2.1. Từ tài nguyên văn hóa dân gian đến sản phẩm du lịch văn hóa
2.2.2. Công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực
Ngành du lịch tỉnh trong những năm qua không ngừng kiện toàn đội ngũ cán bộ công chức làm nhiệm vụ quản lý nhà nước về du lịch để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Hằng năm phối hợp với các trường chuyên nghiệp tổ chức thành công 2 lớp cao đẳng văn hóa du lịch, 3 lớp trung cấp nghiệp vụ du lịch cho đội ngũ lao động trong ngành. Tuy nhiên số lượng nhân viên được đào tạo chưa đáng kể, về lâu dài cần có kế hoạch đào tạo nâng cao số lượng và chất lượng.
Đến cuối năm 2015, toàn tỉnh có khoảng 3.625 lao động trong lĩnh vực du lịch, trong đó trình độ đại học, cao đẳng chiếm 9,47 %, trung cấp chuyên nghiệp chiếm 17,1%, sơ cấp chiếm 25,94% và số lao động được đào tạo tại chỗ và học các lớp nghiệp vụ ngắn hạn chiếm 47,49%.9
Công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực du lịch địa phương được chú trọng. Đây được xem là nhân tố quan trọng, quyết định cho định hướng phát triển du lịch bền vững. Liên kết, phối hợp với các trường trên địa bàn tỉnh, thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ: lễ tân khách sạn, thuyết minh viên du lịch; bảo vệ môi trường du lịch tại các khu di tích thắng cảnh; nghiệp vụ buồng, báo cáo thống kê cho các đơn vị kinh doanh du
9 Theo số liệu của Sở văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Phú Yên
lịch; tập huấn tuyên truyền pháp luật về du lịch, với khoảng 100 học viên.
Phối hợp tổ chức các hội thi: lễ tân khách sạn, thuyết minh viên di tích, văn hóa ẩm thực để không ngừng nâng cao năng lực và chất lượng phục vụ khách du lịch.
Tiêu biểu là hội thi hướng dẫn viên, thuyết minh viên du lịch lần thứ I – 2014 và lần thứ II - 2015 do Sở Văn hóa, thể thao và du lịch tổ chức. Với mục đích đánh giá trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp của các hướng dẫn viên, thuyết minh viên, từ đó có giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn tiến tới chuẩn hóa theo tiêu chuẩn nghề du lịch Việt Nam đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách du lịch; đồng thời, tạo điều kiện cho các thuyết minh viên có dịp trao đổi, trau dồi nghiệp vụ, giao lưu học hỏi kinh nghiệm, nhằm bổ sung thêm kiến thức, hiểu biết và kỹ năng nghiệp vụ, qua đó góp phần nâng cao chất lượng phục vụ khách du lịch đến tham quan, du lịch tại các điểm, khu du lịch trên địa bàn tỉnh.
Thống kê của ngành du lịch Phú Yên cho thấy, những năm gần đây, lượng khách du lịch quốc tế đến Phú Yên tăng dần theo từng năm, trong đó khách du lịch người Nga chiếm tỉ trọng lớn, trong bối cảnh hiện tại và tầm nhìn đến năm 2030, thị trường khách Nga rất quan trọng. Vài năm trở lại đây, ở Nha Trang, Phan Thiết, khách Nga rất đông, nhiều thời điểm bị quá tải và những công ty lữ hành phải tìm kiếm điểm đến mới, mà Phú Yên là nơi rất phù hợp. Phần lớn du khách Nga không biết nói tiếng Anh, vì vậy rất khó giao tiếp, giao dịch nếu không thông qua người hướng dẫn tour. Bởi vậy, việc học tiếng Nga đối với những người làm trong ngành du lịch là hết sức cần thiết. Nắm bắt nhu cầu ấy, Trường cán bộ quản lý văn hóa, thể thao và du lịch phối hợp với Sở văn hóa, thể thao và du lịch Phú Yên, Trường cao đẳng Công nghiệp Tuy Hòa tổ chức khai giảng lớp tiếng Nga cơ bản cho các đối tượng là cán bộ, hướng dẫn viên, thuyết minh viên và người lao động đang hoạt động trong lĩnh vực du lịch trên địa bàn tỉnh Phú Yên. Tuy số lượng học viên được
đào tạo còn ít nhưng đã góp phần giải quyết vấn đề cấp thiết trước mắt và rút ngắn khoảng cách giao tiếp đến du khách Nga hơn.
Bên cạnh đó, Sở văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Phú Yên phối hợp với Ban quản lý dự án chương trình phát triển năng lực du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội do liên minh Châu Âu tài trợ (dự án EU) và Tổng cục du lịch (Bộ văn hóa, thể thao và du lịch) tổ chức 2 khóa tập huấn “Xây dựng chính sách và quy hoạch du lịch có trách nhiệm” và “Nâng cao nhận thức về du lịch có trách nhiệm cho cơ sở lưu trú”. Hoạt động này nằm trong chuỗi các khóa tập huấn về du lịch có trách nhiệm được dự án EU triển khai hướng tới ba nhóm đối tượng: cộng đồng địa phương, cơ sở lưu trú và doanh nghiệp lữ hành.
Tại khóa tập huấn, các học viên đã được tìm hiểu về du lịch có trách nhiệm; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân và du khách trong hoạt động du lịch; hoạch định chính sách, quy hoạch, khai thác tài nguyên, phát triển sản phẩm du lịch... và tiếp thu những kiến thức nâng cao kỹ năng giao tiếp, cách tuyên truyền, quảng bá giá trị, tầm quan trọng và trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn, phát huy giá trị di sản để phát triển du lịch Phú Yên ngày càng bền vững. Đồng thời hiểu rõ hơn các thông tin về du lịch có trách nhiệm, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm xã hội và trách nhiệm với môi trường.
Biểu đồ 2: Đánh giá trình độ hướng dẫn viên của du khách