kinh tế đối ngoại quản trị học

BAI GIANG QUAN TRI HOC pdf 1 BÀI GI NG QU N TR H C 2 3 TR NG CAO NG KINH T I NGO I KHOA QU N TR KINH DOANH BÀI GI NG Biên so n ThS Nguy n Hùng S n ThS Tr n Quang C nh L u hành n i b 4 5 L I NÓI U Quý.

BÀI GIlNG QUlN TRŠ HC

L¹I NÓI ċ‡U

Quý Bҥn ÿӑc thân mӃn!

QuyӇn sách BÀI GIҦNG QUҦN TRӎ HӐC này cung cҩp cho

ngѭӡi ÿӑc nhӳng kiӃn thӭc cѫ bҧn vӅ quҧn trӏ mӝt tә chӭc Qua quyӇn sách này, ngѭӡi ÿӑc sӁ nҳm ÿѭӧc lý thuyӃt chung vӅ quҧn trӏ mӝt tә chӭc bao gӗm: tәng quan vӅ quҧn trӏ, chӭc năng hoҥch ÿӏnh, chӭc năng tә chӭc, chӭc năng ÿiӅu khiӇn và chӭc năng kiӇm tra

KӃt cҩu cӫa quyӇn sách gӗm 7 chѭѫng cұp nhұt ÿҫy ÿӫ các thông tin vӅ quҧn trӏ trong bӕi cҧnh môi trѭӡng kinh doanh hiӋn ÿҥi

™ CHѬѪNG MӢ ĈҪU: ĈӔI TѬӦNG - NӜI DUNG -

PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬU MÔN QUҦN TRӎ HӐC

™ CHѬѪNG 6: CHӬC NĂNG ĈIӄU KHIӆN

™ CHѬѪNG 7: CHӬC NĂNG KIӆM TRA

Cҩu trúc mӛi chѭѫng ÿѭӧc thiӃt kӃ giúp ngѭӡi ÿӑc dӉ hiӇu và có thӇ vұn dөng ÿѭӧc vào thӵc tiӉn

Mһc dù ÿã cӕ gҳng rҩt nhiӅu, song do lҫn ÿҫu xuҩt bҧn nên có mӝt

sӕ hҥn chӃ nhҩt ÿӏnh, không tránh khӓi sai sót, tác giҧ rҩt mong nhұn ÿѭӧc ý kiӃn phҧn hӗi tӯ ÿӗng nghiӋp và sinh viên ÿӇ lҫn xuҩt bҧn sau ÿѭӧc hoàn thiӋn hѫn

TP.HCM, tháng 9 năm 2016

Nhóm tác giҧ

lҿ, thì quҧn trӏ ÿã là mӝt yӃu tӕ cҫn thiӃt ÿӇ ÿҧm bҧo phӕi hӧp nhӳng

nӛ lӵc cá nhân Trong tҩt cҧ các lƭnh vӵc hoҥt ÿӝng xã hӝi, ÿһc biӋt trong lƭnh vӵc kinh doanh, con ngѭӡi cҫn phҧi dӵa vào nӛ lӵc chung,

nӛ lӵc cӫa nhóm, cho nên nhiӋm vө cӫa quҧn trӏ ngày càng có vӏ trí quan trӑng

Trong quá trình phát triӇn cӫa nӅn sҧn xuҩt xã hӝi vӅ qui mô sҧn xuҩt, trình ÿӝ khoa hӑc và công nghӋ, sӵ phát triӇn vӅ sӵ phân công và hiӋp tác lao ÿӝng trong phҥm vi mӝt quӕc gia và ÿa quӕc gia, trên cѫ

sӣ cӫa nӅn kinh tӃ thӏ trѭӡng, ÿһt ra yêu cҫu cҫn thiӃt, khách quan là phҧi nâng cao năng lӵc quҧn trӏ Quҧn trӏ là mӝt chӭc năng mang tính chҩt xã hӝi quan trӑng nhҩt, bӣi vì lƭnh vӵc nào, ӣ ÿâu thì quá trình hoҥch ÿӏnh, tә chӭc, lãnh ÿҥo, kiӇm tra cNJng không thӇ thiӃu ÿѭӧc

Qu̫n tr͓ bao giͥ cNJng ÿ˱ͫc xem là m͡t h͏ th͙ng bao g͛m hai phân h͏ c˯ b̫n là chͯ th͋ qu̫n tr͓ và ÿ͙i t˱ͫng qu̫n tr͓, và qu̫n tr͓ luôn h˱ͣng tͣi mͭc tiêu chính ÿã ÿ͉ ra ÿ͋ th͹c hi͏n

1 ´•I T£®NG NGHIÊN C¥U

Là mӝt hӑc phҫn cѫ sӣ cho các hӑc phҫn khác, Quҧn trӏ hӑc có ÿӕi tѭӧng nghiên cӭu là các quan hӋ phát sinh trong quá trình hoҥt ÿӝng cӫa tә chӭc Nhӳng quan hӋ này có thӇ là quan hӋ giӳa tә chӭc vӟi môi trѭӡng nhѭ khách hàng, nhà cung cҩp, nhà phân phӕi, các ÿӕi thӫ, các tә chӭc liên doanh liên kӃt, các cѫ quan nhà nѭӟc, hay mӕi liên hӋ giӳa các cá nhân và tұp thӇ lao ÿӝng trong tә chӭc

Quҧn trӏ hӑc nghiên cӭu các mӕi quan hӋ con ngѭӡi nhҵm tìm ra nhӳng quy luұt và cѫ chӃ vұn dөng nhӳng quy luұt ÿó trong quá trình tác ÿӝng lên con ngѭӡi, thông qua ÿó mà tác ÿӝng lên các yӃu tӕ vұt chҩt và phi vұt chҩt khác nhѭ vӕn, vұt tѭ, năng lѭӧng, trang thiӃt bӏ, công nghӋ thông tin mӝt cách hiӋu quҧ Quҧn trӏ hӑc sӁ cung cҩp nhӳng kiӃn thӭc cѫ bҧn làm nӅn tҧng cho viӋc nghiên cӭu sâu các môn hӑc vӅ quҧn trӏ tә chӭc theo lƭnh vӵc hoһc theo ngành chuyên môn hóa nhѭ quҧn trӏ sҧn xuҩt, quҧn trӏ nguӗn nhân lӵc, quҧn trӏ chiӃn lѭӧc, quҧn trӏ tài chính hoһc quҧn trӏ doanh nghiӋp, quҧn trӏ tә chӭc

xã hӝi

2 N˜I DUNG

Hӑc phҫn quҧn trӏ hӑc chӭa ÿӵng nhӳng nӝi dung cѫ bҧn sau:

2.1 Cѫ sӣ lý luұn và phѭѫng pháp luұn cӫa quҧn trӏ hӑc

Quҧn trӏ hӑc mang tính khoa hӑc, vì vұy chӍ có nҳm vӳng và tuân thӫ ÿòi hӓi cӫa các quy luұt khách quan xҧy ra trong quá trình hoҥt ÿӝng cӫa tә chӭc mӟi ÿҧm bҧo cho viӋc quҧn trӏ ÿҥt ÿѭӧc kӃt quҧ mong muӕn Toàn bӝ nӝi dung cӫa viӋc nhұn thӭc và vұn dөng quy luұt ÿѭӧc nêu trong phҫn cѫ sӣ lý luұn và phѭѫng pháp luұn cӫa quҧn trӏ hӑc bao gӗm tә chӭc và quҧn trӏ tә chӭc, lý thuyӃt hӋ thӕng trong quҧn trӏ, các tѭ tѭӣng quҧn trӏ cѫ bҧn, vұn dөng quy luұt trong quҧn trӏ, các nguyên tҳc quҧn trӏ trong thӃ kӹ XXI

2.2 Quá trình ra quyӃt ÿӏnh quҧn trӏ và ÿҧm bҧo thông tin cho các quyӃt ÿӏnh

Quҧn trӏ là quá trình thiӃt lұp mөc tiêu ban ÿҫu, phân tích môi trѭӡng bên ngoài, bên trong, ÿiӅu chӍnh mөc tiêu, ra quyӃt ÿӏnh và tә chӭc thӵc hiӋn quyӃt ÿӏnh và kiӇm tra sao cho ÿҥt ÿѭӧc kӃt quҧ tӕt nhҩt vӟi hiӋu suҩt và hiӋu quҧ cao nhҩt, bҵng cách và thông qua ngѭӡi

Nguyên liӋu ÿӇ ra quyӃt ÿӏnh là thông tin quҧn lý có ÿѭӧc thông qua quá trình thu thұp dӳ liӋu, xӱ lý thông tin, lѭu trӳ thông tin, cung cҩp thông tin cho nhӳng ngѭӡi ra quyӃt ÿӏnh

2.3 Các chӭc năng quҧn trӏ

Ĉây chính là nhӳng nӝi dung cӕt lõi cӫa môn quҧn trӏ hӑc Nӝi dung này trҧ lӡi câu hӓi là quҧn trӏ cө thӇ là làm gì? Trong giáo trình này, các chӭc năng quҧn trӏ sӁ ÿѭӧc nghiên cӭu theo cách tiӃp cұn phә biӃn nhҩt, ÿó là theo quá trình quҧn trӏ vӟi bӕn chӭc năng gӗm có hoҥch ÿӏnh, tә chӭc, ÿiӅu khiӇn và kiӇm tra

3 PH£©NG PHÁP NGHIÊN C¥U

Ngoài phѭѫng pháp chung sӱ dөng cho nhiӅu ngành khoa hӑc nhѭ phѭѫng pháp duy vұt biӋn chӭng, duy vұt lӏch sӱ, phѭѫng pháp toán hӑc, thӕng kê, tâm lý và xã hӝi hӑc , quҧn trӏ hӑc lҩy phѭѫng pháp phân tích hӋ thӕng làm phѭѫng pháp nghiên cӭu chӫ yӃu cӫa mình

ĈӇ nghiên cӭu, quҧn trӏ ÿѭӧc phân tích thành các chӭc năng Hai tiêu chí cѫ bҧn ÿӇ hình thành các chӭc năng quҧn trӏ là quá trình quҧn trӏ và các lƭnh vӵc cӫa hoҥt ÿӝng quҧn trӏ

CH²¸NG 1

T–NG QUAN V‰ QUtN TR H’C

Hoàn thành chѭѫng này ngѭӡi hӑc có thӇ:

- Nh̵n thͱc rõ khái ni͏m qu̫n tr͓ và s͹ c̯n thi͇t cͯa qu̫n tr͓ trong các t͝ chͱc

- N̷m b̷t ÿ˱ͫc b͙n chͱc năng c˯ b̫n cͯa qu̫n tr͓

- Mô t̫ các vai trò cͯa nhà qu̫n tr͓

- Xác ÿ͓nh ÿ˱ͫc các c̭p qu̫n tr͓ trong m͡t t͝ chͱc và nhi͏m vͭ chͯ y͇u cͯa m͟i c̭p qu̫n tr͓

- Nh̵n thͱc ÿ˱ͫc t̩i sao ph̫i h͕c qu̫n tr͓ và h͕c nh˱ th͇ nào ÿ͋ trͧ thành nhà qu̫n tr͓ gi͗i

- Bi͇t ÿ˱ͫc môi tr˱ͥng qu̫n tr͓ và phân bi͏t ÿ˱ͫc môi tr˱ͥng vƭ

mô và vi mô

- Hi͋u ÿ˱ͫc nhͷng y͇u t͙ môi tr˱ͥng vƭ mô và vi mô ̫nh h˱ͧng nh˱ th͇ nào ÿ͇n các t͝ chͱc

- N̷m b̷t ÿ˱ͫc các gi̫i pháp qu̫n tr͓ nh̹m h̩n ch͇ nhͷng b̭t tr̷c cͯa các y͇u t͙ môi tr˱ͥng

1.1 S¨ CxN THIŠT C A QUtN TR

Ngѭӧc dòng thӡi gian, chúng ta có thӇ thҩy ngay tӯ xa xѭa ÿã có nhӳng nӛ lӵc có tә chӭc dѭӟi sӵ trông coi cӫa nhӳng ngѭӡi chӏu trách

Quҧn trӏ có vai trò ÿáng kӇ cùng vӟi sӵ bӝc phát cӫa cuӝc cách mҥng công nghiӋp, mӣ màn ӣ nѭӟc Anh vào thӃ kӹ 18, lan qua các nѭӟc Châu Âu và các Châu lөc khác Tác ÿӝng cӫa cuӝc cách mҥng này là sӭc máy thay cho sӭc ngѭӡi, sҧn xuҩt dây chuyӅn ÿҥi trà thay vì sҧn xuҩt manh mún trѭӟc ÿó, và nhҩt là giao thông liên lҥc hӳu hӳu hiӋu giӳa các vùng sҧn xuҩt khác nhau giúp tăng cѭӡng khҧ năng trao ÿәi hàng hóa và phân công sҧn xuҩt ӣ tҫm vƭ mô

Tӯ thұp niên 1960 ÿӃn nay, vai trò quҧn trӏ ngày càng có xu hѭӟng xã hӝi hóa, chú trӑng ÿӃn chҩt lѭӧng, không chӍ là chҩt lѭӧng sҧn phҭm, mà là chҩt lѭӧng cӫa cuӝc sӕng mӑi ngѭӡi trong thӡi ÿҥi ngày nay Ĉây là giai ÿoҥn quҧn trӏ chҩt lѭӧng sinh hoҥt, nó ÿӅ cұp ÿӃn mӑi vҩn ÿӅ nhѭ tiӋn nghi vұt chҩt, an toàn sinh hoҥt, phát triӇn y

tӃ giáo dөc, môi trѭӡng, ÿiӅu phӕi viӋc sӱ dөng nhân sӵ mà các nhà quҧn trӏ kinh doanh lүn phi kinh doanh hiӋn nay cҫn am tѭӡng và góp sӭc thӵc hiӋn

Nhӳng kӃt luұn vӅ nguyên nhân dүn ÿӃn sӵ phá sҧn cӫa các doanh nghiӋp có thӇ minh chӭng cho vai trò có tính chҩt quyӃt ÿӏnh cӫa quҧn trӏ ÿӕi vӟi sӵ tӗn tҥi và phát triӇn cӫa tә chӭc Khi nói ÿӃn nguyên nhân sӵ phá sҧn cӫa các doanh nghiӋp thì có thӇ có nhiӅu nguyên nhân, nhѭng nguyên nhân hàng ÿҫu thѭӡng vүn là quҧn trӏ kém hiӋu quҧ, hay nhà quҧn trӏ thiӃu khҧ năng Trong cùng hoàn cҧnh nhѭ nhau, nhѭng ngѭӡi nào biӃt tә chӭc các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ tӕt hѫn, khoa hӑc hѫn, thì triӇn vӑng ÿҥt kӃt quҧ sӁ chҳc chҳn hѫn Ĉһc biӋt quan trӑng không phҧi chӍ là viӋc ÿҥt kӃt quҧ mà sӁ còn là vҩn ÿӅ ít tӕn kém thì giӡ, tiӅn bҥc, nguyên vұt liӋu và nhiӅu loҥi phí tәn khác hѫn, hay nói cách khác là có hiӋu quҧ hѫn Chúng ta có thӇ hình dung cө thӇ khái niӋm hiӋu quҧ trong quҧn trӏ khi biӃt rҵng các nhà quҧn trӏ luôn phҩn ÿҩu ÿӇ ÿҥt ÿѭӧc mөc tiêu cӫa mình vӟi nguӗn lӵc nhӓ nhҩt, hoһc hoàn thành chúng nhiӅu tӟi mӭc có thӇ ÿѭӧc vӟi nhӳng nguӗn lӵc sҹn có

Vì sao quҧn trӏ là hoҥt ÿӝng cҫn thiӃt ÿӕi vӟi mӑi tә chӭc? Không phҧi mӑi tә chӭc ÿӅu tin rҵng hӑ cҫn ÿӃn quҧn trӏ Trong thӵc tiӉn, mӝt sӕ ngѭӡi cho rҵng ngѭӡi ta sӁ làm viӋc vӟi nhau tӕt hѫn và vӟi

mӝt sӵ thӓa mãn cá nhân nhiӅu hѫn, nӃu không có nhӳng nhà quҧn trӏ

Hӑ viӋn dүn ra nhӳng hoҥt ÿӝng theo nhóm lý tѭӣng nhѭ là mӝt sӵ nӛ lӵc ‘ÿӗng ÿӝi’ Tuy nhiên hӑ không nhұn ra là trong hình thӭc sѫ ÿҷng nhҩt cӫa trò chѫi ÿӗng ÿӝi, các cá nhân tham gia trò chѫi ÿӅu có nhӳng mөc ÿích rõ ràng cӫa nhóm cNJng nhѭ nhӳng mөc ÿích riêng, hӑ ÿѭӧc giao phó mӝt vӏ trí, hӑ chҩp nhұn các qui tҳc/luұt lӋ cӫa trò chѫi

và thӯa nhұn mӝt ngѭӡi nào ÿó khӣi xѭӟng trò chѫi và tuân thӫ các hѭӟng dүn cӫa ngѭӡi ÿó ĈiӅu này có thӇ nói lên rҵng quҧn trӏ là thiӃt yӃu trong mӑi sӵ hӧp tác có tә chӭc

Qu̫n tr͓ là ho̩t ÿ͡ng c̯n thi͇t ph̫i ÿ˱ͫc th͹c hi͏n khi con ng˱ͥi k͇t hͫp vͣi nhau trong các t͝ chͱc nh̹m ÿ̩t ÿ˱ͫc nhͷng mͭc tiêu chung Hoҥt ÿӝng quҧn trӏ là nhӳng hoҥt ÿӝng chӍ phát sinh khi con

ngѭӡi kӃt hӧp vӟi nhau thành tұp thӇ, nӃu mӛi cá nhân tӵ mình làm viӋc và sӕng mӝt mình không liên hӋ vӟi ai thì không cҫn ÿӃn hoҥt ÿӝng quҧn trӏ Không có các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ, mӑi ngѭӡi trong tұp thӇ sӁ không biӃt phҧi làm gì, làm lúc nào, công viӋc sӁ diӉn ra mӝt cách lӝn xӝn Giӕng mӝt nhóm ngѭӡi cùng ÿiӅu khiӇn mӝt khúc gӛ, thay vì cùng bѭӟc vӅ mӝt hѭӟng thì mӛi ngѭӡi lҥi có thӇ bѭӟc vӅ các hѭӟng khác nhau dүn ÿӃn khó ÿҥt kӃt quҧ chung, nӃu có ngѭӡi ÿӭng

ra tә chӭc ÿiӅu khiӇn hoҥt ÿӝng cӫa cҧ nhóm sӁ giúp cho cҧ nhóm cùng khiêng khúc gӛ ÿi vӅ mӝt hѭӟng thì kӃt quҧ sӁ khác ÿi rҩt nhiӅu

Qu̫n tr͓ là nh̹m t̩o l̵p và duy trì m͡t môi tr˱ͥng n͡i b͡ thu̵n lͫi nh̭t, trong ÿó các cá nhân làm vi͏c có th͋ ÿ̩t ÿ˱ͫc m͡t hi͏u sṷt cao nh̭t nh̹m hoàn thành mͭc tiêu cͯa t͝ chͱc

Khi con ngѭӡi hӧp tác lҥi vӟi nhau trong mӝt tұp thӇ cùng nhau làm viӋc, nӃu biӃt quҧn trӏ thì triӇn vӑng và kӃt quҧ sӁ cao hѫn, chi phí

sӁ ít hѫn Trong nӅn kinh tӃ thӏ trѭӡng cҥnh tranh gay gҳt, phҧi luôn tìm cách hҥn chӃ chi phí và gia tăng hiӋu năng Hoҥt ÿӝng quҧn trӏ là cҫn thiӃt ÿӇ ÿҥt ÿѭӧc hai mөc tiêu trên

Trӑng tâm cӫa quá trình này là sӱ dөng có hiӋu quҧ nguӗn lӵc trong tә chӭc Hoҥt ÿӝng quҧn trӏ là ÿӇ cùng làm viӋc vӟi nhau vì mөc tiêu chung ÿѭӧc tҥo ra bӣi nhà quҧn trӏ cao nhҩt, vӟi mөc tiêu lӟn nhҩt này các nhà quҧn trӏ sӁ hѭӟng mӑi ngѭӡi hành ÿӝng ÿҥt mөc tiêu ÿó Mөc tiêu cӫa hoҥt ÿӝng quҧn trӏ có thӇ là các mөc tiêu kinh tӃ, giáo dөc, y tӃ hay xã hӝi, tùy thuӝc vào tұp thӇ mà trong ÿó hoҥt ÿӝng quҧn trӏ diӉn ra, có thӇ là mӝt cѫ sӣ sҧn xuҩt, cѫ sӣ kinh doanh, cѫ quan công quyӅn, mӝt trѭӡng hӑc

1.2 KHÁI NIM VÀ BtN CHyT C A QUtN TR

1.2.1 Khái niӋm

Quҧn trӏ là mӝt khái niӋm rҩt rӝng bao gӗm nhiӅu lƭnh vӵc Ví dө quҧn trӏ hành chính (trong các tә chӭc xã hӝi), quҧn trӏ kinh doanh (trong các tә chӭc kinh tӃ) Trong lƭnh vӵc quҧn trӏ kinh doanh lҥi chia

ra nhiӅu lƭnh vӵc: Quҧn trӏ tài chính, quҧn trӏ nhân sӵ, quҧn trӏ Marketing, quҧn trӏ sҧn xuҩt

Có rҩt nhiӅu quan niӋm vӅ quҧn trӏ Sau ÿây là mӝt sӕ khái niӋm:

Theo Mary Parker Follet "Qu̫n tr͓ là ngh͏ thu̵t khi͇n cho công

vi͏c ÿ˱ͫc th͹c hi͏n thông qua ng˱ͥi khác";

Theo Robert Albanese “Qu̫n tr͓ là m͡t quá trình kͿ thu̵t và xã

h͡i nh̹m s͵ dͭng các ngu͛n l͹c, tác ÿ͡ng tͣi ho̩t ÿ͡ng cͯa con ng˱ͥi và t̩o ÿi͉u ki͏n thay ÿ͝i ÿ͋ ÿ̩t ÿ˱ͫc mͭc tiêu cͯa t͝ chͱc";

Nhà nghiên cӭu Harold Koolz & Cyril O'Donnell “Qu̫n tr͓ là

vi͏c thi͇t l̵p và duy trì m͡t môi tr˱ͥng n˯i mà các nhân viên làm vi͏c vͣi nhau trong tͳng nhóm có th͋ ho̩t ÿ͡ng hͷu hi͏u và có k͇t qu̫, nh̹m ÿ̩t ÿ˱ͫc các mͭc tiêu cͯa nhóm";

Theo Robert Kreitner “Qu̫n tr͓ là m͡t ti͇n trình làm vi͏c vͣi, và

thông qua ng˱ͥi khác ÿ͋ ÿ̩t các mͭc tiêu cͯa t͝ chͱc trong m͡t môi tr˱ͥng thay ÿ͝i"

Tóm lҥi: Qu̫n tr͓ là quá trình k͇t hͫp nhi͉u ng˱ͥi vͣi nhau trong

m͡t t͝ chͱc nh̹m h˱ͣng tͣi m͡t mͭc tiêu chung ÿ˱ͫc ÿ̿t ra bͧi nhà

qu̫n tr͓ b̹ng cách t̩o ra môi tr˱ͥng n͡i b͡ thu̵n lͫi giúp m͕i ng˱ͥi th͹c hi͏n công vi͏c hoàn thi͏n

Khái ni͏m này bao g͛m 4 thành ph̯n nh˱ sau:

- Xác lұp các mөc tiêu vá phѭѫng thӭc ÿӇ ÿҥt ÿѭӧc mөc tiêu cӫa

tә chӭc;

- Tә chӭc bӝ máy và công viӋc theo mөc tiêu ÿã ÿӏnh;

- Ĉҥt ÿѭӧc mөc tiêu thông qua ngѭӡi khác (Thӵc hiӋn công viӋc thông qua kӃt quҧ và hiӋu quҧ ÿҥt ÿѭӧc theo mөc tiêu);

- Vұn hành trong môi trѭӡng quҧn trӏ luôn thay ÿәi

Chúng ta hãy xem xét kͿ h˯n tͳng thành ph̯n cͯa khái ni͏m

- Ĉҥt ÿѭӧc mөc tiêu thông qua ngѭӡi khác

Có thӇ nói quҧn trӏ là mӝt quá trình mang tính xã hӝi, bӣi ÿó là tiӃn trình hoҥch ÿӏnh, tә chӭc, ÿiӅu khiӇn, kiӇm tra con ngѭӡi trong mӝt hay nhiӅu hoҥt ÿӝng nào ÿó nhҵm thӵc hiӋn mөc tiêu cӫa tә chӭc Trong quá trình này, các nhà quҧn trӏ chӏu trách nhiӋm hoàn thành nhӳng sҧn phҭm hay dӏch vө nào ÿó bҵng cách làm viӋc vӟi và thông qua nhӳng ngѭӡi khác Do ÿó, nӃu mӝt nhà quҧn trӏ có ý chí tiӃn lên

mà không có khҧ năng xây dӵng mӕi quan hӋ tӕt vӟi nhӳng ngѭӡi khác thì ông ta rҩt khó có thӇ thành ÿҥt trong nghӅ nghiӋp

Gҫn ÿây, tҥi Hoa KǤ ngѭӡi ta tiӃn hành mӝt cuӝc nghiên cӭu vӅ các nhà quҧn trӏ thành công và cҧ nhӳng nhà quҧn trӏ không thành công, công trình nghiên cӭu này cho thҩy khҧ năng làm viӋc mӝt cách hiӋu quҧ vӟi và thông qua ngѭӡi khác cӫa các nhà quҧn trӏ là cѫ sӣ rҩt quan trӑng, mang tính quyӃt ÿӏnh ÿӕi vӟi thành công cӫa hӑ KӃt quҧ nghiên cӭu cNJng cho thҩy, mӝt nhà quҧn trӏ sӁ bӏ coi là “ÿi chӋch ÿѭӡng ray” nӃu không hành ÿӝng phù hӧp vӟi nhӳng gì mà các ÿӗng nghiӋp và cҩp trên kǤ vӑng Nhӳng yӃu tӕ ÿѭӧc coi là sӁ làm cho mӝt nhà quҧn trӏ trӣ thành mӝt nhà quҧn trӏ thҩt bҥi là:

b) Có thái ÿӝ lҥnh nhҥt, xa lánh và kiêu ngҥo ÿӕi vӟi mӑi ngѭӡi c) Phҧn bӝi lòng tin cӫa mӑi ngѭӡi (bӝi ѭӟc, không thӵc hiӋn nhӳng gì ÿã hӭa)

d) Có quá nhiӅu tham vӑng, sӱ dөng các xҧo thuұt trong quan hӋ vӟi ngѭӡi khác

e) Không có ÿӫ tri thӭc sâu trong kinh doanh

f) Không biӃt ӫy quyӅn hay không có khҧ năng xây dӵng mӝt tұp thӇ ÿӗng lòng

g) Không có khҧ năng quҧn trӏ nguӗn nhân lӵc mӝt cách hӳu hiӋu

h) Không có khҧ năng tѭ duy chiӃn lѭӧc

i) Không có khҧ năng vұn dөng linh hoҥt các phong cách lãnh ÿҥo khác nhau

j) LӋ thuӝc quá nhiӅu vào ngѭӡi giúp viӋc hay các cӕ vҩn

Trong sӕ nhӳng yӃu ÿiӇm trên, chӍ có hai ÿiӇm e và h là không có liên hӋ trӵc tiӃp tӟi yӃu tӕ làm viӋc mӝt cách có hiӋu quҧ và thông qua ngѭӡi khác Bӣi vұy, có thӇ nói rҵng, chính nhӳng ngѭӡi xung quanh – cҩp trên, ÿӗng cҩp, cҩp dѭӟi – giӳ vai trò rҩt quan trӑng trong viӋc tҥo kiӋn thuұn lӧi hoһc cҧn trӣ sӵ thành ÿҥt trong sӵ nghiӋp cӫa mӝt nhà quҧn trӏ Do ÿó, quҧn trӏ là quá trình làm viӋc vӟi, và thông qua ngѭӡi khác

- Mөc tiêu cӫa tә chӭc

Mӛi mөc tiêu là mӝt ÿích ÿӇ cӕ gҳng, phҩn ÿҩu và hy vӑng ÿҥt ÿӃn Mӛi cá nhân cNJng nhѭ các tә chӭc thѭӡng thành công hѫn khi các hoҥt ÿӝng cӫa hӑ luôn trong tình trҥng cӕ gҳng vѭӧt qua sӵ thách thӭc do các mөc tiêu ÿã ÿһt ra ÿem lҥi Chҷng hҥn mӝt doanh nghiӋp

có thӇ sӁ ÿҥt ÿѭӧc nhӳng kӃt quҧ tӕt ÿҽp hѫn nӃu ban lãnh ÿҥo cӫa nó ÿһt ra các mөc tiêu cҫn phҩn ÿҩu vӅ mӭc tăng doanh thu, lӧi nhuұn, thӏ phҫn hay các tiêu chuҭn vӅ chҩt lѭӧng

Các mөc tiêu cӫa cá nhân ÿѭӧc thӵc hiӋn trong phҥm vi nӛ lӵc cӫa cá nhân, còn các mөc tiêu cӫa tә chӭc ÿòi hӓi phҧi có nhӳng nӛ lӵc chung, nhӳng hoҥt ÿӝng tұp thӇ và sӵ phӕi hӧp hành ÿӝng giӳa các cá nhân trong tә chӭc khi thӵc hiӋn chúng

Các mөc tiêu cӫa tә chӭc tҥo ra sӵ hӛ trӧ và ÿӏnh hѭӟng ÿӕi vӟi tiӃn trình quҧn trӏ và chúng là cѫ sӣ ÿӇ ÿo lѭӡng mӭc ÿӝ hoàn thành công viӋc NӃu mӝt tә chӭc không có mөc tiêu hoҥt ÿӝng, thì tiӃn trình quҧn trӏ cӫa nó sӁ giӕng nhѭ mӝt chuyӃn ÿi không có nѫi ÿӃn, không có mөc ÿích cө thӇ và hoàn toàn vô nghƭa

- Phân biӋt giӳa kӃt quҧ và hiӋu quҧ

KӃt quҧ là ÿҥt ÿѭӧc nhӳng mөc tiêu ÿã ÿӏnh, còn hiӋu quҧ thӇ hiӋn cách thӭc tiӃn hành các hoҥt ÿӝng ÿӇ ÿҥt nhӳng mөc tiêu ÿó trong ÿiӅu kiӋn có sӵ hҥn chӃ vӅ nguӗn lӵc

Ví dө, mӝt công ty chuyên in báo cho nhұp vӅ mӝ hӋ thӕng dây chuyӅn máy in cӫa Ĉӭc rҩt ÿҳt tiӅn Dây chuyӅn này hiӋn ÿҥi vào hҥng bұc nhҩt cӫa nѭӟc ta vào thӡi ÿiӇm ÿó nhѭng trong thӡi gian dài, công ty chӍ khai thác tӕi ÿa ÿѭӧc 60% công suҩt cӫa nó Nhѭ vұy, ӣ ÿây mөc tiêu là nhұp dây chuyӅn máy in hiӋn ÿҥi ÿӇ in báo và

ÿã giúp công ty có thӇ in ra mӝt lѭӧng báo nhѭ mong muӕn (kӃt quҧ), nhѭng xét vӅ phѭѫng diӋn hiӋu quҧ thì viӋc nhұp mӝt dây chuyӅn máy in ÿҳt tiӅn rӗi bӓ phí 40% công suҩt không khai thác hӃt

do ÿó hiӋu quҧ là rҩt thҩp

Trong kinh doanh, mӕi liên hӋ giӳa kӃt quҧ và hiӋu quҧ thӇ hiӋn trong mӕi quan hӋ tѭѫng tác giӳa chi phí và lӧi nhuұn chҷng hҥn, mӝt doanh nghiӋp có thӇ có ÿӫ tiӅm năng vӅ công nghӋ, tài chính và nhân lӵc

ÿӇ chӃ tҥo mӝt sҧn phҭm hay cung cҩp mӝt loҥi dӏch vө nào ÿó, nhѭng

hӑ không thӇ sҧn xuҩt vӟi bҩt cӭ mӭc chi phí nào, hay tùy tiӋn sӱ dөng nguӗn lӵc cӫa công ty Bӣi sӵ hҥn chӃ cӫa các nguӗn lӵc bên trong công

ty, áp lӵc cӫa cҥnh tranh, sӵ thӓa mãn ngѭӡi tiêu dùng, sӵ quan tâm cӫa

Trách nhiӋm cӫa nhà quҧn trӏ là phҧi duy trì sӵ cân bҵng giӳa hai phҥm trù này trong doanh nghiӋp Hӑ phҧi vӯa ÿҥt ÿѭӧc kӃt quҧ trong viӋc thӵc hiӋn nhӳng mөc tiêu ÿӅ ra, ÿӗng thӡi cNJng phҧi duy trì tính hiӋu quҧ bҵng cách tiӃt kiӋm càng nhiӅu chi phí càng tӕt và loҥi trӯ sӵ lãng phí các nguӗn tài nguyên hҥn chӃ

- Môi trѭӡng quҧn trӏ luôn thay ÿәi

Ĉһc trѭng nәi bұt cӫa thӃ giӟi mà chúng ta ÿang sӕng ngày nay là tӕc ÿӝ thay ÿәi cӫa nó diӉn ra ngày càng nhanh hѫn Các nhà quҧn trӏ phҧi ÿӕi mһt vӟi mӝt nhiӋm vө hӃt sӭc khó khăn là phҧi chuҭn bӏ cho

sӵ thay ÿәi, ÿӗng thӡi cNJng phҧi chӫ ÿӝng thích nghi vӟi nhӳng thay ÿәi ÿó thay vì thө ÿӝng tuân theo nó Nhұn thӭc vӅ nhӳng nguӗn chӫ yӃu gӕc cӫa sӵ thay ÿәi là mӝt khía cҥnh rҩt cҫn trong tѭ duy cӫa các nhà quҧn trӏ Theo nhà tѭѫng lai hӑc Alvin Toffler, có 5 nguӗn thay ÿәi quan trӑng có thӇ tác ÿӝng mҥnh mӁ ÿӃn các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ cӫa doanh nghiӋp năm lƭnh vӵc ÿó là:

Môi tr˱ͥng v̵t ch̭t – Sӵ gia tăng dân sӕ sӁ làm cho môi trѭӡng

vұt chҩt bӏ quá tҧi, thӇ hiӋn ӣ sӵ cҥn kiӋt các nguӗn tài nguyên thiên nhiên và sӵ ô nhiӉm môi trѭӡng Các nhà quҧn trӏ phҧi là nhӳng ngѭӡi tình nguyӋn hành ÿӝng làm thay ÿәi môi trѭӡng tӯ tiêu cӵc thành tích cӵc ÿӇ lôi cuӕn mӑi ngѭӡi cùng hành ÿӝng

Môi tr˱ͥng xã h͡i – Xã hӝi ÿang và sӁ phân chia thành nhiӅu

nhóm quyӅn lӧi và ngѭӡi ta sӁ quan tâm nhiӅu hѫn ÿӃn các quyӃt ÿӏnh quҧn trӏ quan trӑng Các nhóm này cNJng quan tâm ÿӃn nhӳng sҧn phҭm "mang tính xã hӝi" cӫa hoҥt ÿӝng kinh doanh nhѭ nҥn thҩt nghiӋp hay sӵ phá vӥ ÿӡi sӕng cӝng ÿӗng hѫn là các sҧn phҭm kinh tӃ nhѭ lӧi nhuұn, sӵ tiӋn nghi

Môi tr˱ͥng thông tin – Khi thông tin trӣ thành mӑt nguӗn lӵc

mang tính chҩt sӕng còn ÿӕi vӟi tә chӭc thì sӵ xung ÿӝt nhҵm giành quyӅn kiӇm soát thông tin sӁ tăng lên Dung lѭӧng thông tin khәng lӗ

do mҥng lѭӟi thông tin ÿiӋn tӱ không gian cung cҩp sӁ làm gia tăng thêm áp lӵc ÿӕi vӟi các nhà quҧn trӏ, ÿòi hӓi hӑ phҧi có thông tin cҫn thiӃt mӝt cách nhanh chóng, kӏp thӡi và chính xác

Môi tr˱ͥng chính tr͓ – Bӣi lӁ các tә chӭc kinh doanh sӁ ngày càng

có nhӳng tác ÿӝng mҥnh mӁ hѫn ÿӕi vӟi môi trѭӡng chính trӏ thông qua các sҧn phҭm, dӏch vө, hay các viӋc làm do chúng tҥo ra cho xã hӝi Do ÿó, các nhà quҧn trӏ sӁ ngày càng có ҧnh hѭӣng ÿӕi vӟi nӅn chính trӏ quӕc tӃ, quӕc gia, vùng hay tҥi tӯng ÿӏa phѭѫng

Môi tr˱ͥng ÿ̩o ÿͱc – Các nhà quҧn trӏ ngày càng chӏu nhiӅu áp lӵc

vӅ mһt ÿҥo ÿӭc trong kinh doanh Các giá trӏ truyӅn thӕng nhѭ tính trung thӵc, liêm chính và lѭѫng thiӋn sӁ trӣ nên quan trӑng hѫn trong quá trình ÿѭa ra và thӵc hiӋn các quyӃt ÿӏnh quҧn lý Bӣi sӵ giám sát cӫa công chúng, nhӳng ÿòi hӓi vӅ mһt ÿҥo ÿӭc sӁ ngày càng chһt chӁ hѫn

1.2.2 Bҧn chҩt cӫa quҧn trӏ

Quҧn trӏ là mӝt quá trình phӭc tҥp mà các nhà quҧn trӏ phҧi tiӃn hành nhiӅu hoҥt ÿӝng tӯ khâu ÿҫu ÿӃn khâu cuӕi cӫa mӝt tә chӭc, thӵc chҩt cӫa quҧn trӏ là quҧn trӏ các yӃu tӕ ÿҫu vào, quá trình sҧn xuҩt các yӃu tӕ ÿҫu ra theo chu trình quá trình hoҥt ÿӝng cӫa mӝt tә chӭc, mӝt doanh nghiӋp

Nhӳng quan niӋm trên cho dù có khác nhau vӅ cách diӉn ÿҥt, nhѭng nhìn chung ÿӅu thӕng nhҩt ӣ chӛ quҧn trӏ phҧi bao gӗm ba yӃu tӕ:

- Thͱ nh̭t: Phҧi có chӫ thӇ quҧn trӏ là tác nhân tҥo ra tác ÿӝng

quҧn trӏ và ít nhҩt mӝt ÿӕi tѭӧng quҧn trӏ Ĉӕi tѭӧng quҧn trӏ phҧi tiӃp nhұn sӵ tác ÿӝng ÿó, tác ÿӝng có thӇ chӍ mӝt lҫn và cNJng có thӇ nhiӅu lҫn

- Thͱ hai: Phҧi có mӝt mөc tiêu ÿһt ra cho cҧ chӫ thӇ và ÿӕi

tѭӧng Mөc tiêu này là căn cӭ ÿӇ chӫ thӇ tҥo ra các tác ÿӝng Sӵ tác ÿӝng cӫa chӫ thӇ quҧn trӏ lên ÿӕi tѭӧng quҧn trӏ ÿѭӧc thӵc hiӋn trong mӝt môi trѭӡng luôn luôn biӃn ÿӝng VӅ thuұt ngӳ chӫ thӇ quҧn trӏ, có

- Thͱ ba: Phҧi có mӝt nguӗn lӵc ÿӇ chӫ thӇ quҧn trӏ khai thác và

vұn dөng trong quá trình quҧn trӏ

Hoҥt ÿӝng quҧn trӏ cӫa mӝt tә chӭc có thӇ mô tҧ khái quát nhѭ sau:

1.3 ´‚C ´I‹M C A HOvT ´˜NG QUtN TR

Trong quá trình thӵc hoҥt ÿӝng quҧn trӏ trong mӝt tә chӭc, nhà quҧn trӏ phҧi thӇ hiӋn nghӋ thuұt quҧn trӏ cӫa mình nhѭng vүn dӵa trên

cѫ sӣ nhӳng kiӃn thӭc cӫa khoa hӑc quҧn trӏ

1.3.1 Quҧn trӏ là mӝt khoa hӑc

Khác vӟi công viӋc cө thӇ, qu̫n tr͓ h͕c là khoa h͕c nghiên cͱu,

phân tích v͉ công vi͏c qu̫n tr͓ trong t͝ chͱc, tͱc là tìm ra và s͵ dͭng các quy lu̵t trong các ho̩t ÿ͡ng qu̫n tr͓ ÿ͋ duy trì và t̩o ÿi͉u ki͏n thu̵n lͫi cho t͝ chͱc ho̩t ÿ͡ng có hi͏u qu̫

M̿t khác, trong quá trình qu̫n tr͓, con ng˱ͥi ho̩t ÿ͡ng trong nhͷng m͙i liên h͏ nh̭t ÿ͓nh vͣi nhau Nh˱ v̵y, nghiên cͱu qu̫n tr͓ cNJng có nghƭa là nghiên cͱu quan h͏ giͷa ng˱ͥi vͣi ng˱ͥi trong quá trình ÿó, tìm ra tính quy lu̵t hình thành quan h͏ qu̫n tr͓ Nói cách khác, qu̫n tr͓ h͕c là khoa h͕c nghiên cͱu phân tích v͉ công vi͏c qu̫n tr͓ trong t͝ chͱc, t͝ng k͇t hóa các kinh nghi͏m t͙t thành nguyên t̷c

và lý thuy͇t có th͋ áp dͭng cho các tình hu͙ng qu̫n tr͓ t˱˯ng t͹

Mөc tiêu cӫa quҧn trӏ hӑc là trang bӏ cho chúng ta nhӳng kiӃn thӭc

và kӻ thuұt cҫn thiӃt ÿӇ gia tăng hiӋu quҧ trong các hoҥt ÿӝng tұp thӇ, kinh doanh hoһc không kinh doanh Khoa hӑc quҧn trӏ nhҵm:

- Cung cҩp cho các nhà quҧn trӏ mӝt cách suy nghƭ có hӋ thӕng trѭӟc các vҩn ÿӅ phát sinh, cung cҩp nhӳng phѭѫng pháp khoa hӑc giҧi quyӃt các vҩn ÿӅ trong thӵc tiӉn làm viӋc Thӵc tӃ ÿã chӭng minh các phѭѫng pháp giҧi quyӃt khoa hӑc ÿã là nhӳng kiӃn thӭc không thӇ thiӃu cӫa các nhà quҧn trӏ

- Cung cҩp cho các nhà quҧn trӏ các quan niӋm và ý niӋm nhҵm phân tích, ÿánh giá và nhұn diӋn bҧn chҩt các vҩn ÿӅ

- Cung cҩp cho các nhà quҧn trӏ nhӳng kӻ thuұt ÿӕi phó vӟi các vҩn ÿӅ trong công viӋc, hình thành các lý thuyӃt, các kinh nghiӋm lѭu truyӅn và giҧng dҥy cho các thӃ hӋ sau

1.3.2 Quҧn trӏ là mӝt nghӋ thuұt

Ngѭӡi ta thѭӡng xem quҧn trӏ là mӝt nghӋ thuұt còn nhà quҧn trӏ

là ngѭӡi nghӋ sƭ tài năng Nhà ‘nghӋ sƭ quҧn trӏ’ phҧi sáng tҥo không ngӯng trong thӵc tiӉn sҧn xuҩt kinh doanh Muӕn có nghӋ thuұt quҧn trӏ ÿiêu luyӋn ngѭӡi ta phҧi rèn luyӋn ÿѭӧc kӻ năng biӃn lý luұn thành thӵc tiӉn

Qu̫n tr͓ là m͡t ngh͏ thu̵t và là m͡t ngh͏ thu̵t sáng t̩o Nhà qu̫n tr͓ gi͗i h͕c h͗i tͳ nhͷng thành công ho̿c sai l̯m cͯa ng˱ͥi khác và tͳ b̫n thân ÿ͋ trau d͛i ngh͏ thu̵t qu̫n tr͓ cͯa h͕, linh ho̩t v̵n dͭng các lý thuy͇t qu̫n tr͓ vào trong nhͷng tình hu͙ng cͭ th͋

Khoa hӑc và nghӋ thuұt quҧn trӏ không ÿӕi lұp, loҥi trӯ nhau mà không ngӯng bә sung cho nhau Khoa hӑc phát triӇn thì nghӋ thuұt quҧn trӏ cNJng ÿѭӧc cҧi tiӃn theo Mӝt ngѭӡi Giám ÿӕc nӃu không có trình ÿӝ hiӇu biӃt khoa hӑc làm nӅn tҧng, thì khi quҧn trӏ ҳt phҧi dӵa vào may rӫi, trӵc giác hay nhӳng viӋc ÿã làm trong quá khӭ Nhѭng nӃu có trình ÿӝ hiӇu biӃt thì ông ta có ÿiӅu kiӋn thuұn lӧi hѫn nhiӅu ÿӇ ÿѭa ra nhӳng quyӃt ÿӏnh quҧn trӏ có luұn chӭng khoa hӑc và có hiӋu quҧ cao

Muӕn sҧn xuҩt kinh doanh có hiӋu quҧ cao, ngѭӡi lãnh ÿҥo phҧi

có kiӃn thӭc, phҧi nҳm vӳng khoa hӑc quҧn trӏ Nhѭng nghӋ thuұt quҧn trӏ cNJng không kém phҫn quan trӑng vì thӵc tiӉn muôn hình muôn vҿ, tình huӕng, hoàn cҧnh luôn luôn thay ÿәi và không bao giӡ lһp lҥi Mӝt nhà quҧn trӏ nәi tiӃng nói rҵng: “Mӝt vӏ tѭӟng thì không cҫn biӃt kӻ thuұt ÿiӅu khiӇn tên lӱa nhѭ thӃ nào, kӻ thuұt lái máy bay

ra sao và làm thӃ nào ÿӇ xe tăng vѭӧt qua ÿѭӧc chѭӟng ngҥi vұt Nhѭng ÿã làm tѭӟng thì phҧi biӃt khi nào thì phҧi dùng pháo và loҥi pháo cӥ nào sӁ mang lҥi hiӋu quҧ mong muӕn Khi nào thì dùng máy bay, khi nào cҫn phҧi dùng xe tăng hҥng nһng Sӵ phӕi hӧp chúng nhѭ thӃ nào và có thӇ mang lҥi nhӳng hiӋu quҧ gì? Phҧi làm gì ÿӇ có thӇ sӱ dөng tӕt nhҩt các loҥi vNJ khí ÿó? Ngѭӡi làm tѭӟng phҧi nҳm chҳc nhӳng kiӃn thӭc các loҥi này và phҧi luôn luôn sáng tҥo Trong lƭnh vӵc quҧn trӏ kinh tӃ cNJng vұy”

Tóm lҥi, chúng ta có thӇ hiӇu nhѭ sau: Khoa hӑc là sӵ hiӇu biӃt kiӃn thӭc có hӋ thӕng, còn nghӋ thuұt là sӵ tinh lӑc kiӃn thӭc và vұn dөng hӧp lý, quyӅn biӃn NghӋ thuұt quҧn trӏ trѭӟc hӃt là tài nghӋ cӫa nhà quҧn trӏ trong viӋc giҧi quyӃt nhӳng nhiӋm vө ÿӅ ra mӝt cách khéo léo và có hiӋu quҧ nhҩt Ӣ ÿây muӕn nói ÿӃn tài năng cӫa quҧn trӏ gia, năng lӵc tә chӭc, kinh nghiӋm giúp hӑ giҧi quyӃt sáng tҥo xuҩt sҳc nhiӋm vө ÿѭӧc giao

Trên phѭѫng diӋn lý thuyӃt cNJng nhѭ thӵc tӃ ngѭӡi ta nghiên cӭu nghӋ thuұt quҧn trӏ không chӍ tӯ nhӳng kinh nghiӋm thành công mà còn cҧ nhӳng kinh nghiӋm thҩt bҥi

Mӝt quҧn trӏ gia nәi tiӃng nói: “ViӋc nghiên cӭu nhӳng thҩt bҥi còn quan trӑng hѫn là viӋc nghiên cӭu nhӳng thành công, bӣi vì thành công có thӇ sӁ ÿѭӧc lһp lҥi hay không lһp lҥi, còn thҩt bҥi sai lҫm thì nhҩt thiӃt không ÿѭӧc ÿӇ cho lһp lҥi”

1.4 CÁC CH¥C N}NG C A QUtN TR

TiӃn trình quҧn trӏ là mӝt phӭc hӧp nhӳng kӻ năng có tính hӋ thӕng rҩt sinh ÿӝng và phӭc tҥp Do ÿó, ÿӇ có thӇ hiӇu rõ vӅ quҧn trӏ,

cҫn phҧi hiӇu rõ vӅ các chӭc năng và vai trò cӫa quҧn trӏ.Các chӭc năng quҧn trӏ là nhӳng nhiӋm vө quҧn lý chung, cҫn phҧi ÿѭӧc thӵc hiӋn trong tҩt cҧ các tә chӭc kinh doanh sҧn xuҩt

Hoҥch ÿӏnh liên quan ÿӃn dӵ báo và chuҭn bӏ cho tѭѫng lai NӃu không hoҥch ÿӏnh cҭn thұn và ÿúng ÿҳn thì dӉ dүn ÿӃn không xác ÿӏnh ÿѭӧc phѭѫng hѭӟng và thҩt bҥi trong quҧn trӏ Có nhiӅu tә chӭc thành lұp xong không hoҥt ÿӝng ÿѭӧc hay chӍ hoҥt ÿӝng cҫm chӯng

do không hoҥch ÿӏnh hoһc hoҥch ÿӏnh kém

Chӭc năng hoҥch ÿӏnh là nӅn tҧng, là cѫ sӣ ÿӇ nhà quҧn trӏ thӵc hiӋn các chӭc năng khác

1.4.2 Chӭc năng tә chӭc

Tә chӭc là viӋc thiӃt lұp cѫ cҩu hӋ thӕng quҧn trӏ theo mӝt trұt tӵ hӧp lý ÿӇ ÿҧm bҧo hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng Ĉây là chӭc năng tҩt yӃu trong quҧn trӏ, chӭc năng tә chӭc liên quan ÿӃn vҩn ÿӅ cѫ bҧn trong quҧn trӏ – vҩn ÿӅ con ngѭӡi Thӵc hiӋn chӭc năng tә chӭc ÿҧm bҧo cho tә chӭc có cѫ cҩu hӧp lý ÿӇ thӵc hiӋn các tác ÿӝng trong quҧn trӏ nhҵm hѭӟng ÿӃn mөc tiêu ÿã ÿӅ ra

Chӭc năng tә chӭc bao gӗm nhӳng công viӋc nhѭ: ThiӃt lұp cѫ

Làm tӕt chӭc năng tә chӭc là ÿiӅu kiӋn ÿӇ ÿҧm bҧo cho sӵ tӗn tҥi

và phát triӇn cӫa tә chӭc

1.4.3 Chӭc năng ÿiӅu khiӇn

ĈiӅu khiӇn là sӵ tác ÿӝng có hѭӟng ÿích ÿҧm bҧo cho tә chӭc ÿi ÿúng hѭӟng, làm ÿúng viӋc cҫn làm theo ÿúng cách ÿӇ ÿҥt ÿѭӧc mөc tiêu ÿã ÿӏnh Chӭc năng ÿiӅu khiӇn giúp nhà quҧn trӏ thӵc hiӋn sӵ thӕng nhҩt chӍ huy ÿӇ phӕi hӧp hoҥt ÿӝng giӳa các thành viên sao cho các hoҥt ÿӝng ÿѭӧc tiӃn hành theo cách có hiӋu quҧ nhҩt

Mӝt tә chӭc bao giӡ cNJng gӗm nhiӅu ngѭӡi, mӛi mӝt cá nhân có

cá tính riêng, hoàn cҧnh riêng và vӏ trí khác nhau

Nhà lãnh ÿҥo phҧi biӃt ÿӝng cѫ và hành vi cӫa nhӳng ngѭӡi dѭӟi quyӅn, biӃt cách ÿӝng viên, ÿiӅu khiӇn, lãnh ÿҥo nhӳng ngѭӡi khác, chӑn lӑc nhӳng phong cách lãnh ÿҥo phù hӧp vӟi nhӳng ÿӕi tѭӧng và hoàn cҧnh cùng sӣ trѭӡng cӫa ngѭӡi lãnh ÿҥo, nhҵm giҧi quyӃt các xung ÿӝt giӳa các thành phҫn, thҳng ÿѭӧc sӭc Ǥ cӫa các thành viên trѭӟc nhӳng thay ÿәi Nhà lãnh ÿҥo xuҩt sҳc có khҧ năng ÿѭa công ty ÿӃn thành công dù kӃ hoҥch và tә chӭc chѭa thұt tӕt, nhѭng sӁ chҳc chҳn thҩt bҥi nӃu ÿiӅu hành kém

1.4.4 Chӭc năng kiӇm tra

Sau khi ÿã ÿӅ ra nhӳng mөc tiêu, xác ÿӏnh nhӳng kӃ hoҥch, vҥch

rõ viӋc xӃp ÿһt cѫ cҩu, tuyӇn dөng, huҩn luyӋn và ÿӝng viên nhân sӵ, công viӋc còn lҥi vүn còn có thӇ thҩt bҥi nӃu không kiӇm tra Công tác kiӇm tra bao gӗm viӋc xác ÿӏnh thành quҧ, so sánh thành quҧ thӵc tӃ vӟi mөc tiêu ÿã ÿѭӧc xác ÿӏnh và tiӃn hành các biӋn pháp sӱa chӳa nӃu có sai lӋch, nhҵm bҧo ÿҧm tә chӭc ÿang trên ÿѭӡng ÿi ÿúng hѭӟng ÿӇ hoàn thành mөc tiêu

Nhӳng chӭc năng trên ÿây là phә biӃn ÿӕi vӟi mӑi nhà quҧn trӏ,

dù cho ÿó là tәng giám ÿӕc mӝt công ty lӟn, hiӋu trѭӣng mӝt trѭӡng hӑc, trѭӣng phòng trong cѫ quan, hay chӍ là tә trѭӣng mӝt tә công nhân trong xí nghiӋp

Vì mӛi tә chӭc ÿӅu có nhӳng ÿһc ÿiӇm vӅ môi trѭӡng, xã hӝi, ngành nghӅ, quy trình công nghӋ riêng nên các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ cNJng có nhӳng hoҥt ÿӝng khác nhau Nhѭng nhӳng cái khác nhau ÿó chӍ là khác nhau vӅ mӭc ÿӝ phӭc tҥp, phѭѫng pháp thӵc hiӋn, chӭ không khác nhau vӅ bҧn chҩt

- Hoҥch ÿӏnh là cѫ sӣ ÿӇ tә chӭc tiӃn hành hoҥt ÿӝng, là chӭc năng ÿҫu tiên, hoҥch ÿӏnh chӍ rõ hѭӟng ÿi, ÿích ÿӃn, cách thӭc hoҥt ÿӝng

- Tә chӭc là ÿiӅu kiӋn ÿӇ tiên quyӃt ÿӇ bҳt ÿҫu mӑi hoҥt ÿӝng, là nhӳng công viӋc liên quan ÿӃn vҩn ÿӅ chuҭn bӏ bӕ trí sҳp xӃp nhân sӵ

- ĈiӅu khiӇn là nhӳng hoҥt ÿӝng ÿӇ ÿҧm bҧo biӃn mөc tiêu ÿã hoҥch ÿӏnh thành hiӋn thӵc, là khâu thӵc thi các hoҥt ÿӝng cө thӇ

- KiӇm tra là hoҥt ÿӝng nhҵm ÿҧm bҧo cho mӑi công viӋc ÿѭӧc tiӃn hành theo ÿúng kӃ hoҥch, ÿҧm bҧo cho tә chӭc không ÿi chӋch hѭӟng mөc tiêu ÿã ÿӏnh

Các nhà quҧn trӏ dù ӣ vӏ trí nào trong tә chӭc cNJng phҧi thӵc hiӋn tҩt cҧ các chӭc năng hoҥch ÿӏnh, tә chӭc, ÿiӅu khiӇn và kiӇm tra

chúng ta cҫn hiӇu công viӋc quҧn trӏ cӫa mӝt tә chӭc Mӛi tә chӭc có nhӳng mөc tiêu và nӝi dung công viӋc khác nhau, nhѭng nhìn chung

dù là tә chӭc kinh doanh hay phi kinh doanh thì các công viӋc quҧn trӏ chӫ yӃu vүn xoay quanh cái trөc ra quyӃt ÿӏnh trong các lƭnh vӵc hoҥch ÿӏnh, tә chӭc, ÿiӅu khiӇn, kiӇm tra và mӝt sӕ hoҥt ÿӝng hӛ trӧ khác nӳa

Các nhà quҧn trӏ làm viӋc trong các tә chӭc, nhѭng không phҧi ai trong tә chӭc ÿӅu là nhà quҧn trӏ Lý do thұt ÿѫn giҧn là vì các công viӋc quҧn trӏ không phҧi là tҩt cҧ mӑi công viӋc cӫa mӝt tә chӭc, mà

nó thѭӡng chӍ là nhӳng hoҥt ÿӝng mang tính phӕi hӧp, ÿӏnh hѭӟng, lӵa chӑn quyӃt ÿӏnh và kӃt dính các công viӋc trong mӝt tә chӭc lҥi vӟi nhau ÿӇ ÿҥt mөc tiêu chung cӫa chính tә chӭc ÿó Các thành viên trong mӑi tә chӭc có thӇ chia làm hai loҥi: ngѭӡi thӯa hành và nhà quҧn trӏ

Ngѭӡi thӯa hành là nhӳng ngѭӡi trӵc tiӃp thӵc hiӋn mӝt công tác

mà ngѭӡi quҧn trӏ ÿһt ra Ví dө nhѭ mӝt ngѭӡi hҫu bàn, mӝt công nhân ÿӭng máy tiӋn

Nhà quҧn trӏ, phân biӋt vӟi nhӳng nhân viên khác là nhӳng ngѭӡi chӏu trách nhiӋm vӅ công viӋc cӫa nhӳng ngѭӡi khác tҥi mӑi cҩp trong bҩt kǤ loҥi cѫ sӣ nào, ví dө tә trѭӣng tә sҧn xuҩt, quҧn ÿӕc phân

xѭӣng hay mӝt tәng giám ÿӕc Nhà qu̫n tr͓ là nhͷng ng˱ͥi làm vi͏c

trong t͝ chͱc, ÿi͉u khi͋n công vi͏c cͯa ng˱ͥi khác và ch͓u trách nhi͏m tr˱ͣc k͇t qu̫ ho̩t ÿ͡ng cͯa h͕ Nhà qu̫n tr͓ là ng˱ͥi l̵p k͇ ho̩ch, t͝ chͱc, ÿi͉u khi͋n và ki͋m tra con ng˱ͥi, tài chính, v̵t ch̭t

và thông tin m͡t cách có hi͏u qu̫ ÿ͋ ÿ̩t ÿ˱ͫc mͭc tiêu

Hình 1.2 Các c̭p qu̫n tr͓ và nhi͏m vͭ chͯ y͇u cͯa m͟i c̭p

qu̫n

Dѭӟi ÿây chúng ta sӁ xem xét nhӳng ÿһc trѭng cѫ bҧn cӫa các nhà quҧn trӏ này

1.5.2.1 Qu̫n tr͓ viên c̭p cao

Ĉó là các nhà quҧn trӏ hoҥt ÿӝng ӣ cҩp bұc cao nhҩt trong mӝt tә chӭc Hӑ chӏu trách nhiӋm vӅ nhӳng thành quҧ cuӕi cùng cӫa tә chӭc NhiӋm vө cӫa các nhà quҧn trӏ cҩp cao là thiӃt lұp mөc tiêu, chiӃn lѭӧc, và chính sách cho mӝt tә chӭc, tә chӭc thӵc hiӋn chiӃn lѭӧc, duy trì và phát triӇn tә chӭc Các chӭc danh chính cӫa quҧn trӏ viên cao cҩp trong sҧn xuҩt kinh doanh ví dө nhѭ là: chӫ tӏch hӝi ÿӗng quҧn trӏ, phó chӫ tӏch, các ӫy viên hӝi ÿӗng quҧn trӏ, các tәng giám ÿӕc, phó tәng giám ÿӕc, giám ÿӕc, phó giám ÿӕc

1.5.2.2 Qu̫n tr͓ viên c̭p trung

Ĉó là nhà quҧn trӏ hoҥt ÿӝng ӣ dѭӟi các quҧn trӏ viên lãnh ÿҥo (cao cҩp) nhѭng ӣ trên các quҧn trӏ viên cҩp cѫ sӣ NhiӋm vө cӫa hӑ là

Các quҧn trӏ viên cҩp trung thѭӡng là các trѭӣng phòng ban, các phó phòng, các chánh phó quҧn ÿӕc các phân xѭӣng

1.5.2.3 Qu̫n tr͓ viên c̭p c˯ sͧ

Ĉây là nhӳng quҧn trӏ viên ӣ cҩp bұc cuӕi cùng trong hӋ thӕng cҩp bұc cӫa các nhà quҧn trӏ trong cùng mӝt tә chӭc NhiӋm vө cӫa hӑ là ÿѭa ra các quyӃt ÿӏnh tác nghiӋp nhҵm ÿӕc thúc, hѭӟng dүn, ÿiӅu khiӇn các công nhân viên trong các công viӋc sҧn xuҩt kinh doanh cө thӇ hàng ngày, nhҵm thӵc hiӋn mөc tiêu chung Các chӭc danh thông thѭӡng cӫa hӑ là: ÿӕc công, trѭӣng ca, tә trѭӣng sҧn xuҩt, tә trѭӣng các tә bán hàng

Theo mӭc ÿӝ phân cҩp trên trong thӭ bұc quҧn trӏ cӫa mӝt tә chӭc thì nhӳng nhà quҧn trӏ ӣ cҩp càng cao càng quan tâm nhiӅu hѫn ÿӃn viӋc hoҥch ÿӏnh và giҧm dҫn viӋc hѭӟng dүn hoһc ÿiӅu khiӇn trӵc tiӃp Tҩt cҧ nhӳng nhà quҧn trӏ ÿӅu phҧi thӵc hiӋn các chӭc năng hoҥch ÿӏnh, tә chӭc, ÿiӅu khiӇn và kiӇm tra Tuy nhiên, sӕ lѭӧng thӡi gian

mà mӛi cҩp bұc quҧn trӏ khác nhau dành ÿӇ thӵc hiӋn các chӭc năng này là không nhѭ nhau

Hình 1.3 Tͽ l͏ % thͥi gian dành cho tͳng chͱc năng qu̫n tr͓

theo c̭p b̵c qu̫n tr͓

1.5.3 Vai trò cӫa nhà quҧn trӏ

Vào thұp niên 1960, Henry Mintzberg ÿã nghiên cӭu và ÿã ÿѭa ra kӃt luұn rҵng các nhà quҧn trӏ trong mӝt tә chӭc phҧi thӵc hiӋn 10 vai trò khác nhau Mѭӡi vai trò quҧn trӏ này ÿѭӧc tác giҧ sҳp xӃp chung vào trong 3 nhóm: (1) vai trò quan hӋ vӟi con ngѭӡi, (2) vai trò thông tin, và (3) vai trò quyӃt ÿӏnh

1.5.3.1 Vai trò quan h͏ vͣi con ng˱ͥi

Sӕng và làm viӋc trong mӝt tә chӭc mӑi cá nhân thѭӡng có các quan hӋ chһt chӁ và mұt thiӃt vӟi nhau, nhѭng vӟi tѭ cách là nhà quҧn trӏ hӑ thѭӡng có nhӳng vai trò cѫ bҧn sau:

 Vai trò ÿҥi diӋn: là ngѭӡi ÿӭng ÿҫu mӝt ÿѫn vӏ, nhà quҧn trӏ thӵc hiӋn các hoҥt ÿӝng vӟi tѭ cách là ngѭӡi ÿҥi diӋn, là biӇu tѭӧng cho tұp thӇ, có tính chҩt nghi lӉ trong tә chӭc Ví dө nhӳng công viӋc nhѭ tham dӵ và phát biӇu khai trѭѫng chi nhánh mӟi, chào ÿón khách…

 Vai trò lãnh ÿҥo: Phӕi hӧp và kiӇm tra công viӋc cӫa nhân viên dѭӟi quyӅn Môtj sӕ công viӋc nhѭ tuyӇn dөng, ÿào tҥo, hѭӟng dүn và khích lӋ nhân viên …cӫa nhà quҧn trӏ

 Vai trò liên lҥc: Quan hӋ vӟi ngѭӡi khác ӣ trong hay ngoài tә chӭc, ÿӇ nhҵm góp phҫn hoàn thành công viӋc ÿѭӧc giao cho ÿѫn vӏ cӫa hӑ Ví dө nhѭ tiӃp xúc vӟi khách hàng và nhà cung cҩp

1.5.3.2 Vai trò thông tin

Các hoҥt ÿӝng vӅ quҧn trӏ chӍ thӵc sӵ có cѫ sӣ khoa hӑc và có hiӋu quҧ khi nó ÿѭӧc xӱ lý, ÿѭӧc thӵc thi trên cѫ sӣ các thông tin chính xác, ÿҫy ÿӫ và kӏp thӡi Thông tin không chӍ cҫn cho các nhà quҧn trӏ mà chính bҧn thân nó cNJng giӳ nhӳng vai trò cӵc kǤ quan trӑng trong lƭnh vӵc này Vai trò thông tin cӫa các nhà quҧn trӏ:

và nhӳng sӵ kiӋn có thӇ ÿem lҥi cѫ hӝi tӕt hay sӵ ÿe dӑa ÿӕi vӟi hoҥt ÿӝng cӫa tә chӭc Công viӋc này ÿѭӧc thӵc hiӋn qua viӋc ÿӑc báo chí, văn bҧn và qua trao ÿәi, tiӃp xúc vӟi mӑi ngѭӡi…

- Vai trò ph͝ bi͇n thông tin: Là ngѭӡi phә biӃn thông tin cho mӑi

ngѭӡi, mӑi bӝ phұn có liên quan, có thӇ là thuӝc cҩp, ngѭӡi ÿӗng cҩp hay thѭӧng cҩp

- Vai trò cung c̭p thông tin: Là ngѭӡi có trách nhiӋm và quyӅn

lӵc thay mһt tә chӭc phát ngôn nhӳng tin tӭc ra bên ngoài vӟi mөc ÿích giҧi thích, bҧo vӋ các hoҥt ÿӝng cӫa tә chӭc hay tranh thӫ thêm

sӵ ӫng hӝ cho tә chӭc

1.5.3.3 Vai trò quy͇t ÿ͓nh

Nhóm vai trò cuӕi cùng cӫa nhà quҧn trӏ gӗm 4 vai trò: vai trò doanh nhân, vai trò ngѭӡi giҧi quyӃt xáo trӝn, vai trò ngѭӡi phân phӕi tài nguyên và vai trò nhà thѭѫng thuyӃt

- Vai trò doanh nhân: Xuҩt hiӋn khi nhà quҧn trӏ tìm cách cҧi tiӃn

hoҥt ÿӝng cӫa tә chӭc ViӋc này có thӇ ÿѭӧc thӵc hiӋn bҵng cách áp dөng mӝt kӻ thuұt mӟi vào mӝt tình huӕng cө thӇ, hoһc nâng cҩp ÿiӅu chӍnh mӝt kӻ thuұt ÿang áp dөng

- Vai trò ng˱ͥi gi̫i quy͇t xáo tr͡n: Nhà quҧn trӏ là ngѭӡi phҧi kӏp

thӡi ÿӕi phó vӟi nhӳng biӃn cӕ bҩt ngӡ nҧy sinh làm xáo trӝn hoҥt ÿӝng bình thѭӡng cӫa tә chӭc nhѭ mâu thuүn vӅ quyӅn lӧi, khách hàng thay ÿәi… nhҵm ÿѭa tә chӭc sӟm trӣ lҥi sӵ әn ÿӏnh

- Vai trò ng˱ͥi phân ph͙i tài nguyên: Khi tài nguyên khan hiӃm

mà lҥi có nhiӅu yêu cҫu, nhà quҧn trӏ phҧi dùng ÿúng tài nguyên, phân phӕi các tài nguyên cho các bӝ phұn ÿҧm bҧo sӵ hӧp lý và tính hiӋu quҧ cao Tài nguyên ÿó có thӇ là tiӅn bҥc, thӡi gian, quyӅn hành, trang

bӏ, hay con ngѭӡi Thông thѭӡng, khi tài nguyên dӗi dào, mӑi nhà quҧn trӏ ÿӅu có thӇ thӵc hiӋn vai trò này mӝt cách dӉ dàng Nhѭng khi tài nguyên khan hiӃm, quyӃt ÿӏnh cӫa nhà quҧn trӏ trong vҩn ÿӅ này sӁ khó khăn hѫn, vì nó có thӇ ҧnh hѭӣng lӟn ÿӃn kӃt quҧ hoҥt ÿӝng cӫa mӝt ÿѫn vӏ hay thұm chí cӫa toàn thӇ tә chӭc

Mѭӡi vai trò này liên hӋ mұt thiӃt vӟi nhau và bҩt cӭ lúc nào trong hoҥt ÿӝng cӫa mình, nhà quҧn trӏ có thӇ phҧi thӵc hiӋn nhiӅu vai trò cùng mӝt lúc, song tҫm quan trӑng cӫa các vai trò thay ÿәi tùy theo cҩp bұc cӫa nhà quҧn trӏ trong tә chӭc Vӟi chӭc năng và vai trò cӫa mình, nhà quҧn trӏ giӳ phҫn quan trӑng trong sӵ thành công hay thҩt bҥi cӫa mӝt tә chӭc

1.5.4 Các kӻ năng cӫa nhà quҧn trӏ

Theo Robert L Katz, 3 loҥi kӻ năng mà mӛi quҧn trӏ viên cҫn phҧi

có gӗm:

1.5.4.1 KͿ năng kͿ thu̵t ho̿c chuyên môn/nghi͏p vͭ

Là khҧ năng am hiӇu và thành thҥo ÿӇ thӵc hiӋn mӝt công viӋc cө thӇ, nói cách khác là trình ÿӝ chuyên môn nghiӋp vө cӫa nhà quҧn trӏ

Kӻ năng chuyên môn bao gӗm sӵ tinh thông vӅ các phѭѫng pháp, kӻ thuұt và thiӃt bӏ liên quan ÿӃn các chӭc năng cө thӇ nhѭ marketing, sҧn xuҩt hoһc tài chính Kӻ năng chuyên môn cNJng bao gӗm nhӳng kiӃn thӭc chuyên môn, khҧ năng phân tích và sӱ dөng các công cө kӻ thuұt ÿӇ giҧi quyӃt vҩn ÿӅ trong lƭnh vӵc cө thӇ Ví dө viӋc thҧo chѭѫng trình ÿiӋn toán, soҥn thҧo hӧp ÿӗng pháp lý kinh doanh, thiӃt

kӃ cѫ khí Ĉây là kӻ năng rҩt cҫn cho quҧn trӏ viên cҩp cѫ sӣ hѫn là cho cҩp quҧn trӏ viên trung hoһc cao cҩp

1.5.4.2 KͿ năng nhân s͹

Là nhӳng kiӃn thӭc liên quan ÿӃn khҧ năng cùng làm viӋc, ÿӝng viên và ÿiӅu khiӇn nhân sӵ Kӻ năng nhân sӵ là tài năng ÿһc biӋt cӫa nhà quҧn trӏ trong viӋc quan hӋ vӟi nhӳng ngѭӡi khác nhҵm tҥo thuұn lӧi và thúc ÿҭy sӵ hoàn thành công viӋc chung Mӝt vài kӻ năng nhân

sӵ cҫn thiӃt cho bҩt cӭ quҧn trӏ viên nào là biӃt cách thông ÿҥt hӳu hiӋu, có thái ÿӝ quan tâm tích cӵc ÿӃn ngѭӡi khác, xây dӵng không khí hӧp tác trong lao ÿӝng, biӃt cách tác ÿӝng và hѭӟng dүn nhân sӵ

1.5.4.3 KͿ năng nh̵n thͱc hay t˱ duy

Là khҧ năng nhұn thӭc, suy luұn, ÿѭa ra các giҧi pháp hӧp lý nhҩt ÿӇ xӱ lý giҧi quyӃt mӝt vҩn ÿӅ Kӻ năng này có vai trò ÿһc biӋt quan trӑng, nhҩt là ÿӕi vӟi các nhà quҧn trӏ cҩp cao, hӑ cҫn có tѭ duy chiӃn lѭӧc tӕt ÿӇ ÿӅ ra ÿúng ÿѭӡng lӕi chính sách ÿӕi phó có hiӋu quҧ vӟi nhӳng bҩt trҳc, ÿe dӑa, kìm hãm sӵ phát triӇn ÿӕi vӟi tә chӭc Nhà quҧn trӏ cҫn phҧi có phѭѫng pháp tәng hӧp tѭ duy hӋ thӕng, biӃt phân tích mӕi liên hӋ giӳa các bӝ phұn, các vҩn ÿӅ BiӃt cách làm giҧm nhӳng sӵ phӭc tҥp rҳc rӕi xuӕng mӝt mӭc ÿӝ có thӇ chҩp nhұn ÿѭӧc trong mӝt tә chӭc

Các nhà quҧn trӏ cҫn có 3 kӻ năng trên nhѭng tҫm quan trӑng cӫa chúng tùy thuӝc vào các cҩp quҧn trӏ khác nhau trong tә chӭc Nhӳng cҩp quҧn trӏ càng cao thì càng cҫn nhiӅu nhӳng kӻ năng vӅ tѭ duy Ngѭӧc lҥi ӣ nhӳng cҩp quҧn trӏ càng thҩp, thì càng cҫn nhiӅu kӻ năng

vӅ chuyên môn kӻ thuұt Kӻ năng vӅ nhân sӵ thì ӣ ÿâu, ӣ cҩp nào cNJng cҫn và cNJng ÿӅu là quan trӑng Mһc dù vұy, trên thӵc tӃ thѭӡng ÿòi hӓi cө thӇ vӅ mӭc ÿӝ kӻ năng nhân sӵ có thӇ có sӵ khác nhau tùy theo loҥi cán bӝ quҧn trӏ, nhѭng xét theo quan ÿiӇm cӫa nhiӅu nhà kinh tӃ thì nó lҥi ÿóng vai trò quan trӑng nhҩt, góp phҫn làm cho các nhà quҧn trӏ thӵc hiӋn thành công các loҥi kӻ năng khác cӫa mình và góp phҫn vào viӋc ÿҥt ÿѭӧc thành công vӅ mөc tiêu chung cӫa cҧ tә chӭc

Hình 1.4 Các kͿ năng qu̫n tr͓

Khҧ năng quҧn trӏ càng lҩn dҫn kiӃn thӭc chuyên môn ӣ ngѭӡi quҧn trӏ khi tiӃn lên nhӳng cҩp bұc cao trong tә chӭc Vì thӃ, nhӳng nhà quҧn trӏ ӣ cҩp cao dӉ dàng thuyên chuyӇn qua các tә chӭc khác nhau, vì công viӋc quҧn trӏ cӫa hӑ giӕng nhau mһc dù mөc tiêu cӫa các tә chӭc mà hӑ hoҥt ÿӝng hoàn toàn khác nhau Trái lҥi, nhӳng nhà quҧn trӏ cҩp thҩp thì gҳn liӅn vӟi nhӳng chuyên môn nghiӋp vө cӫa mình vì thӃ khҧ năng thuyên chuyӇn thҩp hѫn Do vұy quҧn trӏ là chuyên môn hóa nhѭng chӍ có các cҩp quҧn trӏ nhҩt ÿӏnh thì tính phә cұp mӟi thӇ hiӋn rõ

1.5.5 Nhӳng yӃu tӕ cҫn thiӃt ÿӇ trӣ thành mӝt nhà quҧn trӏ thành công

Nhӳng nhà quҧn trӏ thành công thѭӡng hӝi ÿӫ cҧ ba yӃu tӕ: năng lӵc, ÿӝng cѫ và cѫ hӝi

1.5.5.1 Năng l͹c (A - Ability)

Năng lӵc là ÿiӅu kiӋn chӫ quan sҹn có ÿӇ thӵc hiӋn công viӋc ӣ mӝt lƭnh vӵc hoҥt ÿӝng ÿҥt hiӋu quҧ cao Năng lӵc quҧn trӏ là khҧ năng thӵc hiӋn các hoҥt ÿӝng trong lƭnh vӵc quҧn trӏ ÿҥt hiӋu quҧ cao

Có năng lӵc quҧn trӏ là ÿiӅu kiӋn cҫn thiӃt ÿӇ Nhà quҧn trӏ thành công Năng lӵc quҧn trӏ cӫa mӝt ngѭӡi thӇ hiӋn ӣ các phҭm chҩt cá nhân nhѭ:

- Có khҧ năng nhұn thӭc nhҥy bén, có tҫm nhìn xa, trông rӝng, có khҧ năng dӵ báo dӵ ÿoán tѭѫng lai

- Có khҧ năng tѭ duy sáng tҥo ÿһc biӋt là tѭ duy chiӃn lѭӧc

- Có khҧ năng giao tiӃp truyӅn thông giӓi, có tài thu phөc, thuyӃt phөc lôi kéo mӑi ngѭӡi

- Có khҧ năng sҳp xӃp, tә chӭc công viӋc khoa hӑc

- Có khҧ năng lãnh ÿҥo tә chӭc thích nghi vӟi môi trѭӡng

- Có tài dөng nhân và quҧn lý các nguӗn lӵc

- …

ĈӇ có nhӳng phҭm chҩt, năng lӵc trên Nhà quҧn trӏ không chӍ có tài năng bҭm sinh mà còn cҫn phҧi nӛ lӵc hӑc tұp không ngӯng, hӑc ӣ trѭӡng lӟp và hӑc thӵc tiӉn, kiӃn thӭc và kinh nghiӋm ÿӕi vӟi nhà quҧn trӏ là không thӇ thiӃu và phҧi ÿѭӧc bә sung thѭӡng xuyên

1.5.5.2 Ĉ͡ng c˯ (M - Motivation)

Ĉӝng cѫ là ÿӝng lӵc tӯ bên trong thúc ÿҭy con ngѭӡi hành ÿӝng trong công viӋc bao gӗm mong muӕn, tham vӑng, ý chí hѭӟng ÿӃn mөc tiêu cӫa cá nhân Có nhiӅu yӃu tӕ ҧnh hѭӣng ÿӃn ÿӝng cѫ cá nhân bao gӗm: hoàn cҧnh kinh tӃ, bҧn chҩt con ngѭӡi, sӭc khӓe, tuәi tác, Các ÿӝng cѫ thúc ÿҭy mӝt nhà quҧn trӏ vѭѫn lên ÿӇ ÿҥt thành công bao gӗm:

 Có ham muӕn ÿҥt ÿѭӧc mӝt ÿӏa vӏ quyӅn lӵc nào ÿó

 Sҹn sàng chҩp nhұn cҥnh tranh và ham muӕn chiӃn thҳng

 Mong muӕn ÿѭӧc tӵ khҷng ÿӏnh bҧn thân và dám chӏu trách nhiӋm

1.5.5.3 C˯ h͡i (O - Opportunities)

Cѫ hӝi là nhӳng ÿiӅu kiӋn khách quan xҧy ra tác ÿӝng ÿӃn ÿiӅu kiӋn hoҥt ÿӝng cӫa cá nhân Baogӗm:

 Ĉѭӧc giao công viӋc quҧn trӏ thích hӧp

 Ĉѭӧc sӵ ӫng hӝ cӫa nhӳng ngѭӡi xung quanh

 Môi trѭӡng hoҥt ÿӝng tӵ nhiên,



Nhѭ vұy, mӝt nhà quҧn trӏ muӕn thành công lâu dài phҧi hӝi ÿӫ ba yӃu tӕ: năng lӵc, ÿӝng cѫ và cѫ hӝi Tùy vào quan ÿiӇm mà có thӇ nhұn ÿӏnh yӃu tӕ nào là quan trӑng nhҩt dүn ÿӃn thành công nhà quҧn trӏ trong xã hӝi

1.6 KHÁI NIM & PHÂN LOvI MÔI TR£ªNG

Tҩt cҧ các nhà quҧn trӏ dù cho hӑ hoҥt ÿӝng trong bҩt kǤ lƭnh vӵc nào ÿӅu phҧi xét ÿӃn các yӃu tӕ môi trѭӡng xung quanh hӑ Trong khi

hӑ có thӇ thay ÿәi chút ít hoһc không thӇ thay ÿәi các yӃu tӕ này, thì

hӑ không có sӵ lӵa chӑn nào khác mà phҧi phҧn ӭng, thích nghi vӟi chúng Hӑ phҧi xác ÿӏnh, ѭӟc lѭӧng và phҧn ӭng lҥi ÿӕi vӟi các yӃu tӕ bên ngoài tә chӭc có thӇ ҧnh hѭӣng ÿӃn sӵ hoҥt ÿӝng cӫa nó

ĈӇ có thӇ xem xét yӃu tӕ môi trѭӡng ÿӕi vӟi mӝt tә chӭc, ngѭӡi ta phҧi nҳm vӳng thӵc trҥng cӫa môi trѭӡng vƭ mô ÿӇ tӯ ÿó có thӇ ÿӅ ra nhӳng chiӃn lѭӧc thích hӧp, giúp tұn dөng mӝt cách hiӋu quҧ mӑi nguӗn tài nguyên ÿӇ ÿѭa tә chӭc ÿӃn nhӳng thành công cao nhҩt Ngoài ra, cNJng cҫn quan tâm ÿӃn nhӳng tác ÿӝng cӫa yӃu tӕ vi mô nhҵm góp hoàn thiӋn khҧ năng thích nghi vӟi môi trѭӡng kinh doanh, giúp các doanh nghiӋp có nhӳng dӵ kiӃn quan trӑng: làm cѫ sӣ cho viӋc thӵc hiӋn các chӭc năng quҧn trӏ cӫa mình

Trong kinh doanh theo quan ÿiӇm này cNJng vұy: Nhà quҧn trӏ chӏu trách nhiӋm hoàn toàn

Ngѭӧc lҥi, theo Robbins và cNJng là quan ÿiӇm biӇu tѭӧng (Symbolic view - Nhà quҧn trӏ chӍ là biӇu tѭӧng) thì nhà quҧn trӏ chӍ

- Vào thұp niên 1990 Hӝi ÿӗng quҧn trӏ cӫa Công ty Internationnal Harvester ÿã sa thҧi Tәng Giám ÿӕc là Archie Mc Cardell do công ty này ÿã thua lӛ hàng chөc triӋu ÿô la Mӻ trong vòng mӝt tháng Nhѭng theo ông - thì nguyên nhân chính là do nông dân bӏ thiӋt thòi vì giá nông sҧn giҧm ÿã không ÿӫ sӭc mua máy móc nông nghiӋp và xe vұn tҧi hҥng nһng cӫa công ty International Harvester sҧn xuҩt Dƭ nhiên là ông Mc Cardell ÿã không tҥo ra tình hình khó khăn cho nông dân, và viӋc sa thҧi ông ta cNJng không có thӇ gia tăng ÿѭӧc nhu cҫu máy móc và xe tҧi phөc vө nông nghiӋp ÿѭӧc Ông ta ÿã ÿѭӧc ÿһt sai chӛ và không ÿúng lúc (in the wrong place at the wrong time) và ông ta ÿã mҩt viӋc chӍ vì lý do ÿó thôi

- Còn trѭӡng hӧp cӫa Công ty Rolls Royce lҥi khác, công ty này

ÿã làm ăn phát ÿҥt vào thұp niên 1980 bӣi vì trong thӡi kǤ ÿó toàn thӃ giӟi ÿӅu thӏnh vѭӧng và khách hàng tin tѭӣng rҵng nӃu bҥn giàu có, hãy chѭng diӋn ÿi xe Rolls Royce Loҥi xe này lúc ÿó ÿã có mһt ÿúng chӛ, ÿúng lúc Nhѭng vào ÿҫu thұp niên 1990, sӵ suy thoái kéo dài, thuӃ xa xӍ gia tăng và quan niӋm xã hӝi thay ÿәi không chҩp nhұn kiӇu tiêu thө ÿó, tҩt cҧ ÿã ÿánh vào doanh sӕ cӫa Rolls Royce Doanh sӕ giҧm sút không phҧi do lӛi cӫa nhà quҧn trӏ, mà là có rҩt ít ngѭӡi có

ÿӫ khҧ năng mua ÿѭӧc loҥi xe hѫi này Và trong sӕ nhӳng ngѭӡi có ÿӫ khҧ năng mua, thì nó không còn là mӕt thӡi thѭӧng nӳa Vұy nhà quҧn trӏ chӍ là biӇu tѭӧng thôi Ĉó là quan ÿiӇm cӫa nhiӅu hӑc giҧ vӅ quҧn trӏ ngày nay

1.6.2 Phân loҥi

Môi trѭӡng quҧn trӏ là sӵ vұn ÿӝng tәng hӧp, tѭѫng tác lүn nhau giӳa các yӃu tӕ và lӵc lѭӧng bên ngoài hӋ thӕng quҧn trӏ nhѭng lҥi có ҧnh hѭӣng trӵc tiӃp, hoһc gián tiӃp ÿӃn hoҥt ÿӝng quҧn trӏ cӫa mӝt tә chӭc Phân loҥi theo phҥm vi và cҩp ÿӝ thì các yӃu tӕ ÿѭӧc hình thành theo ba nhóm dѭӟi ÿây:

Hình 1.5 Môi tr˱ͥng qu̫n tr͓

1.6.2.1 Nhóm y͇u t͙ môi tr˱ͥng vƭ mô

Nhóm này có tác ÿӝng trên bình diӋn rӝng và lâu dài Ĉӕi vӟi mӝt doanh nghiӋp Chҷng hҥn, chúng tác ÿӝng ÿӃn cҧ ngành sҧn xuҩt kinh doanh, và do ÿó cNJng có tác ÿӝng ÿӃn doanh nghiӋp và chiӃn lѭӧc quҧn trӏ kinh doanh cӫa doanh nghiӋp Nhóm yӃu tӕ môi trѭӡng vƭ mô này bao gӗm:

- Các yӃu tӕ xã hӝi

- Các yӃu tӕ văn hóa

- Các yӃu tӕ vӅ nhân khҭu, dân sӕ

- Nhóm các giӟi chӭc ÿӏa phѭѫng và công chúng

1.2.6.3 Nhóm y͇u t͙ môi tr˱ͥng n͡i b͡

Ĉó là các yӃu tӕ nҵm trong tә chӭc, chúng có ҧnh hѭӣng trӵc tiӃp, thѭӡng xuyên và rҩt quan trӑng tӟi các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ cӫa chính ngay tә chӭc ÿó:

- Các yӃu tӕ thuӝc vӅ tài chính;

- Các yӃu tӕ thuӝc vӅ nhân sӵ;

- Các yӃu tӕ thuӝc vӅ cѫ sӣ vұt chҩt;

- Các yӃu tӕ thuӝc vӅ văn hóa tә chӭc

Các nhóm nói trên luôn tác ÿӝng qua lҥi lүn nhau, tҥo ra môi trѭӡng quҧn trӏ cӫa mӝt tә chӭc Nhà quҧn trӏ phҧi nhұn thӭc ÿҫy ÿӫ, chính xác các yӃu tӕ môi trѭӡng ÿӇ soҥn thҧo chiӃn lѭӧc và sách lѭӧc quҧn trӏ cho ÿúng ÿҳn, giúp tә chӭc tӗn tҥi và phát triӇn

1.7 tNH H£¬NG C A MÔI TR£ªNG ´•I V«I T– CH¥C

1.7.1 Nhӳng yӃu tӕ môi trѭӡng vƭ mô

1.7.1.1 Y͇u t͙ môi tr˱ͥng kinh t͇

Môi trѭӡng kinh tӃ bao gӗm các yӃu tӕ nҵm bên ngoài doanh nghiӋp, chúng không chӍ ÿӏnh hѭӟng và có ҧnh hѭӣng trӵc tiӃp ÿӃn các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ cӫa doanh nghiӋp, mà còn ҧnh hѭӣng cҧ tӟi môi trѭӡng vi mô bên ngoài và môi trѭӡng nӝi bӝ bên trong doanh nghiӋp Các yӃu tӕ này cNJng là nhӳng nguyên nhân chính tҥo ra cѫ hӝi cNJng nhѭ nguy cѫ cho các hoҥt ÿӝng cӫa nó Nghiên cӭu kӻ lѭӥng các yӃu tӕ môi trѭӡng kinh tӃ vƭ mô có vai trò khá quan trӑng ÿӕi vӟi các

hoҥt ÿӝng quҧn trӏ cӫa mӝt doanh nghiӋp Nhìn chung chúng bao gӗm

tӯ các yӃu tӕ sau:

TӘ CHӬC

Hình 1.6 Các y͇u t͙ môi tr˱ͥng qu̫n tr͓

(i) Tәng sҧn phҭm quӕc nӝi (GDP)

GDP tác ÿӝng ÿӃn nhu cҫu cӫa gia ÿình, doanh nghiӋp và Nhà nѭӟc Mӝt quӕc gia có GDP tăng lên sӁ kéo theo sӵ tăng lên vӅ nhu cҫu, vӅ sӕ lѭӧng sҧn phҭm hàng hóa, dӏch vө, tăng lên vӅ chӫng loҥi, chҩt lѭӧng, thӏ hiӃu dүn ÿӃn tăng lên quy mô thӏ trѭӡng ĈiӅu này ÿӃn lѭӧt nó lҥi ÿòi hӓi các doanh nghiӋp phҧi ÿáp ӭng trong tӯng thӡi

kǤ, nghƭa là nó tác ÿӝng ÿӃn tҩt cҧ các mһt hoҥt ÿӝng quҧn trӏ nhѭ hoҥch ÿӏnh, lãnh ÿҥo, tә chӭc, kiӇm soát và ra các quyӃt ÿӏnh không chӍ vӅ chiӃn lѭӧc và chính sách kinh doanh, mà cҧ vӅ các hoҥt ÿӝng cө thӇ nhѭ cҫn phҧi sҧn xuҩt hàng hóa, dӏch vө gì, cho ai, bao nhiêu và vào lúc nào

Ӣ nѭӟc ta tӯ năm 1990 ÿӃn nay do sӵ tăng lên cӫa GDP ÿã tác ÿӝng mҥnh mӁ ÿӃn cѫ cҩu tiêu dùng và mӣ ra nhiӅu cѫ hӝi cho các

thích ӭng vӟi sӵ thay ÿәi này ÿã dүn tӟi thua lӛ, phá sҧn Nguy cѫ và rӫi ro cho mӝt sӕ doanh nghiӋp không chӍ bҳt nguӗn tӯ sӵ thay ÿәi quá nhanh và mҥnh mӁ mà còn cҧ tӯ sӵ không năng ÿӝng và linh hoҥt cӫa các nhà quҧn trӏ trong viӋc không biӃt cách ÿáp ӭng nhu cҫu ÿã tăng lên và thay ÿәi nhanh chóng vӅ các loҥi sҧn phҭm hàng hóa dӏch

vө trong thӡi kǤ này

(ii) YӃu tӕ lҥm phát

YӃu tӕ lҥm phát tiӅn tӋ cNJng ҧnh hѭӣng rҩt lӟn ÿӃn viӋc hoҥch ÿӏnh chiӃn lѭӧc và sách lѭӧc kinh doanh NӃu lҥm phát gia tăng sӁ làm tăng giá cҧ yӃu tӕ ÿҫu vào kӃt quҧ dүn tӟi sӁ là tăng giá thành và tăng giá bán Nhѭng tăng giá bán lҥi khó cҥnh tranh Mһt khác, khi có yӃu tӕ lҥm phát tăng cao, thì thu nhұp thӵc tӃ cӫa ngѭӡi dân lҥi giҧm ÿáng kӇ và ÿiӅu này lҥi dүn tӟi làm giҧm sӭc mua và nhu cҫu thӵc tӃ cӫa ngѭӡi tiêu dùng Nói cách khác khi có yӃu tӕ lҥm phát tăng cao thì thѭӡng khó bán ÿѭӧc hàng hóa dүn tӟi thiӃu hөt tài chính cho sҧn xuҩt kinh doanh, viӋc tә chӭc thӵc hiӋn chiӃn lѭӧc kinh doanh khó thӵc thi ÿѭӧc Vì vұy viӋc dӵ ÿoán chính xác yӃu tӕ lҥm phát là rҩt quan trӑng trong ÿiӅu kiӋn nѭӟc ta hiӋn nay

(iii) Tӹ giá hӕi ÿoái và lãi suҩt cho vay

Cҧ hai yӃu tӕ này cNJng ÿӅu có tác ÿӝng ÿӃn giá thành sҧn phҭm - dӏch vө cӫa doanh nghiӋp nhҩt là nhӳng doanh nghiӋp có liên quan ÿӃn lƭnh vӵc xuҩt nhұp khҭu Tӹ giá hӕi ÿoái chiӃm vӏ trí trung tâm trong nhӳng tác ÿӝng lên các hoҥt ÿӝng này và nhҩt là nó ҧnh hѭӣng trӵc tiӃp ÿӃn giá thành và giá bán sҧn phҭm cӫa doanh nghiӋp Vì thӃ, viӋc dӵ báo tӹ giá hӕi ÿoái là rҩt quan trӑng trong viӋc hoҥch ÿӏnh và

tә chӭc thӵc hiӋn các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ kinh doanh nói chung và các chiӃn lѭӧc cùng sách lѭӧc quҧn trӏ kinh doanh nói riêng

YӃu tӕ lãi suҩt cho vay cӫa ngân hàng cNJng có ҧnh hѭӣng ÿáng kӇ ÿӃn các hoҥt ÿӝng quҧn trӏ ӣ mӛi doanh nghiӋp Trên thӵc tӃ các doanh nghiӋp thѭӡng ÿi vay thêm vӕn ӣ ngân hàng ÿӇ mӣ rӝng sҧn xuҩt hoһc sӱ dөng trong viӋc mua bán, do ÿó lãi suҩt cho vay cao hay

thҩp sӁ ҧnh hѭӣng trӵc tiӃp ÿӃn các yӃu tӕ ÿҫu vào, ÿҫu ra ӣ mӛi doanh nghiӋp ĈiӅu này cNJng có nghƭa là ҧnh hѭӣng cӫa lãi suҩt cho vay ÿӃn giá thành, giá bán và tác ÿӝng ÿӃn sӭc mua thӵc tӃ vӅ hàng hóa cùng dӏch vө cӫa doanh nghiӋp, có tác ÿӝng rҩt lӟn ÿӃn viӋc hoҥch ÿӏnh và thӵc thi các chiӃn lѭӧc và chính sách quҧn trӏ kinh doanh Chính vì vұy mà khi vҥch ra mӝt chiӃn lѭӧc quҧn trӏ kinh doanh, ÿһc biӋt là chiӃn lѭӧc quҧn trӏ tài chính, doanh nghiӋp thѭӡng lѭu ý ÿӃn yӃu tӕ này

(iv) Chính sách kinh tӃ cӫa quӕc gia

Chính sách kinh tӃ thӇ hiӋn quan ÿiӇm, ÿӏnh hѭӟng phát triӇn cӫa Nhà nѭӟc thông qua các chӫ trѭѫng, chính sách ÿiӅu hành và quҧn lý nӅn kinh tӃ Các chính sách kinh tӃ tҥo ra mӝt môi trѭӡng kinh doanh

và tác ÿӝng lên tҩt cҧ các tә chӭc theo hai khuynh hѭӟng sau:

- Tác ÿӝng khuyӃn khích, ѭu ÿãi mӝt sӕ ngành, mӝt sӕ lƭnh vӵc hoһc khu vӵc nào ÿó, ví dө nhӳng ÿһc khu kinh tӃ sӁ có nhӳng ѭu ÿãi ÿһc biӋt so vӟi nhӳng khu vӵc khác hay nhӳng ngành Nhà nѭӟc ÿӝc quyӅn quҧn lý sӁ có lӧi thӃ hѫn nhӳng ngành khác…

- Chính phӫ ÿѭa ra nhӳng biӋn pháp chӃ tài nhѭ nhӳng ngành bӏ cҩm hay hҥn chӃ kinh doanh…Các công cө thѭӡng ÿѭӧc Nhà nѭӟc sӱ dөng ÿӇ khuyӃn khích hay chӃ tài là các luұt thuӃ, lãi suҩt, chính sách giá cҧ, chính sách tiӅn lѭѫng, tӹ giá hӕi ÿoái…

(v) Chu kǤ kinh tӃ

Chu kǤ kinh tӃ ÿѭӧc hiӇu ÿó là sӵ thăng trҫm vӅ khҧ năng tҥo ra cӫa cҧi cӫa nӅn kinh tӃ trong nhӳng giai ÿoҥn nhҩt ÿӏnh Các nhà kinh

tӃ chia chu kǤ kinh tӃ thành bӕn giai ÿoҥn sau ÿây:

- Giai ÿoҥn phát triӇn, là giai ÿoҥn nӅn kinh tӃ có tӕc ÿӝ tăng trѭӣng nhanh và ÿӗng thӡi có sӵ mӣ rӝng vӅ quy mô Trong giai ÿoҥn này các doanh nghiӋp có ÿiӅu kiӋn, cѫ hӝi phát triӇn mӣ rӝng quy mô