LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI
Bài 6: CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XX
I. Mục tiêu 1. Kiến thức
- Các nước tư bản lớn chuyển qua giai đoạn chủ nghĩa đế quốc. Những nét chính về các nước đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ:
+ Sự pt nhanh chóng về kinh tế, đặc diểm về chính trị- xh + Chính sách bành trướng xâm lược tranh giành thuộc địa.
+ Tình hình và đặc điểm cụ thể của từng nước đế quốc 2. Kĩ năng
- Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đặc điểm,vị trí lịch sử của CNĐQ. HS biết so sánh, đánh giá và liên hệ thực tế
3. Năng lực
+ NL chung: tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, khoa học
+ NL chuyên biệt: Nhận xét, đánh giá,so sánh,liên hệ,rút ra bài học lịch sử.Tự học,tái hiện sự kiện hiện tượng nhân vật
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh 1. Chuẩn bị của giáo viên
- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX.
2. Chuẩn bị của học sinh - SGK và quan sát lược đồ III. Tiến trình bài dạy
1. Ổn định tổ chức: (1’) 2. Kiểm tra bài cũ: (4’)
? Tại sao nói Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới ?
Tổ chức bộ máy do dân bầu, phục vụ quyền lợi cho nhân dân lao động.
3. Bài mới: (35’)
- Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, các nước TBCN phát triển mạnh mẽ dẫn đến tập trung cao độ về sản xuất và tài chính, cùng với chính sách xâm lược thuộc địa các nước Tư Bản lớn như Anh, Pháp, Đức, Mĩ chuyển sang giai đoạn CNĐQ với hình thức độc quyền ngày càng cao, trong quá trình chuyển biến đó,
các nước ĐQ có đặc điểm gì giống và khác, tiết học ngày hôm nay ta cùng tìm hiểu các vấn đề đó.
Tiết 1
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính Hoạt động 1: (10’)
? Vì sao từ thập niên 70 của TK XIX, tốc độ phát triển ở Anh chậm lại ?
HS: Chú trọng đầu tư XK TB sang thuộc địa hơn cải tiến máy móc công nghiệp trong nước.
? Tại sao Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địa?
HS: Để vơ vét của cải tài nguyên ở các nướcthuộc địa và thu lợi nhuẩnất lớn.
GV: Giải thích xuất khẩu TB.
? Trong KT – TChính ở Anh đầu TK XX có đặc đỉểm
gì nổi bật ?
HS: Các nhà băng (Ngân hàng) kết hợp với các công ty công nghiệp -> công ty độc quyền công nghiệp và tài chính ra đời.
GV: Từ sau cuộc cách mạng TS Anh, nước Anh là nước quân chủ lập hiến.
GV: Nêu câu hỏi cho HS thảo luận:
? Thực chất chế độ 2 Đảng ở Anh là gì ? HS: Thảo luận nhóm - cử đại diện trả lời
=> GV: Tổng kết thảo luận:Hai Đảng thay nhau cầm quyền thông qua bầu cử chỉ là thủ đoạn lừa bịp của GCTS nhằm lừa gạt, xoa dịu nhân dân.
? Giới cầm quyền Anh thực hiện chính sách đối ngoại như thế nào?
HS: Trả lời
GV: Sử dụng bản đồ giới thiệu hệ thống thuộc địa của Anh -> “mặt trời không bao giờ lặn trên đất nước Anh”. với chính sách xâm lược hệ thống thuộc địa rộng lớn ->
Lê Nin: ĐQ Anh “Chủ nghĩa đế quốc thực dân”.
Hoạt động 2: (12’)
I. TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ 1. Anh
* Kinh tế
- Cuối TK XIX, CN của Anh chậm phát triển tụt xuống vị trí thứ 3 thế giới.
- Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địa
- Đầu TK XX, nhiều CTĐQ về công nghiệp và tài chính ra đời ->
chi phối đời sống KT nước Anh =>
CNTB Anh chuyển sang CNĐQ.
* Chính trị
- Là nước quân chủ lập hiến 2 Đảng (tự do, bảo thủ) thay nhau cầm quyền.
-> bảo vệ quyền lợi của giai cấp TS.
- Đối ngoại
+ Xâm lược và thống trị, bóc lột thuộc địa
- ĐQ Anh (CNĐQ thực dân)
2. Pháp
* Kinh tế
GV: Hướng dẫn HS theo dõi SGK mục (2).
? Tình hình kinh tế nước Pháp sau 1871 như thế nào ? Vì sao dẫn tới tình hình đó?
HS: Trả lời
- Pháp bị mất hai vùng giàu có nhất là An-dát, Lo-ren. Bồi thường mất 5 tỉ phăng
? Các tổ chức độc quyền của Pháp ra đời trong hoàn cảnh như thế nào ?
HS: Trả lời
- Đầu TK XX 1 số ngành ở Pháp phát triển rất nhanh …>< Nông nghiệp vẫn trong tình trạng sản xuất nhỏ.
GV: Bổ sung: đầu TK XX sự phát triển của 1 số lĩnh vực công nghiệp và sự tập trung sản xuất -> tạo điều kiện để Pháp chuyển sang giai đoạn CNĐQ.
? Chính sách xuất khẩu TB của TB Pháp có gì khác với XK TB ở Anh ?
HS: Trả lời
- Anh: XK TB sang các nước thuộc địa - Pháp: Cho các nước chậm tiến vay lấy lãi nặng.
GV: Kết luận: Pháp là một quốc gia điển hình tồn
tại trên cơ sở lợi nhuận bằng cho vay lãi.
? Dưới thời nền Cộng hòa thứ ba, chính phủ cộng hòa đã thi hành chính sách đối nội, đối ngoại như thế nào ?
HS: Trả lời
GV: Dùng bản đồ thế giới xác định các khu vực thuộc địa của Pháp -> Pháp đứng thứ 2 trên thế giới sau Anh về hệ thống thuộc địa.
hiếu chiến”?.
Hoạt động 3: (10’) GV: Hướng dẫn HS theo dõi SGK
? Em có nhận xét gì về sự phát triển kinh tế nước Đức cuối TK XIX đầu TK XX ? HS: Từ kiến thức trong SGK rút ra nhận xét
- Tốc độ phát triển nhanh chóng.
? Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển đó?
HS: Suy nghĩ - Trả lời
+ Thị trường dân tộc Đức thống nhất.
- CN Pháp phát triển chậm tụt xuống vị trí thứ tư thế giới.
- Đầu TK XX, các công ty độc quyền ra đời -> chi phối nền KT Pháp.
- Pháp chú trọng XKTB: cho các nước chậm tiến vay lãi.
-> ĐQ Pháp “CNĐQ cho vay lãi”
- GV: Dùng bản đồ thế giới xác định các khu vực thuộc địa của Pháp -> Pháp đứng thứ 2 trên thế giới sau Anh về hệ thống thuộc địa.
3. Đức
* Kinh tế
- Cuối TK XIX nền công nghiệp phát triển nhảy vọt, hình thành các công ty độc quyền: Xanhđi ca -> TB Đức chuyển sang CNĐQ.
+ Giàu có tài nguyên: than đá.
+ Nhiều quyền lợi sau chiến tranh Pháp – Phổ.
+ Ứng dụng thành tựu khoa học – kĩ thuật
+ Sự bóc lột tàn bạo nhân dân trong nước
GV: Xanh-đi-ca: Tổ chức độc quyền dựa trên cơ sở sự cạnh tranh tập trung thu hút liên hiệp các công ty yếu, hình thành công ty lớn kinh doanh theo sự chỉ đạo chung.
=> Sau đó GV trình bày hoạt động của Xanh-đi-ca theo SGV (trang 49).
=> Qua chính sách đối nội, đối ngoại HS biết rút ra đặc điểm của CNĐQ Đức.
GV: Hướng dẫn HS theo dõi SGK.
? Nền chính trị nước Đức có gì giống và khác nước Anh ?
HS: Dựa vào SGK trả lời
- Giống: cùng thể chế quân chủ lập hiến - Khác: Đức là quốc gia liên bang.
? ĐQ Đức thực hiện chính sách đối ngoại như thế nào ?
HS: Trả lời
? Tại sao gọi CNĐQ Đức là “CNĐQ quân phiệt
HS: Giải thích qua chính sách đối nội, đối ngoại: công khai nhằm chia lại thế giới.
GV: Tổng kết: Nước Đức quá ít thuộc địa -> Mâu thuẫn không thể tránh khỏi giữa Đức với Anh, Pháp -> ngày càng gay gắt.
* Chính trị
- Đức là quốc gia liên bang theo thể chế quân chủ lập hiến do quốc tộc địa chủ và TS độc quyền thống trị.
- Thực hiện chính sách đối nội, đối ngoại phản động.
- “ CNĐQ quân phiệt hiếu chiến”
4. Củng cố: (3’)
- GV khái quát những đặc trưng cơ bản của ba nước ĐQ đã học.
+ Diễn ra sự tập trung SX -> ra đời các công ty ĐQ.
+ Đàn áp phong trào đấu tranh trong nước.
+ Xâm chiếm thuộc địa.
5. Hướng dẫn học bài ở nhà: (2’)
- Học bài cũ theo nội dung và câu hỏi trong SGK . - Đọc SGK mục II của bài 6. Yêu cầu HS nắm được:
+ Kinh tế, chính trị của nước Mĩ, nguyên nhân vì sao nền kinh tế Mĩ lại phát triển nhanh. Sự hình thành các tổ chức độc quyền cao của Mĩ như thế nào?
IV. Rút kinh nghiệm sau tiết dạy
...
...
...
...
...
Ngày soạn: 09/10/2020 Ngày giảng 8a: /8b: /10/2020 Tiết 14