CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.3. Lí luận về hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
1.3.5. Các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học
- Cùng suy nghĩ: vì sao học sinh chưa tích cực tham gia vào hoạt động học, học chưa đạt kết quả... và đưa ra các biện pháp thay đổi cách dạy phù hợp.
- Mọi người phải lắng nghe, tôn trọng ý kiến của nhau khi thảo luận, không nên quan tâm đến các tiêu chu n truyền thống của một giờ dạy.
- Không nên phê phán đồng nghiệp.
- Không đánh giá xếp loại giờ dạy minh hoạ.
- Lấy hành vi học tập của HS làm trung tâm thảo luận.
- Tổ trưởng không nên áp đặt, tạo cơ hội cho GV trong tổ phát biểu, có sự dẫn dắt để GV trong tổ cùng thảo luận.
* ước 4. Áp dụng cho thực tiễn dạy học hàng ngày
Thông qua tiết dạy minh họa, thông qua thảo luận tiết dạy của đồng nghiệp, giáo viên tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, kiểm nghiệm những vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, áp dụng vào bài giảng hàng ngày trên lớp
Một số yêu cầu đối với giáo viên khi dự giờ sinh hoạt theo hướng nghiên cứu bài học:
- Người dự giờ đứng ở vị trí thuận lơi để có thể quan sát, ghi chép, quay phim, vẽ sơ đồ chỗ ngồi của học sinh một cách dễ dàng nhất (có thể đứng hai bên, phía trước, phía sau lớp học).
- Khi dự giờ, cần tập trung quan sát các biểu hiện tâm lí, thái độ, hành vi, hoạt động của học sinh thông qua việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ học tập.
- Kết hợp sử dụng các kĩ thuật: nghe, nhìn, suy nghĩ, ghi chép, quay phim, chụp hình để có dữ liệu phân tích nhằm trả lời các câu hỏi: Học sinh học như thế nào? Học sinh gặp khó khăn gì? Vì sao? Cần thay đổi như thế nào để kết quả học tập của sinh tốt hơn?
1.3.5. Các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học
Theo Thông tư số 28/2020/TT- GDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vê việc an hành Điều lệ Trường tiểu học, Hoạt động của TCM phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Quản lý việc thực hiện chương trình: Tổ trưởng chuyên môn phải nắm vững chương trình dạy học của từng bộ môn, tiếp thu những thay đổi (nếu có), thường xuyên kiểm tra việc thực hiện chương trình. Chỉ đạo giáo viên trong tổ lập kế hoạch bộ môn. TTCM còn có biên bản sinh hoạt của tổ về chương trình.
- Quản lý việc soạn bài và chu n bị lên lớp của giáo viên. TTCM hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài đầu năm theo phân phối chương trình, hướng dẫn sử dụng SGK, tổ chức các buổi thảo luận các bài soạn khó. TTCM thường xuyên kiểm tra, theo dõi nắm tình hình bài soạn.
- Quản lý giờ lên lớp: TTCM cần sử dụng chu n giờ lên lớp để kiểm tra, đánh giá giờ lên lớp.
- Chỉ đạo quản lý dự giờ và phân tích bài học sư phạm: TTCM phải có kế hoạch thường xuyên dự giờ để tìm ra những điểm yếu, thiếu hoặc phát hiện ra những kinh nghiệm, sáng tạo của giáo viên.
- Quản lý về phương pháp dạy học: TTCM cần nắm vững và quán triệt cho giáo viên về phương pháp dạy học mới đó là " phát huy tính tích cực của học sinh".
- Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập: TTCM quan sát xem giáo viên có hướng dẫn học sinh phương pháp dạy học không: có chú đến các đối tượng học sinh không?
- Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của bộ môn: TTCM nắm được tình hình giáo viên kiểm tra và đánh giá kết quả học tập bộ môn của học sinh thế nào là việc dự giờ, xem xét hồ sơ của giáo viên.
- Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên; TTCM cần phổ biến cho giáo viên về mẫu số, cách ghi chép các loại hồ sơ. Mỗi học kì TTCM và GH nhà trường kiểm tra hồ sơ của giáo viên ít nhất 1 lần.
1.3.6. Đổi mới hoạt động tổ chu ên m n đáp ứng êu cầu đổi mới giáo dục hiện n
Các tổ chuyên môn phải thường xuyên tổ chức việc dự giờ, thao giảng, tổ chức sinh hoạt chuyên môn với nội dung phong phú, thiết thực, động viên tinh thần cầu thị trong tự bồi dưỡng của GV, giáo dục ý thức khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp. Đánh giá đúng đắn và đề xuất khen thưởng những GV tích cực đổi mới hoạt động giáo dục và thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục có hiệu quả. Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục, cần được xây dựng như một "trung tâm" bồi dưỡng GV nhằm giúp GV nâng cao năng lực chuyên môn nói chung và thực hiện tốt việc đổi mới hoạt động giáo dục nói riêng.
* Đổi mới trong việc dự giờ và rút kinh nghiệm giờ dạy của đồng nghiệp
Sinh hoạt chuyên môn cần phải thay đổi và đi vào chiều sâu, coi trọng sinh hoạt cho giáo viên về kĩ năng dự giờ, đánh giá giờ dạy; Dành thời gian nhiều hơn cho việc phân tích, đánh giá và rút kinh nghiệm các giờ dạy đã được giáo viên trong tổ, nhóm chuyên môn dự giờ.
Đối với việc dự giờ
Thứ nhất, nên thay đổi mục đích của việc dự giờ từ dự giờ để đánh giá sang dự giờ để học
Thứ hai, làm thay đổi suy nghĩ của giáo viên về việc dự giờ. Từ chỗ SHCM để
"phán xét" lẫn nhau thành SHCM để phản hồi. Thông qua dự giờ giáo viên khác, chúng ta cần nhìn lại chính mình trong quá khứ. Có thể chúng ta cũng đã trải qua tình huống tương tự như vậy, chúng ta đã phản ứng thế nào khi đó và chúng ta làm thế nào với tình huống tương tự trong tương lai.
Thứ ba, khi dự giờ đề nghị giáo viên bên cạnh việc quan sát cách tổ chức lớp học, các hành động, ngôn ngữ, cử chỉ của giáo viên cần tập trung vào việc quan sát thực tế học tập của học sinh, quan sát cử chỉ, thái độ, nét mặt, hoạt động của học sinh.
Đối với việc thảo luận về tiết học
Mở đầu, cần tạo điều kiện cho giáo viên dạy nêu mục tiêu, tưởng xây dựng trong thiết kế bài dạy, những tưởng đã thực hiện được, những tưởng chưa thực hiện được, những tình huống phát sinh đã thực hiện trong khi tiến hành bài học; những điều thấy tâm đắc và cả những điều tự thấy mình chưa hài lòng. Khi thảo luận, nội dung trao đổi cần tập trung vào việc nhận xét các hoạt động học tập của học sinh: Hoạt động nào hiệu quả, hoạt động nào chưa hiệu quả? Câu hỏi nào hay? Tình huống nào tốt?
Học sinh nào chưa tập trung chú ý vào việc học, vì sao?... Giáo viên dự giờ cũng cần trao đổi về những khả năng học sinh đạt được trong thực tế giờ học rồi đem đối chiếu với định của giáo viên dạy. Nên tránh cách nói: "Theo tôi phải thế này, thế kia...", "Nếu tôi dạy bài này, tôi sẽ làm thế này, thế kia..." bởi mỗi giờ học có rất nhiều cách dạy khác nhau
Đối với người chủ trì, cần tạo cơ hội cho tất cả người dự được phát biểu; cần tìm hiểu ý nghĩa của những ý kiến đóng góp nhằm làm sáng tỏ những gì họ muốn phát biểu thì mọi người sẽ học hỏi được nhiều điều; không nhất thiết tổng kết buổi thảo luận mà khuyến khích mỗi giáo viên tự phát triển khả năng tổng kết của mình.
* Tổ chức thao giảng, hội giảng GV giỏi các cấp
Việc tổ chức thao giảng cấp tổ chuyên môn, cấp trường, thao giảng cụm và hội giảng các cấp được tổ chức nhằm tìm tòi phát hiện kinh nghiệm sáng tạo của đội ngũ GV. Đây là hoạt động có nghĩa vô cùng quan trọng nhằm tiếp tục xây dựng, nhân rộng để tạo thành hoạt động thường xuyên, phổ biến và qua đó giúp GV bồi dưỡng thêm kiến thức, mạnh dạn lựa chọn và phát huy việc đổi mới phương pháp nhằm hoàn thiện tay nghề của mình. Thông qua tổ chức thao giảng cấp tổ chuyên môn, cấp trường, thao giảng cụm và hội giảng các cấp, GV đi sâu tìm tòi nghiên cứu thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục của mình.
Cũng qua tổ chức thao giảng cấp tổ chuyên môn, cấp trường, thao giảng cụm và hội giảng các cấp sẽ giúp GV nâng lên về nhận thức và khả năng thực hiện đổi mới hoạt động giáo dục, thúc đ y GV có sự chu n bị đầu tư cho tiết dạy, từ đó GV có cơ sở, kinh nghiệm vận dụng cho các tiết dạy thông thường hàng ngày của mình, góp phần nâng cao hiệu quả đổi mới hoạt động giáo dục.