DANH MỤC BẢNG BIỂUBảng 2.1: Đặc điểm CBQL, GV được khảo sát Bảng 2.2: Quy ước xử lý thông tin Bảng 2.3: Ý kiến của CBQL, GV về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản
Trang 1UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
PHAN NGỌC HIẾU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP THỊ XÃ TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƯƠNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 8 14 01 14
LUẬN V N THẠC S
BÌNH DƯƠNG – Năm 2022
Trang 2UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
PHAN NGỌC HIẾU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP THỊ XÃ TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƯƠNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn với đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ quản lý tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương”
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn cô TS Trần Thị Tuyết Mai, người đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Lời cảm ơn thứ hai, tôi xin gửi đến quý thầy, cô đã giảng dạy chương trình cao học từ những ngày đầu ôn luyện cho đến xuyên suốt quá trình học trong 2 năm học vừa qua tại trường Đại học Thủ Dầu Một
Bên cạnh đó, tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô đang công tác tại viện Đạo tạo Sau đại học đã hết lòng quan tâm, hỗ trợ giúp đỡ để tôi có thể hoàn thành luận văn đúng thời hạn
Cuối cùng là lời biết ơn sâu sắc đến tất cả đồng nghiệp đã trực tiếp và gián tiếp
hỗ trợ, động viên và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này
Bản thân đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, song không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong quý Thầy/Cô cho thêm nhận xét để luận văn được hoàn thiện
Trân trọng cảm ơn!
TÁC GIẢ
Phan Ngọc Hiếu
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu/Câu hỏi nghiên cứu/ giả thuyết nghiên cứu 3
2.1 Mục tiêu nghiên cứu 3
2.2 Câu hỏi nghiên cứu 3
2.3 Giả thuyết nghiên cứu 3
3 Tổng quan nghiên cứu của đề tài 4
3.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 4
3.2 Các nghiên cứu ở trong nước 6
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 11
4.1 Đối tượng nghiên cứu 11
4.2 Phạm vi nghiên cứu 11
4.2.1 Về nội dung 11
4.2.2 Về địa bàn nghiên cứu 11
4.2.3 Về khách thể khảo sát 11
4.2.4 Về thời gian nghiên cứu 11
5 Phương pháp nghiên cứu 11
5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 11
5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 12
5.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi 12
5.2.2 Phương pháp phỏng vấn 13
5.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm 13
5.2.4 Phương pháp quan sát 13
5.3 Nhóm phương pháp xử lý dữ liệu 14
6 Đóng góp của nghiên cứu 14
7 Cấu trúc của đề tài 14
CHƯƠNG I 15
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HO T Đ NG B I DƯỠNG Đ I NG 15
CÁN B QUẢN LÝ T I TRƯỜNG MẦM NON 15
1.1 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 15
1.1.1 Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý 15
Trang 61.1.1.1 Cán bộ quản lý, đội ngũ cán bộ quản lý 15
1.1.1.2 Bồi dưỡng, hoạt động bồi dưỡng; hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 17
1.1.2 Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non 18
1.1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường mầm non 18
1.1.2.2 Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 20
1.2 Hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non 20
1.2.1 Ý nghĩa của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 20
1.2.2 Mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 21
1.2.3 Nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 22
1.2.4 Phương pháp và hình thức bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 25 1.2.5 Điều kiện bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 26
1.2.6 Đánh giá kết quả bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 28
1.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non 29
1.3.1 Tầm quan trọng của quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 29
1.3.2 Nội dung quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 29
1.3.2.1 Lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 29
1.3.2.2 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 30
1.3.2.3 Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 31
1.3.2.4 Kiểm tra hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 32
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 33
1.4.1 Các yếu tố khách quan 33
1.4.2 Các yếu tố chủ quan 34
Kết luận chương 1 35
CHƯƠNG II 37
THỰC TR NG QUẢN LÝ HO T Đ NG B I DƯỠNG Đ I NG CÁN B QUẢN LÝ T I CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP THỊ XÃ TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƯƠNG 37
Trang 72.1 Khái quát về kinh tế - xã hội; Giáo dục của Thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 37
2.1.1 Kinh tế - Xã hội 37
2.1.2 Khái quát về giáo dục mầm non thị xã Tân Uyên 37
2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 39
2.2.1 Mục đích khảo sát 39
2.2.2 Đối tượng khảo sát 40
2.2.3 Nội dung khảo sát 40
2.2.4 Công cụ điều tra, khảo sát thực trạng 40
2.2.5 Tổ chức điều tra, khảo sát 40
2.2.6 Quy ước thang đo 43
2.3 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 45
2.3.1 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 45
2.3.2 Thực trạng về thực hiện mục tiêu bồi dưỡng cán bộ quản lý các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 46
2.3.3 Thực trạng về thực hiện nội dung bồi dưỡng cán bộ quản lý 48
2.3.4 Thực trạng sử dụng phương pháp và hình thức bồi dưỡng 53
2.3.5 Thực trạng về điều kiện bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non 56
2.3.6 Thực trạng đánh giá kết quả bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý 57
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL tại các trường mầm non 59 2.4.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 59
2.4.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý 60
2.4.3 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý 60
2.4.4 Thực trạng chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý 63
2.4.5 Thực trạng kiểm tra hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý 66
2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 68
2.5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan 68
2.5.2 Yếu tố khách quan 69
Trang 82.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 69
2.6.1 Điểm mạnh 69
2.6.2 Hạn chế 70
2.6.3 Nguyên nhân của thực trạng 71
2.6.3.1 Nguyên nhân khách quan 71
2.6.3.2 Nguyên nhân chủ quan 72
Kết luận Chương 2 73
CHƯƠNG 3 75
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HO T Đ NG B I DƯỠNG Đ I NG CÁN B QUẢN LÝ T I CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP THỊ XÃ TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƯƠNG 75
3.1 Định hướng phát triển giáo dục mầm non trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay 75
3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 77
3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 77
3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 77
3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 77
3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện 78
3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 78
3.3.1 Nâng cao nhận thức về hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ CBQL bậc học mầm non 78
3.3.2 Tổ chức lựa chọn nội dung, đổi mới phương pháp, hình thức bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non 80
3.3.3 Tổ chức thi đua, khen thưởng, có cơ chế chính sách phù hợp tạo động lực cho đội ngũ cán bộ quản lý tích cực tham gia hoạt động bồi dưỡng 84
3.3.4 Chỉ đạo tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí đáp ứng yêu cầu hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý bậc học mầm non 86
3.3.5 Đổi mới kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý bậc học mầm non 89
3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 90
Trang 93.5 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 91
3.5.1 Mục tiêu khảo nghiệm 91
3.5.2 Nội dung khảo nghiệm 90
3.5.3 Mẫu khảo nghiệm 90
3.5.4 Quy ước thang đo 93
3.5.5 Kết quả khảo nghiệm 93
Kết luận Chương 3 97
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98
1 Kết luận 98
2 Kiến nghị 99
2.1 Đối với Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Bình Dương 99
2.2 Đối với phòng giáo dục và đào tạo thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 99
2.3 Đối với các trường mầm non thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO 101
PHỤ LỤC 104
Trang 11DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Đặc điểm CBQL, GV được khảo sát
Bảng 2.2: Quy ước xử lý thông tin
Bảng 2.3: Ý kiến của CBQL, GV về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Bảng 2.4: Ý kiến của CBQL, GV về thực trạng thực hiện mục tiêu bồi dưỡng cán
Bảng 3.1: Mô tả mẫu khảo nghiệm
Bảng 3.2: Quy ước thang đo kết quả khảo nghiệm
Bảng 3.3: Tính cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên - tỉnh Bình Dương
Bảng 3.4: Tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên - tỉnh Bình Dương
Trang 12DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 2.1: Ý kiến của CBQL, GV về tầm quan trọng của quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Hình 2.2: Tổ chức thực hiện hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
Hình 2.3: Kiểm tra hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
Hình 2.4 Yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến việc quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
Hình 2.5 Yếu tố khách quan ảnh hưởng đến việc quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
Trang 13quốc lần thứ XIII (2021) của Đảng đề ra chiến lược “ Phát tri n nguồn nhân l c, nhất
là nguồn nhân l c chất lư ng cao; ưu tiên phát tri n nguồn nhân l c cho c ng tác lãnh đạo, quản lý và các l nh v c then chốt trên cơ sở nâng cao, tạo bước chuy n biến mạnh m , toàn diện, cơ bản về chất lư ng giáo dục, đào tạo g n với cơ chế tuy n dụng, s dụng, đãi ngộ nhân tài Như vậy, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, đội
ngũ nhà giáo là yêu cầu cấp bách trong giai đoạn hiện nay
Đối với cán bộ quản lý ngành học mầm non, ngày 8 tháng 10 năm 2018 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 25/2018/TT-BGDĐT qui định Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non Chuẩn hiệu trưởng là căn cứ để hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non tự đánh giá phẩm chất, năng lực; xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện phẩm chất, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Chuẩn làm căn cứ để các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá phẩm chất, năng lực của hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non; xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non; lựa chọn, sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non cốt cán Đây là căn cứ
để các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục xây dựng, phát triển chương trình và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng phát triển phẩm chất, năng lực quản trị nhà trường cho đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non Chuẩn hiệu trưởng
cơ sở giáo dục mầm non còn là căn cứ để các phó hiệu trưởng thuộc diện quy hoạch chức danh hiệu trưởng; giáo viên thuộc diện quy hoạch chức danh hiệu trưởng hoặc
Trang 14phó hiệu trưởng tự đánh giá, xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện, học tập phát triển phẩm chất, năng lực quản trị nhà trường (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018)
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non cần phải học tập nâng cao trình độ và thường xuyên đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ quản lý, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp, năng lực quản trị nhà trường, xây dựng môi trường giáo dục, phát triển triển mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình, xã hội đáp ứng quy định chuẩn Hiệu trưởng
Tỉnh Bình Dương, trong những năm qua rất quan tâm, chú trọng đến phát triển nguồn nhân lực, nhất là nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bình Dương lần thứ X, thứ XI xác định phát triển nguồn nhân lực là một trong những chương trình đột phá của địa phương, đồng thời nhận thức rõ phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là một trong những nhiệm vụ quan trọng để thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và
đào tạo Bình Dương xem “ Đào tạo nguồn nhân l c là đáp ứng mục tiêu phát tri n đ
thị th ng minh, hiện đại , theo Quyết định số 1745/QĐ-UBND, ngày 05 tháng 7 năm
2021 của Ủy Ban nhân dân tỉnh Bình Dương Ban hành kế hoạch triển khai thực hiện chương trình số 19-CTR/TU ngày 31/5/2021 của tỉnh Ủy Bình Dương về phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu xây dựng Bình Dương phát triển bền vững theo hướng đô thị thông minh, văn minh, hiện đại giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 (UBND tỉnh Bình Dương, 2021)
Hiện nay, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục ở các trường mầm non công lập ở thị
xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương đã có sự chuyển biến tích cực về cơ cấu, tr hóa đội ngũ quản lý Trình độ chuyên môn cán bộ quản lý mầm non được nâng cao, được bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Nhiều cán bộ quản lý tr có năng lực, nhạy bén trong công việc và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin tốt trong quản lý Tuy nhiên, còn một số cán bộ quản lý ở trường mầm non công lập ở thị
xã Tân Uyên hạn chế về chuyên môn, trình độ quản lý chưa cao, thiếu bản lĩnh và quyết đoán Trong công việc còn ngại va chạm, làm việc chưa hết mình, còn lúng túng, thiếu sự linh hoạt và khả năng sáng tạo trong giải quyết vấn đề Công tác tham mưu,
đề xuất với lãnh đạo các cấp để đóng góp cho sự phát triển giáo dục mầm non tại địa phương còn hạn chế Tình hình nêu trên đòi hỏi phải nghiên cứu một cách hệ thống thực trạng hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non và thực trạng
Trang 15quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý đủ về số lượng, mạnh về chất lượng đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng công tác quản lý trường mầm non, nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục tr
Với các lý do trên, chúng tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội
ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Quản lý
giáo dục
2 Mục tiêu/Câu hỏi nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non, đề tài phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương và đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL các trường mầm non thuộc địa bàn nghiên cứu
2.2 Câu hỏi nghiên cứu
- Thực trạng hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non công
lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương hiện nay như thế nào?
- Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương hiện nay như thế nào? Có ưu điểm và hạn chế gì? Nguyên nhân của thực trạng?
- Cần thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản
lý nào tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương trong thời gian tới?
2.3 Giả thuyết nghiên cứu
Hoạt động quản lý bồi dưỡng CBQL các trường mầm non công lập Thị xã Tân Uyên, Tỉnh Bình Dương có những đặc thù riêng và chưa được tổ chức, quản
lý một cách khoa học nên hiệu quả chưa cao Việc đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng CBQL các trường mầm non công lập để Thị xã Tân Uyên, Tỉnh Bình Dương theo hướng chuẩn hóa phù hợp với đặc điểm tình hình thực tế của Thị xã Tân Uyên, Tỉnh Bình Dương góp phần nâng cao kết quả hoạt động bồi
Trang 16dưỡng CBQL các trường mầm non công lập sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Mầm non của Thị xã, hoàn thiện và phát triển năng lực CBQL đáp ứng với yêu cầu thực tiễn.
3 Tổng quan nghiên cứu của đề tài
3.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài
Trong những năm gần đây, trên thế giới xuất hiện không ít các công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQL giáo dục nói chung và CBQL bậc học mầm non nói riêng, dưới góc độ nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực Trong đó đặc biệt chú trọng tới chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý; đề cao khía cạnh phát triển bền vững và thích ứng nhanh của từng CBQL trước tiến trình phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc
tế Về vấn đề này ta có thể bắt gặp ở các công trình nghiên cứu của Fumiko Shinohara (2004 “ICTs in Teachers Training, UNESCO ); Harry Kwa (2004 “Information Technology Training Program for Student and Teachers ); David C.B (1979
“Teachers ) Việc xuất hiện các công nghệ dạy học mới dẫn đến những đòi hỏi mới đối với đội ngũ CBQL Việc đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới cho đội ngũ CBQL trở nên đa dạng, phong phú; kèm theo là các chính sách giảm giờ trên lớp, dạy theo kiểu gợi mở, khêu gợi trí tò mò và năng lực khám phá của người học Sau hội thảo Cambridge về nhà giáo cho thế kỷ 21, người ta đã đặt ra 5 yêu cầu cốt lõi đối với nhà giáo là: Kiến thức, kỹ năng QL, phẩm chất, thái độ và niềm tin Ở một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và các nước khác còn nhấn mạnh đội ngũ CBQL vừa là nhà chuyên môn vừa là người lãnh đạo (lãnh đạo hoạt động lớp học và lãnh đạo chuyên môn)
Ngoài ra một số công trình nghiên cứu của OECD (Tổ chức Hợp tác phát triển châu Âu) cũng đã đề cập đến chất lượng đội ngũ CBQL và giáo viên theo 5 tiêu chuẩn chính:
a) Kiến thức phong phú về lĩnh vực QL;
b) Kỹ năng QL;
c) Có tư duy phản biện trước mỗi vấn đề và có năng lực tự phê, nét rất đặc trưng của QL;
d) Biết cảm thông và cam kết tôn trọng phẩm giá của nguời khác;
e) Có năng lực quản lý, kể cả trách nhiệm quản lý trong và ngoài lớp học
Trang 17Trong hội nhập quốc tế và xu hướng toàn cầu hoá hiện nay không ít Quốc gia trên thế giới đang hướng tới xây dựng đội ngũ CBQL nước mình phải là đội ngũ có các tư chất của nhà giáo, nhà khoa học, nhà quản lí, nhà cung ứng xã hội Một trong những quốc gia có sự cải cách giáo dục vượt trội là Nhật Bản, đất nước coi phát triển đội ngũ quản lý giáo dục là bước đi tất yếu để đáp ứng công cuộc phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao năng suất lao động, thể hiện qua việc tiếp nhận hệ thống giáo dục của Mỹ, có chủ thuyết rõ ràng từ chính phủ Nhật Bản đã thực hiện chiến lược đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục tương ứng, bắt kịp toàn cầu hóa không lâu sau chiến tranh Thông qua đó chất lượng của đội ngũ CBQL Nhật Bản tăng lên Những điều này có thể phần nào lý giải sự phát triển của giáo dục Nhật Bản hiện nay Qua nhiều đợt cải cách sau thập niên 1970, khi Nhật Bản bước vào giai đoạn phát triển thần
kỳ, việc trợ giảng ở các công xưởng, ở các trường đại học và Viện nghiên cứu vẫn tiếp tục Nó được xem là hình thức đào tạo đội ngũ CBQL hiệu quả, kiểu “chìa khóa trao tay , cung cấp nguồn lực quản lý giáo dục và giáo viên chất lượng
Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục tại châu Âu đã rất quan tâm đến việc nâng cao năng lực chuyên môn và nâng cao chất lượng cho đội ngũ CBQL -Đội ngũ CBQL có nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng và thường xuyên cập nhật kiến thức Chương trình bồi dưỡng đội ngũ CBQL có ở cấp nhà nước, cấp địa phương và tại các nhà trường (Cộng hòa Liên bang Đức) - Liên Xô (cũ) cho rằng, đội ngũ CBQL phải có năng lực chuyên môn thì chất lượng dạy học mới được nâng cao Việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác quản lý, bồi dưỡng đội ngũ CBQL ảnh hưởng rất lớn đến kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường
Tại các nước Đông Nam Á: - Bắt đầu từ năm 1998, việc bồi dưỡng đội ngũ CBQL cũng được tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng của Thái Lan - Công tác nâng cao chất lượng cho đội ngũ CBQL ở Philippin được tổ chức thành các khóa học trong thời gian học sinh nghỉ hè (4 kỳ nghỉ hè với 4 nội dung, chương trình bồi
dưỡng khác nhau)
Với sự tài trợ của quỹ Bill & Melinda Gates, Change Ladership Group - CLG (nhóm Lãnh đạo thay đổi) đã cho ra đời cuốn sách “A Practical Guide to Transforming Our Schools - Cẩm nang cải tổ trường học (Tony Vander Ark et all., 2011) là một công trình nghiên cứu trong 5 năm của các chuyên gia giáo dục thuộc trường Đại học Harvard Cuốn sách này cung cấp những kiến thức thiết yếu cho những ai đang làm
Trang 18công tác quản lý giáo dục một công cụ, hướng đi cần thiết để có cái nhìn mới về tư duy
và phương pháp cho việc quản lý trường học Tập sách đã chỉ rõ con đường của sự thay đổi trong phương pháp quản lý trước tiên đó là thay đổi từ nhận thức của chính đội ngũ CBQL CBQL ý thức được việc tự đào tạo, tự bồi dưỡng và tích cực tham gia vào kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng CBQL nâng cao được năng lực sư phạm, chuyên môn nghiệp vụ Nhận thức và tham gia tích cực trong kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng sẽ
là một khởi điểm tốt cho sự thành công của chính CBQL trong việc điều hành và phát triển nhà trường
Teri N Talan, Paula Jorde Bloom, Kelton, Robyn Kelton (2014) trong
“Building the Leadership Capacity of Early Childhood Directors: An Evaluation of a
Leadership Development Model đã cho thấy rằng: Mặc dù có sự đồng thuận giữa các
nhà hoạch định chính sách và các nhà thực hành về tầm quan trọng của đội ngũ lãnh đạo trong giáo dục mầm non, nhưng có rất ít nghiên cứu về các mô hình phát triển năng lực lãnh đạo hiệu quả cho các nhà quản lý của các chương trình mầm non, đặc biệt là những người làm việc trong lĩnh vực chăm sóc tr em Trên cơ sở khảo sát thực
tế đã cho thấy bằng chứng về sự phát triển của cá nhân đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non khi được tham gia vào các lớp bồi dưỡng và đào tạo Kết quả của nghiên cứu này nhấn mạnh nhu cầu đào tạo có hệ thống, chuyên sâu và phù hợp, tập trung vào các nhu cầu riêng của các cán bộ lãnh đạo trường mầm non
3.2 Các nghiên cứu ở trong nước
Ngay sau khi nước nhà giành được độc lập, Hồ Chủ Tịch đã đặc biệt quan tâm, chỉ đạo phát triển đội ngũ CBQL giáo dục để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Những quan điểm tư tưởng của Chủ tịch
Hồ Chí Minh về giáo dục là định hướng đúng đắn cho việc đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện đội ngũ giáo viên mới và CBQL giáo dục Bằng nhiều bài viết, bài nói chuyện
về giáo dục, Người kh ng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc , “Muốn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém [Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NXB chính trị quốc gia, Hà Nội - 2000]
Từ những cách tiếp cận khác nhau, kể cả xu hướng kế thừa và phát triển, các nhà nghiên cứu như Thái Duy Tuyên, Nguyễn Gia Quý, Trần Kiều, Phạm Viết Vượng,
…trong các công trình nghiên cứu của mình đã bàn về công tác quản lý giáo dục và những vấn đề có liên quan đến việc xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL giáo dục
Trang 19Đáng chú ý là các tác phẩm “Cơ sở khoa học quản lý của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc; “Những luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ CNH – HĐH của Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm Xét về góc độ nghiên cứu quản lý giáo dục, dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh, các nhà khoa học tiếp cận quản lý giáo dục và quản lý trường học để đề cập đến việc phát triển, xây dựng công tác quản lý nhà trường, tiêu biểu có:
"Phương pháp luận khoa học giáo dục" của Phạm Minh Hạc
Bùi Minh Hiền, Đặng quốc Bảo, Vũ Ngọc Hải (2006) trong “Quản lý giáo
dục , đã chỉ ra rằng: Xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL giáo dục cần phải tập trung
vào ba vấn đề chính: Số lượng, chất lượng và cơ cấu; các tác giả cũng đã đề xuất bốn giải pháp phát triển đội ngũ CBQL giáo dục, bao gồm: (i) Mọi cấp QLGD đều xây dựng được quy hoạch CBQL giáo dục cho đơn vị và gắn liền với quy hoạch này là các công việc cần triển khai để đào tạo, bồi dưỡng CBQL giáo dục theo quy hoạch; (ii) Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đối với CBQL giáo dục các cấp; (iii) Có chính sách hỗ trợ tinh thần, vật chất thỏa đáng với đội ngũ CBQL giáo dục; (iv) Tổ chức lại hệ thống trường, lớp đào tạo đội ngũ CBQL giáo dục (Bùi Minh Hiền, Đặng Quốc Bảo, Vũ Ngọc Hải, 2006)
Những năm gần đây, một số luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục đã nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQL trường MN, đã có nhiều bài viết của các tác giả đăng trên các tạp chí như: tác giả Trịnh Hoài Hương (2008), Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý mầm non quận Thanh Xuân hiện nay); tác giả Phạm Nguyễn Trâm Anh (2011), Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non công lập tại quận 10 thành phố Hồ Chí Minh); tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy (2013), Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non tỉnh Nam Định đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay); tác giả Mạc Thị Thanh Bình (2014, Một số giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục mầm non huyện Chơn Thành tỉnh Bình Phước)… Các công trình này nghiên cứu phát triển đội ngũ CBQL GDMN theo 3 hướng:
1) Nghiên cứu phát triển đội ngũ CBQL GDMN dưới góc độ phát triển nguồn nhân lực;
2) Phát triển năng lực, nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL GDMN đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục;
Trang 203) Nghiên cứu đề xuất hệ thống các giải pháp xây dựng phát triển đội ngũ CBQL GDMN trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Tác giả Từ Thị Thùy Linh (2012) luận văn thạc sỹ nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp phát triển cán bộ quản lý Trường Mầm non trên địa bàn thành phố Vinh Qua đề tài nghiên cứu của mình, tác giả đã đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đội ngũ CBQL Trường Mầm non nhằm đảm bảo số lượng, cân đối về cơ cấu và nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục tr ở các Trường Mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Tác giả Bùi Ngọc Hiền (2015) với bài viết “ Vận dụng lý thuyết của Peter
Drucker trong xây d ng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đăng Tạp chí Giáo dục
tháng 5/2015 đã giới thiệu tổng quan các phương thức quản lý tổ chức, quản lý con người của Peter Drucker, đánh giá tầm quan trọng và tính khả thi của các phương pháp quản lý của Peter Drucker đưa ra; từ đó tác giả vận dụng những tư tưởng quản lý để trả lời các câu hỏi có liên quan đến xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, cụ thể như:
Tự hỏi “cái gì cần phải làm ? Tự hỏi “điều gì đúng đắn cho tổ chức ? Xây dựng kế hoạch hành động; Quyết định một cách hiệu quả; Khai thác và xử dụng thông tin hiệu quả (Bùi Ngọc Hiền, 2015)
Cao Viết Sơn (2016) trong bài “Th c trạng và giải pháp nâng cao chất lư ng
bồi dưỡng cán bộ quản lý trường trung học cơ sở, ti u học và mầm non Sơn La đăng
Tạp chí Giáo dục số 382, kì 2 tháng 5/2016 đã phân tích thực trạng hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lí trường trung học cơ sở, tiểu học và mầm non tỉnh Sơn La Căn
cứ vào một số văn bản, chính sách và chương trình phát triển nền giáo dục nói chung, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói riêng; căn cứ vào “Chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở của tỉnh Sơn La, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục trường trung học cơ sở, tiểu học, mầm non tỉnh Sơn La (Cao Viết Sơn, 2016)
Các tác giả Bùi Văn Dũng, Nguyễn Thị Thu Huyền (2017) trong “Nâng cao
trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục quận 9, thành phố Hồ Chí Minh (2017, tr 103) đã chỉ rõ: Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ
cán bộ quản lý giáo dục là một nhiệm vụ cấp thiết hiện nay Hai tác giả đã đi vào phân tích thực trạng trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cản bộ quản lý giáo dục; từ đó đưa
ra một số giải pháp nhằm nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ quản
Trang 21lý giáo dục trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh (Bùi Văn Dũng và Nguyễn Thị Thu Huyền, 2017)
Ngoài ra, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Cụ thể như: Chỉ thị 40/2004/CT-TW ngày 15 tháng 06 năm 2004 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Ngoài việc chỉ rõ những yếu kém, bất cập của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, Chỉ thị đã
nêu rõ: “Mục tiêu là xây d ng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đư c
chuẩn hoá, đảm bảo chất lư ng, đủ về số lư ng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản l nh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo;th ng qua việc quản lý, phát tri n đúng định hướng và có hiệu quả s nghiệp giáo dục đ nâng cao chất lư ng đào tạo nguồn nhân l c, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của s nghiệp c ng nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước (Ban chấp hành
trung ương, 2004)
Đặc biệt, trong những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước ta đã xây dựng và ban hành nhiều chính sách nhằm phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, đội ngũ giáo viên Ch ng hạn như: Quyết định số: 2161/QĐ-BGĐT ngay 26 tháng
6 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành Kế hoạch thực hiện mục tiêu phát triển bền vững lĩnh vực giáo dục và đào tạo đến năm 2025 và định hướng đến
2030 đề ra các giải pháp đối với đội ngũ nhà giáo như sau: “Lồng gh p, tích h p vào
hoạt động đ nâng cao nhận thức của nhà giáo, cán bộ quản lý, học sinh, sinh viên trong toàn ngành về phát tri n bền vững và các mục tiêu phát tri n bền vững trong
l nh v c giáo dục và đào tạo ; “ Xây d ng và phát tri n đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục theo chuẩn nghề nghề nghiệp, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu đ i mới c n bản, toàn diện giáo dục đào tạo; đ i mới nội dung, chương trình giáo dục mầm non, ph th ng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Riêng
ngành Giáo dục mầm non, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư BGDĐT quy định Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non Chuẩn này bao gồm có 4 tiêu chuẩn và 19 tiêu chí Sau một quá trình thực hiện, ngày 8 tháng 10 năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 25/2018/TT-BGDĐT quy định Chuẩn hiệu trưởng
17/2011/TT-cơ sở giáo dục mầm non thay thế cho Thông tư 17/2011/TT-BGDĐT Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non hiện hành có 5 tiêu chuẩn và 18 tiêu chí, Chuẩn hiệu trưởng
Trang 22làm căn cứ để hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non tự đánh giá phẩm chất, năng lực; xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện phẩm chất, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Chuẩn hiệu trưởng còn làm căn
cứ để đào tạo, bồi dưỡng phát triển phẩm chất, năng lực quản trị nhà trường cho đội ngũ cán bộ quản lý mầm non và làm căn cứ để các phó hiệu trưởng tự đánh giá, xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện, học tập phát triển phẩm chất, năng lực quản trị nhà trường (Bộ Giáo dục và Đào Tạo, 2018)
Trong những năm gần đây, có nhiều công trình khoa học đi sâu nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL như:
- Đề tài cấp Bộ của Hoàng Tâm Sơn (2007) nghiên cứu về “Một số vấn đề tổ chức khoa học lao động của người Hiệu trưởng Từ những thực trạng của CBQL giáo dục các tỉnh phía Nam, tác giả đã đề ra những biện pháp và kiến nghị về đào tạo, bồi dưỡng CBQL giáo dục trước những đòi hỏi kinh tế thị trường trong những năm đầu thế
kỉ XXI
- “Quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý các Trường Mầm non quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội theo hướng chuẩn hóa Đó là luận văn thạc sỹ của Cao Thu Hằng (2016) Trong luận văn này, tác giả Thu Hằng đã khảo sát thực trạng, phát hiện ra những điểm yếu trong hoạt động bồi dưỡng CBQL Dựa vào cơ sở lý luận bồi dưỡng CBQL và thực trạng của các Trường Mầm non Hoàng Mai, tác giả đã đưa ra những biện pháp có tính khả thi cao trong hoạt động bồi dưỡng CBQL đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa
Như vậy, điểm qua các nghiên cứu trong nước và ở nước ngoài cho thấy, có nhiều tác giả nghiên cứu về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói chung, cán
bộ quản lý trường mầm non ở nhiều khía cạnh khác nhau Bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý là một trong các nội dung quan trọng của quản lý, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục tại cơ sở giáo dục
Các nghiên cứu đã đề cập đến cơ sở lý luận, thực trạng và những biện pháp cần
có để phát triển đội ngũ CBQL, quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL tại các cơ sở giáo dục mầm non khi đất nước đang trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Tuy nhiên, chưa có một nghiên cứu nào về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL ở các Trường Mầm non công lập tại thị xã Tân Uyên, Bình
Dương theo hướng chuẩn hóa; đây là điểm mới sẽ triển khai trong đề tài này
Trang 234 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập Thị xã Tân Uyên, Tỉnh Bình Dương
4.2 Phạm vi nghiên cứu
4.2.1 Về nội dung
Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL tại các trường Mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương theo Chuẩn hiệu trưởng Chủ thể quản lý là hiệu trưởng trường mầm non Tiếp cận quản lý theo các chức năng quản lý
4.2.2 Về địa bàn nghiên cứu
Đề tài khảo sát thực trạng tại tất cả các trường mầm non công lập trên địa bàn, gồm 13 trường mầm non (MN) công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương Đó là các trường: MN Phú Chánh, MN Huỳnh Thị Chấu, MN Tân Hiệp, MN Vĩnh Tân, MN Hoa Thủy Tiên, MN Hoa Huệ, MN Hoa Hồng, MN Sao Mai, MN Hoa Mai, MN Hoa Hướng Dương, MN Hoa Sen, MN Thạnh Hội, MN Hội Nghĩa
4.2.3 Về khách thể khảo sát
Khảo sát ý kiến của CBQL bao gồm Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng, tổ trưởng
chuyên môn và giáo viên mầm non các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
4.2.4 Về thời gian nghiên cứu
Số liệu sử dụng trong đề tài luận văn được thu thập từ năm học 2019 – 2020 đến năm học 2021 - 2022
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Mục đích: Tác giả sử dụng phương pháp này nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan đến hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Nội dung: Các sách, báo, giáo trình, tài liệu, văn bản, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Luật Giáo dục, quyết định, chỉ thị, thông tư của ngành Giáo dục; các đề tài nghiên cứu khoa học đã được công bố có liên quan đến vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Trang 24Cách thức thực hiện: Nghiên cứu và tổng hợp các văn bản, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Luật giáo dục, thông tư, nghị định; các sách, báo, giáo trình, tài liệu,
đề tài nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa những nội trên cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
5.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Mục đích: Thu thập thông tin các vấn đề liên quan nhằm đánh giá thực trạng hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non thị xã Tân Uyên
Nội dung: Tập trung khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non thị xã Tân Uyên Khảo sát về nội dung bồi dưỡng theo Chuẩn Hiệu trưởng cơ sở GDMN như: Phẩm chất nghề nghiệp; năng lực quản trị nhà trường; Xây dựng môi trường giáo dục; Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội; Sử dụng ngoại ngữ (hoặc tiếng dân tộc) và công nghệ thông tin Khảo sát về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý theo các chức năng quản lý tại địa bàn khảo sát; các yếu tố ảnh hưởng; những điểm mạnh, điểm hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non ở thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương Đề tài còn sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi để khảo sát về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
Cách thực hiện: Để chọn mẫu khảo sát tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất Cụ thể tác giả sẽ lựa chọn khảo sát là hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, các tổ trưởng, tổ phó chuyên môn và giáo viên tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương Địa bàn Thị xã Tân Uyên hiện nay có tổng số 13 trường Mầm non công lập, số lượng cán bộ quản lý trường mầm non tính đến tháng 8/2021 hiện hữu là 35 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng Số lượng giáo viên dạy lớp 236 người Trung bình mỗi trường có 2 đến 3 cán bộ quản lý cấp trường (chưa kể tổ trưởng, tổ phó chuyên môn) và khoảng 12 đến 38 giáo viên tùy theo quy mô trường lớp Tuy nhiên, việc tiếp cận cán bộ quản lý và giáo viên trong tất cả các trường mầm non trên địa bàn đôi khi cũng không thuận tiện, nên tác giả chỉ chọn khảo sát 30 CBQL và 200 giáo viên dạy lớp mẫu phi xác suất Với các khảo sát được thiết kế chi tiết các vấn đề liên
Trang 25quan ở dạng giấy và file mềm trên máy vi tính Tùy theo tình hình diễn biến dịch bệnh Covid-19 mà tác giả sẽ thực hiện khảo sát online hoặc offline Tác giả có thể gửi phiếu hỏi đến đối tượng khảo sát bằng e-mail, zalo Nếu dịch bệnh được khống chế hoàn toàn được đi lại các nơi thì tác giả khảo sát trực tiếp
5.2.2 Phương pháp phỏng vấn
Mục đích: Tác giả sử dụng phương pháp này nhằm tìm hiểu, làm rõ thêm về thực trạng hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập trên địa bàn Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương phù hợp với thực tiễn
Nội dung: Phỏng vấn tìm hiểu thực trạng hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý tại các trường mầm non thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
Cách thức thực hiện: Tác giả xây dựng hệ thống câu hỏi phỏng vấn và tiến hành phỏng vấn một số cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên trường mầm non công lập, chuyên viên, lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo trên địa bàn thị xã Tân Uyên
5.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Mục đích: Thu thập các sản phẩm về hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhằm hỗ trợ thêm các phương pháp khác để làm rõ vấn đề hơn
Nội dung: Các loại hồ sơ về hoạt động bồi dưỡng như kế hoạch, báo cáo sơ kết,
tổng kết Kết quả đánh giá theo Chuẩn Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng, đánh giá viên chức quản lý, và các hồ sơ khác liên quan
Cách thức thực hiện: Tiến hành thu thập, xem xét và phân tích các loại hồ sơ và kết quả đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non được khảo sát Từ đó đưa ra các nhận xét, đánh giá
5.2.4 Phương pháp quan sát
Quan sát hoạt động Quản lý bồi dưỡng đội ngũ CBQL tại các trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương theo hướng chuẩn hóa một cách có hệ thống để thu thập thông tin (Sử dụng 2 loại quan sát khoa học là quan sát trực tiếp và quan sát gián tiếp)
Trang 26+ Phân tích thống kê mô tả: Các chỉ số sau được sử dụng trong phân tích thống
kê mô tả tần số, tính giá trị bình cộng (Mean), độ lệch chuẩn (Stđ Deviation), tính %
để mô tả kết quả hoạt động, vẽ biễu đồ…
- Cách xử lý dữ liệu định tính: xử lý dữ liệu định tính bằng phương pháp trích lọc nội dung theo từng phần nghiên cứu để phân tích (giải thích, chứng minh, ) nội dung nghiên cứu (thông tin thu được từ phương pháp phỏng vấn, phương pháp quan sát, ) để kh ng định thông tin về thực trạng hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non công lập thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
6 Đóng góp của nghiên cứu
Luận văn góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận quản lý hoạt động bồi dưỡng cán
bộ quản lý trường mầm non Đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý tại các trường mầm non công lập Thị xã Tân Uyên, Tỉnh Bình Dương
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng CBQL có tính cần thiết, khả thi
Nó có thể có giá trị tham khảo cho các nhà quản lý giáo dục trong quản lý nhân sự
7 Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản
Trang 27CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ TẠI TRƯỜNG MẦM NON 1.1 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.1.1 Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
1.1.1.1 Cán bộ quản lý, đội ngũ cán bộ quản lý
là người chịu sự lãnh đạo, quản lý của cơ quan cấp trên CBQL có thể là cấp trưởng hoặc phó trưởng của một tổ chức được cơ quan cấp trên bổ nhiệm bằng quyết định hành chính của Nhà nước, cấp phó giúp việc cho cấp trưởng, chịu trách nhiệm trước cấp trưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật và công việc được phân công CBQL được chia thành nhiều cấp bậc khác nhau: CBQL cấp trung ương, CBQL cấp địa phương, CBQL cấp sơ sở
Tóm lại: CBQL là chủ thể quản lý, là người có chức vụ trong tổ chức được cấp trên ra quyết định bổ nhiệm; người có vai trò dẫn dắt, tác động, ra lệnh, kiểm tra đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu của đơn vị Người CBQL phải có phẩm chất và năng lực nổi trội hơn người khác, là tấm gương cho mọi người trong đơn vị noi theo
Đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Theo Từ điển tiếng Việt (2008), đội ngũ có nghĩa là:
- Khối đông người được tập hợp và tổ chức thành lực lượng;
- Tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng
Như vậy, có thể hiểu đội ngũ CBQL trường mầm non là tập hợp những người được bổ nhiệm chức vụ nhất định trong trường mầm non, có vai trò điều hành, lãnh
Trang 28đạo hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện các mục tiêu của đơn vị
Thành phần đội ngũ CBQL trường mầm non được đề cập trong luận văn này được nêu cụ thể tại mục III, Thông tư số 33/2005/TT-BGDĐT ngày 8 tháng 12 năm
2005 Hướng dẫn thực hiện chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo cho các cơ sở giáo dục công lập, bao gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn
Nhiệm vụ của đội ngũ CBQL trường mầm non được nêu rõ tại Điều 10 và Điều
13 Thông tư số 52/2020/TT-BGDDT Ban hành điều lệ trường mầm non, tại Điều 10: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tại Điều 13: Tổ chuyên môn, trong đó tổ chuyên môn
có tổ trưởng và nếu có 7 thành viên trở lên có 1 tổ phó; tại Điều 14: Tổ văn phòng, trong đó có tổ trưởng và nếu có 7 thành viên trở lên có 1 tổ phó
2 Hiệu trưởng do Trưởng phòng giáo dục và đào tạo bổ nhiệm đối với nhà trường, nhà tr công lập, công nhận đối với nhà trường, nhà tr dân lập, tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởng của cấp có thẩm quyền
- Nhiệm kỳ của Hiệu trưởng nhà trường, nhà tr là 5 năm Sau 5 năm, Hiệu trưởng được đánh giá và có thể bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại Đối với nhà trường, nhà tr công lập, mỗi Hiệu trưởng chỉ được giao quản lý một nhà trường hoặc một nhà
tr không quá hai nhiệm kì
- Sau mỗi năm học, mỗi nhiệm kì công tác, Hiệu trưởng nhà trường, nhà tr được cán bộ, giáo viên trong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá về công tác quản
lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường theo quy định
3 Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng nhà trường, nhà tr phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:
a) Có trình độ chuẩn được đào tạo là có bằng trung cấp sư phạm mầm non, có ít nhất 5 năm công tác liên tục trong giáo dục mầm non Trường hợp do yêu cầu đặc biệt của công việc, người được bổ nhiệm hoặc công nhận là Hiệu trưởng có thể có thời gian công tác trong giáo dục mầm non ít hơn theo quy định;
Trang 29b) Đã hoàn thành chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý; có uy tín về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ; có năng lực tổ chức, quản lý nhà trường, nhà tr và có sức kho
Phó hiệu trưởng:
Tại điều 17, Điều lệ trường mầm non 2015 số 04/VBHN-BGDĐT quy định:
1 Phó Hiệu trưởng do Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo bổ nhiệm đối với nhà trường, nhà tr công lập, công nhận đối với nhà trường, nhà tr dân lập, tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Phó Hiệu trưởng của cấp có thẩm quyền Phó Hiệu trưởng là người giúp việc cho Hiệu trưởng, chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng
và trước pháp luật
2 Trường hạng I có 2 phó hiệu trưởng; trường hạng II có 1 phó hiệu trưởng; được bố trí thêm 1 phó hiệu trưởng nếu có từ 5 điểm trường hoặc có từ 20 tr em khuyết tật trở lên Các hạng I, II của nhà trường, nhà tr được quy định tại Thông tư số 71/2007/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 28 tháng 11 năm 2007 liên tịch Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội vụ, hướng dẫn định mức biên chế sự nghiệp trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập
3 Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Phó Hiệu trưởng nhà trường, nhà
tr phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:
a) Có bằng trung cấp sư phạm mầm non, có ít nhất 3 năm công tác liên tục trong giáo dục mầm non Trường hợp do yêu cầu đặc biệt của công việc, người được
bổ nhiệm hoặc công nhận Phó Hiệu trưởng có thể có thời gian công tác trong giáo dục mầm non ít hơn theo quy định;
b) Có uy tín về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ;
có năng lực quản lý nhà trường, nhà tr và có sức kho Từ những cơ sở trên có thể hiểu, đội ngũ CBQL Trường Mầm non là tập hợp các cán bộ, nhà giáo cùng thực hiện chức năng lãnh đạo và quản lý Trường Mầm non với cùng một mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả nhà trường
1.1.1.2 Bồi dưỡng, hoạt động bồi dưỡng; hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Bồi dưỡng
Bồi dưỡng “Là làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất (Viện ngôn ngữ học, 2006, tr.82) Nói cách khác, bồi dưỡng là quá trình bổ sung, cập nhật, nâng cao
Trang 30kiến thức và kỹ năng làm việc cho đối tượng được bồi dưỡng Bồi dưỡng là công việc thường được tiến hành sau đào tạo, nó bổ sung thêm kiến thức chuyên môn cho đối tượng được bồi dưỡng trong quá trình làm việc trên nền tảng kiến thức đã được đào tạo
Tác giả Nguyễn Lộc chủ biên trong giáo trình “Cơ sở lý luận quản lý trong tổ chức giáo dục (2009, tr 105) đã nêu rõ: “Bồi dưỡng là quá trình liên tục bổ sung nâng cao trình độ chuyên môn, kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ, nâng cao năng lực hoặc phẩm chất nói chung trên cơ sở của những kiến thức, khả năng đã được đào tạo trước đó
Như vậy, có thể hiểu bồi dưỡng thực chất là làm giàu vốn kiến thức từ việc bồi đắp những thiếu hụt về tri thức, cập nhật cái mới trên cơ sở nuôi dưỡng, giữ gìn cái cũ còn phù hợp để mở rộng hệ thống những tri thức, khả năng nghề nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu công việc, mục tiêu giáo dục
Có nhiều hình thức bồi dưỡng: Bồi dưỡng ngắn hạn, bồi dưỡng thường xuyên
và tự học, tự bồi dưỡng Bồi dưỡng giúp cho CBQL có cơ hội tiếp cận những vấn đề mới, bù đắp những thiếu hụt, tránh được sự lạc hậu trong xu thế phát triển như vũ bão của tri thức khoa học hiện đại
Hoạt động bồi dưỡng
Hoạt động bồi dưỡng là các hoạt động nhằm duy trì và nâng cao chất lượng đội ngũ để nhà trường có thể đứng vững và đáp ứng được trước những nhu cầu của thời đại (Viện ngôn ngữ học, 2006, tr.84) Vì vậy công tác bồi dưỡng cần được thực
hiện một cách có tổ chức và có kế hoạch, liên tục và thường xuyên
Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý
Theo tác giả Cao Thu Hằng (2016) cho rằng: “Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ quản lý là quá trình hoạt động làm tăng thêm những kiến thức đòi hỏi với những người mà họ đang giữ một chức vụ nhất định nhằm nâng cao năng lực cho nguồn nhân lực trong việc đóng góp vào hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà nước
Chúng tôi đồng tình với quan điểm này Như vậy, hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý là quá trình bổ sung, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ quản lý nhằm giúp cho CBQL có thêm năng lực về chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức… đáp ứng các tiêu chuẩn của ngành giáo dục
1.1.2 Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non
1.1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường mầm non
Trang 31- Quản lý
Theo tác giả Trần Kiểm (2013): “Quản lý là tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối nguồn lực (nhân tài, tài lực, vật lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là trong tổ chức) một cách tối ưu nhằm đạt được mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang (1998) cho rằng, “Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức nhằm đạt được mục đích nhất định
Từ những khái niệm về quản lý nêu trên thì quản lý có đặc điểm chung là:
- Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đên tập thể người lao động nói chung (khách thể quản lý) nhằm thực hiện các mục tiêu dự kiến
- Quản lý là tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý) tới khách thể quản lý (người bị quản lý) thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt mục tiêu của tổ chức
Khái niệm về quản lý chung nhất là: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng và cơ hội của tổ chức, đạt đến mục tiêu của tổ chức đề ra trong môi trường luôn luôn thay đổi
Trong đề tài luận văn, chúng tôi sử dụng khái niệm: Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra
- Quản lý giáo dục, quản lý trường mầm non
Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý giáo dục:
Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc “Quản lý giáo dục là quá trình thực hiện có định hướng và hợp quy luật các chức năng kế hoạch hóa tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục đã đề ra
Giáo dục mầm non là một bộ phận của hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam Quản lý giáo dục mầm non ở các cấp khác nhau nhằm mục đích tạo ra những điều kiện tối ưu cho các cơ sở giáo dục mầm non thực hiện mục tiêu giáo dục – đào tạo
Trường mầm non là đơn vị cơ sở của bậc giáo dục mầm non nên quản lý trường mầm non là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý (hiệu
Trang 32trưởng) đến tập thể cán bộ giáo viên để chính họ tác động trực tiếp đến quá trình chăm sóc, giáo dục tr nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục đối với từng độ tuổi và mục tiêu chung của bậc học
Quản lý trường mầm non là quá trình tác động có mục đích của hiệu trưởng nhà trường đến toàn bộ các hoạt động trong nhà trường thông qua việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đạt mục tiêu đề ra
Quản lý trừơng mầm non bao gồm nhiều nội dung như: quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục tr ; quản lý nhân sự; quản lý cơ sở vật chất; quản lý tài chính v.v… Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý là một bộ phận của quản lý nhân sự trường mầm non
1.1.2.2 Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Từ các khái niệm hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý; quản lý trường
mầm non đã trình bày ở trên, có thể hiểu: Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL
trường mầm non là tác động có mục đích của hiệu trưởng nhà trường đối với quá trình
b sung, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ n ng cho đội ngũ cán bộ quản lý th ng qua việc th c hiện các chức n ng quản lý: lập kế hoạch, t chức, chỉ đạo, ki m tra đ hoạt động bồi dưỡng CBQL đạt đư c mục tiêu đề ra
1.2 Hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non
1.2.1 Ý nghĩa của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Vấn đề xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục đã được Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo thông qua các văn kiện và chương trình phát triển kinh tế đất nước Chỉ thị 40/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về
việc "Xây d ng, nâng cao chất lư ng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục" chỉ rõ mục
tiêu xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2013)
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 về “đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT cũng đánh giá đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục hiện nay vẫn còn bất cập
về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp Điều đó đòi
Trang 33hỏi bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục giai đoạn hiện nay
Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý là có ý nghĩa quyết định năng lực thực hiện của người quản lý nhằm đáp ứng những đổi mới của giáo dục Thông qua hoạt động tự học, tự bồi dưỡng cán bộ quản lý nâng cao năng lực, khả năng cống hiến của mình cho kết quả hoạt động của tổ chức nhà trường
Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý có kế hoạch sẽ giúp người quản lý có nhiều ý tưởng đổi mới công tác quản lý và quản lý tốt sự thay đổi trong nhà trường, đồng thời xây dựng nhà trường phát triển theo chuẩn Cán bộ quản lý trường mầm non có phẩm chất và năng lực tốt sẽ tạo cơ hội để tr được hưởng môi trường giáo dục, điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng tốt nhất và được xã hội công nhận, đánh giá cao
Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non giúp người hiệu trưởng và cán bộ quản lý khác của nhà trường tự hoàn thiện mình về đạo đức nhà giáo, năng lực chuyên môn, năng lực quản lý, năng lực phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu cao trong nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục tr ở trường mầm non
1.2.2 Mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non là kết quả, sản phẩm mong đợi của hoạt động bồi dưỡng Quyết định 1677/QĐ-Ttg ngày 3 tháng 12 năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Đề án phát triển giáo dục mầm non 2018 – 2025 đã
xác định mục tiêu chung là: Củng cố, phát tri n mạng lưới trường, lớp mầm non phù
h p với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương, đáp ứng nhu cầu đến trường của trẻ
em, theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế Đa dạng hóa các phương thức, nâng cao chất lư ng nu i dưỡng, ch m sóc, giáo dục trẻ em theo hướng đạt chuẩn chất lư ng giáo dục mầm non trong khu v c và quốc tế; củng cố, duy trì và nâng cao chất lư ng ph cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tu i, chuẩn bị tốt cho trẻ em vào học lớp một; phát tri n giáo dục mầm non cho trẻ em dưới 5 tu i (Thủ
tướng Chính phủ, 2018) Để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục mầm non, đội ngũ
CBQL trường mầm non cần được học tập, bồi dưỡng, rèn luyện theo Chuẩn hiệu trưởng ban hành theo Thông tư 25/2018/TT-BGDĐT với các mục tiêu sau:
- Đội ngũ CBQL của nhà trường được bổ sung, cập nhật kiến thức về chính trị, kinh tế, xã hội;
Trang 34- Đội ngũ CBQL nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, phong cách làm việc;
- Đội ngũ CBQL phát triển chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân;
- Nâng cao năng lực quản trị nhà trường cho đội ngũ CBQL, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển toàn diện tr em, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và nhu cầu của tr em trong nhà trường;
- Giúp CBQL có kiến thức, kỹ năng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, dân chủ phòng chống bạo lực học đường
- Đội ngũ CBQL có kiến thức và kỹ năng tổ chức các hoạt động phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục
tr em và huy động, sử dụng nguồn lực để phát triển nhà trường
- Đội ngũ CBQL có khả năng sử dụng ngoại ngữ (ưu tiên tiếng Anh) hoặc tiếng dân tộc đối với vùng dân tộc thiểu số; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị nhà trường
- Nâng cao nhận thức, trách nhiệm, có kỹ năng lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức tự học, tự bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu cao trong công việc quản lý, điều hành vào thực tiễn chủ động, sáng tạo; là tấm gương tự học, tự bồi dưỡng cho đồng nghiệp, giáo viên học tập, noi theo
1.2.3 Nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Đội ngũ CBQL trường mầm non là tập hợp những người được bổ nhiệm chức
vụ nhất định trong trường mầm non, có vai trò điều hành, lãnh đạo hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện các mục tiêu của đơn vị Thành phần đội ngũ CBQL trường mầm non bao gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn, tổ trưởng, tổ phó tổ văn phòng Xuất phát từ mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non đã trình bày ở trên cùng với các văn bản đã ban hành của Bộ Giáo dục đào tạo như Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non; Thông tư 11/2019/TT-BGDDT ngày 26/8/2019 Ban hành Chương trình bồi dưỡng thường xuyên cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non; Thông tư 19/2019/TT-BGDDT ngày 12/11/2019 ban hành qui chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên, các nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý bao gồm có 5 tiêu chuẩn: Nâng cao phẩm chất nghề nghiệp;
Trang 35Quản trị nhà trường; Xây dựng môi trường nhà trường; Phát triển quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; Sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin
Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non tự chọn các mô đun bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường Các module bồi dưỡng cụ thể như sau:
1 Module 1: Rèn luyện phẩm chất nghề nghiệp của người CBQL trong cơ sở GDMN
2 Module 2: Tổ chức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho giáo viên mầm non (GVMN) đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
3 Module 3: Quản lý cảm xúc bản thân của người CBQL trong cơ sở GDMN
4 Module 4: Tư tưởng đổi mới đối với người CBQL cơ sở GDMN
5 Module 5: GDMN trong bối cảnh đổi mới
6 Module 6: Phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của người CBQL cơ sở GDMN
7 Module 7: Xây dựng chiến lược phát triển của cơ sở GDMN
8 Module 8: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn hiệu quả ở cơ sở GDMN
9 Module 9: Quản trị sự thay đổi trong phát triển cơ sở GDMN tiến tới tự chủ
10 Module 10: Quản lý và giải quyết các xung đột trong cơ sở GDMN và với cha mẹ tr mầm non
11 Module 11: Chỉ đạo hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc tr em trong cơ sở GDMN
12 Module 12: Kiểm tra, đánh giá các hoạt động chăm sóc và nuôi dưỡng tr trong cơ sở GDMN
13 Module 13: Xây dựng kế hoạch phát triển giáo dục của cơ sở GDMN
14 Module 14: Phát triển Chương trình giáo dục (CTGD) của cơ sở GDMN theo tiếp cận lấy tr làm trung tâm và tiếp cận đa văn hóa
15 Module 15: Tổ chức các hoạt động giáo dục tr em theo hướng dựa vào cộng đồng
16 Module 16: Chỉ đạo hoạt động giáo dục tr em trong các nhóm, lớp ghép nhiều độ tuổi
17 Module 17: Tổ chức công tác giáo dục hòa nhập tr khuyết tật trong cơ sở GDMN
Trang 3618 Module 18: Tổ chức đánh giá sự phát triển toàn diện của tr em lứa tuổi mầm non
19 Module 19: GDMN theo quan điểm lấy tr làm trung tâm
20 Module 20: Quản trị nhân sự trong cơ sở GDMN
21 Module 21: Phát triển đội ngũ GVMN theo Chuẩn nghề nghiệp GVMN
22 Module 22: Đổi mới công tác tổ chức hành chính trong cơ sở GDMN
23 Module 23: Quản trị tài chính trong trong cơ sở GDMN theo tinh thần tự chủ và trách nhiệm giải trình
24 Module 24: Quản trị cơ sở vật chất, trang thiết bị trong trường mầm non đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục
25 Module 25: Kiểm định chất lượng giáo dục trong cơ sở GDMN
26 Module 26: Quản trị môi trường văn hóa ở cơ sở GDMN
27 Module 27: Chỉ đạo xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở trong cơ
sở GDMN
28 Module 28: Xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết, hợp tác trong cơ sở GDMN
29 Module 29: Quản trị việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong cơ sở GDMN
30 Module 30: Quyền tr em và phòng, chống bạo hành tr trong cơ sở GDMN
31 Module 31: Phối hợp giữa nhà trường với cộng đồng, các tổ chức xã hội để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục tr và phòng, chống bạo hành tr em mầm non
32 Module 32: Phát triển mối quan hệ tôn trọng, hợp tác với cha mẹ tr mầm non và cộng đồng địa phương
33 Module 33: Huy động các lực lượng xã hội tham gia phát triển cơ sở GDMN
34 Module 34: Tổ chức xây dựng môi trường phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ cho cán bộ, giáo viên trong cơ sở GDMN
35 Module 35: Quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong cơ sở GDMN
36 Module 36: Sử dụng hiệu quả các công cụ, phương tiện truyền thông trong công tác chăm sóc, giáo dục tr trong cơ sở GDMN
Trang 37Trên thực tế, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn có thể lựa chọn những module, chuyên đề trên để bồi dưỡng hoặc bổ sung, lựa chọn thêm các module, chuyên đề bồi dưỡng cần thiết khác phù hợp, sát với đặc thù từng đơn vị, vùng miền, điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục của địa phương hướng đến xây dựng tổ chức nhà trường phát triển vững mạnh trong thời kỳ đổi mới
1.2.4 Phương pháp, hình thức và tổ chức bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Phương pháp và hình thức bồi dưỡng đội ngũ CBQL được qui định tại Thông tư
Số: 19/2019/TT-BGDĐT ban hành ngày 12 tháng 11 năm 2019 Ban hành quy chế bồi
dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên
- Về phương pháp bồi dưỡng:
Thực hiện bồi dưỡng bằng phương pháp tích cực, tăng cường tự học, phát huy tính tích cực, chủ động và tư duy sáng tạo của giáo viên, cán bộ quản lý; tăng cường thực hành tại cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên; thảo luận, trao đổi, chia s thông tin, kiến thức và kinh nghiệm giữa báo cáo viên với giáo viên và cán bộ quản lý, giữa giáo viên với giáo viên và giữa cán bộ quản lý với nhau
- Hình thức bồi dưỡng:
a) Tập trung: Thực hiện bồi dưỡng tập trung; hướng dẫn, cán bộ quản lý tự học, thực hành, hệ thống hóa kiến thức, giải đáp thắc mắc, hướng dẫn những nội dung bồi dưỡng đáp ứng nhu cầu của, cán bộ quản lý trong học tập; tạo điều kiện cho, cán bộ quản lý có cơ hội được trao đổi, chia s , thảo luận về chuyên môn, nghiệp vụ và rèn luyện kỹ năng thực hành;
b) Từ xa: Thực hiện bồi dưỡng từ xa, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động bồi dưỡng, tập huấn qua mạng internet cho giáo viên, cán bộ quản lý bảo đảm các yêu cầu về mục đích, yêu cầu cần đạt, nội dung, phương pháp, thời lượng bồi dưỡng được quy định trong Chương trình bồi dưỡng CBQL;
c) Bán tập trung: Kết hợp loại hình tổ chức bồi dưỡng tập trung và từ xa đảm bảo hiệu quả và yêu cầu bồi dưỡng CBQL (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019)
+ Tổ chức bồi dưỡng: Sau khi xây dựng xong kế hoạch, chương trình bồi
dưỡng Thực hiện phân cấp bồi dưỡng, mỗi cấp (Thành phố, thị xã, huyện) có thể lựa
Trang 38chọn cách tổ chức thực hiện chương trình bồi dưỡng phù hợp với chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn đúng quy định quản lý nhà nước về GDMN của thị xã
Sở GD&ĐT cử cán bộ quản lý đi học bồi dưỡng quản lý, chuyên môn 3 tháng/năm tại các Trung tâm bồi dưỡng chính trị tỉnh hay Trường Quản lý Giáo dục theo kế hoạch
Sở giáo dục, Phòng giáo dục tổ chức bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên cho CBQL tập trung theo cụm, nhóm hàng tháng, mỗi tháng bồi dưỡng ít nhất 1 chuyên đề + Lực lượng tham gia bồi dưỡng: Hiệu trưởng, hiệu phó, các tổ trưởng chuyên môn các trường MN công lập thị xã Tân Uyên
+ Kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng: Xây dựng phiếu đánh giá kết quả bồi dưỡng về nội dung, hình thức bồi dưỡng, giúp người học tích cực tiếp tục lựa chọn nội dung bồi dưỡng cho phù hợp và phát huy tinh thần tự học, tự bồi dưỡng có kỷ luật
1.2.5 Điều kiện bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Theo thông tư Số: 19/2019/TT-BGDĐT ban hành ngày 12 tháng 11 năm 2019
Ban hành quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên Quy định:
- Chương trình: Thực hiện theo các Chương trình BDTX do Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo ban hành
- Tài liệu: Tài liệu BDTX được biên soạn phù hợp với yêu cầu bồi dưỡng giáo
viên, cán bộ quản lý theo chuẩn nghề nghiệp, vị trí việc làm, yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục phù hợp với kế hoạch bồi dưỡng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của cơ sở giáo dục mầm non; Tài liệu được biên soạn phải bảo đảm kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, kiến thức và kinh nghiệm với kỹ năng thực hành; Tài liệu biên soạn phải phù hợp với Chương trình BDTX; Tài liệu được tổ chức biên soạn phù hợp với loại hình tổ chức BDTX:
+ Tài liệu tập trung: Được tổ chức biên soạn và phát hành dưới dạng ấn phẩm, băng tiếng, băng hình và các thiết bị lưu trữ thông tin khác đảm bảo theo quy định của Chương trình BDTX
+ Tài liệu từ xa: Được biên soạn dưới dạng học liệu (băng đĩa ghi hình ảnh, âm thanh, đoạn phim ngắn; chương trình phát thanh, chương trình truyền hình; sách in, tài liệu hướng dẫn dạy và học với sự trợ giúp của máy tính; bài tập trên internet và các
Trang 39buổi trao đổi thảo luận, truyền hình hội nghị từ xa; bài thực tập ảo, bài thực tập mô phỏng và thực tập thực tế hoặc các học liệu khác phù hợp) bảo đảm cung cấp và chuyển tải đầy đủ nội dung, yêu cầu cần đạt của Chương trình để người học có thể tự học, tự bồi dưỡng
+ Tài liệu bán tập trung: Kết hợp tài liệu tập trung và tài liệu từ xa
Cán bộ quản lý sử dụng tài liệu bồi dưỡng do các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng biên soạn hoặc có thể khai thác, sử dụng các tài liệu phù hợp khác
- Kế hoạch: Kế hoạch bồi dưỡng được xây dựng theo năm học, bao gồm: Kế
hoạch của giáo viên, cán bộ quản lý, của cơ sở giáo dục mầm non, Phòng Giáo dục và Đào tạo và Sở Giáo dục và Đào tạo
Kế hoạch bồi dưỡng phải nêu rõ mục tiêu, nội dung, loại hình tổ chức bồi dưỡng và kết quả đầu ra đáp ứng yêu cầu phát triển nghề nghiệp cho cán bộ quản lý
- Báo cáo viên
Báo cáo viên: Là nhà giáo thuộc các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ BDTX, chuyên gia, cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non cốt cán đáp ứng tiêu chuẩn được quy định
Tiêu chuẩn của báo cáo viên:
a) Có bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên và phẩm chất, năng lực nghề nghiệp tốt; b) Nắm vững Chương trình BDTX, có khả năng truyền đạt nội dung tài liệu BDTX phù hợp với đối tượng bồi dưỡng;
c) Có kinh nghiệm trong công tác BDTX giáo viên, cán bộ quản lý (từ 03 năm trở lên); có tinh thần trách nhiệm, khả năng cộng tác với đồng nghiệp; có khả năng hướng dẫn, tư vấn giáo viên, cán bộ quản lý tự học; nắm vững quy trình tổ chức, nội dung, kỹ thuật, phương pháp, hình thức đánh giá kết quả BDTX theo quy định;
d) Có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theo quy định tại Thông tư số 03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 3 năm 2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin; có khả năng xây dựng và phát triển học liệu số để bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý
Trách nhiệm của báo cáo viên BDTX: Thực hiện nhiệm vụ theo phân công của
cơ quan chủ quản, cơ sở thực hiện nhiệm vụ BDTX, theo chế độ thỉnh giảng hoặc hợp đồng lao động (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019)
Trang 40- Cơ sở vật chất, trang thiết bị: đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình bồi
dưỡng đội ngũ Cán bộ Quản lý bậc học Mầm non và dự kiến nhu cầu vốn đầu tư của các giai đoạn 2021 – 2015 và giai đoạn 2025-2030
Một trong những biện pháp để chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hoạt động bồi dưỡng đội ngũ Cán bộ Quản lý bậc học Mầm non cần phải đánh giá được thực trạng cơ sở vật chất hiện có của các đơn vị cùng tham gia hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL bậc học Mầm non Trên cơ sở đó, kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền tạo điều kiện về kinh phí đầu tư xây mới, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp về cơ sở vật chất với mục tiêu nâng cao chất lượng cho hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL bậc học MN theo hướng chuẩn hóa
- Chế độ chính sách
Nhà trường thực hiện chế độ chính sách cho CBQL tham gia các lớp bồi dưỡng,
các chuyên đề do Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục tại địa phương tổ chức
1.2.6 Đánh giá kết quả bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Thông tư Số: 19/2019/TT-BGDĐT ban hành ngày 12 tháng 11 năm 2019 Ban hành quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên quy định đánh giá kết quả bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non như sau:
Đánh giá việc vận dụng kiến thức bồi dưỡng vào thực tiễn quản lý cơ sở giáo dục mầm non Đánh giá thông qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm (đối với các nội dung
lý thuyết), bài tập nghiên cứu, bài thu hoạch (đối với nội dung thực hành) đảm bảo đáp ứng yêu cầu về mục tiêu, yêu cầu cần đạt và nội dung Chương trình bồi dưỡng Bài kiểm tra lý thuyết, thực hành chấm theo thang điểm 10 và đạt yêu cầu khi đạt điểm từ
5 điểm trở lên Xếp loại kết quả như sau:
a) Hoàn thành kế hoạch bồi dưỡng: cán bộ quản lý được xếp loại hoàn thành kế hoạch bồi dưỡng khi thực hiện đầy đủ các quy định của khóa bồi dưỡng; hoàn thành
đủ các bài kiểm tra với kết quả đạt yêu cầu trở lên;
b) Không hoàn thành kế hoạch bồi dưỡng: cán bộ quản lý không đáp ứng được các yêu cầu theo qui định
Cán bộ quản lý được xếp loại hoàn thành kế hoạch bồi dưỡng thì được cấp chứng chỉ hoàn thành kế hoạch bồi dưỡng Kết quả đánh giá bồi dưỡng được lưu vào