H: Phân tích nguyên nhân thắng lợi
I. KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN
I – Mục tiêu bài học : 1 . Kiến thức :
- Hoàn cảnh bùng nổ phong trào nông dân Tây Sơn: Chính quyền phong kiến Đàng Trong suy yếu, mục nát→bùng nổ hàng loạt phong trào nông dân ở Đàng Trong mà đỉnh cao là phong trào Taây Sôn
- Anh em họ Nguyễn lập căn cứ Tây Sơn và nhận sự ủng hộ của đồng bào Tây Nguyên 2. Tư tưởng :
- Nói lên sức mạnh quật khởi và ý chí kiên cường của nhân dân chống áp bức bóc lột 3 . Kó naêng :
Sử dụng lược đồ, kết hợp tường thuật sự kiện . II . Chuẩn bị của thầy và trò
1. Thaày :
- Một số tranh ảnh về căn cứ - Lược đồ căn cứ địa Tây Sơn 2. Trò :
- Tìm hiểu khởi nghĩa chàng Lía, khởi nghĩa anh em Tây Sơn III . Các hoạt động dạy và học :
1 . Kiểm tra bài cũ : ( 5’)
* Hỏi:
- Nêu kết quả, ý nghĩa của phong trào nông dân Đàng Ngoài thế kỉ VIII
* Đáp án: Kết quả: thất bại YÙ nghóa :
2 . Giới thiệu bài mới :
Bước sang thế kỉ XVIII tình hình xã hội Đàng Trong lúc này vẫn giống như Đàng Ngoài Vì sao ? Ta tìm hiểu cụ thể tình hình xã hội Đàng Trong như thế nào ?
3 . Hoạt động dạy và học
TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cơ bản 1. Hoạt động 1: Tình hình xã hội Đàng Trong nữa sau thế kỉ
XVIII như thế nào ? và hậu quả của tình hình ấy ?
1. Xã hội Đàng Trong nữa sau thế kỉ XVIII Gv: Cho hs đọc (SGK) “từ đầu ... mật
ong” Hs: Đọc (SGK) a. Tình hình xã hội
17’
H1: Em có nhận xét gì về chính quyền phong kiến Đàng Trong giữa theỏ kổ XVIII ?
H2: Những biểu hiện nào chứng tỏ họ Nguyễn ở Đàng Trong đi vào con đường suy yếu và mục nát ?
Gv: Gọi hs đọc SGK
Gv: Quan lại ngày càng tăng, có nơi 1 xã có đến 20 xã trưởng và hàng chục quan thu thueá .
Quan lại tuyển chọn chủ yếu bằng mua bán ( tiền – lễ vật )
Gv: Giới thiều về Trương Phúc Loan (quốc phó)→tiêu biểu cho sự tham nhũng và khét tiếng gian ác .
H3: Còn đời sống của nhân dân ta đặc biệt là nông dân thì như thế nào
?
H4: Vì sao ?
Gv: Nông dân đặc biệt nộp nhiều thứ thuế, miền núi phải nộp thuế lâm sản H5: Em thấy đời sống của nông dân ở Đàng Trong có gì khác với nông dân Đàng Ngoài ?
H6: Sự mục nát của chính quyền họ Nguyễn đã dẫn đến hậu quả gì ?
Gv: Bùng nổ và phát triển mạnh mẽ, có nhiều cuộc khởi nghĩa như khởi nghĩa của một người tên là Lành (1695) ở Quãng Ngãi, Lý Văn Quang ở Đông Phố ( Giai đoạn 1747) tiêu biểu là khởi nghĩa chàng Lía ( Bình định) Gv: Trình bày một vài nét về tiểu sử chàng Lía ?
H7: Căn cứ ? Chủ trương ? Kết quả , yù nghóa ?
Hs: + Chính quyeàn phong kiến đã nhanh chóng suy yếu Hs: Bieồu hieọn
Chính quyền nặng nề, cồng kềnh (quan lại phát triển nhất là quan thu thuế→gọi là tướng thaàn )
+ Việc mua quan bán chức tước trở nên phổ biến .
+ Quan lại hoành hành (Trửụng Phuực Loan)
“Vàng bạc, gấm vóc, châu báu... chứa đầy, nô bộc, trâu ngựa không biết bao nhiêu mà keồ”
Hs: Nhân dân rất cơ cực, đặc biệt là nông dân :
Hs: Ruộng đất bị lấn chiếm, cướp đoạt
+ Thuế hoá nặng nề, phức tạp Hs: đều có cuộc sống cơ cực như nhau, bởi vì nhân dân 2 miền đều bị chế độ phong kiến bóc lột thậm tệ
- Hs: vùng dậy đấu tranh
Hs: Lía (Võ Văn Đoan) cha ở Bích Khê (Phù Mỹ) mẹ ở Phú Lạc (Tây Sơn), cha mất sớm, là 1 người giỏi võ nghệ→tập hợp dân nghèo nổi dậy khởi nghóa
- Kết quả Thất bại
* Chính quyeàn phong kieán
Đã suy yếu dần và ngày càng mục nát .
+ Bộ máy chính quyền nặng nề, cồng kền, (phức tạp)
+ Việc mua bán chức tước trở nên phổ biến . + Bọn quan lại hoành hành tiêu biểu là tập đoàn Trương Phúc Loan .
* Đời sống nhân dân : Đời sống của nhân dân rất cơ cực do :
- Ruộng đất bị địa chủ, cường hào lấn chiếm - Thuế khoá nặng nề phiền phức
⇒Nỗi bất bình ngày càng dâng cao⇒nhân dân đã vùng lên đấu tranh
b. Cuộc khởi nghĩa của chàng Lía :
- Căn cứ:Truông mây (Hoài Aân Bình Định) - Chuỷ trửụng:Laỏy cuỷa nhà giàu chia cho dân ngheứo .
Gv: Đọc học sinh nghe những câu ca lời vè ca ngợi chàng Lía
- Ý nghĩa Tinh thần đấu tranh quật cường của nông dân chống chính quyền họ Nguyễn→báo trước cơn bảo táp đấu tranh giáng xuống chính quyền phong kiến họ Nguyeãn .
(coi là “Màn giáo đầu”
“đêm hôm trước” “sự chuẩn bị”cho cuộc khởi nghóa Taây Sôn)
2. Hoạt động 2: Buổi đầu của quá trình lập căn cứ khởi nghĩa của ba anh em họ Nguyễn
2. Khởi nghĩa Tây Sơn buứng noồ
Gv: Cho hs đọc (SGK) Thảo luận nhóm
* Nội dung
Hãy xác định thành phần lãnh đạo, căn cứ khởi nghĩa và lực lượng tham gia vào cuộc khởi nghĩa Tây Sơn ?
Gv: Cho 1 nhóm trình bày ý kiến →các nhóm khác bổ sung, hoàn chỉnh
Gv: Giới thiệu thành phần xuất thân của 3 anh em họ Nguyễn
Nguyễn Nhạc ( hai Trầu ) Nguyeón Hueọ ( chuự ba Thụm) Nguyễn Lữ ( thầy tư Lữ)
H1: Anh em Nguyễn Nhạc đã chuẩn bị như thế nào cho khởi nghĩa ?
H2: Có nhà chép sử phong kiến cho rằng anh em nhà Tây Sơn vì “đánh bạc thua trốn vào rừng làm giặc” theo em ý kiến đó đúng hay sai ? Vì sao ? Gv: Anh em nhà Tây Sơn đã bắt mạch đúng nguyện vọng của nông dân .
Gv: Treo bản đồ cho hs quan sát và giới thiệu các kí hiệu trên bản đồ. Gọi 1 em lên xác định vị trí .
Gv: Giới thiệu qua về điệu kiện Thuận lợi của những nơi này: SBS (214-215)
- Hs: đọc (SGK)
- 6 nhóm thảo luận (5 phút) + Lãnh đạo: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ . + Căn cứ: Lúc đầu ở Tây Sơn thượng đạo→xuống Tây Sơn hạ đạo
+ Chủ trương : Lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo . + Lực lượng tham gia: Nông dân nghèo, thương nhân, thợ thủ công, đồng bào Chăm, Ba na, hào mục ở các địa phương Hs: + Xây thành lũy, lập kho tàn, luyện quân
+ Khẩu hiệu:”Lấy của người giàu chia cho người nghèo”
Hs: Đó chỉ là sự xuyên tạc, mà họ khởi nghĩa là vì căm giận sự thống trị tàn ác của chúa Nguyễn, họ được nông dân hưởng ứng .
Hs: Một Học sinh lên xác định vị trí Tây Sơn thượng đạo và Tây Sơn hạ đạo
* Lãnh đạo :
Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ
Khaồu hieọu “Laỏy cuỷa người giàu chia cho người nghèo”
* Căn cứ: Lúc đầu ở Tây Sơn thượng đạo (An Kheâ- Gia Lai )→xuoáng Tây Sơn hạ đạo ( Tây Sụn Bỡnh ẹũnh)
H3: Em có nhận xét gì về căn cứ Tây Sôn ?
⇒Nghĩa quân toả ra hoạt động khắp phủ thành Quy Nhơn
H4: Em có nhận xét gì về lực lượng nghóa quaân Taây Sôn
H5: Tại sao nhân dân lại hăng hái tham gia khởi nghĩa ngay từ đầu ?
Gv: Đọc cho học sinh nghe lại đoạn chữ in nghieâng (SGK)
H6: Khởi nghĩa Tây Sơn nổ ra có thuận lợi gì ?
Hs: Là nơi có vị trí thuận lợi:
rừng núi hiểm trở + đồng bằng⇒là nguồn cung cấp nhân lực, vật lực cho phong trào
Hs: Lực lượng tham gia đông với đầy đủ các thành phần
Hs: Quan tâm đến đời sống daõn ngheứo
“Đánh đổ thần quyền Trương Phúc Loan, ủng hộ Hoàng Toân Nguyeãn Phuùc Dương”→lôi kéo 1 bộ phận, tầng lớp bất bình với phe cánh Trương Phúc Loan
“Laỏy cuỷa...ngheứo”→Noõng daân
- Xuống phủ Quy Nhơn →giải phóng làng xã, trừng trị xã trưởng ... đốt sổ nợ bải bỏ thuế ,giải phóng tù nhân Hs: ẹũa theỏ hieồm yeỏu, rộng,có trang bị vũ khí
Thời cơ:chính quyền nguyễn suy yếu, lòng dân căm hận được nhân dân ủng hộ
* Lực lượng tham gia Nông dân Nghèo, thợ thuỷ coõng, thửụng nhaõn, đồng bào Chăm, Ba na , cả hào mục
4. Cuûng coá :
- Tình hình xã hội Đàng Trong thế kỉ XVIII :suy yếu, mục nát, đời sống nông dân cực khổ→phong trào nhân dân nổi lên
- Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ : Hoàn cảnh , căn cứ khởi nghĩa như thế nào ? 5. Ruựt kinh nghieọm:
Tuần 27 Ngày soạn 17 – 3 – 2006
Tieát 54
Bài 25 : PHONG TRÀO TÂY SƠN