên môn của tổ, thực hiện nhiều hoạt động của nhà trường, đặc biệt tổ chức thực hiện hoạt động dạy học trong trường, quản lý hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh, quản lý giáo viên trong tổ, thực hiện nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, năng lực nghề nghiệp của giáo viên trong tổ TCM trực tiếp chỉ đạo các kế hoạch đã đề ra trong tổ, xem xét thực hiện chương trình giáo dục theo chuẩn KTKN của từng môn học, tổ chức thực hiện việc bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng chuyên môn định kỳ, giúp giáo viên học tập và nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm TCM phải theo sát từng giáo viên trong tổ để nắm bắt và khắc phục những yếu kém về phương pháp giảng dạy và học tập

TCM là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu, nắm bắt tâm tư tình cảm và những khó khăn trong đời sống của các thành viên trong tổ, kịp thời động viên, giúp đỡ các thành viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

Vai trò của TCM trong việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông:

- Tổ chức cho các thành viên trong tổ nghiên cứu, tìm hiểu để hiểu đúng, đầy đủ các mục tiêu định hướng, yêu cầu cần đạt trong chương trình tổng thể, chương trình môn học

- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo quy định, thảo luận, thống nhất chương trình, mục đích yêu cầu của môn học, và kết quả của sinh hoạt chuyên môn trên cơ sở chương trình môn học, kế hoạch giáo dục của nhà trường, căn cứ sách giáo khoa và tài liệu dạy học có liên quan để TCM hình thành, xây dựng kế hoạch dạy học môn học ngay tại trường của mình

- Tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá khi thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học

Vì vậy, TCM có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong quá trình hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường Và để thực hiện tốt các nhiệm vụ của nhà trường, Hiệu trưởng phải lựa chọn những TTCM có năng lực và phẩm chất tốt, có uy tín với mọi

người trong tổ và các thành viên trong hội đồng sư phạm, thì mới có thể đem lại hiệu quả như mong muốn

1.3.2 Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của TCM ở trường tiểu học

Với những yêu cầu cấp thiết về vị trí, vai trò của trường tiểu học, TCM có các nhiệm vụ như sau:

- Xây dựng kế hoạch triển khai chương trình GDPT của TCM theo kế hoạch của nhà trường; dự báo những khó khăn và đề xuất những giải pháp giải quyết khi thực hiện chương trình GDPT mới

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học … nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động giáo dục;

- Hướng dẫn các thành viên trong tổ xây dựng kế hoạch cá nhân, kịp thời phát hiện những thuận lợi, khó khăn và đề xuất những biện pháp giải quyết khó khăn về chuyên môn nghiệp vụ khi thực hiện nhiệm vụ được giao cũng như khi bắt tay vào thực hiện chương trình GDPT từ năm học 2020 - 2021

- Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản lý sử dụng sách, thiết bị của các thành viên trong

tổ theo kế hoạch của nhà trường;

- Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó

- Tổ chuyên môn sinh hoạt định kỳ hai tuần một lần và các sinh hoạt khác khi có nhu cầu công việc

Từ nhiệm vụ trên, có thể thấy trách nhiệm và quyền hạn của TCM trong trường tiểu học bao gồm các nội dung cụ thể như sau:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động TCM trong năm học: chỉ tiêu, biện pháp

- Thực hiện kiểm tra chuyên đề về soạn bài, xây dựng nề nếp lớp;

- Củng cố phong trào thi đua “Hai tốt”, cuộc vận động “Hai không” với 04 nội dung, cuộc vận động xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, tổ chức

học tập theo chuẩn KTKN, ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học;

- Chấm chữa bài, đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22/9/2016 về sửa đổi, bổ sung một số điều đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư 30/2014/ TT-BGDĐT ngày 28/8/2014 của Bộ GD&ĐT;

- Xây dựng nề nếp dạy – học của giáo viên và học sinh trong tổ;

- Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ;

- Động viên các thành viên trong tổ viết sáng kiến kinh nghiệm để phổ biến, áp

dụng cho toàn tổ cùng nhau học tập;

- Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục: làm tốt công tác phổ cập giáo dục, chỉ đạo các thành viên trong tổ làm tốt công tác tuyên truyền với Ban đại diện Hội cha mẹ học sinh, giúp họ thấy rõ hơn về nghĩa vụ và quyền lợi của mình trong việc tham gia cùng với nhà trường giáo dục con em mình;

- Tham gia quản lý môi trường giáo dục: phối hợp với các đoàn thể, các tổ chức trong và ngoài nhà trường thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp liên quan đến giáo dục toàn diện cho học sinh;

- Đề xuất, tham mưu cùng với nhà trường khen thưởng những giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy cũng như tham gia tốt các hoạt động nhà trường phân công, phê bình, nhắc nhở những giáo viên vi phạm quy chế chuyên môn hoặc chưa nhiệt tình tham gia các hoạt động mà nhà trường, tổ phân công

- Thường xuyên giám sát, hỗ trợ công việc của các thành viên trong TCM, để kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất với nhà trường các biện pháp xử

lý Tổng hợp ý kiến và báo cáo lãnh đạo nhà trường trong quá trình thực hiện chương trình GDPT mới

TTCM là người đứng đầu trong TCM, chịu sự quản lý của BGH nhà trường TTCM có nhiệm vụ truyền đạt lại những vấn đề chỉ đạo các hoạt động trong nhà trường, trong đó hoạt động dạy học và giáo dục là chính TCM là nơi triển khai các hoạt động dạy học trong nhà trường, có quan hệ hợp tác phối hợp với các bộ phận và đoàn thể khác trong nhà trường TTCM chính là cầu nối giữa BGH và GV nên cần có

sự hiểu biết nhất định về quan hệ quản lý trong nhà trường

1.3.3 Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động được thực hiện thường xuyên, định kỳ của TCM nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thông qua việc dự giờ, phân tích bài học, sinh hoạt chuyên đề và các hoạt động chuyên môn khác Sinh hoạt chuyên môn giúp cho giáo viên nâng cao được trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân, hình thành các mối quan hệ đồng nghiệp tốt đẹp, xây dựng môi trường học tập và tự học suốt đời Từ đó góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

Sinh hoạt TCM hiệu quả đòi hỏi TTCM cần xây dựng kế hoạch sinh hoạt của TCM, gương mẫu, biết quan tâm động viên các thành viên và định hướng cho giáo viên trong tổ xây dựng kế hoạch cá nhân và cách tổ chức thực hiện kế hoạch hiệu quả

Do vậy, TTCM cần tạo điều kiện để giáo viên nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình, xây dựng nội dung sinh hoạt TCM cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

Ở trường tiểu học, hoạt động của TCM bao gồm các nội dung:

- Xây dựng và triển khai kế hoạch các hoạt động giáo dục và dạy học, quản lý kế hoạch và hoạt động của các thành viên trong tổ, quản lý các thành viên trong việc thực

hiện tốt quy chế chuyên môn của Ngành

- Trao đổi kinh nghiệm nhằm nâng cao năng lực cho các thành viên trong tổ

- Tạo sự đoàn kết thống nhất với các thành viên trong tổ, kịp thời động viên giúp đỡ cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ

- Quản lý sâu sát tình hình chất lượng học sinh, để phối hợp với Hiệu trưởng quản lý chất lượng giáo dục - đào tạo của nhà trường

- Xác định được tầm nhìn, sứ mạng, hệ giá trị, định hướng hoạt động của tổ để tập hợp các tổ viên cùng hướng về mục tiêu chung

- Thực hiện tốt các chức năng để đảm bảo sự ổn định, nhất quán trong các hoạt động của tổ theo chương trình kế hoạch nhằm đạt được mục tiêu đã định

- Tạo sự thay đổi cần thiết trong tổ để thích ứng và phát triển

Trong điều kiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay, được áp dụng bắt đầu từ năm học 2020 – 2021, hoạt động của TCM ở trường tiểu học tập trung vào các nội dung chủ yếu như sau:

a Xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Kế hoạch hoạt động của TCM là kế hoạch triển khai tất cả các hoạt động của TCM trong năm học, nhằm thực hiện những mục tiêu phát triển của TCM và của nhà trường

Xây dựng kế hoạch hoạt động của TCM trong nhà trường là xác định một cách

có căn cứ khoa học những mục tiêu, nhiệm vụ, chỉ tiêu của TCM và định ra những phương hướng cụ thể, cơ bản để thực hiện có kết quả những nhiệm vụ, chỉ tiêu đó Khi xác định được các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể, cần đưa ra những chỉ tiêu, xác định mức

độ, các chỉ tiêu phải được định lượng

Bản chất của việc xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn là xác định xem trong năm học, TCM hướng đến những mục tiêu phát triển nào; muốn thực hiện các mục tiêu đó cần phải làm gì, làm thế nào, khi nào làm và ai sẽ làm

Như vậy, kế hoạch TCM được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa kế hoạch năm học,

kế hoạch chuyên môn, kế hoạch bồi dưỡng của nhà trường Khi xây dựng cần căn cứ vào điều kiện thực tiễn của nhà trường, tình hình đội ngũ giáo viên, điều kiện về cơ sở vật chất và thực tiễn học sinh trong tổ Trong kế hoạch hoạt động của TCM thì nội dung sinh hoạt TCM là một phần quan trọng Nội dung này phải thể hiện được những công việc cần làm cho cả năm học và bổ sung những vấn đề nhà trường chỉ đạo hoặc nảy sinh như: tăng cường biện pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phụ đạo học sinh tiếp thu chậm, học sinh chưa hoàn thành chuẩn KTKN các môn học sau mỗi lần khảo sát hoặc kiểm tra định kỳ; dạy học theo nhóm đối tượng học sinh, theo nhóm sở thích; những vấn đề giáo viên chưa nắm vững hoặc gặp khó khăn trong quá trình giảng dạy, đặc biệt quan tâm đến những giáo viên mới ra trường hoặc các giáo viên còn hạn chế

về năng lực chuyên môn

b Tổ chức các hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục

Theo sự chỉ đạo của nhà trường, TCM triển khai tổ chức các hoạt động dạy học

và giáo dục dựa vào khung chương trình Bộ GD&ĐT ban hành và sách giáo khoa môn học hiện hành, xác định và lựa chọn những nội dung kiến thức cơ bản và thiết yếu xuất phát từ điều kiện, hoàn cảnh thực tế và đặc biệt là năng lực của học sinh trong nhà trường Thảo luận trong tổ các nội dung như: phân phối chương trình, thời lượng cho bài học, xác định những nội dung dạy học trùng lặp của bộ môn trong cùng cấp học, những kiến thức khó hoặc chưa cần thiết, những thông tin đã cũ bị lạc hậu, trên cơ

sở đó đề xuất các giải pháp khắc phục

Thống nhất tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục theo nguyên tắc:

- Đảm bảo chuẩn KTKN môn học;

- Không gây xáo trộn quá lớn;

- Phù hợp với điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và năng lực tổ chức dạy – học của nhà trường, của địa phương

- Tạo được hứng thú và đồng thuận của các thành viên trong TCM

TTCM báo cáo các nội dung đã được thống nhất trong TCM với Hiệu trưởng nhà trường và phải nắm chắc để giải trình được lý do của những thay đổi, điều chỉnh so với chương trình và sách giáo khoa hiện hành Đánh giá kết quả, tiếp tục rà soát, điều chỉnh nếu thấy chưa thật sự hợp lý

Chất lượng dạy học và giáo dục phần lớn phụ thuộc vào trình độ đội ngũ giáo viên, nề nếp chuyên môn của nhà trường Do đó, muốn công tác giảng dạy trong nhà trường có chất lượng, cần phải xây dựng tốt quy chế, kế hoạch hoạt động của TCM và đây là điều bắt buộc mà TCM phải thực hiện Từ đó, thống nhất tổ chức xây dựng một

số quy định về nề nếp quy chế sinh hoạt TCM, cũng như các nề nếp chuyên môn đối với giáo viên sao cho phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường và theo đúng yêu cầu chỉ đạo chung của Ngành

c Hỗ trợ phát triển năng lực chuyên môn nghề nghiệp cho giáo viên

Để có được đội ngũ giáo viên có đủ phẩm chất và năng lực chuyên môn nghề nghiệp, góp phần đưa chất lượng giáo dục của nhà trường đi lên thì TCM cần hỗ trợ phát triển năng lực chuyên môn nghề nghiệp cho giáo viên với các nội dung cần thực hiện như sau:

- Sinh hoạt TCM thể hiện rõ tính chất của một tổ chức học tập, biết học hỏi

- Hình thành kỹ năng tư duy hệ thống trong các hoạt động của TCM

- Phát triển quan hệ theo chiều ngang thuận lợi cho sự hợp tác giữa các thành viên trong TCM

- Thực hiện tốt việc chia sẻ, truyền thông, cung cấp thông tin để mọi người chọn lọc thông tin cần thiết cho công việc của mình

- Thực hiện sinh hoạt TCM theo đúng kế hoạch, nội dung sinh hoạt cụ thể cho từng tháng và từng tuần Trong sinh hoạt TCM, tổ trưởng chú ý đi sâu vào nội dung

một cách cụ thể như: xây dựng kế hoạch, phân công giáo viên nghiên cứu các chuyên

đề, nghiên cứu chuyên sâu các môn học phù hợp với khả năng của từng giáo viên và yêu cầu của TCM; xây dựng kế hoạch phụ đạo học sinh tiếp thu chậm, chưa hoàn thành chuẩn KTKN các môn học, bồi dưỡng học sinh năng khiếu và từng giáo viên có

kế hoạch cụ thể, sát với từng đối tượng học sinh của lớp mình phụ trách, giảng dạy

- Xây dựng tốt các tiết thao giảng, hội giảng theo hướng nghiên cứu bài học để

giáo viên trong tổ và toàn trường dự giờ, thảo luận, góp ý rút kinh nghiệm

- Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng định kỳ với các hình thức học tập (Bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng chuyên đề, bồi dưỡng thực hiện chương trình), tạo điều kiện

cho giáo viên truy cập tư liệu trên mạng internet tại trường để giáo viên cập nhật thông tin phục vụ cho bài giảng, thảo luận, báo cáo chuyên đề về chủ điểm chuyên môn, các biện pháp nâng cao chất lượng cho học sinh, trao đổi cách thực hành các thiết bị dạy học hay cùng nhau làm thêm các đồ dùng dạy học phục vụ cho các tiết học mà phòng thiết bị nhà trường không có

- Khuyến khích, thúc đẩy từng giáo viên tự lập kế hoạch tự học và thúc đẩy các hoạt động tự học, tự bồi dưỡng

- Giao lưu với các đơn vị bạn trong và ngoài địa bàn để các thành viên trong TCM có cơ hội được tiếp cận, trao đổi, chia sẻ, học tập, học hỏi, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân, phục vụ tốt hơn cho công việc của mình

- Các thành viên trong TCM cùng xác định mục tiêu, nội dung và cách thức hỗ trợ phát triển năng lực chuyên môn nghề nghiệp cho giáo viên trong tổ mình một cách phù hợp, đem lại hiệu quả cao nhất

d Hỗ trợ giáo viên thiết kế bài học, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh

TCM là nơi hỗ trợ giáo viên thiết kế bài học, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện

của học sinh, nâng cao năng lực quản lý và năng lực chuyên môn cho các thành viên

trong tổ:

- Giúp giáo viên biết chủ động lựa chọn nội dung để xây dựng, thiết kế bài học trong mỗi môn học và các chuyên đề lồng ghép, tích hợp, liên môn phù hợp với việc tổ chức hoạt động dạy học tích cực, phát huy được tính chủ động, tự lực, sáng tạo của học sinh;

- Đổi mới nhận thức về mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng dạy học tích cực, hướng vào hoạt động học của học sinh Đảm bảo cơ hội học tập, góp phần phát triển năng lực cho mọi học sinh;

- Bồi dưỡng giúp giáo viên nắm vững những quan điểm, phương pháp, kĩ thuật dạy học, chủ động điều chỉnh nội dung, tài liệu hướng dẫn học tập, hướng dẫn hoạt động giáo dục phù hợp với từng đối tượng học sinh, từng vùng miền và quá trình tổ chức hoạt động học tập;

- Xây dựng và phát triển quan hệ đồng nghiệp thân thiện, tôn trọng theo hướng

hợp tác, hỗ trợ và dân chủ; đảm bảo cơ hội phát triển chuyên môn cho mọi giáo viên;

- Phát triển quan hệ giữa nhà trường với gia đình và cộng đồng Tạo điều kiện cho gia đình và cộng đồng tham gia vào quá trình học tập, đánh giá học sinh trong nhà trường theo quy định

đ Tạo lập môi trường tự học, tự bồi dưỡng và hợp tác chia sẻ của giáo viên và học sinh

Thực hiện công tác xây dựng đội ngũ, công tác chính trị tư tưởng, phát huy tinh thần làm chủ của tập thể, cùng giáo viên tìm hiểu tình hình kinh tế xã hội địa phương

và nhiệm vụ chung của nhà trường, nâng cao tinh thần trách nhiệm, khắc phục mọi khó khăn, phát huy tính năng động sáng tạo trong công tác dạy học; tạo lập môi trường

tự học để thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, áp dụng và thực hiện việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy và quản lý nhằm nâng cao chất lượng một cách thực chất, không chạy theo thành tích

Tăng cường các biện pháp nâng cao chất lượng chuyên môn bằng cách thực hiện tốt các quy chế, quy định của Ngành và các phương án chỉ đạo của cơ quan QLGD địa phương Đẩy mạnh phong trào thi đua dạy tốt học tốt; tổ chức tốt các hoạt động giao lưu chuyên môn với các trường bạn trong cụm theo sự phân công, tham gia thi giáo viên dạy giỏi, làm và sử dụng đồ dùng dạy học, tổ chức các chuyên đề, thao giảng - hội giảng; ứng dụng CNTT trong giảng dạy một cách hiệu quả, thiết thực Trang bị sách giáo khoa, sách tham khảo cho giáo viên; thực hiện công tác kiểm tra nội bộ trong nhà trường, …

Xây dựng tinh thần đoàn kết nhất trí, tạo nên không khí vui vẻ, thương yêu giúp

đỡ nhau giữa các thành viên trong tổ Tập trung xây dựng nề nếp, thực hiện tốt các

cuộc vận động như: "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh"; “Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", làm cho mỗi thầy cô

giáo luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm, yêu nghề mến trẻ, giảng dạy với cả tâm huyết và tấm lòng của mình vì sự nghiệp trồng người

Phát huy năng lực của mọi giáo viên bằng cách giao nhiệm vụ, tạo cơ hội cho họ thể hiện, động viên khích lệ kịp thời để họ sẵn sàng bộc lộ hết khả năng của từng cá nhân vào công việc của tập thể Đồng thời, hỗ trợ bồi dưỡng nâng cao tay nghề cho những giáo viên còn hạn chế về năng lực chuyên môn bằng cách giao nhiệm vụ, phân công giáo viên có năng lực chuyên môn tốt giúp đỡ động viên kịp thời

Phát huy vai trò, trách nhiệm của giáo viên giỏi, để làm nòng cốt trong mọi hoạt

động giáo dục của TCM

Liên kết sinh hoạt, giao lưu chuyên môn với các đơn vị trường bạn, tham khảo các tư liệu sách báo, mạng internet … trong công tác tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên

Việc tạo lập môi trường tự học, tự bồi dưỡng và hợp tác chia sẻ của giáo viên và

học sinh của TCM cần chú ý khả năng thực tế về trình độ, năng lực và nhu cầu bồi

dưỡng của từng giáo viên để lựa chọn nội dung, phương pháp bồi dưỡng cho phù hợp

e Tổ chức đánh giá hoạt động dạy học và giáo dục của giáo viên

Kiểm tra, đánh giá là một chức năng quan trọng và là biện pháp quản lý có hiệu quả Qua kiểm tra có thể nắm được những thông tin cần thiết về tình hình thực hiện chuyên môn, đánh giá đúng phẩm chất, năng lực của mỗi giáo viên, phát hiện được những lệch lạc, thiếu sót để kịp thời bổ sung, điều chỉnh, uốn nắn giáo viên nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy học và giáo dục

Mặt khác, công tác kiểm tra, đánh giá, còn tác động đến hành vi của giáo viên, nâng cao tinh thần trách nhiệm của họ đối với công việc, nâng cao ý thức tự bồi dưỡng, phấn đấu đáp ứng yêu cầu chuyên môn của nhà trường Để tổ chức đánh giá hoạt động dạy học và giáo dục của GV đạt hiệu quả cao nhất, cần phải:

- Xác định rõ mục đích, yêu cầu của từng đợt kiểm tra dựa trên yêu cầu, nhiệm

vụ cụ thể trong năm học và kế hoạch chung của nhà trường

- Xây dựng kế hoạch kiểm tra thực hiện cả năm, từng học kỳ và có kế hoạch cụ thể từng tháng Xác định nội dung, phương pháp, nguyên tắc, thời gian kiểm tra Về nội dung kiểm tra: Về thực hiện quy chế chuyên môn, hồ sơ sổ sách (bài soạn, sổ tổng hợp chất lượng, sổ ghi chép cá nhân về các nội dung bồi dưỡng chuyên môn, các chuyên đề trọng tâm ), phương pháp tổ chức các hoạt động, … để đánh giá tình hình triển khai và thực hiện chuyên môn của giáo viên có đúng theo kế hoạch hay không

- Nguyên tắc kiểm tra, đánh giá:

+ Phải đảm bảo tính khách quan, công khai, công bằng và dân chủ

+ Sau khi kiểm tra có nhận xét, đánh giá chính xác, phân tích các ưu điểm, tồn tại của giáo viên để giúp họ phát huy những mặt mạnh, khắc phục những hạn chế, áp dụng vào thực tế

+ Từng nội dung kiểm tra phải có chuẩn đánh giá thích hợp

+ Trong kiểm tra phải đảm bảo tính linh hoạt đồng bộ và tính liên tục hệ thống

f Kết nối với cộng đồng, địa phương nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục

Các thành viên trong TCM đều phải cùng tham gia công tác PCGD tiểu học ở địa phương, phối hợp chặt chẽ với Ban đại diện Hội cha mẹ học sinh của nhà trường, của lớp mình phụ trách, giúp họ thấy rõ hơn nghĩa vụ và quyền lợi của mình trong việc tham gia cùng với nhà trường giáo dục con em mình nói riêng và công tác giáo dục ở địa phương nói chung

Giáo viên chủ nhiệm liên hệ chặt chẽ với cha mẹ học sinh của lớp để: thông báo kết quả học tập của từng học sinh; thống nhất kế hoạch phối hợp giúp đỡ học sinh, giáo dục học sinh cá biệt; biểu dương kịp thời học sinh nỗ lực học tập và rèn luyện tốt Mỗi giáo viên luôn có ý thức rèn luyện đạo đức, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp

vụ để nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy Chủ động phối hợp với Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Sao nhi đồng Hồ Chí Minh và các tổ chức xã hội trong

hoạt động giảng dạy, giáo dục và công tác chủ nhiệm

1.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.4.1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Xây dựng kế hoạch là quá trình xác định mục tiêu hoạt động của TCM và quy định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu Nó có vai trò định hướng cho toàn bộ các hoạt động, là cơ sở để huy động tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho việc kiểm tra đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường, của tổ cũng như của cá nhân Hiệu trưởng cần chỉ đạo các TCM xây dựng một bảng kế hoạch theo mẫu chung về hoạt động chuyên môn trong năm học dựa vào kế hoạch hoạt động chung của nhà trường

Quản lý việc xây dựng kế hoạch có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động quản

lý một tổ chức Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, xây dựng kế hoạch là khởi đầu của mọi hoạt động, mọi chức năng quản lý khác Nếu không có kế hoạch, các nhà quản lý không thể tổ chức và khai thác nhân lực và các nguồn lực khác một cách hiệu quả, thậm chí không xác định rõ phương thức tổ chức và khai thác Không có kế hoạch, nhà quản lý và nhân viên của họ rất ít cơ hội để đạt được mục tiêu, cũng như không biết khi nào đạt được mục tiêu, từ đó, việc kiểm tra đánh giá gặp nhiều khó khăn

Để quản lý được việc xây dựng kế hoạch hoạt động của TCM, đáp ứng với mục tiêu, sát với tình hình thực tế và có tính khả thi thì Hiệu trưởng cần:

- Quán triệt cho các TTCM về nguyên tắc xây dựng kế hoạch;

- Tập huấn xây dựng kế hoạch cho TTCM nhằm nâng cao nhận thức cho đội ngũ TTCM và giáo viên;

- Ban hành kế hoạch chung của nhà trường để TCM có cơ sở xây dựng kế hoạch của tổ Chỉ đạo TCM xác định mục tiêu, chương trình công tác của tổ trên tinh thần mục tiêu chung của nhà trường;

- Chuẩn hóa các biểu mẫu xây dựng kế hoạch, hướng dẫn mẫu viết kế hoạch, các yêu cầu về hình thức, nội dung;

- Đánh giá tính phù hợp, khả thi của kế hoạch TCM với kế hoạch của nhà trường

và điều kiện thực tế của tổ;

- Ký duyệt kế hoạch của TCM và văn bản đó được công khai trước Hội đồng sư phạm nhà trường

1.4.2 Quản lý công tác phân công GV trong tổ chuyên môn

Theo Điều lệ Trường tiểu học (Thông tư số 03/VBHN-BGDĐT ngày 22/01/2014), Hiệu trưởng có nhiệm vụ “phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định …”

Quản lý phân công giáo viên là một trọng trách trong nhà trường Nếu phân công, sắp xếp, sử dụng giáo viên một cách khoa học, bố trí đúng người, đúng việc sẽ phát huy được tối đa khả năng, sở trường, những mặt mạnh của mỗi người, góp phần đảm

bảo và không ngừng nâng cao hiệu quả, chất lượng dạy học, giáo dục của nhà trường Tuy nhiên, đây lại là công việc phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt của Hiệu trưởng nhà trường cũng như tinh thần trách nhiệm của TTCM

Hiệu trưởng cần tuân thủ các yêu cầu cơ bản sau trong quản lý, chỉ đạo phân công giáo viên ở các TCM:

- Phân công giáo viên đúng chuyên môn được đào tạo nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục;

- Phân công giáo viên đúng sở trường, năng lực nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho

họ làm việc tự giác, nhiệt tình và hiệu quả;

- Phân công giáo viên phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, yêu cầu chất lượng của công việc giảng dạy, giáo dục và quyền lợi học tập, rèn luyện của học sinh;

- Phân công giáo viên phải gắn với chiến lược xây dựng đội ngũ (về số lượng, chất lượng), đảm bảo tính phù hợp và ổn định;

- Phân công giáo viên cần kết hợp hài hòa giữa lợi ích chung của nhà trường và lợi ích riêng của cá nhân, quan tâm đến hoàn cảnh, nguyện vọng chính đáng của giáo viên;

- Phân công giáo viên cần đảm bảo tính khoa học, tính vừa sức, đồng đều và khách quan, công bằng

Quản lý công tác phân công giáo viên trong TCM cần tính đến cả yêu cầu, nhiệm

vụ chung của nhà trường và nguyện vọng cá nhân của giáo viên Khi phân công, cần kết hợp cả nhiệm vụ dạy học và giáo dục, bao gồm cả công tác kiêm nhiệm

Từng giáo viên trong nhà trường có phát triển tốt được hay không, phụ thuộc vào

nỗ lực tự thân của mỗi người Song, vai trò của Hiệu trưởng trong việc tạo điều kiện cho giáo viên, thúc đẩy họ phấn đấu vươn lên luôn có ý nghĩa quan trọng

1.4.3 Quản lý việc thực hiện các nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn

Sinh hoạt TCM là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Thông qua sinh hoạt TCM sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng hay

Để tổ chức sinh hoạt TCM có hiệu quả, Hiệu trưởng cần chỉ đạo TTCM xây dựng kế hoạch, chương trình sinh hoạt cụ thể; đồng thời định hướng cho giáo viên trong tổ xây dựng kế hoạch cá nhân Trên cơ sở đó, chỉ đạo thực hiện từng nội dung sinh hoạt

Để quản lý được việc thực hiện các nội dung sinh hoạt của TCM thì HT cần chỉ đạo:

- Sinh hoạt TCM theo định kỳ quy định trong Điều lệ trường Tiểu học (02 tuần/lần; thời gian do HT quy định, tùy yêu cầu về tính chất, nội dung công việc);

- Triển khai mô hình sinh hoạt TCM theo hướng "nghiên cứu bài học" Đây là

mô hình có ý nghĩa đảm bảo cho tất cả HS có cơ hội tham gia thực sự vào quá trình học tập GV quan tâm đến khả năng học tập của từng HS, đặc biệt những HS có khó khăn về học tập Nội dung sinh hoạt TCM thực hiện theo nhiệm vụ quy định, tránh việc sinh hoạt chỉ để giải quyết sự vụ, sự việc, hoặc mang tính hành chính;

- Tạo cơ hội cho tất cả GV nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học thông qua việc dự giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ;

- Nắm bắt thông tin, tình hình của TCM, kiểm tra biên bản sinh hoạt của TCM để đánh giá hiệu quả việc thực hiện các nội dung sinh hoạt chuyên môn, góp ý kịp thời để khắc phục những tồn tại, từng bước nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn

1.4.4 Quản lý công tác đánh giá xếp loại GV của tổ chuyên môn

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học là hệ thống các yêu cầu cơ bản về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; kiến thức; kỹ năng sư phạm mà giáo viên tiểu học cần phải đạt được, nhằm đáp ứng mục tiêu của giáo dục tiểu học

Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Bộ GD&ĐT ban hành quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông đã xác định

“Trách nhiệm của cơ sở giáo dục phổ thông” trong quản lý đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học như sau:

- Người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông chỉ đạo, tổ chức đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên; cập nhật, báo cáo cơ quan quản lý cấp trên kết quả đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

- Xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo thẩm quyền dựa trên kết quả đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

- Tham mưu với cơ quan quản lý cấp trên, chính quyền địa phương về công tác quản lý, bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông dựa trên kết quả đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

có ý nghĩa đánh dấu quá trình chuyển từ quản lý đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn đào tạo (chú trọng văn bằng) sang quản lý theo chuẩn nghề nghiệp (chú trọng năng lực thật) để tạo nên sự thay đổi cơ bản trong quan niệm về người giáo viên tiểu học

Để quản lý công tác đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học thì Hiệu trưởng cần:

- Tổ chức cho cán bộ, giáo viên trong toàn trường học tập nghiên cứu chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, hướng dẫn rõ ràng cụ thể cách đánh giá và tầm quan trọng của việc đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp bằng nhiều hình thức như: cung cấp cho giáo viên tài liệu về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, tổ chức thảo luận về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học ở TCM … giúp cho cán bộ, giáo viên hiểu được bản chất của chuẩn, biết được quy trình đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học theo 03 bước, giúp giáo viên hiểu được tác dụng của chuẩn và xác định được mục tiêu để học tập, rèn luyện, bồi dưỡng để phát triển theo chuẩn và xây dựng kế hoạch để phấn đấu theo chuẩn cho chính bản thân;

- Hướng dẫn TCM và các thành viên của TCM tự đánh giá và tổ chức đánh giá, xếp loại từng GV theo quy định;

- Tập trung chỉ đạo, ưu tiên đầu tư các nguồn lực cho công tác quản lý giáo viên tiểu học để đáp ứng chuẩn nghề nghiệp;

- Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học của TCM

- Căn cứ kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp, tham mưu với Phòng GDĐT, để có các biện pháp quản lý, bồi dưỡng, nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học của nhà trường

1.4.5 Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho TTCM

1.4.5.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng TTCM

Lập kế hoạch bồi dưỡng TTCM là khâu đầu tiên của quản lý hoạt động tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho TTCM, bao gồm việc xây dựng mục tiêu, chương trình, nội dung, các bước triển khai, các điều kiện, phương tiện cần thiết trong một thời gian nhất định

Trước khi lập kế hoạch bồi dưỡng TTCM cần đánh giá thực trạng, khảo sát nhu cầu bồi dưỡng TTCM, có thể xây dựng kế hoạch bồi dưỡng TTCM theo năm học, theo chu kỳ và tiến hành triển khai theo từng thời điểm cho phù hợp

1.4.5.2 Xác định hình thức tổ chức bồi dưỡng TTCM

Có nhiều hình thức bồi dưỡng TTCM như bồi dưỡng trực tiếp, bồi dưỡng thông qua các cuộc họp, hội nghị, hội thảo chuyên đề, …qua góp ý trực tiếp, qua kiểm tra, đánh giá, thường xuyên, định kỳ

Bồi dưỡng gián tiếp là hướng dẫn TTCM và giáo viên tự bồi dưỡng qua các bài học, chuyên đề bồi dưỡng chuyên môn của Bộ GD&ĐT thực hiện qua trang mạng trường học kết nối Qua các bài học, chuyên đề bồi dưỡng, TTCM tự hoàn thiện các bài học và thực hiện các bước học tập Hiệu trưởng nhà trường xem tiến độ và sản phẩm tự bồi dưỡng của TTCM

Bản thân TTCM có thể tự bồi dưỡng qua nghiên cứu tài liệu, qua học hỏi kinh nghiệm những người đi trước qua sinh hoạt, giao lưu giữa các TTCM trong và ngoài nhà trường

Việc bồi dưỡng TTCM ở trường tiểu học phải được tổ chức thường xuyên, linh hoạt với nhiều hình thức đa dạng, phong phú và đem lại hiệu quả thiết thực, nhằm mục tiêu tìm ra các giải pháp nâng cao năng lực nghề nghiệp, quản lý của đội ngũ TTCM

để nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục trong nhà trường Trong quá trình bồi dưỡng TTCM, người Hiệu trưởng phải thường xuyên chú ý khơi dậy và kích thích lòng tự trọng, lương tâm và danh dự nghề nghiệp của mỗi TTCM, để biến quá trình bồi dưỡng thành quá trình tự bồi dưỡng của mọi người để có sự phát triển lâu bền và vững chắc nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

1.4.5.3 Xây dựng nội dung tổ chức bồi dưỡng TTCM

Nội dung bồi dưỡng TTCM cần tập trung:

- Bồi dưỡng nâng cao nhận thức, ý thức cho đội ngũ TTCM, giúp mỗi người lý tưởng nghề nghiệp đúng đắn, nhận thức nhuần nhuyễn chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các đường lối, chủ trương, Nghị quyết, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của chính quyền địa phương, của các cấp về đổi mới GD&ĐT

- Đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng kế hoạch dạy học, chương trình của các môn học, chương trình các nội dung giáo dục NGLL, tích hợp giáo dục kỹ năng sống, góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh Bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý, ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học,…

- Xây dựng chuyên đề bồi dưỡng cho TTCM phải phù hợp với kế hoạch hoạt động của TCM theo từng năm học, từng học kỳ, từng tháng, từng tuần; tổ chức bồi dưỡng kỹ năng kiểm tra đánh việc thực hiện kế hoạch, cách đánh giá xếp loại các thành viên trong tổ, cách triển khai công tác nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm

Để xây dựng được đội ngũ TTCM có uy tín, được tập thể tín nhiệm, biết điều hành các hoạt động TCM một cách khoa học, hiệu quả, Hiệu trưởng cần quan tâm đến các việc như sau:

- Bồi dưỡng năng lực tổ chức, chỉ đạo chuyên môn trong tổ, bồi dưỡng về nghiệp

vụ kiểm tra nội bộ, bồi dưỡng những ky năng tổ chức, sắp xếp nội dung sinh hoạt TCM cho cả năm học, cho từng buổi cụ thể;

- Bồi dưỡng năng lực tổ chức, điều hành một buổi sinh hoạt chuyên môn, tổ chức một chuyên đề, một cuộc thi trong tổ; một số kỹ năng ra đề kiểm tra cho học sinh trong các đợt kiểm tra định kỳ, phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong tổ đúng người, đúng việc; kiểm tra, đôn đốc để điều chỉnh và giúp đỡ giáo viên một cách kịp thời;

- Bồi dưỡng kỹ năng đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp Yêu cầu TTCM nắm vững các văn bản chỉ đạo, nắm vững chương trình, chuẩn KTKN cơ bản của các môn học

1.4.5.4 Nguồn lực để triển khai hoạt động bồi dưỡng TTCM

Đối với các lớp bồi dưỡng TTCM, có thể mời báo cáo viên, chuyên gia hoặc thành lập mạng lưới chuyên môn cốt cán để hướng dẫn lại cho TTCM

Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cụ thể, có thể trực tiếp Hiệu trưởng bồi dưỡng hoặc giao một phần nội dung phù hợp cho Phó Hiệu trưởng bồi dưỡng cho các TTCM tại đơn vị mình

Đối với các nội dung do TTCM tự bồi dưỡng, Hiệu trưởng triển khai và yêu cầu mức độ đạt được ở từng thời điểm, từng giai đoan nhất định để đáp ứng yêu cầu công tác của người TTCM

Ngoài những nguồn lực về con người, nhà trường cần trang bị các điều kiện về

CSVC, các điều kiện về tài chính, trang thiết bị phục vụ cho việc bồi dưỡng TTCM

1.4.5.5 Kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng TTCM

Thực hiện việc đánh giá thường xuyên, đánh giá định kỳ, thực hiện nhiều hình thức kiểm tra như kiểm tra đột xuất, kiểm tra thường xuyên, kiểm tra trực tiếp sản phẩm của TTCM thông qua công việc hằng ngày hoặc theo chuyên đề

Để thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng TTCM, cần:

- Xác định mục tiêu, tiêu chuẩn, tiêu chí, nội dung kiểm tra, đánh giá;

- Xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá;

- Xây dựng nguồn lực, lực lượng kiểm tra, đánh giá;

- Xác định phương pháp kiểm tra, đánh giá, thời gian kiểm tra, đánh giá;

- Xử lý kết quả kiểm tra, đánh giá

Tiểu kết chương 1 Trên cơ sở phân tích các khái niệm về: Quản lý, Quản lý giáo dục, Quản lý nhà

trường, TCM, Hoạt động TCM, Quản lý hoạt động của TCM ở trường tiểu học, có thể thấy quản lý hoạt động chuyên môn là nội dung rất quan trọng trong hoạt động của trường tiểu học

Quản lý các hoạt động của TCM bao gồm: Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động của TCM, quản lý việc triển khai các hoạt động của TCM, quản lý việc thực hiện các nội dung sinh hoạt của TCM, quản lý công tác đánh giá xếp loại GV của TCM, tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho TTCM

Có thể thấy, Hiệu trưởng có vai trò quan trọng trong việc quản lý các hoạt động của TCM, thông qua TTCM và GV để thúc đẩy các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường

Đây là các vấn đề lý luận cốt lõi mà người nghiên cứu cần tìm hiểu, cần nắm vững để làm cơ sở khoa học, định hướng cho công tác nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động TCM Từ đó, đề ra các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý của Hiệu trưởng đối với các hoạt động của TCM ở trường tiểu học

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NÚI THÀNH, TỈNH QUẢNG NAM

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam [34]

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Huyện Núi Thành được thành lập vào tháng 12 năm 1983, trên cơ sở chia tách huyện Tam Kỳ thành thị xã Tam Kỳ, là địa phương ở phía cực Nam của tỉnh Quảng Nam, có 17 xã và thị trấn (01 thị trấn, 05 xã đồng bằng, 06 xã bãi ngang ven biển, 05

xã miền núi và 01 xã đảo), phía Nam giáp với huyện Bình Sơn (tỉnh Quảng Ngãi), phía Tây giáp huyện Trà Bồng (tỉnh Quảng Ngãi) và huyện Bắc Trà My, phía Bắc giáp huyện Phú Ninh và thành phố Tam Kỳ của tỉnh Quảng Nam, phía Đông giáp Biển Đông, có đường bờ biển dài 37km Huyện Núi Thành có diện tích là 555.83,42 ha, toàn huyện có 41.245 hộ gia đình, dân số 144.637 người, 74.551 người trong độ tuổi lao động Có hai dân tộc chủ yếu là người Kinh và người Cor Tọa độ địa lý từ 108°34' đến 108°37' kinh độ Đông, từ 15°33' đến 15°36' vĩ độ Bắc

Với hệ tọa độ trên, Núi Thành nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa thuộc phân vùng khí hậu Nam Việt Nam Nhìn chung, huyện Núi Thành có sự đa dạng về địa hình cũng như điều kiện tự nhiên và có nhiều lợi thế trong phát triển KTXH, đảm bảo quốc phòng an ninh (QPAN) như: có Cảng hàng không Chu Lai, Cảng biển Kỳ Hà, có đường Quốc lộ 1A và đường sắt Bắc Nam, có đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi

đi qua, … Huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam là huyện đồng bằng cực Nam của tỉnh Quảng Nam với địa hình nghiêng từ Tây Bắc xuống Đông Nam

Nhìn tổng thể, Núi Thành có các dạng địa hình trung du, miền núi, đồng bằng, dải ven biển, qua đó, đã tạo thuận lợi cho huyện có điều kiện giao lưu, kết nối với các địa phương trong và ngoài tỉnh để phát triển kinh tế, ổn định đời sống nhân dân

2.1.2 Tình hình kinh tế xã hội

Núi Thành là huyện trọng điểm đầu tư của khu kinh tế mở Chu Lai nên tập trung nhiều khu công nghiệp lớn Chính vì vậy, trong cơ cấu sử dụng đất, một diện tích đất nông nghiệp trước đây được chuyển thành đất công nghiệp

Thời gian qua, huyện Núi Thành đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, hiệu quả các Nghị quyết của Tỉnh, của Huyện

ủy, của Hội đồng nhân dân (HĐND) huyện về thực hiện nhiệm vụ hàng năm; tập trung chỉ đạo điều hành toàn diện các nhiệm vụ phát triển KTXH, QPAN, GDĐT; tập trung xây dựng và phát triển đô thị Núi Thành loại 3 vào năm 2020

Tỉ trọng các ngành trong nền kinh tế của huyện (tính theo giá trị hiện hành): Công nghiệp, xây dựng chiếm 85,72%, Thương mại – dịch vụ chiếm 10%;

nông nghiệp chiếm 4,28%