7.3.1. Thu thập thông tin và phân tích những thông tin có Hên quan đến việc ra quyết định ngân hạn ngắn liền với từng phương án cụ thể.
Đe có được những căn cứ cho việc ra các quyết định chính xác và hợp lý, trước hết phải thu thập tất cả các thông tin về các khoản thu và chi có liên quan đến các quyết định ngắn hạn mà quản trị doanh nghiệp đang xem xét. Trên cơ sở những thông tin đã thu thập
được, kế toán quản trị phân tích, đánh giá, xử lý, chọn lọc những thông tin đáng tin cậy và có căn cứ khoa học, phục vụ cho việc ra các quyết định ngắn hạn trong từng phương án đầu tư cụ thể.
7.3.2. Loại bỏ chi phí chìm, chi phí trong tương lai không chênh lệch.
Chi phí chìm là những khoản chi phí không thể tránh được trong mọi phương án đầu tư mà quản trị doanh nghiệp đang xem xét. Như vậy, chi phí chìm là loại chi phí đã chi ra và sẽ vẫn phải chịu dù chọn phương án đầu tư nào đi chăng nữa. Cho nên, chi phí chìm không thích hợp với việc ra các quyết định trong kinh doanh do chúng không có tính chênh lệch.
Chẳng hạn, doanh nghiệp mua một chiếc máy tiện vạn năng, trị giá là 30 triệu đồng. Vậy, doanh nghiệp dùng máy tiện vạn năng để sản xuất ra sản phẩm gì thì đều đã phải chi ra mua máy tiện là 30 triệu đồng. Rõ ràng, đây là chi phí chìm, dù quản trị doanh nghiệp có chọn phương án sản xuất sản phẩm tiện gì đi chăng nữa thì cũng đã chi ra là 30 triệu đồng.
Mặt khác, trong quá trình thu thập và sử lý thông tin phải loại bỏ các khoản thu và chi như nhau trong các phương án đầu tư mà quản trị doanh nghiệp đang xem xét. Hai phương án có chi phí như nhau và kết qủa như nhau thì kết cục không có tối ưu trong việc lựa chọn một trong hai phương án này. Chẳng hạn, có hai phương án đều đạt doanh thu bằng nhau, lợi nhuận thu được cũng bằng nhau. Nhưng cơ cấu chi phí khác nhau. Như vây, hai phương án này không có sự chênh lệch về doanh thu và lợi nhuận thì dù chọn phương án nào đều giống nhau, không có kết luận là việc chọn phương án này tốt hơn phương án kia và ngược lại.
7.3.3. Phân tích các thông tin thích hợp.
Thông tin thích hợp là những thông tin hữu ích.Nhờ đó, có thể lựa chọn được một phương án tối ưu trong nhiều phương án. Nhưng, để có được thông tin thích hợp, kế toán quản trị phải phân tích các loại thông tin nhằm loại bỏ những thông tin không thích hợp, lựa chọn
những thông tin thích hợp phục vụ cho việc ra các quyết định ngắn hạn. Song, cần nhớ rằng: những thông tin có thể thích hợp ở phương án này nhưng không thích hợp ở những phương án khác, có thể thích hợp ở giai đoạn này, nhưng không thích hợp ở giai đoạn khác. Để làm sáng tỏ vấn đề này, hãy nghiên cứu và phân tích bài tập sau đây:
Bài tập 41:
Công ty ABC đang xem xét mua một thiết bị sản xuất mới để thay thế cho một thiết bị sản xuất cũ đang dùng hoặc vẫn sử dụng thiết bị sản xuất cũ. Tài liệu thu thập được có liên quan đến thiết bị sản xuất mới và thiết bị sản xuất cũ, như sau:
A. Các tài liệu về thiết bị sản xuất cũ đang sử dụng:
- Giá trị ban đầu: 100.000.000d - Giá trị còn lại: 60.000.000d - Giá bán hiện tại: 20.000.000đ.
- Chi phí hoạt động hàng năm: 130.000.000d
- Doanh thu tiêu thụ sản phẩm hàng năm: 600.000.000d B. Nếu mua thiết bị sản xuất mới:
- Giá thiết bị sản xuất mới: 120.000.000d - Chi phí hoạt động hàng năm: 90.000.000đ
Cả hai thiết bị sản xuất trên đều có thời gian sử dụng là 10 năm, và sau 10 năm đều không còn giá trị tận dụng.
Yêu cầu:
Hãy nghiên cứu và xem xét giúp Công ty nên chọn phương án nào có lợi hơn.
Bài giải:
Để giúp quản trị Công ty lựa chọn phương án tối ưu, cần phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty sau 10 năm hoạt động của 2 thiết bị sản xuất trên, như sau: (đơn vị tính triệu đồng)
C h i tiêu
T h iế t bị sản x u ấ t cũ
T h iế t bị sản
x u ấ t mới C h ê n h lệch
1. Doanh thu tiêu thụ sản phẩm 6000 6 0 00 0
2. Chi ph í hoạt đ ộn g ( 1300) 9 0 0 4 0 0
3. Chi phí khấu h a o T B S X m ớ i (1 20 ) (1 2 0 )
4. Chi phí khẩu h a o T B S X cũ (60) (60)
5. Giá bán hiện tại c ủ a T B S X cũ 20 20
T ổ n g cộ n g 4640 4 940 3 0 0
Từ kết quả tính toán ở trên cho thấy: việc mua thiết bị sản xuất mới rõ ràng có lợi hơn, sẽ mang lại lợi nhuận sau 10 năm sử dụng cao hơn nhiều so với sử dụng thiết bị sản xuất cũ. Điều này được thể hiện ở mức lợi nhuận thuần sau 10 năm sử dụng, thiết bị sản xuất mới đã tạo ra mức lợi nhuận cao hơn so với thiết bị sản xuất cũ là 300.000.000d.
Vận dụng lý luận về việc phân tích và lựa chọn thông tin thích hợp cho việc ra quyết định ở bài tập trên là một quá trình tính toán và phân tích rất đơn giản.
Ngoài ra, cũng ở bài tập trên có thể tính toán một cách đơn giản và ngắn gọn, như sau:
- Chi phí hoạt động giảm do sử dụng thiết bị sản xuất mới:
(130 - 90)x 10 năm = 400 (triệu đồng)
- Chí phí mua thiết bị sản xuất mới là 120 triệu đồng - Thu do bán thiết bị sản xuất cũ là 20 triệu đồng
- Lợi nhuận thuần tăng do mua thiết bị sản xuất mới:300 triệu đồng.
Kết quả tính toán này trùng với kết qủa tính toán ở trên đã cho thấy: lợi nhuận thuần tăng lên do lựa chọn phương án mua thiết bị sản xuất mới: 300 triệu đồng là chuẩn xác.