Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện trần văn thời tỉnh cà mau 1

Đồng thời HT phải kiểm tra tất cả các khâu từ xây dựng đến tổ chức, thực hiện kế hoạch, tự kiểm tra đánh giá của tổ Hiện nay, trong hệ thống trường phổ thông các cấp, đội ngũ GV được sắp

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN HOÀNG CHẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN TRẦN VĂN THỜI TỈNH CÀ MAU

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Đà Nẵng - Năm 2021

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN HOÀNG CHẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN TRẦN VĂN THỜI TỈNH CÀ MAU

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Quang Sơn

Đà Nẵng - Năm 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Tác giả luận văn

Nguyễn Hoàng Chấn

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

TÓM TẮT ii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT viii

DANH MỤC CÁC BẢNG ix

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Cấu trúc luận văn 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 7

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 8

1.2 Các khái niệm chính của đề tài 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2 Quản lý giáo dục 12

1.2.3 Quản lý nhà trường 13

1.2.4 Quản lý trường tiểu học 14

1.2.5 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường Tiểu học 15

1.2.6 Quản lý hoạt động TCM ở trường Tiểu học 15

1.3 Giáo dục TH trong hệ thống giáo dục quốc dân 17

1.3.1 Vị trí, vai trò của giáo dục TH trong hệ thống giáo dục quốc dân 17

1.3.2 Những yêu cầu đối với giáo dục TH trong giai đoạn hiện nay 18

1.4 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 21

1.4.1 Hệ thống tổ chuyên môn trong trường tiểu học 21

1.4.2 Chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường tiểu học 22

1.4.3 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 22

1.5 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 23

1.5.1 Quản lý việc tổ chuyên môn tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của

nhà trường và xây dựng kế hoạch dạy học các môn học 25

1.5.2 Quản lý việc thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường và tổ 25

1.5.3 Quản lý phân công GV dạy và GV chủ nhiệm lớp theo năm học 27

1.5.4 Quản lý việc lựa chọn sách giáo khoa và các xuất bản phẩm tham khảo để sử dụng trong nhà trường 29

1.5.5 Quản lý việc tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên và cán bộ quản lý nhà trường 30

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đế hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 31

1.6.1 Các yếu tố khách quan 31

1.6.2 Các yếu tố chủ quan 32

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 32

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QL HOẠT ĐỘNG TCM Ở CÁC TRƯỜNG TH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRẦN VĂN THỜI TỈNH CÀ MAU 34

2.1 Khái quát quá trình khảo sát 34

2.1.1 Mục tiêu khảo sát 34

2.1.2 Nội dung khảo sát 34

2.1.3 Phương pháp khảo sát 34

2.1.4 Tổ chức khảo sát 35

2.2 Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội, giáo dục và đào tạo huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau 35

2.2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội 35

2.2.2 Tình hình giáo dục và đào tạo 36

2.2.3 Tình hình giáo dục TH 37

2.3 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau 40

2.3.1 Nhận thức về sự cần thiết và tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn 40

2.3.2 Thực trạng sự tham gia của tổ chuyên môn vào xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường và xây dựng kế hoạch dạy học các môn học 40

2.3.3 Thực trạng tổ chuyên môn thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường và của tổ 42

2.3.4 Thực trạng công tác đề xuất của tổ chuyên môn đối với hiệu trưởng về phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học 43

2.3.5 Thực trạng tổ chuyên môn tổ chức thực hiện lựa chọn sách giáo khoa và các xuất bản phẩm tham khảo để sử dụng trong nhà trường 44

2.3.6 Thực trạng tổ chuyên môn tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên và

CBQL nhà trường 46

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau 48

2.4.1 Thực trạng quản lý việc tổ chuyên môn tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường và xây dựng kế hoạch dạy học các môn học 48

2.4.2 Thực trạng quản lý việc tổ chuyên môn thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường và tổ 49

2.4.3 Thực trạng quản lý việc tổ chuyên môn phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học 51

2.4.4 Thực trạng quản lý việc tổ chuyên môn lựa chọn sách giáo khoa và các xuất bản phẩm tham khảo để sử dụng trong nhà trường 53

2.4.5 Thực trạng quản lý việc tổ chuyên môn tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên và CBQL nhà trường 55

2.5 Đánh giá chung 56

2.5.1 Những kết quả đạt được 56

2.5.2 Những hạn chế và nguyên nhân 57

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 57

CHƯƠNG 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TCM Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRẦN VĂN THỜI TỈNH CÀ MAU 59

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 59

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 59

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 59

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 59

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 60

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 60

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau 60

3.2.1 Tổ chức các hoạt động hướng đến nâng cao nhận thức cho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, giáo viên và nhân viên nhà trường về tầm quan trọng của việc thực hiện hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn 60

3.2.2 Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng năng lực điều hành tổ chuyên môn cho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của trường tiểu học 63

3.2.3 Mở rộng phạm vi hoạt động của tổ chuyên môn theo đúng điều lệ trường Tiểu học 65

3.2.4 Thiết kế cơ chế trao đổi thông tin hai chiều giữa tổ chuyên môn và BGH 70

3.2.5 Hoàn thiện bộ máy và quy trình quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường 72

3.2.6 Tăng cường ứng dụng CNTT và đảm bảo các điều kiện hoạt động TCM 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 85

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 85

3.4.1 Khái quát về quá trình khảo nghiệm 85

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm 86

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 90

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

43

2.5 Kết quả khảo sát về thực trạng công tác bồi dưỡng, tự bồi

2.6 Kết quả khảo sát thực trạng đánh giá, xếp loại giáo viên theo

2.7.a Kết quả khảo sát tình hình quản lý lập kế hoạch TCM 48 2.7.b Kết quả khảo sát thực trạng QL công tác bồi dưỡng, tự bồi

2.9.a Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động hỗ trợ nhằm nâng cao

2.9.b Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động hỗ trợ nhằm nâng cao

2.9.c Kết quả khảo sát thực trạng đánh giá, xếp loại GV theo quy

định Chuẩn nghề nghiệp GV Tiểu học ở các trường TH 55 3.1 a Kết quả thăm dò tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 86 3.1 b Kết quả thăm dò tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 87 3.1 c Kết quả thăm dò tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 87 3.2.a Kết quả thăm dò tính khả thi của các biện pháp đề xuất 88 3.2.b Kết quả thăm dò tính khả thi của các biện pháp đề xuất 89

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Luật Giáo dục được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa

XIV, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2019 đã nêu ở Điều 2: “Mục tiêu giáo dục nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế” và Điều 7: “Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại, có hệ thống và được cập nhật thường xuyên; coi trọng giáo dục tư tưởng, phẩm chất đạo đức và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tâm sinh lý lứa tuổi và khả năng của người học Phương pháp giáo dục phải khoa học, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học và hợp tác, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên” [1, tr.1,3]

Để thực hiện được mục tiêu, nội dung, phương pháp trên; yêu cầu đặt ra cho ngành GD&ĐT là phải tập trung hơn nữa tới chất lượng giáo dục, tăng cường các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các nhà trường Hệ thống các trường tiểu học cũng không đi ngoài mục tiêu, nội dung, phương pháp ấy bởi vì trường tiểu học là cái nôi đầu tiên cho mỗi HS bắt đầu hình thành những kỹ năng hoc tập, ý thức lao động và từng bước thích nghi với cuộc sống trong thời kì đổi mới của đất nước Trong trường tiểu học, HS phải được tiếp thu những tri thức khoa học một cách có hệ thống, có những kỹ năng cần thiết để hình thành và phát triển những tri thức và phẩm chất tốt đẹp ban đầu của mỗi con người Môi trường giáo dục luôn có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách con người thông qua các mối quan hệ xã hội đa dạng Do đó, chất lượng giảng dạy và cách thức giáo dục của nhà trường phải phù hợp, làm sao để chuẩn bị thật tốt cho các em trở thành những công dân tương lai có đạo đức, trí tuệ và thể lực tốt nhằm góp phần xây dựng một nước Việt Nam đang trên đà phát triển công nghiệp hóa và hiện đại hóa

Như vậy, cần xem công tác chuyên môn ở các trường tiểu học là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường Cần tăng cường sự chỉ đạo TCM hoạt động một cách tích cực và có hiệu quả

Bởi vì TCM là một bộ phận quan trọng trong tổ chức nhà trường Đây là cấp

quản lý trung gian giúp Hiệu trưởng quản lý nhiều hoạt động cơ bản, nhất là hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh TCM là cầu nối giúp cho Lãnh đạo nhà trường quản lý đội ngũ giáo viên trong trường học

Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành Điều lệ trường tiểu học có nêu về TCM như sau:

TCM bao gồm giáo viên theo khối lớp hoặc môn học; nhân viên làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, công nghệ thông tin, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật, tham vấn học đường Mỗi tổ có ít nhất 03 thành viên; TCM có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó

TCM có nhiệm vụ sau:

Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường Căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường, xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kỳ và năm học Thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường, của tổ chủ động và linh hoạt Đề xuất hiệu trưởng phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học Tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Đề xuất các xuất bản phẩm tham khảo để lựa chọn sử dụng trong nhà trường theo quy định Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chuẩn hiệu trưởng

TCM sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần để thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn trên tinh thần xây dựng môi trường thân thiện, tích cực, tự học để nâng cao trình

độ và phát triển năng lực chuyên môn [2 tr.10]

Hiện nay Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn số GDTH ngày 16/4/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học

1315/BGDĐT-Cũng như Phòng Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 976/PGDĐT ngày 12/8/2020 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Trần Văn Thời về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học

Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập phát triển còn gặp nhiều khó khăn thách thức, chất lượng giáo dục còn thấp; năng lực chuyên môn của một số TTCM còn hạn chế; chưa có ý thức được một cách đầy đủ vai trò, nhiệm vụ tổ trưởng chuyên môn trong giai đoạn hiện nay Một số cán bộ quản lý thiếu chủ động suy nghĩ, chưa theo kịp tình hình kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới Người Hiệu trưởng đã nhận thức được vai trò, vị trí của TTCM nhưng các biện pháp xây dựng và quản lý đội ngũ TTCM chưa phù hợp Việc bố trí TTCM còn mang tính chủ quan, chưa có kế hoạch đào tạo

bồi dưỡng một cách bài bản Việc tổ chức kiểm tra và đánh giá các hoạt động chuyên môn chưa thật cụ thể; chưa phát huy được vai trò của đội ngủ TTCM trong các nhà trường TH

Cụ thể việc quản lý hoạt động TCM ở các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau đã được thực hiện thường xuyên Tuy nhiên hiệu quả hoạt động chưa mang lại hiệu quả cao, còn mang tính hình thức

Do từ trước tới nay việc quản lý hoạt động TCM ở các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau chưa được quan tâm nhiều

Trong những năm qua tình hình sinh hoạt TCM trong các nhà trường TH có khi còn chung chung, các thành viên trong tổ khi sinh hoạt chưa mạnh dạn trao đổi về chuyên môn, chỉ thực hiện những công việc báo cáo, nặng về báo cáo số liệu Hằng năm các tổ có GV thi dạy giỏi đạt không cao, trong tổ đăng ký các danh hiệu thi đua cũng không đạt kết quả nhiều, các TTCM còn lúng túng chưa biết làm thế nào để phát huy năng lực của các thành viên trong tổ

Những nguyên nhân trên ảnh hưởng nhất định đến chất lượng giáo dục của các nhà trường Vì vậy việc tăng cường quản lý hoạt động TCM, cũng như công tác phát triển đội ngũ TTCM ở các trường TH là một việc làm cần thiết và cấp bách hiện nay Nhằm giúp các TCM ở các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau hoạt động được tốt hơn, để góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt TCM

Nếu như vấn đề quản lý hoạt động TCM ở các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau không được quan tâm giải quyết, đề xuất biện pháp kịp thời, thì dần dần các trường TH sẽ không thực hiện tốt việc quản lý hoạt động TCM ở các trường TH của mình nữa

Xuất phát từ những lý do nêu trên, đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau” được lựa chọn để nghiên

cứu nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục TH tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động TCM và thực trạng quản lý hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động TCM của nhà trường và qua đó nâng cao chất lượng giáo dục chung của địa phương

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động TCM ở các trường TH

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

3.3 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài tiến hành nghiên cứu tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

- Đề tài nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhà trường

TH đối với hoạt động TCM tại nhà trường

- Thực trạng vấn đề nghiên cứu được khảo sát trong giai đoạn 2016-2020 Các biện pháp quản lý được đề xuất cho giai đoạn 2021-2025

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, hoạt động TCM ở các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau còn nhiều bất cập, kết quả hoạt động TCM chưa cao Nguyên nhân chính của những bất cập này là các cấp quản lý triển khai các chỉ đạo về hoạt động TCM không dựa trên tiếp cận quản lý phù hợp Dựa trên lý thuyết khoa học QLGD về quản

lý hoạt động TCM trong các nhà trường TH có thể đề xuất được các biện pháp quản lý hợp lý, khả thi nhằm thúc đẩy hoạt động này, góp phần vào việc nâng cao chất lượng hoạt động TCM ở các trường TH và qua đó nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM tại các trường TH 5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TCM tại các trường TH

trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM tại các trường TH trên địa

bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa lý thuyết Các

PP này được sử dụng để xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM tại các trường TH

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Đề tài sử dụng các phương pháp: điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn, nghiên cứu

hồ sơ lưu trữ, chuyên gia

- Bảng hỏi dùng điều tra về hoạt động TCM và QL hoạt động TCM đối với các đối tượng Ban giám hiệu; Tổ trưởng chuyên môn; Giáo viên

- Phỏng vấn dùng điều tra về hoạt động TCM và QL hoạt động TCM đối với các

đối tượng Ban giám hiệu; Tổ trưởng chuyên môn; Giáo viên:

Mục đích: Đây là phương pháp nghiên cứu bổ trợ của đề tài Phỏng vấn để thu thập, đối chiếu các thông tin về thực trạng hoạt động TCM và thực trạng QL hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

Nội dung và cách thức tiến hành: Trao đổi với một số cán bộ quản lý (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng) và giáo viên về thuận lợi, khó khăn; về nội dung, phương pháp, hình thức hoạt động TCM và QL hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

- Nghiên cứu hồ sơ lưu trữ được thực hiện với các loại hồ sơ về hoạt động TCM nhằm tìm hiểu về quản lý hoạt động TCM tại các trường TH:

Phương pháp này được thực hiện thông qua kiểm tra hồ sơ lưu trữ đối với các loại hồ sơ về hoạt động TCM và QL hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

- Phương pháp chuyên gia được thực hiện với các đối tượng Ban giám hiệu; Tổ trưởng chuyên môn; Giáo viên nhằm khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý, đề xuất quản lý hoạt động TCM tại các trường TH:

Phương pháp được thực hiện thông qua bảng khảo sát để lấy ý kiến của các giáo viên và cán bộ quản lý đang công tác tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau, trong đó các nội dung khảo nghiệm là đánh giá mức độ cấp thiết và khả thi của các biện pháp đã được đề xuất

6.3 Nhóm các phương pháp xử lí thông tin

Dùng phương pháp thống kê toán để xử lý kết quả điều tra, khảo sát:

- Đối với dữ liệu định lượng: Sử dụng phần mềm SPSS để phân tích những dữ liệu về thực trạng hoạt động TCM và thực trạng QL hoạt động TCM ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

- Đối với dữ liệu định tính: Các cuộc phỏng vấn sẽ được phân tích bằng phương pháp trích lọc nội dung theo từng phần nghiên cứu Các nội dung này được sử dụng phối hợp với dữ liệu định lượng để làm rõ hơn thực trạng nghiên cứu

7 Cấu trúc luận văn

- Phần mở đầu: Tính cấp thiết đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, giả thiết khoa học, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu

- Phần nội dung gồm ba chương:

+ Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM tại các trường TH

+ Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

+ Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động TCM tại các trường TH trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

- Kết luận và khuyến nghị

- Phụ lục

- Tài liệu tham khảo

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở

TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, được nảy sinh, tồn tại và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài người Trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học kĩ thuật và sự bùng nổ của công nghệ thông tin, loài người bước vào thế kỷ của nền kinh tế tri thức, thì giáo dục càng giữ một vị trí quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết trong chiến lược phát triển đất nước của mọi quốc gia trên thế giới

Nhà sư phạm vĩ đại J.A.Comenxki (1592 -1670) đã đưa ra những yêu cầu cải tổ nền giáo dục theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của người học Theo ông, dạy học thế nào để người học thích thú học tập và có những cố gắng bản thân để nắm lấy tri thức Ông viết: “Tôi thường bồi dưỡng cho học sinh của tôi tinh thần độc lập trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức vào thực tiễn” Ông khẳng định: “Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách Hãy tìm ra phương pháp cho giáo viên dạy ít hơn, học sinh

học được nhiều hơn” [2, tr.45]

Quản lý hoạt động TCM nói chung, đảm bảo chất lượng hoạt động của TCM trên thế giới đã từ lâu xuất hiện rất nhiều mô hình nghiên cứu vận dụng thành công trong lĩnh vực kinh tế và dịch vụ Tuy nhiên, xu hướng hiện nay các mô hình đảm bảo chất lượng đó đã được các nhà quản lí nghiên cứu áp dụng rộng rãi trên nhiều lĩnh vực

y tế, giáo dục, và hành chính quản trị,…Tiêu biểu cho lĩnh vực đảm bảo chất lượng hoạt động TCM có các tác giả với các công trình nghiên cứu sau: Quản lí chất lượng hoạt động TCM trong nhà trường; Quản lí chất lượng hoạt động TCM lấy nhà trường làm cơ sở; Quản lí chất lượng hoạt động TCM trong giáo dục Các công trình nghiên cứu này họ tập trung vào các quan điểm và phương pháp vận dụng các nội dung quản

lí chất lượng hoạt động TCM trong sản xuất vào đổi mới quản lí chất lượng hoạt động TCM trong lĩnh vực giáo dục

Tổ chức các Bộ trưởng giáo dục Đông Nam Á (2003), trong công trình “Khung đảm bảo chất lượng hoạt động TCM trong khu vực” đã chỉ ra: Hệ thống đảm bảo chất lượng đào tạo bao gồm: cơ cấu tổ chức, các thủ tục, các quá trình và các nguồn lực cần thiết của các cơ sở đào tạo [1 tr.15]

Trong “Sổ tay hướng dẫn và thực hiện” (2004) của Tổ chức đảm bảo chất lượng

hoạt động TCM mạng lưới chất lượng các nước Đông nam Á đã nêu rõ: Mô hình đảm bảo chất lượng hoạt động TCM ở các nước Đông Nam Á rất đa dạng Nhưng điểm chung là hầu hết các cơ quan đảm bảo chất lượng hoạt động TCM quốc gia đều do Nhà nước thành lập, được Nhà nước cấp kinh phí và chủ yếu thực hiện nhiệm vụ kiểm định chất lượng [3 tr.36]

Nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa quản lí, lãnh đạo nhà trường và công việc hoạt động TCM và dạy học của giáo viên, như trong công trình “Quản lí dạy và học” Trong nghiên cứu này tác giả đã chỉ ra quản lí hoạt động TCM là chức năng quan trọng của lãnh đạo nhà trường, đó là tạo ra điều kiện và môi trường hỗ trợ tốt nhất cho việc hoạt động TCM

Ngoài ra, nghiên cứu này còn chỉ ra người QL phải làm mẫu - sử dụng các ví dụ dẫn chứng; giám sát - phân tích và hành động căn cứ dữ liệu hoạt động TCM, hiểu những điều đang diễn ra trong hoạt động TCM, quan sát hoạt động TCM để tìm ra những kỹ năng và chiến lược hoạt động TCM hiệu quả

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã khẳng định: “Tạo đột phá trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài Thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng mạnh mẽ thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, chú trọng một số ngành, lĩnh vực trọng điểm, có tiềm năng, lợi thế để làm động lực cho tăng trưởng theo tinh thần bắt kịp, tiến cùng và vượt lên ở một số lĩnh vực so với khu vực và thế giới” [3]

Như vậy, mục đích của giáo dục hiện nay không đơn thuần là truyền thụ cho HS những tri thức đã tích lũy được qua nhiều thế hệ mà còn phải bồi dưỡng cho HS biết làm chủ bản thân, độc lập trong suy nghĩ, tiếp tục tìm tòi phát hiện ra cái mới trong học tập và nghiên cứu; biết tự giải quyết những vấn đề mới nảy sinh trong các hoạt động hàng ngày của bản thân GD còn trang bị cho HS những năng lực cần thiết của người lao động mới, lao động trí tuệ gồm: Năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng lực phát hiện và giải quyết các vấn đề mới nãy sinh; năng lực giao tiếp, khả năng sáng tạo…

Nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới của xã hội, ngành giáo dục đặt ra cho hệ thống giáo dục nói chung và bậc tiểu học nói riêng việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục Đây là một yêu cầu cấp thiết cho những nhà quản lý cũng như mỗi giáo viên

Để nâng cao chất lượng dạy học thì công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi nhà trường Ở trường tiểu học, TCM là bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức quản lý, nơi thực thi trực tiếp

nhiệm vụ dạy học và giáo dục HS

Theo Điều lệ trường TH thì TCM là tế bào cơ bản, giữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản lý, đổi mới PPDH, là đầu mối để thực hiện các quyết định, các chủ trương của HT, là nơi tổ chức học tập, ứng dụng, thử nghiệm những PPDH mới Để QL chất lượng của TCM, trước hết cần cụ thể hóa các chủ trương đổi mới PPDH của các cấp QL thành quy định nội bộ để tổ chức thực hiện HT cần giao trách nhiệm cho Phó HT hoặc trực tiếp hướng dẫn TTCM xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH cho từng năm học Đặc biệt cần đổi mới nội dung sinh hoạt TCM phải chú trọng bồi dưỡng cho GV những vấn đề cụ thể của từng môn học Đồng thời HT phải kiểm tra tất cả các khâu từ xây dựng đến tổ chức, thực hiện kế hoạch, tự kiểm tra đánh giá của tổ

Hiện nay, trong hệ thống trường phổ thông các cấp, đội ngũ GV được sắp xếp theo từng TCM nên việc quản lý hoạt động dạy và học của HT cũng chính là quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường Để việc sinh hoạt TCM trong nhà trường

đi đúng hướng đạt được mục tiêu thì cần thiết phải quản lý, chỉ đạo nội dung này một cách khoa học, chặt chẽ và có những biện pháp quản lý khả thi nhất phù hợp với điều kiện thực tế về đội ngũ GV, tình hình HS trong môi trường sư phạm của nhà trường Mục đích của công việc quản lý này là nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của nhà trường, nâng cao chất lượng dạy và học

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất là hoạt động trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động đa dạng và phức tạp khác của trường đều hướng vào tiêu điểm này Vì vậy quản lý nhà trường thực chất là quản

lý quá trình lao động sư phạm của thầy, hoạt động học tập, tự giáo dục của trò, diễn ra chủ yếu trong quá trình dạy học Nói ngắn gọn hơn, về thực chất quản lý trường học là quản lý quá trình dạy học” [1 tr.12]

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của đội ngũ giáo viên:

“Nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục”, “Có gì vẻ vang hơn là đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng Chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa Cộng sản”,

“Trách nhiệm nặng nề và vẻ vang của người thầy là: chăm lo dạy dỗ con em của nhân dân thành người công dân tốt, người lao động tốt, người chiến sỹ tốt, người cán bộ tốt của nước nhà” [9]

Những năm gần đây, công tác quản lý trường học nói chung đã được nhiều nhà nghiên cứu đề cập đến, trong đó có nhận định rất quan trọng của tác giả Thái Duy Tuyên về nội dung quản lý PPDH của hiệu trưởng Theo ông, trọng tâm của quản lý PPDH là quản lý hoạt động giảng dạy của GV, quản lý hoạt động học tập của HS, và phải được bắt đầu từ quản lý hoạt động của TCM [24]

Tác giả Thái Duy Tuyên khẳng định: “TCM là tế bào cơ bản giữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản lý đổi mới PPDH, là đầu mối để thực hiện các quyết định, các chủ trương của HT, là nơi tổ chức học tập, ứng dụng, thể nghiệm những lý luận về PPDH mới Để quản lý hoạt động của TCM, trước hết cần

cụ thể hóa các chủ trương về đổi mới PPDH của các cấp quản lý thành quy định nội

bộ để tổ chức thực hiện HT cần giao trách nhiệm cho hiệu phó hoặc trực tiếp hướng dẫn TTCM xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH cho từng năm học Đặc biệt, cần đổi mới nội dung sinh hoạt TCM, phải chú trọng bồi dưỡng cho GV những vấn đề cụ thể của từng môn học Đồng thời, HT phải kiểm tra tất cả các khâu, từ xây dựng kế hoạch đến tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch và tự kiểm tra, đánh giá của tổ " [24]

Trên cơ sở những nhận định đó, tác giả Thái Duy Tuyên đã đưa ra một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động của TCM trong nhà trường nói chung, đó là: lập kế hoạch, xây dựng quy định nội bộ về hoạt động của TCM nhằm đổi mới PPDH; tổ chức, chỉ đạo đổi mới hoạt động của các tổ; đổi mới các cách kiểm tra, đánh giá; tạo động lực cho hoạt động của các tổ [24]

Về công tác quản lý hoạt động TCM trong nhà trường nói chung, và trường TH nói riêng, nhiều tác giả đã nghiên cứu các đề tài về thực trạng QL hoạt động TCM ở các địa phương cụ thể như: Tác giả Nguyễn Thị Hồng Ngọc (2004) đã đánh giá thực trạng về công tác quản lý hoạt động chuyên môn của các trường THCS tại quận 8, thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của HT các trường THCS trên địa bàn này trong việc thực hiện đổi mới chương trình THCS

Tác giả Hà Minh Tiến với đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường Trung học phổ thông huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái” đã

đánh giá thực trạng xác thực, được minh chứng thuyết phục bằng số liệu thống kê cụ thể qua nghiên cứu rất kỹ nội dung quản lý hoạt động TCM của trường THPT huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái Căn cứ vào tình hình thực tế của trường THPT huyện Văn Chấn để đề xuất biện pháp quản lý TCM một cách phù hợp

Trong chương trình đào tạo sau đại học chuyên ngành quản lý giáo dục, đã có nhiều luận văn cao học nghiên cứu về các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TCM trong nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục như: luận văn của

Nguyễn Văn Thứ: “Các giải pháp nâng cao chất lượng tổ chuyên môn các trường Tiểu học của huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hoá” (2009); luận văn của Lê Anh Đồng: “Biện pháp quản lý tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở quận Sơn Trà - Đà Năng”

(2013),

Trên đây là những công trình nghiên cứu có gắn với những vấn đề về công tác

quản lý hoạt động tổ chuyên môn nảy sinh trong các nhà trường ở từng địa phương Các nghiên cứu này đã giải quyết được một số vướng mắc trong công tác quản lý trường học nói chung, và quản lý hoạt động chuyên môn, nói riêng Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đưa ra không phải lúc nào cũng phù hợp và giúp giải quyết được triệt để những bất cập trong công tác quản lý của các nhà trường ở những địa phương khác Nhìn chung, đến nay chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về quản

lý hoạt động TCM ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau

Chính từ thực tế trên, chúng tôi nhận thấy rằng công tác quản lý hoạt động TCM

ở các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau là vấn đề cấp thiết, vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn cần được nghiên cứu nhằm góp phần nâng cao chất lượng GD&ĐT của các trường tiểu học trên địa bàn huyện trong giai đoạn hiện nay

1.2 Các khái niệm chính của đề tài

1.2.1 Quản lý

Quản lý là một hoạt động thực tiễn ra đời rất sớm trong lịch sử Ngay từ buổi bình minh của loài người, quản lý đã xuất hiện dù còn ở dạng sơ khai bởi lao động của con người ngay từ buổi đầu đã là hoạt động mang tính cộng đồng nên nhu cầu tổ chức, quản lý một đám đông thành một tập thể có sức mạnh thống nhất vì mục đích sinh tồn chung của mọi người cũng là một điều tất yếu, tự nhiên Theo từ điển tiếng Việt:" Quản lý là hoạt động của con người tác động vào tập thể người khác để phối hợp điều

chỉnh phân công thực hiện mục tiêu chung" [23, tr 772]

Hoạt động của con người bao gồm nhiều nội dung khác nhau nên gắn với nhiều mục tiêu khác nhau và nó phát triển cùng với sự phát triển của xã hội Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, các học giả đã đưa ra những giải thích về quản lý

hệ thống mà người QL mong muốn” [11, tr 32]

Nguyễn Phúc Châu cho rằng: “Quản lí là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lí (người quản lí) lên khách thể quản lí (những người bị quản lí) bằng việc sử dụng các phương tiện quản lí nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt tới

mục tiêu quản lí” [5, tr.20]

Từ những quan điểm của các học giả đã nêu, chúng ta có thể rút ra nhận xét sau: Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất Quản lý còn là một dạng hoạt động bao gồm nhiều nội dung, gắn liền với nhiều hoạt động của con người và nó phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài

người

1.2.2 Quản lý giáo dục

Theo chuyên gia giáo dục Liên Xô M.I.Kônđacôp trong tác phẩm Cơ sở lý luận của QLGD thì: “Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp tổ chức, phương pháp, cán bộ giáo dục, kế hoạch hoá, tài chính, nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, bảo đảm sự tiếp tục phát triển và mở rộng cả

về mặt số lượng cũng như chất lượng” [15, tr.17]

Chúng ta đều biết quản lý đóng một vai trò hết sức quan trọng trong bất cứ hoạt động nào của con người, dù là sản xuất hay kinh doanh, dù trong hoạt động văn hoá hay trong hoạt động xã hội Đối với sự nghiệp giáo dục cũng vậy, hiệu quả và chất lượng giáo dục phụ thuộc vào chính GV và công tác quản lý hoạt động của họ trong

nhà trường

Giống như khái niệm quản lý, khái niệm quản lý giáo dục cũng được biểu đạt một cách rất đa dạng tuỳ theo những phương diện nghiên cứu và tiếp cận của nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục Điều này được thể hiện bởi một số quan niệm về quản

lý giáo dục sau:

- Theo D.V Khuđominxki thì: “Quản lý giáo dục là những tác động có hệ thống,

có kế hoạch, có ý nghĩa và có mục đích của chủ thể, quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống (từ Bộ Giáo dục đến các nhà trường) nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho thế hệ trẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện

và hài hòa của họ” [12, tr.33]

- Cũng theo M.I.Kônđacốp: “Quản lí giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống từ Bộ đến trường nhằm mục đích đảm bảo việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những nguyên tắc chung của xã hội cũng như những quy luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển tâm thế và tâm

lý trẻ em” [15, tr 124]

Với những chuyên gia nghiên cứu giáo dục ở Việt Nam thì:

- Theo Trần Kiểm thì “Quản lí giáo dục có nhiều cấp độ nhưng có hai cấp độ

chủ yếu: cấp độ vĩ mô và cấp độ vi mô” [13, tr 10]

+ Đối với cấp vĩ mô:

Quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích,

có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của

hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của

xã hội

+ Đối với cấp vi mô:

Quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà

trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường

- Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý làm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lý của Đảng thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam

mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy, giáo dục thế hệ trẻ, đưa thế hệ trẻ, đưa hệ giáo

dục đến mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái về chất” [9, tr.7]

Từ những quan điểm trên chúng ta có thể khái quát rằng: Quản lý giáo dục là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của GV, HS

và các lực lượng giáo dục khác cũng như huy động tối đa nguồn lực giáo dục để nâng

cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường

1.2.3 Quản lý nhà trường

Trong hệ thống giáo dục, nhà trường chiếm giữ một phần quan trọng chủ yếu Đa

phần các hoạt động giáo dục đều được thực hiện trong nhà trường Nhà trường là tế

bào chủ chốt của hệ thống giáo dục từ trung ương đến cơ sở Theo đó quan niệm quản

lý giáo dục luôn đi kèm với quan niệm quản lý nhà trường Các nội dung quản lý giáo dục luôn gắn liền với nội dung quản lý nhà trường Quản lý nhà trường có thể được coi

như là sự cụ thể hóa công tác quản lý giáo dục

- Theo Trần Kiểm: “Quản lí nhà trường thực chất là việc xác định vị trí của mỗi người trong hệ thống xã hội, là quy định chức năng, quyền hạn, nghĩa vụ, quan hệ cùng vai trò xã hội của họ mà trước hết là trong phạm vi nhà trường với tư cách là một

tổ chức xã hội” [14, tr.259]

- Theo Nguyễn Nguyễn Phúc Châu: “Quản lí nhà trường (một cơ sở giáo dục) là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật) của chủ thể quản lí nhà trường (hiệu trưởng) đến khách thể quản lí nhà trường (giáo viên, nhân viên và người học ) nhằm đưa các hoạt động giáo dục và dạy học của

nhà trường đạt tới mục tiêu giáo dục” [5, tr.25]

- Tác giả Đặng Quốc Bảo và Bùi Việt Phú: “ Quản lí nhà trường là sự điều khiển hoạt động của Thầy - Trò, tác động vào hai kết cấu này tạo nên được sản phẩm tổng hợp „nhân cách - nhân lực’ cho cộng đồng” Tùy loại hình nhà trường mà mục tiêu

“nhân cách” > mục tiêu “nhân lực” hoặc mục tiêu “nhân cách” = mục tiêu “nhân lực”

hoặc mục tiêu “nhân lực” > mục tiêu “nhân cách” [3, tr.94]

- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo với ngành

giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [20, tr.61]

Bản chất quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy và học, làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần dần tới mục tiêu giáo dục Quản

lý nhà trường là một hoạt động thực hiện trên cơ sở những quy luật chung của quản lý,

đồng thời có những nét riêng mang tính đặc thù của giáo dục

Ngày nay, nhà trường trong nền kinh tế công nghiệp, không chỉ là thiết kế sư phạm đơn thuần Công việc diễn ra trong nhà trường có mục tiêu cao nhất là hình thành “nhân cách- sức lao động”, phục vụ phát triển cộng đồng làm tăng nguồn vốn con người, vốn tổ chức và cả vốn xã hội Do đó quản lý nhà trường là vận dụng tất cả các nguyên lý chung của quản lý giáo dục để đẩy mạnh mọi hoạt động nhà trường theo mục tiêu đào tạo Do vậy QL nhà trường là QLGD trong một phạm vi xác định của

một đơn vị giáo dục, đó là trường học

Nói tóm lại, mục đích của quản lý nhà trường là:

- Đưa nhà trường từ trạng thái đang có, lên một trạng thái phát triển mới

- Bằng phương thức xây dựng và phát triển mạnh mẽ các nguồn lực giáo dục và

hướng các nguồn lực đó vào phục vụ cho việc nâng cao chất lượng GD

- Tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo thế hệ trẻ trở thành những

nhân cách phát triển toàn diện

- Thường xuyên QL nội bộ, dân chủ hoá nhà trường, nâng cao VH QL

1.2.4 Quản lý trường tiểu học

HS tiểu học có nhu cầu đòi hỏi được phát triển toàn diện Bởi thế, trường TH có

vị trí và nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp “trồng người”

- Điều 29 của Luật GD đã chỉ rõ mục tiêu của giáo dục tiểu học là: “Giáo dục phổ thông nhằm phát triển toàn diện cho người học về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm

mỹ, kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo; hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học chương trình giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Giáo dục tiểu học nhằm

hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ,

năng lực của học sinh; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học cơ sở.” [2, tr.10]

Như vậy có thể thấy bậc tiểu học tạo những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học trên, hình thành những cơ bản ban đầu, đường nét ban đầu của nhân cách, những gì thuộc về tri thức và kỹ năng, về hành vi và tính người được hình thành và định hình ở HS tiểu học sẽ theo suốt cuộc đời mỗi người

Nói tóm lại mục tiêu quản lý trường tiểu học là tạo điều kiện cho các hoạt động trong nhà trường tiểu học vận hành theo đúng mục tiêu của Luật giáo dục tiểu học của nhà trường XHCN ở Việt Nam đã nêu rõ

1.2.5 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường Tiểu học

Theo Điều lệ trường Tiểu học, hoạt động của TCM bao gồm:

- Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường và xây dựng kế hoạch dạy học các môn học

- Thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường và của tổ

- Đề xuất hiệu trưởng phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học

- Tổ chức thực hiện lựa chọn sách giáo khoa và các xuất bản phẩm tham khảo để

sử dụng trong nhà trường

- Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên và CBQL nhà trường

- Tổ chuyên môn sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần để thực hiện các nhiệm vụ của

tổ chuyên môn trên tinh thần xây dựng môi trường thân thiện, tích cực, tự học để nâng cao trình độ và phát triển năng lực chuyên môn

1.2.6 Quản lý hoạt động TCM ở trường Tiểu học

Chức năng của quản lý:

* Chức năng kế hoạch hóa

Kế hoạch hóa là chức năng hạt nhân của quá trình quản lý Bởi vì kế hoạch hóa

là tập hợp những mục tiêu cơ bản được sắp xếp theo một trình tự nhất định cùng với một chương trình hành động cụ thể để đạt được mục tiêu đã đề ra

* Chức năng tổ chức

Chức năng này bao gồm 2 nội dung:

- Tổ chức bộ máy: Sắp xếp bộ máy đáp ứng được yêu cầu của mục tiêu và các nhiệm vụ phải đảm nhận

- Tổ chức công việc: Sắp xếp công việc hợp lý, phân công phân nhiệm rõ ràng

để mọi người hướng vào mục tiêu chung

* Chức năng chỉ đạo (điều hành)

Đây là chức năng đặc thù của người quản lý, nó biểu hiện rất rõ nét năng lực của người quản lý Đó là sự điều hành, điều chỉnh hoạt động của hệ thống nhằm thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra để đạt được mục tiêu đã định

* Chức năng kiểm tra

- Chức năng này giúp cho người quản lý thu thập được những thông tin ngược từ đối tượng quản lý trong quá trình vận hành của hệ thống Nhờ đó mà đánh giá được trạng thái vận hành của hệ thống ra sao so với kế hoạch đã đề ra và như vậy sẽ đánh giá được kế hoạch khả thi đến mức độ nào Cần điều chỉnh, bổ sung những gì vào nội dung kế hoạch để đạt được mục tiêu

- Trong chu kỳ QL cũng có khi một số chức năng có thể diễn ra đồng thời, hoặc kết hợp với các chức năng khác, để quá trình quản lý thực hiện đạt kết quả tối ưu nhất

Vì vậy người quản lý phải thực hiện các chức năng một cách logic, nó bắt đầu từ thực hiện việc xác định mục tiêu quản lý cho đến kết quả đạt được và tổng kết quá trình QL Những nguyên tắc định hướng và chỉ đạo toàn bộ các hoạt động của người làm công tác quản lý bao gồm:

- Nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với nhà trường và công tác giáo dục

- Nguyên tắc tập trung dân chủ đảm bảo cho sự đoàn kết nhất trí trong nhà trường

- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học cao trong hoạt động quản lý

- Nguyên tắc đảm bảo tính thiết thực và cụ thể trong công tác quản lý

Các nguyên tắc quản lý nêu trên có mối quan hệ mật thiết với nhau và được vận dụng một cách linh hoạt, khoa học trong quá trình điều hành Quản lý tốt quá trình giáo dục sẽ dẫn tới các sản phẩm giáo dục có chất lượng tốt

Quản lý hoạt động TCM chủ yếu là tác động của HT đến TTCM và GV, nhằm

sử dụng và khai thác có hiệu quả các tiềm năng, các cơ hội và huy động tối đa các nguồn lực GD, để nâng cao chất lượng GD trong nhà trường HT cần phải QL, chỉ đạo một cách khoa học, chặt chẽ và có những biện pháp quản lí khả thi nhất phù hợp điều

kiện thực tế Với các yêu cầu trên, quản lý hoạt động TCM bao gồm các nội dung sau:

- QL việc TCM tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường và xây dựng kế hoạch dạy học các môn học

- QL việc TCM thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường và của tổ

- QL việc TCM phân công GV dạy và GV chủ nhiệm lớp theo năm học

- Quản lý việc TCM lựa chọn sách giáo khoa và các xuất bản phẩm tham khảo

để sử dụng trong nhà trường

- QL việc TCM tham gia đánh giá, xếp loại GV và CBQL nhà trường

1.3 Giáo dục TH trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1 Vị trí, vai trò của giáo dục TH trong hệ thống giáo dục quốc dân

Trường TH là cơ sở giáo dục của bậc TH, bậc học tiểu học, bậc học nền tảng của

hệ thống giáo dục quốc dân Trường TH có tư cách pháp nhân và con dấu riêng

Giáo dục tiểu học nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, năng lực của học sinh; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học cơ sở

Giáo dục tiểu học được thực hiện trong 05 năm học, từ lớp một đến hết lớp năm Tuổi của học sinh vào học lớp một là 06 tuổi và được tính theo năm; là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục phổ thông

Theo Điều lệ Trường tiểu học: Trường tiểu học là cơ sở giáo dục của bậc tiểu học, bậc học tiểu hoc, bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân Vì thế, bậc học Giáo dục tiểu học cần phải đáp ứng yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục tiểu học Cụ thể:

Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh có hiểu biết đơn giản và cần thiết

về tự nhiên, xã hội và con người Học sinh cần có kỹ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán, có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh, có hiểu biết ban đầu

về hát, múa, âm nhạc, mỹ thuật

Về phương pháp giáp dục, phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng khả năng tự học và khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đồng thời đem lại hứng thú học tập cho học sinh

Theo đó, nhà trường tiểu học có nhiệm vụ tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo chương trình tiểu học do Bộ Giáo dục và đào tạo ban hành Nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học đã được thể hiện cụ thể tại điều 3 Điều lệ trường tiểu học:

Công khai mục tiêu, chương trình, kế hoạch giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, kết quả đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục; tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng đáp ứng mục tiêu, yêu cầu cần đạt theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thực hiện giáo dục bắt buộc, phổ cập giáo dục và xóa mù chữ tại địa bàn Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động và tạo điều kiện cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đến trường Nhận bảo trợ và quản lý các hoạt động giáo dục của cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền

Xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển nhà trường theo các quy định của

Bộ Giáo dục và Đào tạo, gắn với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương; xây dựng

kế hoạch hoạt động giáo dục đáp ứng mục tiêu, yêu cầu cần đạt theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học

Triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành; thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; triển khai thực hiện sách giáo khoa và nội dung giáo dục của địa phương theo quyết định của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh); thực hiện tự chủ chuyên môn trong tổ chức các hoạt động giáo dục tại trường tiểu học

Thực hiện tự kiểm định chất lượng và đảm bảo chất lượng giáo dục theo quy định

Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh

Quản lý và sử dụng đất, tài chính và tài sản của nhà trường theo quy định của pháp luật

Phối hợp chặt chẽ với cha mẹ hoặc người giám hộ học sinh, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện các hoạt động GD Tổ chức cho giáo viên, người lao động và học sinh tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương

Xây dựng môi trường văn hoá - giáo dục trong nhà trường, tham gia xây dựng môi trường văn hoá - giáo dục ở địa phương

Được tiếp nhận các khoản tài trợ, viện trợ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với nhà trường theo quy định của pháp luật

Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

Do các đặc thù riêng của nhà trường tiểu học như trên; nên ngoài những tri thức

về kinh tế học, xã hội học, giáo dục học, quản lý hành chính một cơ sở v,v… thì người quản lý trường tiểu học đòi hỏi phải có những tri thức về đặc điểm của nhà trương tiểu học, tâm lý bật tiểu học, đặc điểm lao động của người GV tiểu học…; đồng thời phải

có kỹ năng giao tiếp và ứng xử với đa dạng các lớp người như: GV, HS, phụ huynh, cấc nhân vật trong cộng đồng có quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với nhà trường

1.3.2 Những yêu cầu đối với giáo dục TH trong giai đoạn hiện nay

Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 18/6/2018 của Thủ tướng Chính phủ đã giao giao Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện các nội dung sau:

- Chỉ đạo ngành giáo dục tổ chức triển khai kế hoạch thực hiện đổi mới chương

trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo phù hợp với điều kiện của địa phương;

- Tổ chức rà soát, đánh giá thực trạng, xác định nhu cầu giáo viên ở từng môn

học, lớp học, cấp học; chủ động xây dựng kế hoạch sắp xếp, bổ sung đội ngũ và phối hợp với các cơ sở đào tạo giáo viên tổ chức đào tạo, bồi dưỡng giáo viên để thực hiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới;

- Tổ chức rà soát, quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục phổ thông theo tinh thần

Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục đổi mới

hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị

sự nghiệp công lập;

- Điều chỉnh, sắp xếp để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện

có; xây dựng kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm bổ sung thiết bị dạy học để thực hiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới;

- Bố trí ngân sách địa phương, lồng ghép có hiệu quả và sử dụng đúng mục đích

nguồn vốn từ các chương trình, đề án, dự án; huy động các nguồn tài chính hợp pháp khác để thực hiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới;

- Đẩy mạnh truyền thông về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ

thông tại địa phương; biểu dương kịp thời gương người tốt, việc tốt trong thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông;

- Tổ chức kiểm tra, giám sát, tổng hợp, đánh giá tình hình và kết quả thực hiện,

hàng năm gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ

- Tăng cường cơ sở vật chất để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày

Để đảm bảo đủ điều kiện cơ sở vật chất, theo Đề án đảm bảo cơ sở vật chất cho chương trình giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông giai đoạn 2017-2025 theo Quyết định số 1436/QĐ-TTg ngày 29 tháng 10 năm 2018 với mục tiêu: Bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị trường học để thực hiện chương trình giáo dục mầm non

và chương trình giáo dục phổ thông theo lộ trình đổi mới chương trình, sách giáo khoa,

cụ thể: Giai đoạn 2017-2020 đối với cấp Tiểu học đã được phê duyệt và phân bổ:

+ Kiên cố hóa trường, lớp học: Đầu tư xây dựng phòng học tiểu học thay thế các

phòng học tạm thời bao gồm: Phòng học tranh tre, nứa lá, đã hết niên hạn sử dụng, đang xuống cấp, cần xây dựng lại; phòng học nhờ, mượn, thuê tại các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, vùng bãi ngang ven biển và hải đảo

+ Xây dựng bổ sung: Phòng học; phòng chức năng (giáo dục thể chất, giáo dục

nghệ thuật, tin học, ngoại ngữ, thiết bị giáo dục, hỗ trợ giáo dục khuyết tật học hòa nhập); phòng thư viện;

+ Mua sắm bổ sung: Bộ thiết bị dạy học tối thiểu khối lớp 1 và lớp 2; bộ bàn

ghế hai chỗ ngồi; bộ máy tính; bộ thiết bị phòng học ngoại ngữ

- Chuẩn bị đội ngũ giáo viên để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới

Rà soát bổ sung biên chế sự nghiệp cho ngành giáo dục để có phương án giao bổ

sung trong thời gian tới, hiện nay các địa phương đã tiến hành rà soát theo thẩm quyền Theo chương trình hiện hành môn Tin học và Tiếng Anh là môn tự chọn nên các địa phương chưa có căn cứ để tuyển giáo viên Tuy nhiên theo Thông tư 32 về Ban hành chương trình 2018, môn Tiếng Anh và Tin học là môn học bắt buộc, vì vậy đây

là căn cứ pháp lí để các địa phương tiến hành tuyển dụng giáo viên theo vị trí việc làm đảm bảo thực hiện chương trình mới Vì vậy, các địa phương cần phải chú ý chỉ đạo các trường tiểu học xây dựng bổ sung vị trí việc làm đối với 2 môn học này, xây dựng

vị trí định biên đủ định mức số tiết quy định Lộ trình thực hiện sẽ từ năm học 2020-

2021 và đến năm học 2025- 2026 phải đảm bảo đủ số lượng giáo viên theo định mức

và thành phần giáo viên bộ môn đủ và cân đối hợp lí giữa các môn theo quy định của chương trình và Thông tư 32 là căn cứ pháp lý để các địa phương chỉ đạo các trường Tiểu học, bổ sung vào vị trí việc đối với giáo viên môn Tin học và Tiếng Anh

- Phối hợp thực hiện tốt công tác bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình

2018 và sách giáo khoa mới

Các địa phương cần chú ý tổ chức phối hợp thực hiện Kế hoạch tập huấn theo các chương trình, kế hoạch mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành cụ thể có các đối tượng sau:

+ Giáo viên cốt cán: mỗi tỉnh có 02 cán bộ quản lý cấp sở giáo dục và đào tạo,

01 cán bộ quản lý cấp phòng giáo dục và đào tạo, mỗi trường tiểu học có 01 giáo viên được cử đi bồ dưỡng thực hiện chương trình Thời gian thực hiện cấp Trung ương; cấp tỉnh phải thực hiện ngay sau đó

+ Giáo viên giảng dạy lớp 1 khi thực hiện chương trình mới: 100% giáo viên

giảng dạy lớp 1 năm học 2020-2021 phải được bồi dưỡng để dạy chương trình mới cụ thể mỗi lớp 1 phải bồi dưỡng cho ba đối tượng: Giáo viên dạy môn chung, giáo viên dạy âm nhạc, giáo viên dạy mỹ thuật, đối tượng này địa phương phải chủ động thực hiện bồi dưỡng bằng ngân sách địa phương phải thực hiện xong trước tháng 12 năm

2019 để thời gian sau đó sẽ dành thời gian tập huấn sử dụng sách giáo khoa

+ Các địa phương xây dựng Kế hoạch bồi dưỡng giáo viên theo định hướng trên

và tham mưu phương án bố trí kinh phí để thực hiện bồi dưỡng cho các đối tượng đúng tiến độ

- Thực hiện sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, dồn dịch điểm trường đối với cấp

tiểu học phải tuân thủ theo quy định của chương trình GDPT mới

+ Thực hiện dồn dịch điểm trường và các trường tiểu học có quy mô nhỏ

Thực hiện dồn dịch các điểm trường, trường tiểu học có quy mô nhỏ, cơ sở vật chất không đảm bảo, thành những điểm trường, trường tiểu học có quy mô lớn hơn để tập trung nguồn lực đầu tư kiên cố, đủ các hạng mục đảm bảo để thực hiện đầy đủ các

hoạt động dạy học (sân chơi, bãi tập, nhà vệ sinh, phòng học, phòng bộ môn,…) để đảm bảo công bằng giữa điểm trường và cơ sở trường chính

Khi sáp nhập các trường, điểm trường nhỏ thành các trường, điểm trường lớn nếu cách xa nhà học sinh không thể đi về cần tính toán đến phương án tổ chức ăn bán trú, đầu tư các hạng mục phụ trợ để đảm bảo tổ chức ăn trưa cho học sinh, đảm bảo thực hiện dạy học 2 buổi/ngày theo quy định của chương trình giáo dục phổ thông

2018

Các điểm trường không bố trí đủ phòng chức năng dạy học các môn tin học và ngoại ngữ, chỉ tổ chức dạy học cho học sinh lớp 1, 2 Học sinh lớp 3, 4, 5 được đưa về trường chính để được học đầy đủ các môn học bắt buộc theo quy định của chương trình

+ Sáp nhập các trường tiểu học liên cấp

Sáp nhập các trường có quy mô nhỏ ở cùng địa bàn cấp xã; các trường tiểu học

có quy mô dưới 10 lớp, xem xét ghép với trường trung học cơ sở trên cùng địa bàn xã; các xã có 2 đến 3 trường tiểu học, xem xét sáp nhập thành một trường nhưng phải đảm bảo đủ điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và các điều kiện cụ thể như:

Đảm bảo sĩ số học sinh/lớp theo quy định; đồng thời có giải pháp phù hợp thuận lợi, an toàn cho việc đi lại của học sinh khi đến trường; không để xảy ra tình trạng học sinh bỏ học do phải đi lại quá xa;

Quan tâm bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý các trường sau sáp nhập;

Việc sáp nhập để hình thành các trường tiểu học với trường trung học cơ sở phải phân khu vực riêng biệt cho từng cấp học nhằm đảm bảo tính đặc thù (về thời lượng tiết học, hình thức tổ chức dạy học ) tránh làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học của mỗi cấp học;

Chuyển đổi mục đích sử dụng đất đai, cơ sở vật chất tại những trường, điểm trường được chuyển đi đảm bảo phù hợp với quy hoạch, hiệu quả, tránh lãng phí

+ Thực hiện chế độ cho người học

Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất và chế độ hỗ trợ cho học sinh để tổ chức thực hiện bán trú tại các điểm trường, các trường có học sinh ở xa để đảm bảo việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày theo quy định của chương trình giáo dục phổ thông mới

1.4 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.4.1 Hệ thống tổ chuyên môn trong trường tiểu học

Trong hoạt động chuyên môn của trường tiểu học thì TCM là tổ chức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường TCM tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá ban đầu về kết quả giảng dạy và học tập, về phương pháp

đã được dạy học, về đổi mới nội dung chương trình một cách sát thực nhất TCM còn

là cầu nối giữa BGH nhà trường với GV và HS TCM phải theo sát từng GV trong

khối để nắm bắt và khắc phục những yếu kém về phương pháp giảng dạy, học tập Vì vậy TCM có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong quá trình hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường Thực tế cho thấy những trường có phong trào chuyên môn mạnh thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn đều rất chú trọng đến sinh họat chuyên môn tổ

khối

Tổ chuyên môn bao gồm giáo viên theo khối lớp hoặc môn học; nhân viên làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, công nghệ thông tin, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật, tham vấn học đường Mỗi tổ có ít nhất 03 thành viên; tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó

1.4.2 Chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường tiểu học

Với những yêu cầu cấp thiết về vị rí và vai trò của TCM trường tiểu học Thông

tư số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo về điều 14, Điều lệ Trường tiểu học đã ghi rõ TCM có nhiệm sau:

Tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường

Căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường, xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kỳ và năm học

Thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường, của tổ chủ động và linh hoạt

Đề xuất hiệu trưởng phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học

Tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Đề xuất các xuất bản phẩm tham khảo để lựa chọn sử dụng trong nhà trường theo quy định

Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chuẩn hiệu trưởng

1.4.3 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Từ nhiệm vụ của TCM ta có thể thấy các hoạt động của TCM bao gồm:

Xây dựng kế hoạch hoạt động TCM trong năm học: Ghi cụ thể chỉ tiêu, biện pháp phù hợp (dựa vào kế hoạch hoạt động của nhà trường)

Củng cố phong trào thi đua “Hai tốt”, cuộc vận động “Hai không” với 4 nội dung”, tổ chức học tập theo chuẩn kiến thức - kĩ năng, học tập theo Thông tư của BGD&ĐT, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học

Thực hiện kiểm tra chuyên đề về soạn bài, chấm chữa bài của GV, dạy 2 buổi/ ngày, xây dựng nề nếp lớp (vệ sinh, trật tự kĩ luật, thái độ học tập, hành vi đạo đức, kĩ năng sống của HS)

Tổ chức tốt nề nếp sinh hoạt TCM

Phân tích, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục cua GV trong tổ Thực hiện đầy đủ các loại sổ sách của nhà trường quy định

Xây dựng nề nếp dạy – học của GV – HS trong tổ

Bồi dưỡng nâng tay nghề GV trong tổ

Động viện viết sáng kiến kinh nghiệm để phổ biến, áp dụng cho toàn tổ cùng nhau học tập

Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục: Làm tốt công tác phổ cập, chỉ đạo các thành viên trong tổ làm tốt công tác tuyên truyền Hội cha mẹ HS, giúp họ thấy rõ hơn nghĩa vụ và quyền lợi của mình trong việc tham gia cùng với nhà trường giáo dục con

em mình

Tham gia quản lý môi trường giáo dục; phối hợp với các đoàn thể, các tổ chức trong và nhà trường thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp liên quan đến giáo dục nhân cách HS

Đề xuất tham mưu với BGH khen thưởng những GV thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy cũng như tham gia tốt các hoạt động mà nhầ trường phân công, phê bình, nhắc nhở những GV vi phạm quy chế chuyên môn hoặc chưa nhiệt tình tham gia các hoạt động mà nhà trường, tổ phân công

Tổ chuyên môn sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần để thực hiện các nhiệm vụ của

tổ chuyên môn trên tinh thần xây dựng môi trường thân thiện, tích cực, tự học để nâng cao trình độ và phát triển năng lực chuyên môn

1.5 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Quản lý có những đặc điểm cơ bản sau:

* Quản lý là hoạt động mang tính tất yếu và phổ biến

Con người không thể tồn tại và phát triển nếu không quan hệ và hoạt động với người khác Khi con người cùng tham gia hoạt động với nhau thì tất yếu phải có một

“ý chí điều khiển” hay là phải có tác nhân quản lý nếu muốn đạt tới trật tự và hiệu quả

* Hoạt động QL biểu hiện mối quan hệ giữa con người với con người

Hoạt động quản lý dù ở lĩnh vực hoặc cấp độ nào cũng là sự biểu hiện của mối quan hệ giữa con người với con người.Thực chất của quan hệ giữa con người với con người trong quản lý là quan hệ giữa chủ thể quản lý (người quản lý) và đối tượng quản

lý (người bị quản lý)

* Quản lý là tác động có ý thức

Chủ thể quản lý tác động tới đối tượng quản lý là những con người hiện thực để điều khiển hành vi, phát huy cao nhất tiềm năng và năng lực của họ nhằm hoàn thành mục tiêu của tổ chức

* Quản lý là tác động bằng quyền lực

Quyền lực được biểu hiện thông qua các quyết định quản lý, các nguyên tắc quản lý, các chế độ, chính sách.v.v Nhờ có quyền lực mà chủ thể quản lý mới đảm trách được vai trò của mình là duy trì kỷ cương, kỷ luật và xác lập sự phát triển ổn định, bền vững của tổ chức

* Quản lý là tác động theo quy trình

Hoạt động quản lý được tiến hành theo một quy trình bao gồm: Lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra Nó không trực tiếp tạo ra sản phẩm mà nhờ thực hiện các vai trò định hướng, thiết kế, duy trì, thúc đẩy và điều chỉnh để từ đó gián tiếp tạo ra nhiều sản phẩm hơn và mang lại hiệu lực và hiệu quả cho tổ chức

* Quản lý là hoạt động để phối hợp các nguồn lực

Các nguồn lực được phối hợp bao gồm: nhân lực, vật lực, tài lực và tin lực Nhờ phối hợp các nguồn lực đó mà quản lý trở thành tác nhân đặc biệt quan trọng trong việc tạo nên hợp lực chung trên cơ sở những lực riêng, tạo nên sức mạnh tổng hợp nhằm hoàn thành mục tiêu chung một cách hiệu quả

* Quản lý nhằm hướng tới thực hiện mục tiêu chung

Hoạt động quản lý ngoài việc thoả mãn nhu cầu riêng của chủ thể thì điều đặc biệt quan trọng là phải đáp ứng lợi ích của đối tượng Nó là hoạt động vừa phải đạt được hiệu lực, vừa phải đạt được hiệu quả

* QL là hoạt động vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật

Tính khoa học của hoạt động quản lý thể hiện ở chỗ các nguyên tắc quản lý, phương pháp quản lý, các chức năng của quy trình quản lý và các quyết định quản lý phải được xây dựng trên cơ sở những tri thức, kinh nghiệm mà nhà quản lý có được thông qua quá trình nhận thức và trải nghiệm trong thực tiễn Tính nghệ thuật của hoạt động quản lý thể hiện ở quá trình thực thi các quyết định quản lý trong thực tiễn và được biểu hiện rõ nét trong việc vận dụng các phương pháp quản lý, việc lựa chọn các phong cách và nghệ thuật lãnh đạo

* Mối quan hệ giữa QL và tự quản là hai mặt đối lập của một chỉnh thể

Trong quá trình hướng tới tự do của con người, không phải khi nào và ở đâu cũng có thể đạt tới sự thống nhất giữa quản lý và tự quản mà nó là một mâu thuẫn cần phải được giải quyết trong từng nấc thang của sự phát triển

1.5.1 Quản lý việc tổ chuyên môn tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường và xây dựng kế hoạch dạy học các môn học

Xây dựng kế hoạch có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động quản lý một tổ

chức Nhiều nhà nghiên cứu đã cho rằng xây dựng kế hoạch là khởi đầu của mọi hoạt động, mọi chức năng quản lý khác Nếu không có kế hoạch các nhà quản lý không thể

tổ chức và khai thác nhân lực và các nguồn lực khác một cách hiệu quả, thậm chí không biết rõ phương thức tổ chức và khai thác Không có kế hoạch nhà quản lý và nhân viên của họ rất ít cơ hội để đạt được mục tiêu, cũng như không biết khi nào đạt

được mục tiêu Từ đó, việc kiểm tra đánh giá gặp nhiều khó khăn

Lập kế hoạch là quá trình xác định mục tiêu hoạt động của TCM và quy định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu Nó có vai trò định hướng cho toàn bộ các hoạt động, là cơ sở để huy động tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho việc kiểm tra đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường,của tổ cũng như của cá nhân TCM phải xây dựng một bản kế hoạch chung

về hoạt động chuyên môn trong năm học dựa vào kế hoạch hoạt động chung của nhà trường Kế hoạch của tổ phải thật cụ thể, nêu rõ nội dung công việc, yêu cầu, thời gian, phân công công việc, lề lối làm việc

Để TCM lập được kế hoạch đáp ứng với mục tiêu, sát với tình hình thực tế và có tính khả thi thì HT cần:

Nâng cao nhận thức cho đội ngũ TTCM và GV

Xác định mục tiêu, chương trình công tác của tổ trên tinh thần mục tiêu chung của nhà trường

Hướng dẫn mẫu viết kế hoạch, các yêu cấu về tình hình nội dung

Quán triệt cho các TTCM về nguyên tắc xây dựng kế hoạch

HT ký duyệt kế hoạch của TCM và văn bản đó được công khai trước Hội đồng

sư phạm nhà trường

1.5.2 Quản lý việc thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường và

tổ

* Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn

Bằng kế hoạch định sẵn HT làm rõ một số nội dung của hoạt động này cho các TTCM nắm bắt, đồng thời thông báo trên các phương tiện thông tin Nội dung kiến thức bồi dưỡng bao gồm các hình thức:

- Thường xuyên, tại chỗ; Thăm lớp, dự giờ, thực tập, thao giảng, hội giảng, thi

GV giỏi; tổ chức các chuyên đề thiết thực

- Không thường xuyên: Tham gia các lớp/ khóa đào tạo bồi dưỡng; tự bồi dưỡng

* Bồi dưỡng nâng cao năng lực lý của tổ trưởng

Thực hiện giải pháp này, HT tập trung vào các nội dung cơ bản sau:

- Tham mưu với đơn vị tổ giới thiệu người TTCM có khả năng tốt nhất trên 2 lĩnh vực chuyên môn và bộc lộ tốt chất quản lý

- Xây dựng chương trình huấn luyện lý luận tại chỗ bằng nhiều hình thức; kết hợp với hướng dẫn các nội dung, phương pháp điều hành tổ chức, đánh giá nhận xét, từng công việc cụ thể trong quá trình TTCM thực thi nhiệm vụ của mình

- Giới thiệu TTCM tham dự nhiều hoạt động thực tiễn ngoài nhà trưởng trên các lĩnh vực quản lý xã hội, đặc biệt các hoạt động mang tính chất quản lý giáo dục tại các

cơ sở giáo dục

* Liên kết sinh hoạt chuyên môn với nguồn ngoài

Nguồn ngoài được xác định bởi nhân tố Tư liệu sách báo, mạng Intenet, TCM ngoài trường và các chuyên gia bộ môn HT là người trực tiếp xây dựng chương trình liên kết này

* Quản lý phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm HT chỉ đạo TCM

- Xác định các đề tài cần thiết sử dụng thực tế tại trường Ưu tiên các đề tài tháo

- Tổ chức đánh giá kết qủa của Hội đồng khoa học cấp trên xem xét, công nhận

- Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho TTCM và các thành viên đạt hiệu quả

là một trong những tiền đề để tổ chức hoạt động dạy học có chất lượng HT nhà trường đóng vai trò quyết định công tác bồi dưỡng chuyên môn từ việc xây dựng kế hoạch

đến việc đảm bảo tốt nhất để công tác bồi dưỡng đạt kết quả

- Sinh hoạt TCM là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Thông qua sinh hoạt TCM sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng hay Do vậy, TTCM cần tạo điều kiện để GV nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình Nội dung sinh hoạt TCM cần

đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ

chức thực hiện

- Như trên đã trình bày, TCM có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong quá trình hình thành nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường, thực tế cho thấy những trường có phong trào chuyên môn mạnh thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn điều rất chú trọng đến sinh hoạt TCM Để một buổi sinh hoạt TCM có hiệu quả, tránh tình trạng TCM có họp nhưng không bàn về chuyên môn, biện pháp giảng dạy, sử dụng phương pháp nào phù

hợp với bài của phân môn sắp dạy… mà chỉ tập trung giáo viên trong khối lại họp “đối phó” hoặc bàn về các sự việc khác thì cần có sự quản lý và kinh nghiệm khi chỉ đạo hoạt động TCM của HT

1.5.3 Quản lý phân công GV dạy và GV chủ nhiệm lớp theo năm học

- Điều 18 của Luật giáo dục dã nêu vai trò trách nhiệm của cán bộ QL giáo dục: Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục

Cán bộ quản lý giáo dục có trách nhiệm học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và thực hiện các chuẩn, quy chuẩn theo quy định của pháp luật

Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục

- Vai trò này được cụ thể hóa hơn đối với HT nhà trường trong điều 56 của Luật giáo dục:

Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động của nhà trường, do cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm hoặc công nhận

Hiệu trưởng trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân phải được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý trường học và đạt chuẩn hiệu trưởng

Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng; thủ tục, quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo quy định

Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng; thủ tục, quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học thực hiện theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp, Luật Giáo dục đại học và quy định khác của pháp luật có liên quan

- Như vậy, HT là người giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức quản lí, điều hành các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ cũng như các hoạt động chung của trường

HT đại diện nhà trường thực hiện chức trách về hành chính trước cơ quan QL trực tiếp với trường tiểu học đó là Uỷ ban nhân dân quận (huyện)

- Ngoài ra nhà trường luôn phải gắn liền với xã hội Để thiết lập mối quan hệ này đòi hỏi HT phải nỗ lức trong việc huy động sự hỗ trợ, giúp đỡ của cộng đồng vì mục tiêu phát triển nhà trường, HT có trách nhiệm khẳng định chức năng xã hội hóa giáo dục và cầu nối quan trọng giữa giáo dục và xã hội, tham gia các hoạt động xã hội với

tư cách là người đại diện cho nhà trường, đồng thời là người hoạt động xã hội tích cực

- Để thể hiện vai trò và chức năng trên, trong Điều lệ trường TH của Bộ

GD&ĐT ở Điều 11 có nêu rõ về nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng:

Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường

Người được bổ nhiệm làm hiệu trưởng đối với trường công lập hoặc công nhận làm hiệu trưởng đối với trường tư thục phải đạt tiêu chuẩn quy định tại Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông và đảm bảo các yêu cầu: phải đạt trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp tiểu học; đã dạy học

ít nhất 05 năm (hoặc 04 năm đối với miền núi, hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn) ở cấp TH Nhiệm kì của hiệu trưởng trường tiểu học là 05 năm Sau mỗi năm học hiệu trưởng được viên chức, người lao động trong trường góp ý và cấp có thẩm quyền đánh giá theo quy định Hiệu trưởng công tác tại một trường tiểu học công lập không quá hai nhiệm kì liên tiếp

Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng: Xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền Thành lập các TCM, tổ văn phòng và các hội đồng thi đua khen thưởng; hội đồng kỉ luật, hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; cử giáo viên làm Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

Thực hiện các nhiệm vụ quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục; xây dựng kế hoạch phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên, nhân viên; động viên và tạo điều kiện cho giáo viên và nhân viên tham gia các hoạt động đổi mới giáo dục; thực hiện đánh giá, xếp loại giáo viên, nhân viên theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển, sắp xếp giáo viên; tổ chức các bước giới thiệu nhân

sự đề nghị cấp có thẩm quyền bổ nhiệm phó hiệu trưởng

Quản lý, tiếp nhận học sinh, cho phép học sinh chuyển trường; quyết định kỉ luật, khen thưởng học sinh; phê duyệt kết quả đánh giá học sinh, danh sách học sinh lên lớp, lưu ban; tổ chức kiểm tra công nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách

Tổ chức triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; sách giáo khoa, nội dung giáo dục của địa phương theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Thực hiện quản lý, sử dụng và lựa chọn các xuất bản phẩm tham khảo sử dụng trong nhà trường theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn; tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng

lực chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lý Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia giảng dạy theo quy định về định mức tiết dạy đối với hiệu trưởng

Quản lý hành chính; quản lý và tự chủ trong việc sử dụng các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường theo quy định

Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng xã hội

Xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường theo quy định của Pháp luật

Được hưởng chế độ phụ cấp đối với nhà giáo và các chính sách ưu đãi theo quy định của Nhà nước

Ngày nay để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nhằm phát triển đất nước, HT cần phải đổi mới tư duy, cách nghĩ, cách làm phải sáng tạo và phát huy hết năng lực của mình cho sự phát triển của nhà trường Muốn đạt được những yêu cầu đổi mới trong nhà trường, HT cần phải có năng lực,trình độ, có quyết tâm, bản lĩnh, năng động, sáng tạo… nghĩa là đòi hỏi ở người hiệu trưởng phải có tầm và có tâm, nắm được 4 yếu tố chính trong nhà trường, đó là: “văn hóa” nhà trường – Xây dựng được chiến phát triển – Phát triển tốt đội ngũ - Đảm bảo tính dân chủ công bẳng

Quản lí hoạt động dạy học là những tác động có chủ đích, hợp quy luật của chủ thể quản lí dạy học (hiệu trưởng) đến khách thể quản lí hoạt động dạy học (đội ngũ giáo viên, nhân viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác) nhằm huy động tối đa mọi nguồn lực giáo dục của nhà trường, của cộng đồng và xã hội để đưa hoạt động dạy học đến mục tiêu (xây dựng và phát triển nhân cách người học)

Việc phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp của giáo viên; phải phù hợp với năng lực, sở trường của từng giáo viên; có như vậy mới tạo tiền đề cho giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

1.5.4 Quản lý việc lựa chọn sách giáo khoa và các xuất bản phẩm tham khảo

- Lựa chọn sách giáo khoa đáp ứng được yêu cầu của nhà trường, học sinh, gia đình và xã hội trong giáo dục học sinh