BÀI KIỂM TRA 45 PHÚT
Bài 14.Tiết 61:CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ
Ngày soạn:14/11
Lớp Ngày dạy HS vắng mặt Ghi chú
7A
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức:Giúp hs
-Nắm được các yêu cầu trong việc sử dụng từ.
-Có ý thức dùng từ đúng chuẩn mực, tránh thái độ cẩu thả khi nói, viết.
2. Kĩ năng: - Kĩ năng học tập: +Rèn kĩ năng sử dụng từ chuẩn mực khi nói và viết.
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, giải quyết vấn đề, lắng nghe tích cực 3. Thái độ:
- Giúp các em dùng từ chuẩn mực đúng.
II. PHƯƠNG PHÁP- KĨ THUẬT DẠY HỌC:
1. Phương pháp:Nêu vấn đề, gợi mở 2. Kĩ thuật: Động não, hỏi và trả lơi, III. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
Bảng phụ
IV.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1.Ổn định lớp(5 phút) 2.Kiểm tra:
-Giải nghĩa và PT lối chơi chữ ở 2 câu đố sau:
-Có con mà chẳng có cha
Có lưỡi, không miệng, đó là vật chi ? -Hoa nào không có lẳng lơ
Mà người gọi bướm ỡm ờ lắm thay.
(Là hoa gì ?)
(Con dao: chơi chữ đồng âm, Hoa bướm: chơi chữ đồng âm).
3.Bài mới: Khi nói, viết chúng ta cần sd từ đúng chuẩn mực. Bài học hôm nay sẽ giúp các em nắm được những yêu cầu trong việc sd từ, đồng thời giúp các em có khả năng phát hiện lỗi dùng từ của mình và của bạn, để có cách dùng từ cho chuẩn mực, tránh những sai sót.
TG Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
25’
GV:Treo bảng phụ
Hs đọc ví dụ, chú ý các từ in đậm.
?Những từ in đậm: dùi, tập tẹ, khoảng khắc, dùng đã đúng chỗ chưa, có phù hợp với n từ ngữ xung quanh không ? Vì sao ?
HS: (Vì: Dùi là đồ dùng để tạo lỗ thủng, với nghĩa ấy thì từ dùi không thể kết hợp với các từ trong câu văn đã cho. Từ tập tẹ và từ khoảng khắc c như vậy).
-Những từ này dùng sai ở chỗ nào ? Cần phải sửa lại như thế nào cho đúng ?
-Việc viết sai âm, sai c.tả này là do n ng.nhân nào ?
?Nếu dùng sai c.tả thì sẽ dẫn đến tình trạng gì ? HS:(ng đọc, ng nghe sẽ không hiểu được ý của ng
I-Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả:
1.Ví dụ: sgk (166 ).
2. Nhận xét
-dùi -> vùi -tập tẹ -> bập bẹ
-khoảng khắc -> khoảnh khắ ->Là n từ dùng sai âm, sai c.tả.
Là do ảnh hưởng của việc phát âm tiếng đ.phg hoặc không nhớ hình thức chữ viết của từ, hoặc liên tưởng không đúng).
viết).
?Qua 3 vd trên, em rút ra bài học gì về việc dùng từ khi nói, viết ?
GV:Treo bảng phụ
Hs đọc vd, chú ý các từ in đậm.
?Các từ in đậm: sáng sủa, cao cả, biết được dùng ở trong các ngữ cảnh trên đã đúng chưa, có phù hợp không ? Vì sao?
(Vì: sáng sủa có 4 nghĩa: 1 có những a.s TN chiếu vào, gây cảm giác thích thú; 2.có n nét lộ vẻ thông minh; 3.cách diễn đạt rõ ràng, mạch lạc; 4.tốt đẹp, có n tr.vọng. ở câu 1 có lẽ ng viết dùng sáng sủa với nghĩa thứ 4, tuy nhiên dùng như vậy là không phù hợp với ý định th.báo, tức là dùng chưa đúng nghĩa).
?Em hãy tìm n từ gần nghĩa với từ sáng sủa để thay thế nó ? (tươi đẹp).
?Cao cả là cao quí đến mức không còn có thể hơn.
Dùng từ cao cả ở câu 2 đã phù hợp chưa với đ2 của câu tục ngữ chưa ? Từ nào có thể thay thế cho từ này ? (quí báu, sâu sắc).
Gv: Lương tâm là yếu tố nội tâm giúp con ng có thể tự đánh giá hành vi của mình về mặt đ.đức;
biết là nhận rõ được ng, sự vật hay 1 điều gì đó hoặc có k.năng làm được việc gì đó.
?Vậy có thể nói biết lương tâm được không ? Có thể nói có lương tâm hay vô lương tâm được không ?
?Từ 3 vd trên, em rút ra bài học gì cho việc dùng từ ?
Hs đọc ví dụ (bảng phụ).
?Những từ in đậm trong n câu trên dùng sai như thế nào? Vì sao lại dùng sai như vậy ?
HS
?Hãy tìm cách chữa lại cho đúng ?
=>Khi nói, viết phải dùng đúng âm, đúng c.tả.
II-Sử dụng từ đúng nghĩa:
1.Ví dụ: sgk (166 ) 2. Nhận xét.
->Dùng từ không đúng nghĩa là do không nắm được nghĩa của từ hoặc không phân biệt được các từ đồng nghĩa.
- Sáng sủa->. Tươi đẹp - Cao cả-> Sâu sắc
- Biết-> có
=>Dùng từ là phải dùng đúng nghĩa.
III-Sử dụng từ đúng t.chất ngữ pháp của từ:
1.Ví dụ: sgk.-167 2. Nhận xét:
-(Dùng sai về t.chất NP của từ – Là do không nắm được đ2 NP của từ )
-Hào quang -> hào nhoáng.
- Thêm từ sự vào đầu câu; hoặc:
5’
5’
?Khi nói, viết cần phải dùng từ như thế nào ?
Hs đọc ví dụ, chú ý các từ in đậm.
?Các từ in đậm trong các câu trên sai như thế nào?
tìm các từ thích hợp thay cho các từ đó ?
?Qua việc dùng từ trên, em rút ra bài học gì ?
Gv đưa ra tình huống: Một ng dân Nghệ An ra HN thăm bà con, bị lạc đg, muốn hỏi đg, ng đó hỏi:
Cháu ơi, đg ni là đg đi mô ? Cậu bé được hỏi trả lời: Cháu không hiểu bác muốn hỏi gì ?
?T.sao cậu bé lại không hiểu câu hỏi trên ? (Vì câu hỏi có dùng n từ đ.phg).
?ở bài từ HV (bài 6) chúng ta đã rút ra được bài học: Khi nói, viết không nên lạm dụng từ HV. Vì sao ? (vì lạm dụng từ HV sẽ làm cho lời ăn tiếng nói thiếu tự nhiên, thiếu trong sáng, không phù hợp với h.cảnh g.tiếp)
?Qua tình huống trên, em rút ra bài học gì ?
?Khi sd từ chúng ta cần chú ý gì ?
?Khi sử dụng từ ta cần chú ý điều gì -Hs đọc ghi nhớ
?Sửa lại các lỗi bài TLV của mình
Chị ăn mặc thật giản dị.
-Thảm hại -> thảm bại
-Giả tạo phồn vinh -> phồn vinh giả tạo
=>Việc dùng từ phải đúng t.chất NP.
IV-Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp phong cách:
1.Ví dụ: sgk 2. Nhận xét
-dùng sai sắc thái biểu cảm, không hợp với phong cách)
-Lãnh đạo -> cầm đầu -Chú hổ -> nó
=>Việc dùng từ phải đúng sắc thái biểu cảm, hợp với tình huống giao tiếp.
V-Không lạm dụng từ đ.phg, từ HV:
=> Không lạm dụng từ đ.phg, từ HV.
VI-Tổng kết:
*Ghi nhớ: sgk (167 ).
VII-Luyện tập
4. Củng cố(3 phút) -Gv đánh giá tiết học
5.Hướng dấn hs hocj và làm bài(2 phút) -VN học bài , soạn bài”Muaf xuân của tôi”
V. Rút kinh nghiệm