BÀI KIỂM TRA 45 PHÚT
Bài 19. Tiết79 .ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
Lớp Ngày dạy HS vắng Ghi chú
7A
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức :
-Giúp hs nhận biết rõ các yếu tố cơ bản của bài văn nghị luận và mối quan hệ của chúng với nhau.
2. Kĩ năng:
- Kĩ năng sống: Tự nhận thức, giao tiếp, giải quyết vấn đề - kĩ năng học tập:
-Rèn kĩ năng nhận biết luận điểm, luận cứ và lập luận trong văn bản nghị luận.
3. Thái độ:GD cho hs ý thức yêu thích môn học II. Phương pháp- Kĩ thuật dạy học
1. Phương pháp:Nêu vấn đề, gợi mở 2. Kĩ thuật: Động não, hỏi và trả lơi, III. Phương tiện dạy học: Bảng phụ IV. Tiến trình bài dạy
1.ổn định lớp: (5 phút) 2-Kiểm tra:
-Thế nào là văn nghị luận ? (ghi nhớ – sgk – 9 ).
3-Bài mới:
Mỗi bài văn nghị luận đều có luận điểm, luận cứ, lập luận. Vậy luận điểm là gì? luận cứ là gì? lập luận là gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu tiết học hôm nay
TG Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
20’
Hs đọc văn bản: Chống nạn thất học.
?Theo em ý chính của bài viết là gì ? -Chống nạn thất học
?ý chính đó được thể hiện dưới dạng nào ? +Đc trình bày dưới dạng nhan đề.
?Các câu văn nào đã cụ thể hoá ý chính?
+Mọi người VN...
+Những người đã biết chữ...
+Những người chưa biết chữ...
?ý chính đó đóng vai trò gì trong bài văn nghị luận ?
I-Luận điểm, luận cứ và lập luận:
1-Luận điểm:
*V.Bản: Chống nạn thất học
-ý chính thể hiện tư tưởng của bài văn nghị luận.
?Muốn có sức thuyết phục thì ý chính phải đạt được yêu cầu gì ?
Gv: Trong văn nghị luận người ta gọi ý chính là luận điểm.
?Vậy em hiểu thế nào là luận điểm ?
?Người viết triển khai luận điểm bằng cách nào ?
?Em hãy chỉ ra các luận cứ trong văn bản Chống nạn thất học ?
?Lí lẽ và dẫn chứng có vai trò như thế nào trong bài văn nghị luận ? (Luận điểm thường mang tính k.quát cao, VD: Chống nạn thất học, Tiếng Việt giàu và đẹp,Non sông gấm vóc.Vì thế:muốn có tính th.phục...
Gv: Có thể tạm so sánh luận điểm như xương sống, luận cứ như xương sườn, xương các chi, còn lập luận như da thịt, mạch máu của bài văn nghị luận).
?Muốn có sức th.phục thì lí lẽ và d.c cần phải đảm bảo n yêu cầu gì ?
?Em hãy chỉ ra trình tự lập luận của văn bản Chống nạn thất học ?
Gv:Tóm lại: trước hết tác giả nêu lí do vì sao phải chống nạn thất học và chống nạn thất học để làm gì. Có lí lẽ rồi mới nêu tư tưởng chống nạn thất học. Nhưng chỉ nêu tư tưởng thì chưa trọn vẹn. Người ta sẽ hỏi: Vậy chống nạn thất học bằng cách nào ? Phần tiếp theo của bài viết sẽ giải quyết việc đó. Cách sắp xếp như trên chính là lập luận. Lập luận như vậy là chặt chẽ.
-Vậy em hiểu lập luận là gì ?
-Muốn th.phục ý chính phải rõ ràng, sâu sắc, có tính phổ biến (v.đề được nhiều người quan tâm).
-> Luận điểm: sgk- 19 2-Luận cứ:
- các luận cứ trong văn bản Chống nạn thất học:
+Do chính sách ngu dân...
+Nay nc độc lập rồi...
-Triển khai luận điểm bằng lí lẽ, d.chứng cụ thể làm cơ sở cho luận điểm, giúp cho luận điểm đạt tới sự sáng rõ, đúng đắn và có sức th.phục.
-Muốn cho người đọc hiểu và tin, cần phải có h.thống luận cứ cụ thể, sinh động, chặt chẽ.
-Muốn có tính th.phục thì luận cứ phải chân thật, đúng đắn và tiêu biểu.
Luận cứ: ghi nhớ (sgk-19 ).
3-Lập luận:
-Luận điểm và luận cứ thường được diễn đạt thành n lời văn cụ thể. Những lời văn đó cần được lựa chọn, sắp xếp, trình bày 1 cách hơp lí để làm rõ luận điểm.
Lập luận: ghi nhớ (sgk-19 ).
10’
Hs đọc ghi nhớ.
?Em hiểu thế nào là luận điểm, luận cứ và lập luận?
-Hs đọc ghi nhớ
-Đọc lại văn bản Cần tạo thói quen tốt trong đời sống xã hội (bài 18 ).
-Hs thảo luận các câu hỏi trong sgk:
-Cho biết luận điểm ? -Luận cứ ?
-Và cách lập luận trong bài ?
-Nhận xét về sức thuyết phục của bài văn ấy ? +Hs thảo luận
+Gv gọi hs trả lời +Gv nhận xét
II- Tổng kết: (Ghi nhớ:
sgk/Tr19 ).
III-Luyện tập:
Văn bản: Cần tạo thói quen tốt trong đời sống xã hội.
-Luận điểm: chính là nhan đề.
-Luận cứ:
+Luận cứ 1: Có thói quen tốt và có thói quen xấu.
+Luận cứ 2: Có ng biết phân biệt tốt và xấu, nhưng vì đã thành thói quen nên rất khó bỏ, khó sửa.
+Luận cứ 3: Tạo được thói quen tốt là rất khó. Nhưng nhiễm thói quen xấu thì dễ.
-Lập luận:
+Luôn dậy sớm,... là thói quen tốt.
+Hút thuốc lá,... là thó quen xấu.
+Một thói quen xấu ta thg gặp hằng ngày... rất nguy hiểm.
+Cho nên mỗi ng... cho xã hội.
-Bài văn có sức thuyết phục mạnh mẽ vì luận điểm mà tác giả nêu ra rất phù hợp với cuộc sống hiện tại.
4. Củng cố (3 phút)
?Nêu vai trò của luận điểm, luận cứ và lập luận trong văn nghị luận?
-Học thuộc ghi nhớ, làm tiếp bài luyện tập.
-Đọc bài: Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận.
5. Hướng dẫn hs học và làm bài(2 phút)
Về nhà học bài,soạn bài “Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận”
V. Rút kinh nghiệm