CHÊĂNG 5: CÁC QUYắT ĐàNH VÀ GIÁ
2. Các ph¤¢ng pháp đánh giá c¢ bÁn
Đỏnh giỏ cóng thờm vào chi phớ mót mąc lói đỏnh trÔồc P = (1+m)xAC
Trong đó: P: giá bán dā kiÁn
AC: chi phí đ¢n vá sÁn phÁm m: tò lỏ lói trờn chi phớ
AC = AVC + FC Q Trong đú: AVC: Chi phớ biÁn đòi đÂn vỏ sÁn phÁm
FC: Tòng chi phớ cỗ đỏnh Q: Sỗ lÔāng sÁn phÁm tiờu thă
Vớ dă: Sỗ liỏu cÿa một doanh nghiỏp lắp rỏp mỏy vi tớnh cỏ nhõn nhÔ sau:
Chi phớ biÁn đòi trung bỡnh 8 triỏu đồng Chi phớ cỗ đỏnh 4.000 triỏu đồng
Sỗ lÔāng tiờu thă dā kiÁn 1.000 sÁn phÁm.
Chi phí đ¢n vá sÁn phÁm s¿ là:
AC = AVC + FC Q
AC = 8 + 4.000/ 1.000 = 12 (triáu đồng)
NÁu doanh nghiỏp muỗn cú tò lỏ sinh lỏi đỏnh trÔòc là 25% chi phớ trung bỡnh, thỡ s¿ đánh giá bán cho các nhà bán buôn là:
P = (1 + 0,25) x 12 = 15 (triáu đồng)
GiÁ sử cỏc nhà bỏn buụn sau khi mua vòi giỏ 15 triỏu đồng một mỏy vi tớnh, nÁu muỗn cú tò lỏ lói là 20% giỏ mua vào, thỡ hó s¿ bỏn ra vòi giỏ là:
P = (1 + 0,2) x 15 = 18 (triáu đồng)
Thāc ra viỏc dựng māc lói đỏnh trÔòc để đỏnh giỏ sÁn phÁm là khụng hoàn toàn hāp lý, mặc dự nú dò làm. Vỡ phÔÂng phỏp đỏnh giỏ này chÔa xem xột một cỏch đ¿y đÿ nhu c¿u hián t¿i cÿa thá tr¤áng và tình hình c¿nh tranh trong cùng một ngành và giÿa các sÁn phÁm thay thÁ.
Tuy vÁy, cỏch đỏnh giỏ cộng thờm một māc lỏi đỏnh trÔòc v¿n cũn phò biÁn vỡ một sỗ lý do sau:
Thā nhÃt: do ng¤ái bán biÁt chắc và chi phí h¢n là sāc c¿u, nên bằng cách gắn giá vào chi phí, ng¤ái bán đ¢n giÁn hóa công viác đánh giá cÿa hã; hã không phÁi thÔỏng xuyờn điÃu chònh giỏ khi nhu c¿u thay đòi.
Thā hai: khi tÃt cÁ các doanh nghiáp trong ngành đÃu sử dăng ph¤¢ng pháp đánh giỏ này, giỏ cÁ cú xu hÔòng vÁn động nhÔ nhau. Sā c¿nh tranh và giỏ s¿ giÁm bòt, điÃu này vỗn s¿ khụng xÁy ra nÁu cỏc doanh nghiỏp chỳ ý đÁn nhÿng khỏc biỏt và māc c¿u khi hã đánh giá.
Thā ba: nhiÃu ng¤ái cÁm thÃy cách đánh giá cộng thêm vào chi phí công bằng h¢n cho cÁ ng¤ái mua l¿n ng¤ái bán. Ng¤ái bán không lāi dăng ng¤ái mua khi nhu c¿u tăng m¿nh, nhÔng v¿n đ¿t đÔāc māc doanh thu trờn vỗn đ¿u tÔ một cỏch khÁ quan.
Đánh giá theo lÿi nhu¿n māc tiêu
Một cách tiÁp cÁn đánh giá theo chi phí khác nÿa là đánh giá theo lāi nhuÁn măc tiờu. Doanh nghiỏp xỏc đỏnh māc giỏ trờn c só đÁm bÁo tò suÃt lāi nhuÁn măc tiờu trờn vỗn đ¿u tÔ (ROI) mà doanh nghiỏp mong muỗn đ¿t đÔāc.
P = AC + ROI x I Q Trong đó: P: giá bán dā kiÁn
AC: Chi phí đ¢n vá sÁn phÁm I: Vỗn đ¿u tÔ
ROI: tò suÃt lāi nhuÁn trờn vỗn đ¿u tÔ
Q: Sỗ lÔāng sÁn phÁm tiờu thă
PhÔÂng phỏp đỏnh giỏ này đũi hồi doanh nghiỏp phÁi xem xột nhiÃu māc giỏ khỏc nhau, Ánh hÔóng cÿa chỳng đỗi vòi khỗi lÔāng tiờu thă c¿n thiÁt để vÔāt qua
127
điểm hũa vỗn và thāc hiỏn đÔāc māc lāi nhuÁn măc tiờu và xỏc suÃt s¿ xÁy ra cÿa từng māc giá có thể.
Ví dă: một doanh nghiáp lắp ráp máy vi tính cá nhân mà ta đã xét ã trên dā đánh đ¿u tÔ (I) vào viỏc kinh doanh 15.000 triỏu đồng và muỗn đỏnh giỏ sao cho cú thể thu đÔāc tò suÃt lāi nhuÁn trờn vỗn đ¿u tÔ ROI là 20%,
Māc giá theo lāi nhuÁn măc tiêu (P) đ¤āc xác đánh:
P = 12 + 0,2 x 15
= 15 (triáu đồng) 1.000
Doanh nghiỏp s¿ đ¿t đÔāc tò suÃt lāi nhuÁn trờn vỗn đ¿u tÔ ROI là 20%, nÁu đÁm bÁo đ¤āc chi phí trung bình và māc tiêu thă đúng nh¤ dā kiÁn. NÁu māc tiêu thă khụng đ¿t đÔāc nhÔ dā kiÁn thỡ doanh nghiỏp phÁi phõn tớch đồ thỏ hũa vỗn để biÁt đÔāc tỡnh tr¿ng chi phớ và lāi nhuÁn āng vòi cỏc māc tiờu thă khỏc nhau.
Đỏnh giỏ theo điểm hũa vỗn Xỏc đỏnh điểm hũa vỗn
Q* = FC P - AVC Trong đú: Q*: SÁn lÔāng hũa vỗn
P: Giá bán dā kiÁn FC: Tòng chi phớ cỗ đỏnh AVC: Chi phớ biÁn đòi đÂn vỏ
Q = FC + ROI x I P - AVC Trong đú: Q: Khỗi lÔāng bỏn đ¿t lāi nhuÁn măc tiờu
P: Giá bán dā kiÁn
Vớ dă: GiÁ sử doanh nghiỏp A cú sỗ liỏu cÿa sÁn xuÃt sÁn phÁm X nhÔ sau:
- Chi phớ biÁn đòi đÂn vỏ sÁn phÁm: 10.000 đ - Chi phớ cỗ đỏnh: 10.000 đ
- Lāi nhuÁn măc tiêu (ROI): 20%
- Vỗn đ¿u tÔ: 1.000.000.000 đ GiÁi:
Tòng lāi nhuÁn măc tiờu: 20% x 1 tỷ = 200.000.000đ
Khi đó, doanh thu, chi phí và lāi nhuÁn ã các māc giá dā kiÁn khác nhau s¿ thể hián nh¤ sau: