2.1. Từ tài nguyên văn hóa dân gian đến sản phẩm du lịch văn hóa
2.1.4. Một số tuyến điểm du lịch văn hóa tiêu biểu
Tuyến du lịch tham quan nội thành thành phố Tuy Hòa: tuyến này phục vụ khách tham quan, tìm hiểu các di tích thắng cảnh trên địa bàn thành phố; tham quan các cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, thưởng thức các chương trình văn hóa văn nghệ, dân ca bài chòi, hò khoan, hò bá trạo, biểu diễn nhạc cụ dân tộc: kèn đá, đàn đá, trống đôi, chiêng năm, cồng ba…
Lộ trình: tháp Nhạn – bảo tàng Phú Yên – chợ Tuy Hòa – bãi biển thành phố Tuy Hòa – núi Chóp Chài – làng hoa Bình Kiến – chùa Bảo Lâm – chùa Hồ Sơn – khu du lịch Đá Bàn…
Tuyến du lịch Tuy Hòa – Tuy An – thị xã Sông Cầu – Đồng Xuân:
đây là tuyến du lịch biển đảo kết hợp văn hóa và sinh thái. Tham gia tuyến du lịch này du khách có cơ hội thưởng thức đặc sản từ đầm Cù Mông, vịnh Xuân Đài.
Lộ trình: bãi biển Long Thủy và đảo Hòn Chùa – bãi Xép – rừng dương Thành Lồi – đầm Ô Loan – đầm Cù Mông – vịnh Xuân Đài – đền thờ Lê Thành Phương – gành Đá Đĩa – nhà thờ Mằng Lăng – thành An Thổ - địa đạo Gò Thì Thùng – làng nghề nước mắm Gành Đỏ - khu du lịch Hòn Ngọc Bãi Tràm – nước khoáng Triêm Đức – thị trấn La Hai – thăm một số bản làng dân tộc và hồ chứa nước Phú Xuân…
Tuyến Tuy Hòa – Vũng Rô – Đèo Cả: đây là chuyến du lịch tham quan tổng hợp, du khách có cơ hội thưởng thức các giá trị sinh thái đặc trưng của rừng Bắc Đèo Cả và hệ sinh thái biển tại Vũng Rô.
Lộ trình: Tuy Hòa – Vũng Rô – khu sinh thái Bắc Đèo Cả - núi Đá Bia – Mũi Điện.
Tuyến Tuy Hòa – Phú Hòa – Sơn Hòa: tuyến du lịch văn hóa lịch sử và du lịch làng quê Phú Yên.
Lộ trình: cao nguyên Vân Hòa – khu căn cứ tỉnh ủy Phú Yên và nhà thờ Bác Hồ - Thác Hòa Nguyên – cầu sông Ba – di tích nhà tù Trà Kê – đập Đồng Cam – nước khoáng Phú Sen –gành đá Hòa Thắng – Tuy Hòa.
Tuyến Tuy Hòa – sông Hinh – sông Ba Hạ - Tuy Hòa: tuyến du lịch gắn với các giá trị văn hóa, sinh thái miền núi phía Tây tỉnh Phú Yên.
Lộ trình: suối nước nóng Phú Sen – hồ thủy điện sông Hinh – hồ thủy điện sông Ba Hạ - thị trấn Hai Riêng – các làng văn hóa dân tộc buôn La Diêm – khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai – khu du lịch sinh thái Sơn Nguyên.
2.1.4.2. Các tuyến du lịch liên tỉnh, khu vực nội địa
Du lịch Phú Yên, có những tiềm năng phong phú và đa dạng về tài nguyên và đặc biệt là có lợi thế về giao thông vận tải đường bộ, đường thủy, đường sắt và đường hàng không. Chính vì vậy các tuyến du lịch liên tỉnh, trước hết là với Nha Trang (Khánh Hòa), Quy Nhơn (Bình Định) và xa hơn là các tỉnh Tây Nguyên, Huế, Đà Nẵng, các tỉnh Đông Nam Bộ, thành phố Hồ Chí Minh… là những tuyến du lịch quan trọng có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của du lịch Phú Yên nói riêng, của du lịch vùng Nam Trung Bộ và Nam Bộ, của du lịch cả nước nói chung.
Tuy Hòa – Đà Nẵng – Huế - Quảng Bình
Đây là một phần của tuyến du lịch xuyên Việt nối Phú Yên với các trung tâm du lịch vùng du lịch Bắc Trung Bộ nơi có nhiều tài nguyên du lịch nhân văn đặc sắc như các di tích về khởi nghĩa Tây Sơn, các di tích văn hóa Chăm có giá trị với hệ thống các tháp Chàm nổi tiếng ở Bình Định, thánh địa Mỹ Sơn, bảo tàng Chăm (Đà Nẵng), phố cổ Hội An (Quảng Nam – Đà Nẵng), cố đô Huế (trung tâm Huế), các di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng như Vạn Tường, Sơn Mỹ (Quảng Ngãi)… Các điểm du lịch cách mạng, văn hóa có giá trị ở các địa bàn trên sẽ bổ sung làm phong phú và tăng tính hấp dẫn của tuyến du lịch vốn đã đặc sắc bởi các cảnh quan và tài nguyên du lịch rất
phong phú của nó. Tuyến du lịch sẽ càng trở nên sôi động với sự kết nối với tuyến du lịch “con đường di sản miền Trung”.
Tuyến du lịch này còn có sức hấp dẫn đối với khách du lịch vốn là cựu chiến binh Mỹ, Hàn Quốc, Úc… Trong tương lai khi tuyến du lịch xuyên Á qua cửa khẩu Lao Bảo phát triển, tuyến du lịch này có thể được tiếp nối trực tiếp với tuyến trên thành tuyến du lịch quốc tế.
Tuy Hòa (Phú Yên) – Nha Trang – Ninh Chữ - Tuy Hòa
Đây là tuyến du lịch quan trọng không những chỉ có ý nghĩa vùng mà còn có ý nghĩa quốc tế. Nha Trang (Khánh Hòa) và Ninh Chữ (Ninh Thuận) là hai trọng điểm du lịch nghỉ dưỡng của vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Bên cạnh đó tuyến này có thể nối với Đà Lạt, hồ Tuyền Lâm (Lâm Đồng) – hai trọng điểm du lịch thì đây thực sự là một trong những tuyến du lịch hấp dẫn nhất ở nước ta với nhiều loại hình du lịch phong phú. Theo tuyến du lịch này, du khách sẽ được tham quan các khu bảo tồn thiên nhiên, các danh thắng, các di tích cách mạng, văn hóa Việt – Chăm, tham quan các hoạt động thể thao biển và núi hấp dẫn hoặc các khu vui chơi giải trí, chơi golf và tắm biển.
Tuy Hòa (Phú Yên) – Gia Lai – đi các tỉnh Tây Nguyên
Đây là tuyến du lịch quan trọng có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển du lịch Phú Yên bởi đây sẽ là con đường ngắn nhất đưa khách du lịch từ Phú Yên lên Tây Nguyên nơi có nhiều điểm du lịch sinh thái – văn hóa hấp dẫn và ngược lại đưa khách du lịch Tây Nguyên đến với vùng biển.
Tuyến du lịch theo quốc lộ 25 nối Phú Yên với Gia Lai dài khoảng 220 km là tuyến du lịch gắn kết thế mạnh giữa du lịch biển và rừng, giữa du lịch sinh thái của đồng bằng và miền núi. Tỉnh Gia Lai đã xây dựng các tuyến, điểm du lịch như thác Phú Cường, hồ Ayun Hạ, cụm tuyến du lịch Ayun Pa (Suối Đá, bến Mộng, thung lũng Hồng), hồ Tân Túc, các bản làng người Jrai vùng Ayun Pa, Phú Yên cũng đã đầu tư nâng cấp hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng.
Trong kế hoạch phát triển du lịch 3 nước Việt Nam – Lào – Campuchia, thì phát triển du lịch là một trong những nội dung quan trọng trong việc thúc đẩy việc phát triển kinh tế, xã hội, mà Phú Yên là của ngõ quan trọng và ngắn nhất để nối các tỉnh Tây Nguyên và vùng Đông Bắc Campuchia và vùng Nam Lào với biển Đông rộng lớn.
2.2. Hoạt động du lịch và du lịch văn hóa ở Phú Yên 2.2.1. Cơ sở vật chất và dịch vụ du lịch
Trong những năm gần đây, Phú Yên đang xây dựng, phát triển hệ thống cơ sở vật chất phục vụ du lịch ngày càng hoàn chỉnh, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.
Mạng lưới giao thông: phát triển đầy đủ ở cả các loại hình: đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường không. Những năm qua Phú Yên đã tập trung đầu tư xây mới, nâng cấp cơ sở hạ tầng ngành giao thông phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế xã hội. Tỉnh đã xây mới, nâng cấp các tuyến đường quan trọng: quốc lộ 1A, quốc lộ 1D, quốc lộ 25, ĐT 645, ĐT 641, các tuyến động lực phát triển kinh tế Nam Phú Yên (đường Hùng Vương, đường nối Hòa Hiệp đi cảng Vũng Rô…), nâng cấp ga Tuy Hòa; về đường biển: xây mới cảng Vũng Rô; khôi phục sân bay Tuy Hòa… và đang triển khai nhiều dự án khác.
Cơ sở lưu trú du lịch: được nâng lên cả về số lượng và chất lượng phục vụ, đến cuối năm 2015, toàn tỉnh có 130 cơ sở kinh doanh lưu trú du lịch (2 khách sạn 5 sao, 2 khách sạn 4 sao, 1 khách sạn 3 sao, 5 khách sạn 2 sao, 36 khách sạn 1 sao), với 2.660 buồng, trong đó có 500 buồng đạt tiêu chuẩn 3 - 5 sao (Cendeluxe - Thuận Thảo, Khu du lịch sinh thái Sao Việt), 10 cơ sở dịch vụ ăn uống đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch.
Với sự nỗ lực trong công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện, kết quả hoạt động kinh doanh du lịch cho thấy các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh bước đầu đã tạo ấn tượng tốt đẹp, lượng khách đến với Phú Yên ngày càng nhiều hơn,
trong đó có nhiều khách đi theo đoàn do các đơn vị lữ hành tổ chức. Đặc biệt là các dịp lễ, Tết, lượng khách đến Phú Yên tăng gấp 4, 5 lần so với các năm trước.
Các cơ sở ăn uống bao gồm restaurant, coffee-shop, bar, quán ăn nhanh, tiện nghi phục vụ ăn uống, giải trí… đang từng bước được quan tâm đầu tư phát triển ở Phú Yên. Bài trí nhà hàng thường đơn giản, với các món ăn đặc sản Âu – Á giá cả bình dân, chất lượng món ăn đáp ứng được nhu cầu cơ bản của người dân tuy nhiên để phục vụ cho khách du lịch nhưng cần chú trọng nhiều hơn đến vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm. Do mặt bằng hẹp, nên các nhà hàng thường thiếu không gian cây xanh, chỗ để xe, nên ít đón được các đoàn khách lớn.
Dịch vụ du lịch khác: các khu vui chơi giải trí bao gồm: bể bơi, sân tenis, trung tâm thể thao, sân golf, massage, câu lạc bộ đêm, casino, vũ trường, nhà hát, cinema… có tác dụng bổ trợ cho hoạt động du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và khuyến khích sự chi tiêu của du khách. Thời gian qua, việc phát triển các tiện nghi thể thao và vui chơi giải trí, mua sắm, cũng như các hoạt động tiêu khiển khác ở Phú Yên còn rất hạn chế, hầu như chỉ mới dừng ở các hoạt động karaoke, massage, bơi lội và đánh tenis. Toàn tỉnh có 1 sân vận động (đạt chuẩn), 6 nhà thi đấu, nhà tập thể thao, đã có 6 điểm vui chơi giải trí được đầu tư hoàn thiện và đưa vào sử dụng; các điểm vui chơi giải trí ban đêm còn hạn chế ngoài một số phòng trà ca nhạc và quán karaoke… Đây là một trong những điểm yếu của ngành du lịch Phú Yên, cần thiết phải được khắc phục.