Kế thừa truyền thống của cha ông và tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của người thầy trong giáo dục đào tạo, trong các giải pháp nâng cao chất lượng hiệu quả công tác giáo dục, đào
Trang 1MỞ ĐẦU
1 L do chọn đề tài
Giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu, đây là một trong những quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng ta trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam Điều đó, thể hiện trong Nghị quyết các kỳ đại hội Đảng, công tác giáo dục, đào tạo luôn là một nội dung, nhiệm vụ chính trị trọng tâm, được quán triệt, thực hiện và đã đóng góp xứng đáng vào thành quả của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử
Kế thừa truyền thống của cha ông và tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của người thầy trong giáo dục đào tạo, trong các giải pháp nâng cao chất lượng hiệu quả công tác giáo dục, đào tạo hướng tới mục tiêu nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam, vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, giảng viên được Đảng xác định là yếu tố then chốt, đồng thời là động lực cho sự phát triển và hiệu quả của giáo dục, đào tạo nước nhà; từ đó đề ra mục tiêu, nhiệm
vụ, nội dung và giải pháp cụ thể để phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo
Trong nhiều thập niên qua, công tác bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục
đã được triển khai rộng khắp, nhất là sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành các chuẩn, vì vậy cần có những nghiên cứu khoa học để đề xuất các giải pháp đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng được mục tiêu giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, phục vụ quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Tuy nhiên, năng lực và kỹ năng của cán bộ quản lý còn nhiều bất cập, yếu nhất là việc xây dựng chiến lược ở tầm vĩ mô, chưa có tầm nhìn tổng thể Các chương trình, kế hoạch, đề
án giáo dục chưa được thiết kế theo hướng tổng thể, đồng bộ; việc xây dựng và
tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục ở cơ sở cũng chưa sát với thực tế; quản lý chuyên môn còn nặng về tính hành chính, ít chiều sâu chuyên môn, chỉ đạo theo kiểu phong trào, nặng tính hình thức
Do đó, xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đang là vấn đề đặc biệt quan trọng trong đổi mới hệ thống giáo dục nước ta hiện nay Đảng ta xác định “Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, và hội nhập quốc tế Thực hiện chuẩn hóa
Trang 2đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo”… Với mục đích đó, qua một số tìm hiểu và nghiên cứu thực tiễn công tác phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục hiện nay, đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý bậc THC ,
tác giả chọn đề tài “Quản lý uả
u u u ” để nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống hóa lí luận cơ bản về đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, đánh giá thực trạng quản lí việc bồi dưỡng, quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, từ đó đề xuất biện pháp quản lí việc bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng các trường THC trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a, góp phần nâng cao chất lượng quản lý giáo dục, phát triển phù hợp với yêu cầu chuẩn hiệu trưởng hiện nay
3 Khách thể đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu:Hoạt động bồi dưỡng cho Hiệu trưởng các trường THC trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a
3.2 Đối tượng nghiên cứu: uản lý hoạt động bồi dưỡng cho Hiệu trưởng
các trường THC trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a
4 i th t h học
Công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các trường THC của huyện Vân Hồ đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận, tuy nhiên hiện nay còn một số khó khăn, hạn chế làm ảnh hưởng đế chất lượng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các trường THC trên địa bàn huyện
Vì vậy, nếu đề xuất và thực thi được những biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng có cơ sở khoa học ph hợp với đặc điểm, điều kiện của huyện thì chất lượng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các trường THC của huyện Vân Hồ s được nâng cao, đáp ứng yêu cầu chuẩn hiệu trưởng hiện nay
Trang 35.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục các trường THC huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a
6 i i h n h m vi nghiên cứu
6.1 i i h n nghiên cứ
Đề tài tập trung vào việc khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản
lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục ở một số trường THCS, huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a
6.2 h i nghiên cứ
Do điều kiện thời gian nên Đề tài tập trung nghiên cứu về việc bồi dưỡng đối tượng chủ yếu là Hiệu trưởng các Trường THC trên địa bàn huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a
7 hương há nghiên cứu
Đề tài sử dụng nhóm phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:
7.1 N óm ê ứu l luận
Để có cơ sở lý luận, làm nền tảng cho việc nghiên cứu đề tài tác giả đã
hệ thống, thu thập và phân tích các tài liệu khoa học, các văn bản chỉ thị, nghị quyết, nghị định, quy định của Đảng, Chính phủ, của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, BND tỉnh ơn a về quản lý, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
7.2 N óm ê ứu thực tiễn
7.2.1
ử dụng phiếu trưng cầu ý kiến đối với đội ngũ cán bộ quản lý để tìm hiểu, khảo sát nh m thu thập những thông tin cần thiết về hoạt động bồi dưỡng và nhu cầu tham gia hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ quản lý
ở trường THC huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a Từ đó phân tích tổng hợp, đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trực tiếp tiếp x c với cán bộ quản lý giáo dục các cấp, giáo viên thông qua một số câu h i để tìm hiểu về trình độ, năng lực của CB trường THC Vân Hồ, tỉnh ơn a có ghi ch p, cập nhật thông tin)
Qua các báo cáo của BND huyện, hòng Giáo dục và Đào tạo, n m tình hình về chất lượng đội ngũ CB trường THC ; các tài liệu lý luận về giải pháp nâng cao công tác bồi dưỡng CB cơ sở giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đạt chuẩn chức danh theo quy định
Trang 4bộ quản lý giáo dục tại huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a
8 Đ ng g c đề t i
- Hệ thống cơ sở lý luận về năng lực quản lý của đội nguc cán bộ quản
lý, hiệu trưởng trường THC
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nhóm năng lực cần thiết theo chuẩn năng lực chuyên môn, nghiệp vụ quản lý
9 Cấu trúc luận ăn
Ngoài phần mở đầu, kết luận - khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, thì nội dung chính của luận văn được cấu tr c như sau:
- Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục trường THC huyện Vân Hồ, tỉnh ơn La
- Chương 2: Thực trạng quản lý lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục trường THC huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a
- Chương 3: Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội
ngũ cán bộ quản lý giáo dục trường THC huyện Vân Hồ, tỉnh ơn a đáp ứng theo chuẩn năng lực chuyên môn, nghiệp vụ quản lý
Trang 5CHƯƠ 1
CỞ SỞ LÍ LUẬN VỀ H Đ Ư
Đ C C Ư HC
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.2 Một số khái ni m iên n đ n ấn đề nghiên cứ
1.2.1 m uản l
uản lý là sự tác động có tổ chức thông qua kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nh m bảo đảm cho
sự vận động, phát triển của hệ thống ph hợp với quy luật khách quan, trong
đó sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội để để đạt được mục tiêu đã xác định theo ý chí của chủ thể quản lý
Quả
ua các định nghĩa trên có thể thấy QLGD là tập hợp những biện pháp:
tổ chức, phương pháp, kế hoạch hoá …tác động có mục đích, hợp quy luật của chủ thể đến khách thể QL nh m đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục QLGD có thể hiểu là sự QL hệ thống Giáo dục và Đào tạo bao gồm một hay nhiều cơ sở giáo dục, trong đó nhà trường là đơn vị cơ sở, ở đó diễn ra các hoạt động quản lý giáo dục cơ bản nhất
1.2.3 m uả
: à những cách thức cụ thể mà chủ thể quản lý thực
hiện trong m i chu trình quản lý nh m đạt mục tiêu đề ra Đối tượng quản lý rất phức tạp đòi h i biện pháp quản lý phải đa dạng, linh hoạt, ph hợp với thực tiễn khách quan mới đem lại hiệu quả cao
1.2.4 m
Đội ngũ là một tập thể gồm số đông người có c ng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự chỉ huy thống nhất, có kế hoạch gắn bó với nhau về quyền lực, vật chất cũng như tinh thần
1.2.5 m uả
C bộ o dụ à ợ ữ ờ àm
o o dụ à sở o dụ à ào ạo
o ố o dụ ố dâ
Trang 6TH T và trường phổ thông có nhiều cấp học: “Trường trung học là cơ sở GDPT của hệ thống GD D Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và có con dấu riêng” [11, tr.1]
Trang 71.4 Hiệu trưởng và nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng trường trung học cơ sở
1.4.1 Hi ở ờng THCS
Điều 54 Mục 1, Chương III, uật Giáo dục quy định: “Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận”
1.4.2 Nhi m vụ, quy n hạn của hi ở ờng THCS
1.5 Chuẩn hi t ưởng t ư ng trung học cơ sở
Tiêu chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông Được quy định tại Thông tư số 1 2 1 TT-BGDĐT ngày 2 7 2 1 về Ban hành quy định
chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông), đã đưa ra có tiêu chuẩn cụ thể:
Để cụ thể hóa các tiêu chuẩn này, Thông tư đã nêu ra 18 tiêu chí đánh giá cụ thể Tuy nhiên do giới hạn luận văn nên tác giả xin ph p không nêu ra
ở đây
1.6 ội ng h t động i ư ng đội ng cán ộ n t ư ng HC
t ng gi i đ n hi n nay
1.6.1 ụ bồ d ỡ
Vấn đề xây dựng mục tiêu bồi dưỡng theo chuẩn các chức danh quản lý
và quản lý quá trình thực hiện mục tiêu là vấn đề cần quan tâm hàng đầu; uản lý các mục tiêu lâu dài, mục tiêu trước mắt về việc hình thành nhân cách, năng lực người học khi tốt nghiệp, khả năng đáp ứng yêu cầu của xã hội và yêu cầu của các nhà trường, khả năng thích ứng với môi trường và phát huy những kiến thức đã học, hoàn thiện và nâng cao năng lực quản lý nhà trường
Trang 8bồi dưỡng Các chủ thể quản lý phải xây dựng được kế hoạch quản lý bồi dưỡng bao gồm các kế hoạch ngắn hạn, trung hạn và dài hạn
1.7 ứ ỡ
Tổ chức hoạt động bồi dưỡng là bước cụ thể hoá kế hoạch quản lý bồi dưỡng đã xác định Quá trình tổ chức hoạt động bồi dưỡng phải chặt ch và khoa học, phân công người và việc cho phù hợp, phát huy được tối ưu các nguồn lực trong quá trình bồi dưỡng
ỡ
Các cán bộ, giảng viên tham gia bồi dưỡng cho hiệu trưởng có vai trò đặc biệt quan trọng, giữ vai trò chủ đạo trong bồi dưỡng, là nhân tố quyết định đến chất lượng, hiệu quả của bồi dưỡng
1.7 m m
Kết quả bồi dưỡng cho hiệu trưởng trường THC trước hết được đánh giá
b ng hiệu quả trong của quá trình bồi dưỡng Kết quả này được xác định b ng cách so sánh những kiến thức, kỹ năng quản lý cần thiết đã được trang bị cho hiệu trưởng trường THCS trong quá trình bồi dưỡng với chương trình, kế hoạch
và mục tiêu đã xác định
1.8 Các tố nh hưởng đ n chất ượng i ư ng cán ộ n t ư ng THCS t i h n n H
1.8 u u
Tác động từ sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và những biến đổi kinh tế, xã hội của đất nước; Tác động từ chủ trương đổi mới quản lý giáo dục và xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục của Đảng và Nhà nước; Tác động từ chủ trương, kế hoạch, quy trình bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của tỉnh ơn a; Tác động của xây dựng, quản lý nhà trường hiện đại
1.8 u u
Tác động từ yếu tố phẩm chất, nhân cách của hiệu trưởng; Tác động từ trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của hiệu trưởng; Tác động từ trình độ và năng lực quản lý của hiệu trưởng
K t luận chương 1
Hiệu trưởng trường THC là người đứng đầu nhà trường, có trách nhiệm
và thẩm quyền cao nhất về hành chính và chuyên môn của nhà trường; chịu trách nhiệm trước các cấp quản lý về GD&ĐT, trước cấp uỷ và chính quyền
Trang 9địa phương về tổ chức hoạt động giáo dục và toàn bộ các hoạt động của nhà trường Nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng trường THC được quy định trong Điều lệ trường THC và trường phổ thông có nhiều cấp học của Bộ Giáo dục và Đào tạo Hiệu trưởng với tư cách vừa là nhà lãnh đạo, vừa là nhà QLNT, có vai trò quan trọng góp phần quyết định chất lượng và hiệu quả GD&ĐT của nhà trường
Trong giai đoạn đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục của đất nước, đòi h i hiệu trưởng trường THCS phải có kiến thức, kỹ năng về chuyên môn và nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp quản lý ở trường THCS, đảm bảo cho hiệu trưởng tổ chức và thực hiện có hiệu quả và chất lượng chức trách, nhiệm vụ NT Căn cứ vào yêu cầu thực tiễn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chuẩn hiệu trưởng trường THC , trường TH T và trường phổ thông có nhiều cấp học Phấn đấu đạt chuẩn hiệu trưởng là một mục tiêu, yêu cầu của hiệu trưởng trường THCS Vấn đề cấp thiết là phải bồi dưỡng cho đội ngũ hiệu trưởng trường THC đảm bảo cho hiệu trưởng trường THCS nắm vững được những kiến thức hiện đại về GD&ĐT, về QLGD Rèn luyện, phát triển và hoàn thiện ở họ những năng lực cần thiết trong QLNT, đảm bảo cho họ trở thành những nhà quản lý gương mẫu
Bồi dưỡng cho hiệu trưởng trường THCS hiện nay chịu tác động khách quan cả tích cực và tiêu cực từ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; từ bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục của đất nước trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế… ; đồng thời, chịu sự tác động chủ quan từ động cơ, trách nhiệm, năng lực của chính đội ngũ hiệu trưởng trường THC Để bồi dưỡng NLQL cho hiệu trưởng trường THC đạt hiệu quả cao, các chủ thể quản lý cần phải phát huy những tác động tích cực, hạn chế tiêu cực, đảm bảo cho quá trình bồi dưỡng đạt được kế hoạch, mục tiêu
đã được xác định
Trang 10CHƯƠ 2 THỰC TR NG QU N L H Đ DƯ Đ
C Ư HC H H
2.1 ột số n t hái át ề điề i n t nhiên – inh t – hội c
h n n H t nh ơn
Vân Hồ là một huyện v ng n i cao n m về phía Đông Nam của tỉnh
ơn a, cách Hà Nội 17 km, diện tích tự nhiên là 97.984 ha, độ cao trung bình so với mực nước biển là 800 – 10 m, địa hình phức tạp, nghiêng theo hướng Tây Nam - Đông Bắc tạo hướng chảy chính cho sông, suối trong vùng
và bị chia cắt, có trên 2km đường biên giới giáp với nước bạn ào
Toàn huyện có 1 xã với 1 7 bản, tiểu khu, dân số tính đến 1 12 2
có 1 2 nhân khẩu Trong huyện có , là đồng bào dân tộc thiểu số với dân tộc c ng chung sống, đó là các dân tộc: Thái, Mường, Mông, Dao, Kinh…
Nền kinh tế duy trì được tốc độ tăng trưởng khá trên cơ sở phát huy có hiệu quả tiềm năng, lợi thế của huyện; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực,
đ ng định hướng theo quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội của huyện đến năm 2 2 , tầm nhìn đến năm 2030 Đời sống văn hóa - xã hội có tiến bộ mới, nhân tố con người thường xuyên được chăm lo Tình hình nhân dân các dân tộc trong huyện từng bước được ổn định và được nâng lên r rệt
2.2 - hái át ch ng ề giá ục đ t c h n n H t nh ơn
La
2.2.1- Khái quát về giá ục đ t c a huy n n H
2.2.2- Khái quát về giáo dục THCS c a huy n n H
uậ ó
2.2.2.2 u m :
Năm học 2017 - 2 1 , huyện Vân Hồ có 1 trường THC , với tổng số học sinh là 3.739 em Về công tác phổ cập, từ năm 2 1 đến nay huyện liên tục được công nhận huyện đạt phổ cập THC với 1 1 xã, đạt 100%
2.2.2.4 u ê
u
số ợ :
Trang 11Năm học 2 1 – 2 1 số lượng cán bộ, giáo viên các trường THC huyện Vân Hồ như sau:
Trung cấp
Cao cấp
Cao đẳng
Đại học
Trên Đại học
Đã qua đào tạo
QL
Chưa qua đào tạo QL
Từ kết quả khảo sát trên đây, cho thấy:
* u : Nhìn tổng quát cho thấy tất các
các trường THC trong huyện Vân Hồ đều được bổ nhiệm đủ số hiệu trưởng, không có trường nào phải bố trí phó hiệu trưởng phụ trách trường
* m ứ u THCS: hần lớn đều có quan điểm, lập trường tư tưởng vững vàng; có hiểu
biết đ ng đắn và luôn là những người đi đầu trong việc chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, am hiểu tình hình kinh tế xã hội, tình hình giáo dục của địa phương; trung thực, khách quan trong xử lý công việc; có ý thức chấp hành kỷ luật lao động; không lạm dụng chức quyền, không có biểu hiện tiêu cực như tham ô, lãng phí; Có tác phong dân chủ, khoa học trong công việc; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; gương mẫu trong lối sống, biết quan tâm chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần của GV
Trang 12ự u ê m : đội ngũ CB trường THCS 100% có
trình độ trên chuẩn, trong đó đại học , trên đại học 20%; 8 ,7 đã được bồi dưỡng nghiệp vụ trường học nên có kinh nghiệm trong công tác quản lý
ự uả : Về năng lực quản lý, về cơ bản đội ngũ Hiệu
trưởng trường THC trên địa bàn huyện Vân Hồ đã có nhiều cố gắng, song hầu hết chưa chủ động sáng tạo trong việc đổi mới và phát triển quá trình quản
lý của mình Phần lớn hiệu trưởng thực hiện theo kinh nghiệm, chưa có tính chuyên nghiệp, từ việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện nhiệm vụ còn mang tính thụ động, chưa linh hoạt
về lý luận chính trị và trình độ cơ bản về Tin học và Ngoại ngữ; 100% hiệu trưởng các trường THCS có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, trên chuẩn theo quy định, trong đó có trên chuẩn