LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI
Tiết 8 II. Sự ra đời của Chủ nghĩa Mác
II. Phong trào công nhân Nga
1.Lê-nin và việc thành lập đảng vô sản kiểu mới ở Nga - Lê nin sinh ngày 22/4/1870 trong 1 gia đình nhà giáo tiến bộ.
- Tham gia CM chống Nga hoàng từ thời SV.
- 1893 trở thành người lãnh đạo công nhân Macxit ở Pê- téc-bua.
- Năm 1903, Lê-nin thành lập Đảng Công nhân Xã hội Dân chủ Nga.
phút, đưa đáp án:
- Đảng tiến hành Cách mạng xã hội chủ nghĩa, thành lập nền chuyên chính vô sản.
- Đảng tuân theo nguyên lý của Chủ nghĩa Mác.
Chuẩn xác kiến thức:
* Những điểm chứng tỏ Đảng Công nhân xã hội dân chủ Nga do Lê-nin sáng lập là đảng kiểu mới:
+ Tháng 7/1903: Đại hội Đại biểu lần thứ Hai của Đảng Công nhân xã hội dân chủ Nga đã thông qua cương lĩnh khẳng định nhiệm vụ:
- Làm Cách mạng XHCN, đánh đổ chính quyền tư sản, thành lập chính quyền vô sản; trước mắt là đánh đổ Nga hoàng.
- Sau đó đã hình thành hai phái: phái Men-sê-vích (theo đường lối bảo thủ, xét lại, cơ hội chủ nghĩa...); phái Bôn-sê-vích (theo đường lối tích cực, xã hội chủ nghĩa).
+ Đó là một Đảng Vô sản kiểu mới bởi vì:
- Triệt để đấu tranh vì quyền lợi của giai cấp công nhân, thể hiện tính giai cấp và đấu tranh triệt để.
- Chống chủ nghĩa cơ hội, tuân theo nguyên lý chủ nghĩa Mác (đánh đổ chế độ tư sản, thực hiện chuyên chính vô sản, xây dựng chế độ XHCN).
- Dựa vào quần chúng nhân dân lao động, lãnh đạo nhân dân đấu tranh cách mạng
?: Lênin có vai trò ntn đối với Cách mạng Nga?
- Lênin là người thành lậpĐảng Công nhân Xã hội Dân chủ Nga và và lãnh đạo Cách mạng Nga.
Kết luận: Lênin và Đảng Công nhân Xã hội Dân chủ Nga trở thành lực lượng lãnh đạo Cách mạng Nga.
Gv treo bản đồ giới thiệu : cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, CNTB ở Nga phát triển mạnh mẽ chuyển dần lên giai đoạn CNĐQ song Nga vẫn là nước chuyên chế, tồn tại nhiều mâu thuẫn:
- nông dân >< phong kiến - vô sản >< tư sản
- dân tộc Nga >< Đế quốc Nga Hoạt động : Cách mạng Nga 1905-1907
?: Tình hình nước Nga vào đầu thế kỷ XX ntn?
- Đầu thế kỷ XX, nước Nga lâm vào khủng hoảng trầm trọng.
?: Sự khủng hoảng được biểu hiện ntn?
- Nhiều nhà máy bị đóng cửa, số công nhân bị thất nghiệp ngày càng tăng, tiền lương giảm sút, ngày lao động kéo dài từ 1214 giờ, điều kiện sống tồi tệ.
G: Nga hoàng còn đẩy nhân dân Nga vào cuộc chiến tranh Nga- Nhật (1904 – 1905. Sự thất bại nặng nề của Nga càng làm cho những mâu thuẫn trong nước phát triển đến cực độ, bùng lên các cuộc đấu tranh của công nhân, nông dân, binh lính.
G: Từ cuối năm 1904, công nhân bãi công khắp nơi đòi ngày làm 8 giờ, đả đảo chuyên chế, đả đảo chiến tranh.
?: Đến năm 1905 – 1907 bùng lên cuộc đấu tranh nào?
- Phong trào đấu tranh của công nhân, nông dân, binh lính diễn ra trong những năm 1905–
1907.
?: Sự kiện nào mở đầu cuộc Cách mạng 1905 – 1907? Trình bày sự kiện đó?
- Ngày chủ nhật (9/1/1905), 14 vạn công nhân Pê-téc-bua và gia đình không mang theo vũ khí kéo đến trước Cung điện Mùa Đông (nơi ở của Nga hoàng) để đưa yêu sách lên nhà vua.
Nhưng Nga hoàng ra lệnh cho quân đội và cảnh sát vào đoàn biểu tình, gần 1000 người chết, 2000 người bị thương. Làn sóng căm phẫn của nhân dân lan khắp mọi nơi.
G: Công nhân nổi dậy, dựng chiến luỹ khởi nghĩa trên khắp các đường phố ở thủ đô, trực tiếp chống lại Nga hoàng.
?: Phong trào tiếp tục phát triển trong tháng 5
2. Cách mạng Nga 1905-1907 + Nguyên nhân bùng nổ cách mạng:
- Đầu thế kỉ XX, nước Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng, đời sống nhân dân nói chung, nhất là công nhân rất cực khổ, họ phải lao động từ 12 đến 14 giờ/ ngày nhưng tiền lương không đủ sống.
- Từ năm 1904 đến năm 1905, Nga hoàng đẩy nhân dân Nga vào cuộc chiến tranh với Nhật Bản để tranh giành thuộc địa, bị thất bại nặng nề, càng làm cho nhân dân chán ghét chế độ. Nhiều cuộc bãi công nổ ra với những khẩu hiệu “Đả đảo chế độ chuyên chế”, “Đả đảo chiến tranh”, “Ngày làm 8 giờ”,...
- Diễn biến:
+ Trong các phong trào chống Nga hoàng, lớn nhất là cuộc Cách mạng 1905 - 1907 với sự tham gia của đông đảo công nhân, nông dân và binh lính.
- Mở đầu là ngày 9 - 1 - 1905, 14 vạn công nhân Pê-téc-bua và gia đình tay không vũ khí kéo đến trước Cung điện Mùa Đông đưa bản yêu sách đến Nga hoàng.
Nga hoàng ra lệnh cho quân đội nổ súng vào đoàn người làm hơn 1000 người chết và bị thương, trở thành “Ngày Chủ nhật đẫm máu”. Lập tức, công nhân nổi dậy cầm vũ khí khởi nghĩa.
và 6/1905 ntn?
- Tháng 5/1905, nông dân nhiều vùng nổi dậy, đánh phá các dinh cơ của địa chủ phong kiến, thiêu huỷ văn tự, khế ước, lấy của người giàu chia cho người nghèo.
- Tháng 6/1905, thuỷ thủ trên chiến hạm Pô- tem-kin khởi nghĩa, nhiều đơn vị hải quân, lục quân khác cũng nổi dậy.
Cho HS quan sát H. 36 SGK
G: Cách mạng tiếp tục phát triển mạnh mẽ ở nhiều nơi, đến tháng 12/1905, cách mạng đạt đến đỉnh cao.
?: Sự kiện nào đánh dấu cách mạng đạt đến đỉnh cao? Cuộc khởi nghĩa vũ trang bùng nổ ở Mát-xcơ-va vào tháng 12/1905.
?: Vì sao? - Đây là cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn nhất ở thủ đô Mat-xcơ-va.
G: Phong trào đấu tranh trên toàn nước Nga kéo dài đến giữa năm 1907 thì chấm dứt.
?: Cuộc Cách mạng Nga 1905 – 1907 do ai lãnh đạo? - Đảng Công nhân Xã hội Dân chủ Nga, lãnh tụ là Lênin.
G: Cách mạng Nga là cuộc Cách mạng dân chủ tư sản: do giai cấp vô sản lãnh đạo, lật đổ sự thống trị của Nga hoàng.
?: Kết quả của cuộc Cách mạng Nga 1905 – 1907? - Thất bại.
?: Vì sao Cách mạng Nga 1905 – 1907 thất bại? - Thiếu kinh nghiệm đấu tranh vũ trang, vũ khí, sự phối hợp thống nhất toàn quốc.
- Chưa thực hiện liên minh công, nông, binh lính.
?: Đối với nước Nga, Cách mạng Nga 1905 – 1907 có ý nghĩa to lớn ntn?
- Giáng đòn chí tử vào nền thống trị của địa chủ và tư sản.; - Làm suy yếu chế độ Nga hoàng.
- Là bước chuẩn bị cho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa sẽ diễn ra vào năm 1917.
?: Đối với thế giới, Cách mạng Nga 1905 – 1907 có ý nghĩa ntn?
- Tiếp đó, tháng 5 - 1905, nông dân nhiều vùng nổi dậy phá dinh cơ của địa chủ phong kiến, lấy của người giàu chia cho người nghèo.
- Tháng 6 - 1905, binh lính trên chiến hạm Pô-tem-kin cũng khởi nghĩa.
- Đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va (12 - 1905) của các chiến sĩ cách mạng kéo dài gần hai tuần lễ, khiến chính phủ Nga hoàng lo sợ.
- Sau cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va, phong trào cách mạng vẫn tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi, đến năm 1907 mới tạm dừng.
+ Kết quả, ý nghĩa:
- Cách mạng 1905 - 1907 tuy thất bại nhưng nó đã góp phần làm lung lay đến tận gốc rễ chính phủ Nga hoàng và bọn tư sản.
- Là bước chuẩn bị cần thiết cho cuộc cách mạng XHCN sẽ diễn ra 10 năm sau đó.
Đồng thời, Cách mạng Nga 1905 - 1907 đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc trên thế giới.
- Anh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc.
GV liên hệ: - Cách mạng Nga 1905 – 1907 ảnh hưởng đến phong trào Cách mạng ở Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam,…
(Tiết 11) Hoạt động 1 GVHD học sinh trả lời các câu hỏi
? Hoàn cảnh nào tác động đến phong trào công nhân quốc tế ?
? Trình bày cao trào cách mạng diễn ra ở các nước Châu Âu ?
? Đỉnh cao của phong trào công nhân ở các nước Châu Âu là thành lập tổ chức nào?
? Trước sự thất bại của CM ở Đức và sự ra đời của các ĐCS ở các nước, yêu cầu mới cho PTCM thế giới là gì ?
? Trình bày sự ra đời cuả quốc tế cộng sản ? Người có công lớn trong quốc tế III là ai ?
? Nêu vai trò của quốc tế cộng sản ? Vì sao quốc tế III lại giải thể ? Gv nhận xét và đánh giá .
2. Cao trào cách mạng 1918 - 1923. Quốc tế cộng sản thành lập.
a. Hoàn cảnh:
- Do hậu quả của cuộc chiến tranh TG thứ nhất.
- Ảnh hưởng CM tháng 10 Nga
b. Cao trào CM:
- Cm bùng nổ ở các nước Châu Âu.
+ Đức: 9/1/1918 tổng bãi công nổ ra ở Béc lin, sau chuyển thành khởi nghĩa vũ trang.
+ Chế độ quan chủ bị lật đổ, giai cáp tư sản đã giành mọi thành quả CM.
- Các tổ chức cộng sản được thành lập: Hung ga ri, Đức , Pháp.
c. Quốc tế cộng sản
-2/3/1919 tại Matxcơ va, quốc tế cộng sản được thành lập.
- Vai trò của quốc tế cộng sản:
Thống nhất và phát triển phong trào CM và phong trào GPDT trên TG
Hoạt động 2
3.3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về quá trình ra đời của chủ nghĩa Mác, quá trình thành lập quốc tế thứ nhất.
- Thời gian: 10 phút
- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Câu 1.Lập bảng so sánh về tư tưởng chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa cơ hội trong Quốc tế thứ hai?
Tiêu chí so sánh Thái độ đối với giai cấp công
nhân Thái độ đối với giai cấp tư sản Chủ nghĩa Mác
Chủ nghĩa cơ hội
Câu hỏi 2. Lập bảng niên biểu các sự kiện chính về Cách mạng 1905-1907 ở Nga theo nội dung: Thời gian, diễn biến, kết quả.
Thời gian Diễn biến chính Kết quả
Dự kiến sản phẩm
Câu hỏi. Lập bảng về phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX theo mẫusau:
Phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX.
Nguyên nhân Quy mô Hình thức
đấu tranh Mục tiêu Kết quả - Mâu thuẫn giữa tư sản
và vô sản sâu sắc.
- Chủ nghĩa Mác xâm nhập vào phong trào
công nhân.
- Ý thức giác ngộ của công nhân lên cao.
Công nhân ở tất cả các nước tư bản Âu-Mĩ.
Bãi công, biểu tình (có tổ chức).
Đòi tăng lương, giảm giờ làm.
Thành lập các tổ chức chính trị của giai cấp công nhân ở mỗi nước.
Lập bảng so sánh về tư tưởng chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa cơ hội trong Quốc tế thứ hai?
Tiêu chí so sánh Thái độ đối với giai cấp công
nhân Thái độ đối với giai cấp tư sản Chủ nghĩa Mác Đấu tranh bảo vệ, bênh vực
quyền lợi công nhân.
Kiên quyết đấu tranh chống giai cấp tư sản
Chủ nghĩa cơ hội Xa rời quyền lợi của công nhân.
Thỏa hiệp và bắt tay với giai cấp tư sản
. Lập bảng niên biểu các sự kiện chính về Cách mạng 1905-1907 ở Nga theo nội dung: Thời gian, diễn biến, kết quả.
Thời gian Diễn biến chính Kết quả
9-1-1905 14 vạn công nhân Pê-téc-bua đưa bảnBị đàn áp đẫm máu
yêu sách lên nhà vua (Nga hoàng).
5-1905 Nông dân nổi dậy ở nhiều nơi đánh vào địa chủ phong kiến
Thiêu hủy văn tự, khế ước, lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo 6-1905 Thủy thủ chiến hạn Pô-tem-kin khởi
nghĩa
Các đơn vị hải lục quân cũng nổi dậy
12-1905 Khởi nghĩa vũ trang ở Mát- xcơ-va Thất bại 3.4. Hoạt động tìm tòi mở rộng, vận dụng
- Mục tiêu: Học sinh biết đánh giá đúng về những đón góp của Mác.
- Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
? Em hãy đánh giá vai trò của Mác đối với việc thành lập Quốc tế thứ nhất?
?.Ngày Quốc tế Lao động 1 – 5 có nguồn gốc từ sự kiện nào trong lịch sử?
Hãy giải thích vì sao lại lấy ngày đó làm Quốc tế Lao động.
- Thời gian: 5 phút.
- Dự kiến sản phẩm…
Ngày Quốc tế Lao động bắt nguồn từ năm 1886, tại thành phố công nghiệp lớn Chicago, Đại hội Liên đoàn Lao động Mỹ thông qua nghị quyết nêu rõ: “... Từ ngày 1/5/1886, ngày lao động của tất cả các công nhân sẽ là 8 giờ”.
Sở dĩ ngày 1/5 được chọn bởi đây là ngày bắt đầu một năm kế toán tại hầu hết các nhà máy, xí nghiệp ở Mỹ. Vào ngày này, hợp đồng mới giữa thợ và chủ sẽ được ký. Giới chủ tư bản có thể biết trước quyết định của công nhân mà không thể kiếm cớ chối từ.
Ngày 1/5/1886, do yêu cầu của công nhân không được đáp ứng một cách đầy đủ, giới công nhân trên toàn nước Mỹ đã tham gia bãi công nhằm gây áp lực buộc giới chủ thực hiện yêu sách của mình. Đầu tiên là cuộc bãi công tại thành phố Chicago.
Khoảng 40.000 người không đến nhà máy. Họ tổ chức mít tinh, biểu tình với biểu ngữ “Từ hôm nay không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!”
Ngày 20/6/1889, Đại hội I của Quốc tế Cộng sản II quyết định lấy ngày 1/5 hằng năm làm ngày biểu dương lực lượng và đấu tranh chung của tầng lớp vô sản.
Vào ngày 1/5/1890, lần đầu tiên Ngày Quốc tế Lao động 1/5 được tổ chức trên quy mô thế giới.
4. Củng cố: Gv khái quát lại bài 5. Hướng dẫn học bài ở nhà:
- Học bài cũ, hoàn thành câu hỏi bài tập cuối bài 4.
- Nghiên cứu chuẩn bị bài sau: Công xã Pa-ri.
- Hoàn cảnh ra đời của công xã.
6. Rút kinh nghiệm sau tiết dạy
...
...
...
Ngày tháng 09 năm 2020 Kí duyệt của tổ trưởng chuyên môn
Trần Thị Thúy Ngày soạn: 06/10/2020
Ngày giảng 8a: /8b: /10/2020 Tiết 12
CHƯƠNG II