Q U YẾT ĐỊNH DÀI HẠN
8.2. NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC QUYẾT ĐỊNH DÀI HẠN
Như trên đã trình bày, quyết định dài hạn mang tính chất đầu tư, so với các quyết định ngắn hạn, quyết định dài hạn có những đặc điểm nổi trội sau đây:
8.2.1. Quyết định dài hạn đòi hỏi vốn đâu tư lớn hơn
Đây là một đặc điểm nổi trội so với quyết định ngắn hạn. Phần lớn các quyết định dài hạn có liên quan đến việc thay đổi khả năng sản xuất của doanh nghiệp, cho nên đòi hỏi phải có vốn đầu tư lớn.
Vốn đầu tư lớn thường liên quan đến tài sản có tính hao mòn. Nghĩa là, sau khi hết thời gian sử dụng, tài sản thường còn rất ít hoặc không còn giá trị. Do vậy, việc xác định tỷ lệ sinh lời của tài sản có tính hao
mòn là một vấn đề hết sức phức tạp. Bời vì, nhũng tài sản này bị hao mòn dần trong quá trình sử dụng, giá trị của chúng được chuyển dần vào giá trị sản phẩm sản xuất. Bởi vậy, tổng giá trị mà tài sản đầu tư tạo ra không những phải bù đắp cho vốn đầu tư ban đầu, mà còn mang lại cho nhà đầu tư một mức lợi nhuận mong muốn thu được từ số vốn đầu tư. Do đó, lợi tức vốn đầu tư dài hạn, có thể được xác định bằng công thức sau đây:
Lợi tức đáu tư _ Tổn g lợi nhuận v ó n đáu tư Giá trị
dài hạn cùa vốn đáu tư ban đẩu thu hói
Bài tập 48:
Một doanh nghiệp đầu tư thêm một quy trình công nghệ trị giá 200 triệu đồng. Mỗi năm, doanh nghiệp thu được tỷ suất lợi nhuận là 15% trên vốn đầu tư. Quy trình công nghệ sử dụng trong 10 năm (sau 10 năm, giá trị tận dụng của quy trình công nghệ sản xuất này bằng 0).
Yêu cầu xác định lợi tức vốn đầu tư của quy trình công nghệ sản xuất của doanh nghiệp sau 10 năm hoạt động theo tài liệu trên.
Bài giải:
Với tỷ lệ sinh lời là 15% trên vốn đầu tư, sau 10 năm doanh nghiệp thu được tổng mức lợi nhuận là:
(200 X 15%) X 10 = 300 (triệu đồng)
Lợi tức vốn dầu tư của quy trình công nghệ sản xuất sau mười năm là:
300.000.000 - 200.000.000 = 100.000.000 (đồng)
Giả sử cũng theo sổ liệu của bài tập trên, tỷ lệ sinh lời của vốn đầu tư vào quy trình công nghệ sản xuất của doanh nghiệp là 10% thì sau 10 năm, doanh nghiệp thu được tổng mức lợi nhuận là: (200 X
10%) X 10 = 200 (triệu đồng) đúng bằng với sổ vốn đầu tư ban đầu.
8.2.2. Các quyết định dài hạn phát huy tác dụng trong thời gian dài
Các quyết định dài hạn thường trên một năm, cho nên von đầu tư thường phát huy tác dụng trong thời gian dài. Hay nói một cách khác, thời hạn thu hồi vốn đầu tư của các quyết định dài hạn lâu hơn, có thể là hơn một năm, năm năm, mười năm, hai mươi năm ,... Bởi vì, các quyết định dài hạn thường là những quyết định đầu tư vốn vào việc mở rộng sản xuất kinh doanh, cải tiến quy trình công nghệ, thay đổi trang thiết b ị,... Cho nên, đòi hỏi một mặt là vốn đầu tư lớn, mặt khác nó phát huy tác dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong thời gian dài.
8.2.3. Các quyết định dài hạn đôi khi không vì mục tiêu chính là lợi nhuận Thông thường, các quyết định dài hạn đầu tư vốn lớn, nhằm vào các mục đích, như: Mở rộng sản xuất, cải tiến các quy trình công nghệ sản xuất, trang thiết bị hiện đại,... để nâng cao khả năng sản xuất kinh doanh về số lượng và chất lượng sản phẩm. Nhưng, đôi khi cũng không phải hoàn toàn là như vậy. Chẳng hạn, có trường hợp doanh nghiệp đầu tư vào việc làm sạch môi trường, cải thiện điều kiện làm việc của cán bộ công nhân viên, tránh độc hại,... Bởi vì, đây cũng là một mặt của đời sống xã hội cần được nâng cao, mọi doanh nghiệp cần bảo vệ môi trường sống của chính mình và của toàn xã hội. Đồng thời, vốn đầu tư cho lĩnh vực này đôi khi cũng rất lớn.
8.2.4. Các quyết định dài hạn phái tính đến sự biến động của đồng tiền Khác với các quyết định ngắn hạn, các quyết định dài hạn phải tính đến sự biến động của đồng tiền. Do đặc điểm của các quyết định dài hạn là thời gian thu hồi vốn dài, nên sự biến động của đồng tiền có tác động rất lớn đến vốn đầu tư ban đầu. Bởi vậy, các doanh nghiệp cũng như mọi nhà đầu tư cũng mong muốn rằng: Một đồng đầu tư hôm nay sẽ thu được giá trị lớn hơn vào ngày mai, của năm nay lớn hơn vào năm sau. Từ sự biến động của động tiền như vậy, họ có thể đầu tư vào các hoạt động kinh doanh hoặc ít nhất họ gửi tiền vào các ngân hàng cũng có thể sinh lời.
Xuất phát từ ý nghĩa trên, trước khi đầu tư vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh để kiếm lời, các nhà doanh nghiệp thường phải tính đến sự biến động của đồng tiền. Nghĩa là, cho dù có sự giảm giá của đồng tiền thì họ vẫn có thể thu được một khoản lãi nhất định thì họ mới đầu tư.
8.2.5. Các quyết định đâu tư dài hạn điển hình thường gặp
Thực chất của các quyết định dài hạn là các quyết định về đầu tư dài hạn chống các quyết định về đầu tư dài hạn điển hình mà chúng ta thường gặp, đó là:
- Các quyết định giảm chi phí: có nên trạng bị máy móc thiết bị mới để thay thế các thiết bị sản xuất cũ, lạc hậu để giảm chi phí sản xuất hay không? Đây là một loại quyết định mà quản trị doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ càng đến hiệu quả kinh tế đem lại giữa hai phưong án, hoặc là vẫn giữ nguyên máy móc thiết bị sản xuất cũ hoặc thay thế thiết bị sản xuất cũ, lạc hậu bằng các thiết bị sản xuất mới, có trình độ kỹ thuật hiện đại để giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, v ề trước mắt, hiệu quả kinh tế có thể chưa cao vì đầu tư ban đầu lớn, nhưng về lâu dài có thể đem lại lợi ích kinh tế rất lớn cho doanh nghiệp.
- Các quyết định mở rộng sản xuất kinh doanh: Các quyết định này thường liên quan đến việc tăng quy mô của quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, doanh nghiệp có nên đầu tư để mở rộng thêm kho tàng, máy móc thiết bị, quy trình công nghệ để tăng thêm năng lực sản xuất kinh doanh và như vậy, sẽ tăng thêm về doanh thu hay không. Với điều kiện nhu cầu sản phẩm tiêu thụ của doanh nghiệp trên thị trường không hạn chế. Đe tăng thêm lợi nhuận doanh nghiệp có thể mở rộng thêm quy mô sản xuất kinh doanh để tăng khối lượng sản phẩm sản xuất.
- Các quyết định về lựa chọn máy móc thiết bị: Máy móc, trang thiết bị sản xuất hay quy trình công nghệ sản xuất tiên tiến, có trình độ kỹ thuật cao có thể có nhiều loại và có thể mua ở rất nhiều thị
trường, có thể mua ở trong nước hoặc nước ngoài. Vậy, quản trị doanh nghiệp quyết định nên đầu tư mua sắm thiết bị sản xuất hay quy trình công nghệ sản xuất nào, ở đâu, trong nước hay nước ngoài,... để đạt được hiệu quả cao nhất trong kinh doanh. Để có câu trả lời chính xác, quản trị doanh nghiệp cần đưa ra nhiều phương án, so sánh nhiều phương án. Qua đó, mới có thể chọn ra được phương án tối ưuTihất trong đầu tư nhàm đạt được hiệu quả cao nhất trong kinh doanh.
- Các quyết định nên mua sắm hay thuê máy móc thiết bị sản xuất có lợi hơn.
Đối với các quyết định này thường xảy ra đối với doanh nghiệp sử dụng các thiết bị sản xuất chỉ có khoảng thời gian ngắn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp như: Xây lắp, sử dụng thiết bị theo mùa, theo hạng mục công trình,... trong trường họp này, doanh nghiệp cần cân nhắc nên mua thiết bị máy móc hoặc đi thuê máy móc có lợi hơn.
Thông thường, như: các doanh nghiệp xây lắp hay các doanh nghiệp vận chuyển theo mùa thì quản trị doanh nghiệp thường đi thuê máy móc thiết bị sẽ có lợi hơn về mặt kinh tế.
- Các quyết định nên thay đổi quy trình công nghệ sớm, hay là hoãn lại một thời gian nữa.
Tùy theo tính chất của từng doanh nghiệp, nếu các quy trình công nghệ sản xuất mặc dù đã khấu hao hết nhưng còn rất tốt, sản phẩm sản xuất ra vẫn đáp ứng đầy đủ những yêu cầu của thị trường, lợi ích kinh tế còn cao thì đương nhiên việc đầu tư để thay đổi quy trình công nghệ mới là chưa cần thiết. Còn nếu việc duy trì công nghệ sản xuất tuy chưa hết khẩu hao nhưng sản phẩm sản xuất ra đã lỗi thời, không đáp ứng được yêu cầu về chất lượng thì quản trị doanh nghiệp cần nghiên cứu, thay đổi sớm quy trình công nghệ. Có như vậy, mới có thể đáp ứng được số lượng cũng như chất lượng sản phẩm có nhu cầu tiêu dùng trên thị trường và mới có thể đứng vững trong cạnh tranh.