Chương III NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN ( THẾ KỈ XIII – XIV)
II. Nhà Trần xây dựng quân đội và phát triển
kinh teá Gv: Ch hs đọc (SGK)
H1: Vì sao khi mới thành lập nhà Trần rất quan tâm đến xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng?
- Hs: Nước ta đang đứng trước nguy cơ ngoại xâm (đặc biệt là đế quốc Mông – Nguyên đang mở rộng bờ cỏi ...)
1. Nhà Trần xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng .
H2: Nhà Trần tổ chức xây dựng quân đội như thế nào ?
Quân đội được tuyển chọn như thế nào ?
H3: Vì sao nhà Trần chỉ tuyển cấm quân ở quê hương họ Trần ? Gv: Ngoài ra quân đội thời Trần có nhiều binh chủng:bộ, thủy, kỵ và tượng binh .
H4: Quân đội được tuyển dụng theo chính sách và và chủ trương nào ?
⇒Gv: giải thích chính sách “Ngụ binh ử noõng”
Học sinh thảo luận nhóm Nội dung: Việc xây dựng quân đội Nhà Trần có gì giống và khác thời Lyù ?
Gv: Rút ra nhận xét và kết luận⇒quân đội được tổ chức chặt chẽ, luyện tập kĩ càng hơn.
Gv: Sử dụng hình 27 (SGK) minh hoạ cho hs giải thích .
H5: Để củng cố quốc phòng nhà Trần đã làm gì ?
Gv: Với chính sách quân đội quốc phòng tích cực→nhà Trần ổn định chính trị, bảo vệ tổ quốc và phát trieồn kinh teỏ .
- Cấm quân (chọn trai tráng khoẻ mạnh ở quê hương họ Traàn )
- Quân ở các lô:+ Đồng baèng (chính binh)
+ mieàn nuùi (phieân binh)
Hs: Để tăng độ tin cậy trong việc bảo vệ vua và kinh thành .
Hs: Xây dựng tinh thần đoàn kết trong quân đội
Các nhóm thảo luận:
+ Giống: Có 2 bộ phận (Cấm và quân địa phương ) Tuyển theo chính sách “Ngụ binh ử noõng”
+ Khác: Cấm quân tuyển chọn ở quê hương họ trần và theo chuỷ trửụng : Coỏt tinh nhueọ, khoõng coỏt ủoõng .
- Hs: trả lời:
+ Luyện tập võ, học binh pháp
+ Cử tướng giỏi đóng giữ nơi hieồm yeỏu
+ Vua Trần thường xuyên đi tuần tra việc phòng bị ở đây
* Quân đội gồm có:
- Caám quaân
- Quân ở các lộ :miền núi→chính binh đồng bằng gọi là phiên binh - Các làng xã có hương binh
- Quaõn cuỷa vửụng haàu
- Tuyeồn duùng theo chớnh sách “Ngụ binh ư nông”
- Chuỷ trửụng: “Quaõn lớnh coỏt tinh nhueọ khoõng cốt đông” (giải thích)
* Quân đội được học binh pháp và luyện tập võ nghệ thường xuyên . Cử tướng giỏi đóng giữ các nơi hiểm yếu ...
2. Hoạt động 2: Tình hình kinh tế dưới thời nhà Trần 2. Phục hồi và phát trieồn kinh teỏ
Gv: cho hs đọc (SGK)
H1: Để phục hồi và phát triển kinh tế nhà Trần đã thực hiện chủ trương và biện pháp gì?
H2: Tên của chức quan nhà Trần để trông coi sửa chữa đắp đê ? Gv: Vua Trần hạ lệnh đắp đê từ đầu nguồn các con sông→bãi biển.
Ai đảm nhiệm chức Hà đê sứ phải luôn đốc thúc đắp đê, chổ nào đắp vào ruộng của dân sẽ trả tiền Gv: Gọi hs đọc (SGK)
H3: có nhận xét gì về chủ trương phát triển nông nghiệp thời Traàn?
H4: Biểu hiện của sự phát triển thủ công nghiệp và thương nghieọp?
Gv: Giới thiệu hình 28
”Aỏm goỏm theỏ kổ XII – XIII”
Gv: Thương nghiệp phát triển việc trao đổi, buôn bán với thương nhân nước ngoài diễn ra sôi nổi ở cửa biển: Hội thống, Vân đồn, mở chợ ngay treân thuyeàn
H5: Nguyên nhân làm cho thủ công nghiệp và thương nghiệp phát triển ?
Hs đọc nội dung (SGK) + Noõng nghieọp
+ Thuỷ coõng nghieọp + Thửụng nghieọp Hs: Hà đế sứ
Hs: Phù hợp, có bước phát triển: Xuất hiện các điền trang (vửụng haàu )
- Hs: trả lời:
+Nhà Trần khuyến khích các xưởng thủ công nhà nước sản xuất gốm, dệt, vũ khí
+ Thuỷ coõng nghieọp trong nhân dân có nhiều ngành nghề (làm gốm tráng men, đúc đồng làm giấy)
→ Làng xã, chợ mọc lên nhiều (kinh thành Thăng Long có 61 phường hoạt động tấp nập)
+ Cửa biển là nơi tập trung buôn bán với thương nhân nước ngoài .
- Hs: + Nhà nước quan tâm đến sản xuất .
+ Nông nghiệp phát trieồn→thuỷ coõng nghieọp cuừng phát triển
* Noõng nghieọp:
+ Đẩy mạnh khai hoang + Đắp đê, nạo vét kênh mửụng ...
→Nông nghiệp được phục hồi và phát triển
* Thủ công nghiệp và thương nghiệp phát triển
4. Cuûng coá :
- Nhà Trần thành lập→củng cố bộ máy nhà nước
- Xây dựng quân đội, quốc phòng. Xây dựng hệ thống pháp luật - Phục hồi và phát triển kinh tế
5. Ruựt kinh nghieọm:
Tuần 12 Ngày soạn 16 –11 - 2005
Bài 14 : BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN