XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
I. Sự phát triển kinh
1. Tình hình kinh teá sau chieán tranh Gv: Nói đến sản xuất kinh tế là ta
nói đến nông nghiệp, thủ công nghieọp, thửụng nghieọp
Gv: Cho hs đọc nội dung (SGK) “ Đầu ... càng nhiều”
- Hs: Đọc (SGK)
a. Noõng nghieọp
H1: Sau chieán tranh neàn kinh teá thời Trần như thế nào ?
H2: Nhà Trần đã thực hiện chính sách gì để phát triển kinh tế nông nghieọp ?
Gv: Sau kháng chiến, vua Trần lấy đất hoang hoặc đất của làng xã phong cho những người có công lớn - Nhà Trần còn bán ruộng công cho dân làm ruộng→tư→địa chủ càng ủoõng
H3: So với thời Lý ruộng tư thời Trần có gì khác ?
H4: Tại sao thời Trần ruộng tư phát triển nhanh
H5: Các chính sách này có tác dụng như thế nào đến kinh tế noõng nghieọp ?
H6: Thuỷ coõng nghieọp nhử theỏ nào?
H7: Vì sao ?
- Hs: Phục hồi và phát triển Hs: Khuyeán khích
+ Khai hoang (các vương hầu quí tộc chiêu mộ dân nghèo khai hoang, lập điền trang + ẹeõ ủieàu quan taõm
→Traàn Quoác Tuaán chuû yeáu dựa vào ruộng đất tư để lấy lương thực nuôi quân. Sau kháng chiến nhiều quí tộc có điền trang. Nhà Trần ban thái ấp cho qúi tộc, vương hầu Hs: Ruộng tư có nhiều hình thức: Ruộng tư của nông dân, địa chủ, quí tộc. Thời Trần ruộng tư ngày càng nhiều Hs: Do thực hiện chính sách khuyến khích khai hoang, nhà nước quan tâm cấp đất
Hs: Thúc đẩy phát triển kinh teỏ noõng nghieọp
Hs: phát triển hơn
Hs: Nhà nước trực tiếp quản lí
+ Sản phẩm làm ra nhiều và trình độ kĩ thuật cao ((SGK)
- Nông nghiệp được phục hồi và phát triển nhanh chóng .
- Thực hiện nhiều chính sách:
+Khuyến khích sản xuất noõng nghieọp
+ Khai hoang→mở rộng dieọn tớch
+ Đê điều được quan taâm .
- Ruộng đất công làng xã chiếm phần lớn diện tích ruộng đất trong cả nước .
- Ruộng đất tư ngày càng nhiều .
b. Thuỷ coõng nghieọp - Ngày càng phát triển hôn:
+Do nhà nước trực tiếp quản lí
+ Sản phẩm làm ra ngày càng nhiều với trình độ kĩ thuật càng cao .
H8: Hãy kể tên 1 số nghề thủ công nghiệp dưới thời Trần ?
Gv: Cho hs quan sát hình 35, 36→đối chieáu hình 23 (SGK) .
H9: Có nhận xét gì ?
Gv: Đặc biệt có 2 ngành thủ công đặt sắc là: đóng thuyền (đi biển hoặc chiến đấu, có 2 lớp: Lớp dưới từ 20 →25 người chèo, lớp trên giành cho người đánh cá hoặc chiến sĩ và chế tạo các loại súng lớn .
H10: Có nhận xét gì về thủ công nghiệp thời Trần ?
Gv: Thuỷ coõng nghieọp trong nhaõn daõn phát triển (làm gốm, rèn sắt, đúc đồng, làm giấy ... ) 1 số thợ thủ công tụ họp lại thành làng nghề
H11: Noõng nghieọp, thuỷ coõng nghieọp phát triển làm cho tình hình thương nghiệp như thế nào ?
Buôn bán tấp nập, chợ búa mọc lên nhieàu nôi
Gv: “Trên sông san sát thuyền bè, mỗi thuyền có tới 30 người chèo, có khi có tới hàng trăm người lướt nhanh như bay”
H12: Có nhận xét gì về kinh tế nhà Traàn sau chieán tranh ?
Hs: Làm gốm tráng men, dệt vải lụa, chế tạo vũ khí, đóng thuyền
- Hs: Quan sát ảnh trong (SGK)
+ Trình độ kĩ thuật tinh xảo hôn .
+ Hình thức mẫu mã đẹp
- Hs: Ngày càng phát triển mạnh, kĩ thuật càng nâng cao .
Hs: phát triển hơn (buôn bán tấp nập, chợ búa mọc leân nhieàu nôi
- Hs: Kinh tế được phục hồi và phát triển nhanh chóng
- Xuất hiện các làng thủ công, phường nghề thủ coâng .
c. Thửụng nghieọp : - Trao đổi, buôn bán trong và ngoài nước được đẩy mạnh hơn trước .
- Nhieàu trung taâm kinh tế được mở ra
- Trong cả nước, dặc biệt là Thăng long, Vân đồn
⇒Dù bị chiến tranh tàn phá nhưng kinh tế vẫn
Luôn được chăm lo phát triển và đạt nhiều thành tựu rực rỡ
2. Hoạt động 2: Xã hội dưới thời Trần có những tầng lớp nào ? 2.Tình hình xã hội sau chieán tranh
10’
Gv: Gọi hs đọc (SGK)
Gv: Cho hs nhắc lại các tầng lớp dưới thời Lý ?
H1: Xã hội thời Trần có những tầng lớp nào ?
H2: So sánh các tầng lớp xã hội thời Lý và thời Trần ?
• Thảo luận : Tổ chức hs thảo luận Vẽ sơ đồ phân hoá các tầng lớp trong xã hội thời Trần
H3: Sự phân hoá các tầng lớp xã hội thời Trần có gì khác so với thời Lý ?
- Hs: đọc (SGK) - Hs: Thời Lý
Địa chủ, nông dân thường, nông dân tá điền ...
- Hs: Vua, vửụng haàu, quớ tộc, địa chủ quan lại, thợ thủ công và thương nghiệp, nông dân tá điền, nông nô, noõ tyứ
Hs: Các tầng lớp xã hội như nhau nhưng mức độ tài sản và cách thức bóc lột có khác
* Các nhóm thảo luận :
-Hs: Xã hội có sự phân hoá sâu sắc hơn: Địa chủ ngày càng đông, Nông nô, nô tỳ ngày càng nhiều .
⇒Xã hội ngày càng phân hoá sâu sắc hơn 4. Củng cố, dặn dò:
- Tình hình kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp ngày càng được phục hồi và phát trieồn hụn .
- Thời Trần xã hội có sự phân hoá sâu sắc, xuất hiện nhiều tầng lớp giai cấp - Sinh hoạt văn hoá phát triển
- Văn học phát triển cả chữ Hán, chữ Nôm
- Giáo dục, khoa học kĩ thuật đạt nhiều thành tựu to lớn - Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc càng tinh xảo
• Học sinh sưu tầm tài liệu về 1 số công trình kiến trúc 5. Ruựt kinh nghieọm:
Tuần 15 Ngày soạn 1 – 12 – 2005
Tieát 29