3.1. Quan điểm và mục tiêu phát huy văn hóa dân gian để phát triển du lịch và du lịch văn hóa tỉnh Phú Yên
3.1.3. Tổ chức không gian du lịch
Nằm ở khu vực Nam Trung Bộ, là một trong những cửa ngõ lên Tây Nguyên, trên cơ sở phân vùng kinh tế và sự phân bố hệ thống tài nguyên du lịch chúng ta có thể định hướng phát triển không gian du lịch Phú Yên như sau:
Hướng trục dọc Bắc - Nam (hướng chủ đạo): hướng này cũng đồng thời gắn với tuyến đường sắt quốc gia Bắc Nam. Hướng phát triển này đối với Phú Yên và các tỉnh duyên hải miền Trung theo trục quốc lộ 1A. Hướng này gắn với biển và vùng ven biển, khai thác các cảnh quan tự nhiên, các khu nghỉ dưỡng, tắm biển, vui chơi giải trí, thưởng thức phong cảnh đẹp của biển…, tham quan các di tích văn hóa lịch sử nổi tiếng như: đầm Cù Mông, vịnh Xuân Đài, đầm Ô Loan, vịnh Vũng Rô; các bãi biển: bãi Bàng, bãi Bầu, bãi Rạng, bãi Nồm, bãi Từ Nham, bãi Long Thủy, bãi Tiên, bãi Môn, bãi Xép…
Các gành đá: gành Đá Đĩa, gành Đỏ, gành Dưa…, các đảo nhỏ ven bờ: Nhất Tự Sơn, Lao Mái Nhà, hòn Chùa, hòn Yến, hòn Dứa… Các công trình kiến trúc tôn giáo như: chùa Bảo Tịnh, chùa Bảo Lâm (Tuy Hoà), Sắc tứ Long Sơn Bát Nhã, Sắc tứ Từ Quang (Tuy An), nhà thờ Mằng Lăng, nhà thờ Đông Mỹ… Đặc biệt quan tâm đầu tư và khai thác các danh lam thắng cảnh mang nét độc đáo riêng của Phú Yên như: hải đăng mũi Đại Lãnh, gành Đá Đĩa…
Tập trung xây dựng khu du lịch liên hợp cao cấp để làm điểm nhấn toàn cục cho du lịch Phú Yên.
Hướng Đông – Tây: nối Phú Yên với các tỉnh Tây Nguyên và các tỉnh miền Trung thông qua các hành lang kinh tế: quốc lộ 25, ĐT 645, QL 24, 14, 19… Hướng này ưu tiên phát triển du lịch với văn hóa các dân tộc, khai thác các cảnh quan tự nhiên, các tiềm năng du lịch miền núi và gắn với du lịch biển. Tập trung khai thác các điểm du lịch: các hồ chứa nước lớn, hệ thống thác suối, các nguồn nước khoáng nóng và các di tích văn hóa lịch sử có giá trị trong vùng. Ưu tiên xây dựng cao nguyên Vân Hòa trở thành đô thị du lịch,
trung tâm nghỉ mát của Phú Yên. Xây dựng một số buôn làng văn hóa du lịch của các đồng bào dân tộc thu hút khách du lịch (các buôn khu vực gần hồ Sông Hinh, buôn Hòa Ngãi – Sơn Hòa…).
Với vị trí quan trọng của Phú Yên trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của vùng duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, cũng như vị trí địa lí và giao lưu thuận lợi các hướng phát triển trong không gian trên sẽ đảm bảo sự phát triển không gian du lịch “mở” cho phép tổ chức các tuyến du lịch liên vùng, liên quốc gia hấp dẫn với nhiều loại hình du lịch và các sản phẩm du lịch phong phú độc đáo, trong đó các nguồn tài nguyên văn hóa dân gian luôn được chú trọng nghiên cứu, khai thác, phát huy gắn trong các nguồn tài nguyên tự nhiên và nhân văn khác như là một bộ phận quan trọng làm nền tảng tạo nên cái “hồn” cho toàn bộ hoạt động du lịch văn hóa tại địa phương.
Theo hướng như vừa nêu, tài nguyên du lịch của Phú Yên phân bố tuyên đối tập trung theo các trục phát triển không gian du lịch đã xác định, vì vậy khá thuận lợi trong khai thác sử dụng. Bên cạnh đó việc thành lập khu kinh tế Đông Bắc Sông Cầu và khu kinh tế Nam Phú Yên đã tạo điều kiện thuận lợi và giữ vai trò động lực phát triển kinh tế tỉnh Phú Yên trong đó có du lịch. Trên cơ sở các hướng phát triển không gian du lịch, căn cứ vào sự phân bố tài nguyên du lịch, nguồn lực và các điều kiện có liên quan, định hướng phân vùng các không gian du lịch của tỉnh Phú Yên có thể được phân chia thành ba không gian du lịch có các tính chất phát triển khác nhau bao gồm:
Không gian du lịch trung tâm: bao gồm thành phố Tuy Hòa và huyện Đông Hòa. Đây có thể được coi là không gian động lực phát triển du lịch của Phú Yên hiện nay, hầu hết các hoạt động du lịch đều diễn ra trong không gian này, tận dụng lợi thế về hạ tầng, cơ sở vật chất và nguồn nhân lực của thành phố tỉnh lị. Tài nguyên ở khu vực này khá đa dạng và phong phú với hệ thống di tích danh thắng và các bãi biển ở trung tâm thành phố Tuy Hòa như tháp
Nhạn, bãi biển Tuy Hòa, bãi biển Long Thủy - Hòn Chùa, cảng Vũng Rô, hệ sinh thái rừng đèo Cả như di tích núi Đá Bia, rừng Đèo Cả, mũi Đại Lãnh…
Các hướng khai thác du lịch chủ yếu: du lịch gắn với tài nguyên du lịch tự nhiên, du lịch gắn với tài nguyên du lịch nhân văn, du lịch gắn với đô thị.
Không gian du lịch nghỉ dưỡng biển đảo: bao gồm thị xã Sông Cầu và huyện Tuy An. Đây là không gian chủ đạo của hoạt động du lịch nghỉ dưỡng biển của Phú Yên do đặc thù tài nguyên với rất nhiều vũng, vịnh, đầm và bãi cát đẹp, có giá trị khai thác du lịch cao. Khách du lịch có thể tiếp cận không gian du lịch này bằng đường bộ, đường sắt, đường biển hoặc đường hàng không qua các sân bay Tuy Hòa hoặc Quy Nhơn. Phía Bắc tỉnh bờ biển khúc khuỷu tạo nên những vịnh, đầm có giá trị đa dạng sinh học cao, bên cạnh đó là hệ thống những di tích, danh lam thắng cảnh có giá trị như danh thắng quốc gia gành Đá Đĩa, di tích thành An Thổ, nhà thờ Mằng Lăng, chùa Từ Quang… Ngoài ra, không gian này còn có nhiều tài nguyên du lịch nhân văn đa dạng, hấp dẫn khác như: lễ hội cầu ngư, lễ hội đầm Ô Loan, hội đua ngựa gò Thì Thùng, làng bánh tráng Hòa Đa… Các hướng khai thác du lịch chủ yếu: du lịch gắn với tài nguyên du lịch nhân văn và du lịch gắn với tài nguyên du lịch tự nhiên.
Không gian du lịch miền núi phía Tây (Sông Hinh và phụ cận): bao gồm toàn bộ các huyện vùng núi phía Tây của Phú Yên. Đây là vùng có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, vùng căn cứ cách mạng, vùng có nhiều di tích lịch sử văn hóa, phong cảnh đẹp, núi non hung vĩ, hoang sơ, nhiều lễ hội mang đậm đà bản sắc của đồng bào dân tộc… có thể sử dụng cho mục đích phát triển du lịch tổng hợp. Tuy nhiên do những hạn chế nhất định về giao thông, địa hình, sự phân tán của các điểm du lịch, công tác quảng bá, xúc tiến… tài nguyên này chưa được đầu tư khai thác hiệu quả, mới chỉ là điểm đến của du khách vào những ngày nghỉ, lễ, cuối tuần. Các di tích lịch sử nổi bật và có giá trị trong vùng phải kể đến nhà thờ Bác Hồ, địa đạo gò Thì Thùng, di tích đồng
khởi Hòa Thịnh, di tích tiền sử Eo Bồng , gò Dương, gò Dinh, khu bảo tồn tự nhiên Krông Trai, suối nước nóng Lạc Sanh, Triêm Đức, Trà Ôn, hồ thủy điện Sông Hinh, đập Đồng Cam… Đây cũng là khu vực tồn tại nhiều lễ hội đặc sắc mang nhiều nét văn hóa truyền thống, bản địa của người dân tộc thiểu số: lễ hội đâm trâu, đua ngựa, lễ hội mừng lúa mới, lễ hội đập Đồng Cam, lễ bỏ mả… Các hướng khai thác du lịch chủ yếu: du lịch gắn với tài nguyên du lịch nhân văn và du lịch gắn với tài nguyên du lịch tự nhiên.