N˜I DUNG VÀ HÌNH TH¥C C A CÁC QUYŠT ´NH

3.8.1. Nӝi dung cӫa các quyӃt ÿӏnh

Các quyӃt ÿӏnh rҩt khác nhau vӅ nhӳng nӝi dung cө thӇ cҫn giҧi quyӃt. Xét vӅ bҧn chҩt, nӝi dung là nѫi thӇ hiӋn tұp trung cӕt lõi các quyӃt ÿӏnh vӅ quҧn trӏ. Nhѭ vұy bҧn chҩt cӫa nӝi dung các quyӃt thӇ hiӋn ý chí, giҧi pháp, công cө và mөc tiêu cҫn ÿҥt ÿѭӧc cӫa nhӳng ngѭӡi ra quyӃt ÿӏnh.

Nhұn Thӭc Vҩn ĈӅ

Thu Thұp Thông Tin

Xác Ĉӏnh Mөc Tiêu Dӵ KiӃn

Nӝi dung cӫa các quyӃt ÿӏnh có thӇ ÿѭӧc phân loҥi theo chӭc năng (kӃ hoҥch, lãnh ÿҥo, tә chӭc...); theo lƭnh vӵc (sҧn xuҩt, kinh doanh, thӏ trѭӡng...); theo cҩp ÿӝ (chiӃn lѭӧc, tác nghiӋp...); theo kiӇu ra quyӃt ÿӏnh (cá nhân, hay tұp thӇ...)

Nӝi dung cӫa các quyӃt ÿӏnh phҧi thӇ hiӋn ÿѭӧc nhӳng viӋc cҫn làm, ai làm, làm nhѭ thӃ nào, làm trong bao lâu, kӃt quҧ gì cҫn ÿҥt ÿѭӧc... Hѫn thӃ nӳa, nӝi dung các quyӃt ÿӏnh không ÿѭӧc chӗng chéo, bҩt nhҩt, phҧi rõ ràng, khҧ thi, thӵc tӃ và hӧp lý.

Nӝi dung cӫa các quyӃt ÿӏnh chӏu ҧnh hѭӣng cӫa các nhóm yӃu tӕ chính sau: trình ÿӝ cӫa ngѭӡi ra quyӃt ÿӏnh, môi trѭӡng ra quyӃt ÿӏnh, hoàn cҧnh và ÿiӅu kiӋn ra quyӃt ÿӏnh... Thông thѭӡng, mӛi quyӃt ÿӏnh có mӝt nӝi dung cө thӇ, song phҧi gӗm nhӳng yӃu tӕ cѫ bҧn sau:

Căn cӭ ra quyӃt ÿӏnh.

QuyӃt ÿӏnh vӅ vҩn ÿӅ gì, vӅ ai hay vӅ viӋc gì.

HiӋu lӵc cӫa quyӃt ÿӏnh ÿӕi vӟi ai, cái gì, ӣ ÿâu, trong khoҧng thӡi gian nào.

Trách nhiӋm, quyӅn hҥn, quyӅn lӧi, khen thѭӣng, xӱ phҥt (nӃu thҩy cҫn thiӃt phҧi quy ÿӏnh rõ).

3.8.2. Hình thӭc cӫa các quyӃt ÿӏnh

Hình thӭc là công cө ÿӇ chuyӇn tҧi nӝi dung, vì thӃ hình thӭc cӫa các quyӃt ÿӏnh có vai trò rҩt quan trӑng trong viӋc truyӅn ÿҥt nӝi dung ý tӭ, tinh thҫn cӫa mӛi quyӃt ÿӏnh. Hình thӭc ra quyӃt ÿӏnh bҵng văn bҧn sӁ là cҫn thiӃt khi nӝi dung cӫa các quyӃt ÿӏnh là quan trӑng. Hѫn thӃ nӳa cNJng là bҵng văn bҧn, nhѭng quyӃt ÿӏnh nào ÿѭӧc ra ӣ cҩp lãnh ÿҥo càng cao, thì hiӋu lӵc cӫa quyӃt ÿӏnh càng mҥnh...

Nhͷng hình thͱc ra quy͇t ÿ͓nh chͯ y͇u: bҵng miӋng, bҵng văn bҧn, thông báo, nghӏ quyӃt, quyӃt ÿӏnh chính thӭc...

Yêu c̯u: Hình thӭc cӫa các quyӃt ÿӏnh phҧi ÿѫn giҧn dӉ hiӇu, gây ҩn tѭӧng, phù hӧp vӟi nӝi dung, phù hӧp vӟi ÿӕi tѭӧng thӵc hiӋn quyӃt ÿӏnh.

L͹a ch͕n hình thͱc thích hͫp: cùng mӝt nӝi dung ngѭӡi ta có thӇ ra quyӃt ÿӏnh bҵng nhiӅu hình thӭc khác nhau, do ÿó cҫn lӵa chӑn hình thӭc phù hӧp và có hiӋu quҧ nhҩt.

3.9. NGUYÊN TC & TIŠN TRÌNH RA QUYŠT ´NH

3.9.1. Nguyên tҳc cӫa viӋc ra các quyӃt ÿӏnh

Trong viӋc ra quyӃt ÿӏnh ngѭӡi ta thѭӡng ÿһc biӋt chú trӑng thӵc hiӋn các nguyên tҳc sau:

௅ Quy͇t ÿoán;

௅ Khoa h͕c;

௅ Khách quan;

௅ Th͙ng nh̭t;

௅ G̷n ch̿t quy͉n lͫi, quy͉n h̩n và trách nhi͏m;

௅ T̩o ra s͹ năng ÿ͡ng sáng t̩o trong t͝ chͱc;

௅ Hi͏u qu̫;

Áp dөng các nguyên tҳc vào tӯng trѭӡng hӧp ra quyӃt ÿӏnh cө thӇ ÿòi hӓi các nhà quҧn trӏ phҧi vұn dөng, phҧi sáng tҥo, không ÿѭӧc cӭng nhҳc, phҧi phù hӧp vӟi hoàn cҧnh thӵc tӃ ӣ mӛi ÿѫn vӏ.

3.9.2. Quy trình ra quyӃt ÿӏnh

Quy trình ra quyӃt ÿӏnh quҧn trӏ thѭӡng trҧi qua 6 bѭӟc:

B˱ͣc 1:Xác ÿ͓nh v̭n ÿ͉ c̯n gi̫i quy͇t

Ӣ bѭӟc này nhà quҧn trӏ cҫn xem xét vҩn ÿӅ cҫn giҧi quyӃt là gì, mөc ÿích cӫa viӋc giҧi quyӃt vҩn ÿӅ ÿó và mөc tiêu cҫn ÿҥt ÿѭӧc.

B˱ͣc 2:Xác ÿ͓nh các tiêu chu̱n, các nguyên t̷c ÿӇ ÿánh giá và lӵa chӑn phѭѫng án, giҧi pháp.

Các tiêu chuҭn ÿѭa ra cҫn phҧi phù hӧp vӟi vҩn ÿӅ cҫn giҧi quyӃt và gҳn vӟi mөc tiêu, và cҫn cө thӇ, có thӭ tӵ ѭu tiên theo mӭc ÿӝ quan trӑng.

B˱ͣc 3: Thu th̵p thông tin và x͵ lý thông tin làm cѫ sӣ cho viӋc ra quyӃt ÿӏnh.

Các thông tin có liên quan ÿӃn vҩn ÿӅ cҫn giҧi quyӃt chính là căn cӭ, là cѫ sӣ ÿӇ ra quyӃt ÿӏnh. ĈӇ ra ÿѭӧc quyӃt ÿӏnh hӧp lý cҫn thu thұp ÿҫy ÿӫ thông tin và xӱ lý thông tin, chӑn lӑc thông tin mӝt cách khoa hӑc.

B˱ͣc 4:Xây d͹ng các ph˱˯ng án gi̫i quy͇t v̭n ÿ͉.

Khi xây dӵng các phѭѫng án nhà quҧn trӏ cҫn tính ÿӃn mӑi khҧ năng có thӇ xҧy ra, cҫn xây dӵng nhiӅu phѭѫng án khác nhau.

B˱ͣc 5: So sánh, ÿánh giá các ph˱˯ng án ÿ͋ l͹a ch͕n ph˱˯ng án t͙i ˱u. Cҫn dӵa vào các tiêu chuҭn ÿã ÿѭa ra (bѭӟc 2) ÿӇ so sánh ÿánh giá các phѭѫng án khách quan. Nên sӱ dөng phѭѫng pháp cho ÿiӇm có trӑng sӕ ÿӇ ÿánh giá tӯng phѭѫng án.

* ͦ b˱ͣc 5 c̯n l˱u ý: Có th͋ x̫y ra các tình hu͙ng sau:

ƒ Tình hu͙ng 1: Có nhiӅu phѭѫng án, nhѭng có mӝt phѭѫng án trӝi hѫn hҷn – chӑn phѭѫng án này ÿӇ ra quyӃt ÿӏnh.

ƒ Tình hu͙ng 2: Có nhiӅu phѭѫng án, nhѭng các phѭѫng án ÿӅu ngang nhau – phҧi quay lҥi bѭӟc 2 ÿӇ xem xét lҥi các tiêu chuҭn, nӃu cҫn phҧi ÿѭa thêm các tiêu chuҭn ÿӇ sàng lӑc, lӵa chӑn ÿѭӧc phѭѫng án tӕi ѭu.

ƒ Tình hu͙ng 3: Không có phѭѫng án nào phù hӧp vӟi các tiêu chuҭn.

ƒ Gһp tình huӕng này nhà quҧn trӏ phҧi tìm kiӃm các phѭѫng án bә sung. NӃu không tìm ÿѭӧc các phѭѫng án bә sung thì có thӇ phҧi xem xét lҥi ÿӇ giҧm bӟt các tiêu chuҭn ÿӇ chӑn lӵa.

B˱ͣc 6: Ra quy͇t ÿ͓nh trên c˯ sͧ ph˱˯ng án ÿã ch͕n l͹a.

Phѭѫng án chӑn lӵa sӁ ÿѭӧc triӇn khai ÿѭa vào thӵc hiӋn