mặt xã hội
15’
20’
Gv: cho Hs đọc (SGK) Gv: cho hs thảo luận:
*Trình bày sự thay đổi trong các tầng lớp cư dân qua sơ đồ(vẽ sẳn bieồu maóu)
*So sánh với thời Đinh, Tiền - Lê sự phân biệt giai cấp ở thời Lý như thế nào ?
* Đời sống của các tầng lớp trong giai cấpthống trị và bị trị như thế nào?
Gv: Tổng kết→ rút ra kết luận chung→xã hội thời Lý đã có sự thay đổi về mọi mặt .
Hs đọc to nội dung (SGK) . Hs thảo luận
Hs: Có biểu đồ sẵn
Hs: So với thời Đinh, Tiền- Lê: Nhà Lý có sự phân biệt giai caỏp saõu saộc hụn. ẹũa chuỷ tăng, nhân dân, tá điền bị bóc lột nặng nề hơn
Hs: Thống trị: Đầy đủ, sung tuùc
Bị trị: + Thợ thủ công và thương nhân sống rãi rác các làng, sản xuất đồ dùng hàng ngày →trao đổi buôn bán và có nghĩa vụ nộp thuế cho vua + Nông dân là lực lượng sản xuất chính của xã hội, đinh nam được chia ruộng đất theo tục lệ và làm nghĩa vụ cho nhà nước
Nông dân nghèo phải cày ruộng nộp tô cho địa chủ, có người bỏ đi nơi khác sinh sống.
Nô tỳ vốn là tù binh hoặc bị tội nặng, nợ nần, tự bán thân , phục vụ trong cung điện hoặc nhà quan→cuộc sống không được bảo đảm
( Vẽ sơ đồ )
2. Hoạt động 2: Tình hình văn hoá, giáo dục thời nhà Lý. Vị trí của đạo phật dưới thời Lý
2. Giáo dục và văn hoá
Gv: Gọi hs đọc từ đầu→Thăng Long H1: Văn miếu được xây dựng lúc nào ? để làm gì ?
- Hs: +9. 1070
+ đây là miếu thờ tổ đạo nho do Khổng Tử và 72 vị học trò sáng lập
+ 1075 mở khoa thi đầu tiên +1076 thành lập Quốc tử giám
- 1070, nhà Lý cho xây dựng Văn miếu . - 1075: Mở khoa thi
đầu tiên .
1076: Lập Quốc tử giám→làm nơi dạy học
Gv: Đây được coi là trường đại học đầu tiên của quốc gia Đại Việt, lúc đầu dạy con vua, sau đó mở rộng cho con em quan lại và những người học giỏi trong cả nước .
⇒Nước ta đã có chữ nôm nhưng chưa sử dụng
H2: Có nhận xét gì về tình hình giáo dục thời Lý ?
H3: Dưới thời Lý đạo phật có vị trí như thế nào ?
Bieồu hieọn:
Gv: Cho hs đọc chữ nghiêng (SGK) Giới thiệu H24 – 25
H4: Thời Lý các hoạt động văn hoá dân gian như thế nào ?
Gv: Mùa xuân khắp nơi mở lể hội (hội Gióng – tiêu biểu cho tinh thần chiến đấu chống giặc Ân của Thánh Gióng)
H5: Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc thời kì này như thế nào?
Gv: Giới thiệu tranh ảnh các công trình này .
⇒Các công trình kiến trúc có qui mô lớn, trình độ điêu khắc càng tinh vi, thanh thoát, trang trí rồng, bệ đá hình hoa sen
Gv: Giới thiệu Hs quan sát hình rồng thời Lý
H6: Có nhận xét như thế nào ? H7: Có nhận xét gì về nền văn hoá thời Lý ?
Hs: Nhà Lý quan tâm giáo dụcnhưng chế độ thi cử chưa qui cuû
Chữ viết: Chữ Hán
- Văn học chữ Hán cũng rất phát triển. “Nam Quốc Sơn Hà” của Lý Thường Kiệt - Đạo phật rất được sùng bái.
+ Chùa chiềng mọc nhiều (chuà tháp, tô tượng, đức chuông, dịch kinh phật, soạn sách phật)
+ Thăng long 1000 người sư Hs: Nhân dân kế tiếp và phát huy truyền thống văn hoá trước kia (hát chèo, đá caàu, ủua thuyeàn)
Hs: Tháp báo thiên gồm 12 taàng, chuoõng quy ẹieàn, chuứa một cột, tượng phật A- Di – Đà (Vàng)...
+ Tháp chương Sơn ( Nam ẹũnh)
+ Chuoõng chuứa Truứng Quang (Bắc Ninh) : nặng 3 taán
Hs: Mình trơn, toàn thân uoỏn khuực uyeồn chuyeồn nhử ngọn lửa, rất độc đáo .
→Giai đoạn phát triển→văn học kiểu chữ Hán cũng phát triển
- Đạo phật rất phát triển rộng khắp trong nhân daân
- Văn hoá dân gian rất phát triển: Ca hát, nhảy múa, múa rối nước, đánh vật...
- Kieỏn truực, ủieõu khaộc rất phát triển và rất độc đáo
⇒ Văn hoá thời Lý mang đậm tính dân tộc.
Đánh dấu sự ra đời của một nền văn hoá riêng:
Văn hoá Thăng long .
4. Cuûng coá :
- Sự phát triển giáo dục, văn hoá, xã hội thời Lý
- Sưu tầm tài liệu về văn hoá thời Lý (tranh ảnh, mẫu chuyện) 5. Ruựt kinh nghieọm:
Tuần 11 Ngày soạn 06 – 11 – 2005 Tieát 21
Bài 12 : BÀI TẬP LỊCH SỬ
( Chương I và II )
I – Mục tiêu bài học :
- Hs nắm, củng cố lại hệ thống kiến thức ở chương I và II áp dụng vào bài tập 2. Tư tưởng :
- Tính chủ động, Tinh thần tự học, sưu tầm lịch sử 3 . Kó naêng :
Tư duy, nắm 1 số kí hiệu trên bản đồ II . Chuẩn bị của thầy và trò
1.Thaày :
Hệ thống bài tập trắc nghiệm, tự luận
- Bản đồ trống miền Bắc Việt nam 2. Trò :
- Kiến thức củ chương I và II phần lịch sử Việt nam III . Các hoạt động dạy và học :
1 . Kiểm tra bài cũ :
• Hỏi: Xã hội thời nhà Lý có những thay đổi gì ?
• Đáp án:
- Xuất hiện tầng lớp địa chủ
- Nông dân phân hoá, nông dân giàu, nông dân thường, nông dân lính canh ...
3 . Hoạt động dạy và học
TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cơ bản 1. Hoạt động 1: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng vẽ các sơ
đồ bộ máy nhà nước
1. Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Ngô, Đinh,
Tieàn - Leâ Gv: Cho đại diện các nhóm lên vẽ
sơ đồ, các nhóm tự nhận xét bổ sung, sữa chữa .
Gv: Rút ra kết luận
- Nhóm 1:
Sơ đồ thời Ngô - Nhóm 2:
ẹinh, Tieàn, Leõ - Nhóm 3:
Thời Lý
5’
13’
8’
2. Hoạt động 2: Cho học sinh rút ra nhận xét 2. Nhận xét về tổ chức bộ máy nhà nước qua các - Ngô: còn đơn giản
- Đinh, Tiền Lê: được hoàn chỉnh hôn
- Lý : Bộ máy nhà nước đã hoàn thiện hơn⇒nhân dân và vua quan còn gần gũi, gắn bó nhau
Nhóm 4:
Rút ra nhận xét
3. Hoạt động 3: Giúp học sinh hệ thống một số kiến thức cơ bản qua bài tập trắc nghiệm
3. Làm 1 số bài tập trắc nghieọm trong (SGK-
Sách bài tập) 4. Hoạt động 4: Rèn luyện kĩ năng quan sát, làm bài tập
trên bản đồ trống
4. Làm bài tập trên bản đồ trống
Gv: Hs lên bản điền vào lược đồ
→Rút ra nhận xét bổ sung
Gv: treo bản đồ lên bảng, giới thiệu những kí hiệu đó trên lược đồ.
⇒Ruùt ra yù nghóa cuûa chieán thaéng treõn soõng Nhử Nguyeọt .
- Nêu nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt
- Hs: lên bảng làm bài tập - Hs: Quan sát nắm các kí hiệu trên bản đồ→cử đại diện 1 nhóm lên trình bày dieãn bieán
a. Điền tên và địa điểm của loạn 12 sứ quân vào lược đồ
b. Dựa vào “lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt”→trình bày diễn biến trận chiến trên sông Như Nguyệt của nhà Lý choáng Toáng (1077)
5. Hoạt động 5: Mở rộng kiến thức lịch sử dân tộc qua 1 số mẫu chuyện lịch sử liên quan
5. Học sinh kể chuyện lịch sử
Gv: Cho hs sưu tầm những mẫu
chuyện về lịch sử Hs: Đại diện mỗi nhóm leõn keồ chuyeọn
4. Cuûng coá:
- Hệ thống nét cơ bản trong chương I và II
- Học sinh tìm tài liệu tham khảo→sưu tầm một số mẫu chuyện lịch sử liên quan 5. Ruùt kinh nghieâm:
Tuần 11 Ngày soạn 8 –11 – 2005
Tieát 22