BÀI KIỂM TRA 45 PHÚT
Bài 14.Tiết 58: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: Cốm
Thạch Lam Ngày soạn: 7/11
Lớp Ngày dạy HS vắng mặt Ghi chú
7A
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức:Giúp hs
-Cảm nhận được phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hoá trong 1 thứ quà độc đáo và giản dị của DT.
-Thấy và chỉ ra được sự tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc trong lối văn tuỳ bút của Th.Lam.
2. Kĩ năng: - Kĩ năng học tập: +Rèn kĩ năng đọc , cảm nhận và tìm hiểu, phân tích chất trữ tình, chất thơ trong văn bản tùy bút.
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, giải quyết vấn đề, lắng nghe tích cực 3. Thái độ: - GD cho các em biết phát cảm nghĩ về tác phẩm văn học II. PHƯƠNG PHÁP- KĨ THUẬT DẠY HỌC:
1. Phương pháp:Nêu vấn đề, gợi mở 2. Kĩ thuật: Động não, hỏi và trả lơi, III. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
SGK, Giáo án, SGV.
IV.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1.Ổn định lớp(5 phút) 2.Kiểm tra:
Đọc thuộc lòng bài thơ Tiếng gà trưa và nêu n nét đặc sắc về ND, NT của bài thơ ? (Trả lời dựa vào ghi nhớ-sgk-151 ).
3.Bài mới: Việt Nam đất nc ta ơi !
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.
Trên mảnh đất VN, cây lúa-hạt gạo đã trở thành 1 biểu tượng cho vẻ đẹp kì diệu của mảnh đất và tâm hồn tinh tế của con ng. Bằng 1 t/yêu đằm thắm, nhà văn Ng.Đình Thi trong tp Bài ca Hắc Hải đã ca ngợi đồng lúa đất trời VN trong 2 câu thơ rất truyền cảm trên. Trước Ng.Đình Thi có 1 nhà văn, bằng thiên tuỳ bút văn xuôi cũng đã giành t.yêu và biết bao ngôn từ đẹp như thơ để ca ngợi cây lúa VN> Đó là Th.Lam với bài Một thứ quà của lúa non:
Cốm. Bây giờ chúng ta cùng thưởng thức cốm vòng-đ.sản Hà Nội qua bài văn.
TG Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
25’ ?Dựa vào chú thích, em hãy nêu 1 vài nét về tác giả, tp ?
GV:Văn bản MTQCLN: Cốm là 1 bài tuỳ bút trữ tình viết về cảnh sắc và phong vị hà Nội.
GVhd đọc: Đọc với giọng tình cảm thiết tha, trầm lắng, chậm.
HS:Đọc sgk
? Văn bản thuộc thể loại gì?
? Bài văn được chia ra làm mấy phần?
?Bài văn có thể chia thành mấy đoạn ? Nội dung chính của mỗi đoạn là gì ?
3 đoạn
-Từ đầu->thuyền rồng: Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm.
-Tiếp->nhũn nhặn: Cảm nghĩ về g.trị của cốm.
-Còn lại: C.nghĩ về sự thưởng thức cốm
? Nêu chủ đề của văn bản?
?Hs đọc đoạn 1-Nội dung của Đ1 là gì?
?Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm được trình bày trong mấy đv ngắn ? Mỗi đoạn nói gì ?
I-Tác giả – Tác phẩm:
1-Tác giả:
- Thạch Lam tên khai sinh nguyễn Tường Vinh , sau đổi là Nguyễn Tường Lân( 1910- 1942) tại Hà Nội
-là nhà văn nổi tiếng về truiyeenj ngắn và tùy bút, thành viên của nhóm Tự Lực văn đoàn.
2-Tác phẩm:
-“Một thứ quà lúa non: cốm” rút từ tập “ Hà Nội băm sáu phố phường” (1943)
II- Đọc- Hiểu văn bản 1. Đọc
2. Giải thích từ khó( SGK - 161.162)
3.Thể loại:Tùy bút (sgk-161) 4.Bố cục: 3 đoạn
5. Chủ đề
ô Cốm ằ là thứ quà riờng biệt của đất nước, mang phong vị đặc sắc, nét đẹp cổ truyền trong một thứ quà độc đáo và giản dị của dân tộc, của Hà Nội
6-Phân tích:
a-Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm:
HS: (2 đoạn: Đ1 nói về cội nguồn của cốm, Đ2 nói về nơi có cốm nổi tiếng).
?Cội nguồn của cốm là lúa đồng quê, điều đó được gợi tả bằng n câu văn nào ?
?Tác giả đã dùng cảm giác để miêu tả cội nguồn của cốm, hãy nêu td của cách miêu tả này ?
?T.sao cốm gắn với tên làng Vòng ?
HS:(Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm.
Cốm Vòng dẻo thơm và ngon nhất).
?Hình ảnh : Cô hàng cốm xinh2, áo quần gọn ghẽ với cái đòn gánh 2 đầu vút cong lên như chiếc thuyền rồng.có ý nghĩa gì ?
?Chi tiết: Đến mùa cốm, các ng HN 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng cốm.có ý nghĩa gì ?
?Qua đv trên, đã cho ta thấy được n cảm xúc gì của tác giả ?
Hs đọc Đ2
?Đoan2 nói về cảm nghĩ gì ?
GV:Đ2 được viết theo phương thức bình luận, lời bình luận thứ nhất:
?Câu văn gợi cho em cách hiểu mới mẻ nào về cốm ? Vì sao ?
HS: (Vì nó kết tinh hương vị thanh khiết của đồng quê. Do đó cốm là quà quê nhưng là thức quà thiêng liêng).
GV:Lời bình thứ 2
? Tác giả bình luận về v.đề gì ?
?Sự hoà hợp tương xứng của hồng cốm được p.tích trên n p.diện nào ? (Hoà hợp tương xứng về màu sắc và hương vị)
?Qua lời bình đó của tác giả, em hiểu
-Các bạn có ngửi thấy... lúa non không.
-Trong cái vỏ xanh kia... ngàn hoa cỏ.
-Dưới ánh nắng... trong sạch của trời.
->Miêu tả bằng cảm giác – Vừa gợi hình, vừa gợi cảm. Thể hiện sự tinh tế trong cảm thụ cốm của tác giả.
->Cốm gắn liền với vẻ đẹp của ng làm ra cốm.
->Cốm trở thành nhu cầu thưởng thức của ng HN.
=>Yêu quí, trân trọng cội nguồn trong sạch, đẹp đẽ, giàu sắc thái v.hoá DT củaDDoan
b-Cảm nghĩ về giá trị của cốm:
-Cốm là thức quà riêng biệt của đ.nc, là thức dâng của n cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam.
->Cốm là quà tặng của đồng quê cho con ng, cốm là đ.sản của DT.
-Hồng cốm tốt đôi... Một thứ thanh đạm, 1 thứ ngọt sắc, 2 vị nâng đỡ nhau để hp được lâu bền.
->Tác giả bình luận về v.đề dùng cốm để làm quà sêu tết.
=>Cốm góp phần làm cho nhân duyên của con ng thêm tốt đẹp –
5’
5’
thêm cốm còn có g.trị gì nữa ?
?Qua đó tác giả muốn truyền tới ng đọc tình cảm và thái độ gì trong ứng sử với thức quà DT là cốm?
HS: (Trân trọng và giữ gìn cốm như 1 vẻ đẹp văn hoá DT ).
Hs đọc Đ3 - Đv em vừa đọc nói về cảm nghĩ gì ?
?Đv bàn về việc thưởng thức cốm trên n p.diện nào ? (ăn và mua cốm).
?Tác giả hd cách ăn cốm như thế nào ? Vì sao khi ăn cốm phải ăn chút ít, thong thả, ngẫm nghĩ ?
?Tác giả đã thể hiện cách thưởng thức cốm bằng n giác quan nào ?
?sCách cảm thụ đó có td gì ?
?Tác giả đã thuyết phục ng mua cốm bằng n lí lẽ nào ?
?N lí lẽ đó cho thấy tác giả có thái độ như thế nào đối với thứ quà của lúa non ? Gv: Tuy chưa được ăn cốm nhưng đọc văn Th.Lam, chúng ta như đang được thưởng thức thứ quà thanh khiết, thanh cao, quà của lúa non, quà của bàn tay LĐ và quà ng.ngữ TV rất tinh tế, tài hoa trong thiên tuỳ bút. Văn Th.Lam c là 1 loại cốm dịu dàng, thanh đậm của tâm hồn ng nghệ sĩ VN, n giọt sữa tinh khiết của TV chúng ta.
?Bài văn có g.trị gì về ND và NT ? -Hs đọc ghi nhớ.
-Qua bài văn, em hiểu thêm gì về tác giả Th.Lam ?
ss?Sưu tầm 1 số câu thơ, ca dao nói về cốm ?
G.trị tinh thần, g.trị văn hoá.
c-Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm:
-ăn cốm: phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. ->ăn như thế mới cảm hết được các thứ hương vị đồng quê kết tinh ở cốm.
-> Cảm thụ bằng khứu giác, xúc giác, thị giác: Khơi gợi cảm giác của ng đọc về cốm, thể hiện sự tinh tế sâu sắc của tác giả.
-Cốm là lộc của trời, là cái khéo léo của ng, là sự cố sức tiềm tàng và sự nhẫn nại của thần lúa.
=>Xem cốm như 1 g.trị tinh thần th.liêng đáng được chúng ta trân trọng giữ gìn.
III-Tổng kết:
*Ghi nhớ: sgk (163 ).
-Th.Lam: là ng sành cốm, có tình cảm tinh tế và sâu sắc về cốm.
IV-Luyện tập:
Đêm giăng chày đập vang thôn bản
Phấn cốm bay bay phủ lá ngàn.
(Thôi Hữu)
Giã gạo thì ốm, giã cốm thì khoẻ.
(Tục ngữ) 4. Củng cố(3 phút)
-Qua bài học em có cảm nghĩ gì đối với những sản vật của đất nước?
5. Hướng dẫn hs học và làm bài(2 phút)
-VN học bài, ôn tập phần văn bản V. Rút kinh nghiệm