Quản lý giáo dục quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường thcs huyện mộc châu, tỉnh sơn la tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới ( klv02184)

Xuất phát từ vai trò của tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong sự phát triển của nhà trường THCS Quản lý hoạt động của TCM của các trường THCS nhằm từng bước nâng cao

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Xuất phát từ vai trò của tổ chuyên môn và quản lý hoạt động

tổ chuyên môn trong sự phát triển của nhà trường THCS

Quản lý hoạt động của TCM của các trường THCS nhằm từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong các nhà trường là vấn đề quan trọng và cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, khi toàn ngành

GD đang thực hiện đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thông, SGK mới và đổi mới PPDH hiện nay theo hướng phát triển năng lực người học

1.2 Xuất phát từ thực tiễn quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La còn có hạn chế, bất cập

Hiện nay các trường THCS huyện Mộc Châu, hoạt động dạy học

và quản lý hoạt động dạy học chưa thật hiệu quả hoạt động tổ chuyên

môn ở các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La đã có nhiều

chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Tuy vậy, hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS vẫn còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập cần phải thay đổi Với những đánh giá trên cho thấy đòi hỏi phải co sự nghiên cứu công phu góp phần nâng cao chất lượng đào tạo bậc THCS trên địa bàn huyện Mộc Châu, tỉnh

Sơn La Vi vậy, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới” làm hướng nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trong các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Mộc

Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

4 Giả thuyết khoa học

Thời gian qua công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các

trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La đã đạt kết quả nhất định,

đáp ứng nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, công tác này vẫn còn có những hạn chế, chưa đáp ứng tốt yêu cầu đổi mới giáo dục tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới Nếu đề xuất được một số biện pháp quản lý hoạt động Tổ chuyên môn phù hợp và có tính khả thi thì chất lượng dạy học ở các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La sẽ được nâng lên, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của tỉnh Sơn

La nói chung và của các trường THCS nói riêng

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường THCS tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

- Nghiên cứu thực trạng hoạt động của TCM ở các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới, xác định các nguyên nhân và rút ra bài học

- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động TCM ở các

trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình

giáo dục phổ thông mới

- Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Các nghiên cứu thực tiễn được triển

khai tại các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La trong 3 năm học trở lại đây (từ năm học 2016 - 2017 đến năm học 2018 - 2019)

- Giới hạn về khách thể nghiên cứu:

+ Nhóm cán bộ quản lý lãnh đạo của các trường THCS

+ Nhóm cán bộ quản lý là tổ trưởng, tổ phó chuyên môn đã và đang công tác ở vị trí đó

- Giới hạn về chủ thể quản lý: Hiệu trưởng các trường THCS

huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La

7 Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau được sử dụng như:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3 Phương pháp xử lý dữ liệu thu thập trong nghiên cứu:

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục Phần nội dung của đề tài gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở

trường THCS tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các THCS

huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các

trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình

giáo dục phổ thông mới

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TIẾP CẬN THEO CHƯƠNG TRÌNH

GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài

Qua những tìm hiểu về công tác quản giáo dục, quản lí và hoạt động tổ chuyên môn ở các nước trên thế giới, có thể nhận thấy công tác quản lí các hoạt động tổ chuyên môn trong các trường THCS ở Việt Nam hiện nay có nhiều điểm tương đồng, nhiều điểm mang tính kế thừa, học hỏi chọn lọc

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam

Trong các công trình nghiên cứu về quản lí giáo dục ở Việt Nam

đã có một số công trình nghiên cứu về quản lí hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường, trong đó có thể kể đến là các công trình của các tác giả: Hà Sỹ Hồ, Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị

Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí;

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Quản lí đó là một công việc mà một người lãnh đạo học suốt đời

và cũng là sự khởi đầu của những gì họ nghiên cứu Quản lí được giải thích như là nhiệm vụ của một nhà lãnh đạo thực thụ, nhưng không phải

là sự khởi đầu để họ triển khai công việc Như vậy xét trên phương diện nghĩa của từ, quản lí thường được hiểu là chủ trì hay phụ trách một công việc nào đó

1.2.2 Quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường là tác động của chủ thể quản lý lên quá trình quản lý bên trong và bên ngoài nhà trường như đội ngũ giáo viên, học sinh, quá trình dạy và học, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy - học, quản lý hành chính, tài chính, quản lý về công tác xã hội hóa giáo dục, huy động cộng đồng…

1.2.5 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn

Quản lí hoạt động tổ chuyên môn là điều khiển, chỉ đạo các tổ chuyên môn thực thi các nhiệm vụ, chính sách, các phương pháp đổi mới giáo dục, đồng thời cũng tiếp nhận những phản hồi một cách chính xác nhất tính hiệu quả từ cơ sở nhằm có những điều chỉnh hợp lí để cho

hệ thống vận động theo ý muốn của người quản lí nhằm đạt được những mục đích đề ra

1.2.6 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Quản lí việc lập kế hoạch tổ chuyên môn, kế hoạch và thực hiện các chuyên đề bám sát với định hướng đổi mới giáo dục và các nhiệm

vụ trọng tâm của năm học

1.3 Định hướng đổi mới giáo dục hiện nay

1.3.1 Định hướng đổi mới giáo dục phổ thông

Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lí tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lí, gắn với xây dựng

xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực

1.3.2 Chương trình giáo dục phổ thông mới

Nội dung giáo dục THCS gồm 12 môn học và hoạt động giáo dục

bắt buộc là Ngữ văn; Toán; Ngoại ngữ 1; Giáo dục công dân; Lịch sử và Địa lý; Khoa học tự nhiên; Công nghệ; Tin học; Giáo dục thể chất; Nghệ thuật (Âm nhạc, Mỹ thuật); Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; Nội dung giáo dục của địa phương Hai môn tự chọn là Tiếng dân tộc thiểu số

và Ngoại ngữ 2 Thời lượng giáo dục 1 buổi/ngày, mỗi buổi không quá 5 tiết, mỗi tiết học 45 phút

1.3.3 Yêu cầu đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

- Đổi mới công tác quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS bằng cách ứng dụng CNTT, ứng dụng công nghệ Internet vào quản lí các hoạt động chuyên môn, đồng thời tạo môi trường chia sẻ, thảo luận, hỗ trợ lẫn nhau giữa các trường phổ thông trên phạm vi toàn quốc;

1.4 Tổ chuyên môn trong trường THCS

1.4.1 Vị trí, vai trò của Hiệu trưởng trường THCS

HT có ảnh hưởng lớn nhất trong hệ thống quản lý ngành, đến kết quả học tập của HS Cụ thể, HT thích văn nghệ thì HS dễ làm văn nghệ;

HT thích thể thao thì HS thích thể thao; phong cách làm việc của HT sẽ ảnh hưởng đến cả môi trường hoạt động của nhà trường…;

1.4.2 Vị trí tổ chuyên môn trong trường THCS

Trong trường, các tổ chuyên mooncos mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, trương chình giáo dục và các hoạt động giáo dục, các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục

1.4.3 Vai trò tổ chuyên môn trong trường THCS

Hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường có vai trò quyết định cho sự phát triển của nhà trường nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung

1.5 Hoạt động của tổ chuyên môn trong trường THCS tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

1.5.1 Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Công tác chỉ đạo xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn và các thành viên: Trước thềm năm học, sau khi xác định nhiệm vụ năm học, Phòng GD-ĐT cần triển khai giao ban chuyên môn tới các đối tượng quản lí là gồm Ban giám hiệu và Tổ trưởng chuyên môn, qua đó có những hướng dẫn cụ thể việc lập kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của nhà trường, của tổ chuyên môn và của các thành viên trong tổ chuyên môn, yêu cầu tiến độ hoàn thành, thời gian duyệt và kiểm tra,…

1.5.2 Hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học

Trong mỗi nhà trường, tổ chuyên môn đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển tải các ý tưởng đổi mới các hoạt động chuyên môn, giúp các thành viên trong tổ có điều kiện trau dồi, học hỏi, giúp nhau cùng tiến bộ về chuyên môn cũng như tạo sự gắn kết vì mục tiêu chung của nhà trường

1.5.3 Tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá học sinh tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Việc quản lí dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh được thực hiện một các thường xuyên bằng nhiều hình thức

1.5.5 Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho các thành viên của tổ và thực hiện các chuyên đề theo định hướng đổi mới giáo dục

Trong mỗi nhà trường, tổ chuyên môn đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển tải các ý tưởng đổi mới các hoạt động chuyên môn, giúp các thành viên trong tổ có điều kiện trau dồi, học hỏi, giúp nhau cùng tiến bộ về chuyên môn cũng như tạo sự gắn kết vì mục tiêu chung của nhà trường

1.5.6 Đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học

Trong yêu cầu đổi mới về công tác thanh tra, kiểm tra và đánh giá giáo viên, việc đánh giá xếp loại giáo viên có những đổi mới căn bản Thay bằng các hình thức dự giờ, đánh giá trực diện giáo viên về khả năng tổ chức, sự phối hợp các phương pháp, kĩ thuật dạy học và kiến thức chuyên môn thuần túy như trước đây

1.5.7 Quản lý các điều kiện phục vụ cho việc dạy và học của tổ chuyên môn theo định hướng đổi mới giáo dục

Do đặc thù của bậc học THCS, mỗi nhà trường thường chỉ có 2

tổ chuyên môn được chia thành tổ Tự nhiên và tổ Xã hội Với đặc điểm như vậy việc mỗi tổ sẽ tập trung nhiều thành viên ở những bộ môn khác nhau,

1.5.8 Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó; đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó

Căn cứ nhu cầu công tác, tập thể lãnh đạo đơn vị tổ chức họp thống nhất xin chủ trương về việc bổ nhiệm Tổ trưởng, Tổ phó; gửi văn bản xin ý kiến Ban Chi ủy hoặc tập thể chi bộ

1.5.9 Thực hiện các hoạt động khác của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn ngoài thực hiện nhiệm vụ chính là thực hiện các

nhiệm vụ chuyên môn được quy định trong điều lệ trường THCS, ngoài

ra còn là một tổ chức thực hiện các nhiệm vụ giáo dục khác mà Ban giám hiệu trường THCS giao cho

1.6 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

1.6.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động các tổ chuyên môn

- Các tổ chuyên môn phải lập kế hoạch theo hướng dẫn, đáp ứng yêu cầu về chuyên môn của Phòng GD-ĐT, nhiệm vụ trọng tâm của năm học và yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

1.6.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động các tổ chuyên môn

Việc thực hiện kế hoạch dạy học phải dựa vào chương trình dạy học quy định phần cứng và phần mềm, dựa vào trình độ, kỹ năng sư phạm của giáo viên, khả năng học sinh, kết quả học tập của các năm trước và điều kiện cụ thể của nhà trường đảm bảo cho dạy học

1.6.3 Chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch hoạt động các tổ chuyên môn

Chỉ đạo tổ chuyên môn thống nhất mọi kế hoạch chuẩn bị bài lên lớp từ khâu phân tích nhu cầu, hứng thú của người học với môn học Hướng dẫn giáo viên soạn bài tỉ mỉ, thống nhất nội dung và hình thức nhưng không dập khuôn, máy móc, tránh sao chép

1.6.4 Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ được phân công của mỗi thành viên trong tổ chuyên môn tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

1.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

1.7.1 Các yếu tố khách quan

+ Cơ chế, chính sách giáo dục của nhà nước

+ Trình độ chuyên môn, ý thức trách nhiệm đội ngũ giáo viên + Văn hóa nhà trường và địa phương

+ Sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường

1.7.2 Các yếu tố chủ quan

+ Phẩm chất của cán bộ quản lý

+ Năng lực và trình độ đào tạo của cán bộ quản lí

+ Kinh nghiệm quản lý tổ chuyên môn

+ Phương thức sinh hoạt tổ chuyên môn…

Kết luận chương 1

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN MỘC CHÂU,

TỈNH SƠN LA TIẾP CẬN THEO CHƯƠNG TRÌNH

GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục - đào tạo huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La

2.1.1 Vị trí địa lý

Từ năm 2013, địa giới huyện Mộc Châu như sau: Phía đông giáp huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La Phía nam giáp huyện Sốp Bâu, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào Phía tây giáp huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La Phía bắc giáp huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La

2.1.2 Tình hình kinh tế, chính trị - xã hội

Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành Công nghiệp - Xây dựng và Thương mại - Dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành Nông lâm nghiệp

2.1.3 Tình hình văn hóa - xã hội

Mộc Châu là vùng hiếm có, đầy tiềm năng không chỉ đối với Sơn

la mà đối với cả nước Những gì Mộc châu đạt được mới là bước đầu 2.1.4 Đặc điểm của các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La

- Loại hình, quy mô trường: có 21 trường THCS

- Đội ngũ giáo viên

Bảng 2.2: Thống kê đội ngũ cán bộ, giáo viên và HS THCS

(từ năm học 2016-2017 đến năm học 2018- 2019)

TT Năm học BGH GV Tổ trưởng

CM

TS học sinh Số lớp

Tỷ lệ GV/lớp

2.2 Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn trong các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

2.2.1 Thực trạng việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của

tổ chuyên môn tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Nhìn một cách tổng quan, trong những năm qua, giáo dục Mộc Châu tỉnh Sơn La có những bước chuyển mình nhất định, đặc biệt là bậc THCS, điều đó được thể hiện thông qua một số mặt tích cực như tỉ lệ giáo viên trên chuẩn; cơ sở vật chất của các nhà trường được quan tâm xây dựng;

2.2.2 Thực trạng việc hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch

cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học

Kết quả xử lí dữ liệu các phiếu khảo sát ở Bảng 2.7, Bảng 2.8 về việc đánh giá tầm quan trọng và chất lượng các hoạt động chuyên môn ở các trường THCS huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn có nội dung đánh giá về:

- Tầm quan trọng của việc lập kế hoạch và tổ chức hoạt động: 4,52 đ;

- Chất lượng việc lập kế hoạch và tổ chức hoạt động: 4,76 đ

2.2.3 Thực trạng việc tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá học sinh tiếp cận theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Từ năm học 2010-2011 các trường THCS huyện Mộc Châu đã triển khai việc kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất; tới năm học 2014-2015 các tổ chuyên môn được tập huấn và yêu cầu triển khai đồng bộ dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực phẩm chất

2.2.4 Thực trạng việc tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

Khảo sát 85 giáo viên ở 15 trường THCS huyện Mộc Châu về đánh giá chất lượng thực tiễn các hoạt động chuyên môn trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường THCS huyện Mộc Châu, sau khi xử lí số liệu được Bảng 2.8 Số liệu cho thấy điểm số đánh giá trung bình của hoạt động (3,42 ≤ ĐTB ≤ 4,76) đều đạt ở mức độ khá đến rất cao 2.2.5 Thực trạng việc tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho