- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái - Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người II, Chuẩn bị - Dự k
Trang 1- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : với môn iếng việt qua bài từ ghép , với phân môn tập làm văn liên kết trong vb
- Một số bước tranh minh hoạ về ngày tựu trường
III, Tiến trình lên lớp
Gv cùng hs đọc văn bản
(?) Văn bản này thuộc loại văn bản gì ? ( nhật dụng)
(?) Ở lớp 6 các em đã học loại vb này rồi , em hãy nhắc
lại vb nhật dụng là gì ?( Là loại vb đề cập đến nội
dung có tính cập nhật , đề tài có tính thời sự đồng thời
là những vấn đề xh có ý nghĩa lâu dài )
(?) Em hãy tóm tắt đại ý vb bằng 1 vài câu ngắn gọn ?
- Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm
không ngủ trước ngày khai trường để vào lớp 1 của con
(?) Theo dõi vb cho biết , người mẹ nghĩ đến con trong
thời điểm nào ? ( đêm trước ngày con vào lớp 1)
(?) Thời điểm đó gợi cảm xúc gì trong tình cảm hai mẹ
con , hãy tìm những từ ngữ trong vb thể hiện điều đó ?
- Con : Niềm vui háo hức … giấc ngủ đến dễ dàng như
uống một li sữa
(?) Tâm trạng của mẹ và con có gì khác nhau ? ở đây
tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ? ( Tương phản
(?) Theo em tại sao người mẹ lại không ngủ được ?
GV gợi mở : Người mẹ không ngủ có phải vì lo lắng
cho con hay vì người mẹ đang nôn nao nghĩ về ngày
I, Đọc , Tìm hiểu vb
1, Đọc , Tìm hiểu chú thích
2, Bố cục : 2 phần
3, Phân tích
Trang 2khai trường năm xưa của chính mình ? Hay vì lí do nào
khác ?
(?) Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường đã để lại dấu
ấn trong tâm hồn người mẹ ?
- Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc
bài trầm bổng : “ Hằng năm … dài và hẹp”
- Cho nên ấn tượng của mẹ … Mà mẹ bước vào
(?) Theo em tại sao ngày khai trường vào lớp 1 lại để
lại dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn người mẹ đến thế ?
- bởi đó có thể là ngày đầu tiên mẹ đến trường , được
bà dắt đi học , nhưng cũng có thể là sự cảm nhận về
một môi trường hoàn toàn mới lạ
(?) Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai trường , điều mà
mẹ mong muốn cho con ở đây là gì ?( Mong con có
một kỉ niệm đẹp về ngày khai trường đầu tiên )
(?) Từ những trăn trở suy nghĩ đến những mong muốn
của mẹ trong cái đêm trước ngày khai trường của con ,
em thấy người mẹ là người ntn?
(?) Trong vb có phải người mẹ đang trực tiếp nói với
con không ? cách viết này có tác dụng gì ?
- Người mẹ không trực tiếp nói với ai cả Cách viết này
làm nổi bật tâm trạng , khắc hoạ được tâm tư tình cảm
của người mẹ
Gọi hs đọc từ Mẹ nghe nói cho đến hết
(?) Em nhận thấy ở nước ta , ngày khai trường có diễn
ra như ngày lễ của toàn xh không ? ( có)
(?) Hãy miêu tả miệng quang cảnh ngày hội khai
trường của trường em ? ( quang cảnh ngày khai trường :
cảnh sân trường … thầy trò … các đại biểu … tiếng trống
trường )
(?) Trong đoạn cuối vb xuất hiện câu tục ngữ “sai một
li đi một dặm” Em hiểu câu tục ngữ này có ý nghĩa gì
khi gắn với sự nghiệp giáo dục ?
- Không được sai lầm trong giáo dục vì giáo dục quyết
định tương lai cho một đất nước
(?) Kết thúc bài văn người mẹ nói “ Bước qua cánh
cổng trường là thế giới diệu kì sẽ mở ra” Em đã học
qua thời cấp I , bây giờ em hiểu thế giới kì diệu ở đây
Yêu thương con , tìh cảm sâu nặng đối với con
b, Cảm nghĩ của mẹ về giáo dục trong nhà trường
“ Đi đi con , hãy can đảm lên , thế giới này là của con , bước vào cánh cổng trường là thế giới diệu kì sẽ mở ra” Khẳng định vai trò to lớn của nhà trường đối với con người và tin tưởng ở sự nghiệp giáo ducï
Trang 3- Nhớ về thời thơ ấu đến trường
- Nhớ lớp học , nhớ bạn bè , thầy cô
- Nhớ sự chăm sóc ân cần của mẹ
(?) Như các em đã biết vb này viết về tâm trạng của
người mẹ trong đêm không ngủ được trước ngày khai
trường để vào lớp 1 của con Qua tâm trạng đó của mẹ
, em hiểu được gì về vấn đề mà tác giả muốn nói ở đây
? ( ghi nhớ )
III, Ghi nhớ : sgk /9
IV, Luyện tập
Gv hướng dẫn hs làm
4, Củng cố
- Cho hs đọc lại đoạn văn “ Thực sự mẹ không … bước vào”
- Theo em , em sẽ làm gì để đền đáp lại tình cảm của mẹ dành cho em
5, Dằn dò :
- Học phần ghi nhớ
- Biết tóm tắt vb
- Xem và soạn bài “ Mẹ tôi”
Ngày soạn: 4/9/04
Tiết 2
Trang 4
EN- MÔN ĐÔA-MI-XI
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
- Hiểu được cách nghiêm khắc nhưng vẫn tế nhị , có lí , có tình của người cha
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : vb Cổng trường mở ra , Tiếng việt Từ ghép , TLV liên kết trong vb
- Một số bức tranh minh hoạ
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :Hãy tóm tắt ngắn gọn vb “ Cổng trường mở ra”
- Bài học sâu sắc nhất mà em học tập được ở vb này là gì ?
3, Bài mới : Từ xưa đến nay người VN luôn có truyền thống “ Thờ cha, kính mẹ” Dù xh
có văn minh tiến bộ ntn nữa thì sự hiếu thảo , thờ kính cha mẹ vẫn là biểu hiện hàng đầu của thế hệ con cháu Tuy nhiên lúc nào ta cũng có ý thức được điều đó , có lúc vì vô tình hay tự
ta phạm phải những lỗi lầm đối với cha mẹ Chính những lúc đó cha mẹ mới giúp ta nhận ra được những lỗi lầm mà ta đã làm VB “ Mẹ tôi” mà chúng ta tìm hiểu ngày hôm nay sẽ giúp
ta thấy được tình cảm của các bậc cha mẹ đối với con cái mình
(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ?
Gv cùng hs đọc toàn bộ vb ( trong khi đọc thể hiện hết
tâm tư và tình cảm của người cha trước lỗi lầm của con)
Giải thích từ khó
(?) Em hãy tóm tắt lại vb ?
(?) Tại sao nội dung vb là bức thư người bố gửi cho con ,
nhưng nhan đề lại lấy tên mẹ tôi ?
(?) Vb này chia làm mấy phần ? nêu nội dung từng phần
- Từ đầu đến sẽ ngày mất con – hình ảnh người mẹ
- Tiếp theo đến yêu thương đó Thái độ của người cha
- Còn lại – lời nhắn nhủ của người cha
Gọi hs đọc đoạn 1
(?) Hình ảnh người mẹ của En-ri-cô hiện lên qua những
chi tiết nào trong vb ?
(?) Em cảm nhận phẩm chất nào của người mẹ sáng lên
từ những chi tiết đó
(?) Phẩm chất đó được biểu hiện như thế nào ở mẹ em ?
hoặc một người mẹ VN nào mà em biết ?
( hs tự bộc lộ)
Gọi hs đọc đoạn 2
I, Giới thiệu tác giả , tác phẩm
1, Tác giả : ÉT – môn –
đô đơ a-mi –xi nhà văn
ý
2, Tác phẩm : sgk /11
II, Đọc , tìm hiểu vb
1, Đọc , tìm hiểu chú thích
2, Bố cục : 3 phân
3, Phân tích
a, Hình ảnh người mẹ
- Dành hết tình yêu thương cho con , quên mình vì con
b, Thái độ của người cha đối với En- ri-cô
Trang 5(?) Tìm những từ ngữ thể hiện thái độ của người bố đối
với En-ri-cô?
(?) Em có suy nghĩ gì trước những lời cảnh tỉnh của người
cha ? (Hs tự do trả lời)
(?) Qua đó em thấy thái độ của bố đối với EN-ri-cô ntn?
( vừa dứt khoát như ra lệnh , vừa mềm mại như khuyên
nhủ )
(?) Lí do gì khiến ông có thái độ đó ? Qua thái độ đó bố
mong muốn ở con điều gì ?
- Vì ông cảm thấy hụt hẩng bất ngờ
- Mong muốn con hiểu được công lao , sự hi sinh vô bờ
bến của mẹ
(?) Theo em điều gì khiến En-ri-cô xúc động khi đọc thư
bố Trong 4 lí do đã nêu trong phần tìm hiểu vb sgk?
(HSTLN)
(?) Trước tấm lòng của người mẹ , bố đã khuyên En-ri-cô
điều gì ?
(?) Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ của bố ?
( Đối với mẹ chúng ta cố gắng đừng làm một điều gì sai
trái khiến mẹ phải đau lòng , và khi lỡ sai phạm chúng ta
phải biết nhận lỗi )
(?) Theo em đó là một lời khuyên như thế nào ?
(?) Theo em tại sao người bố không nói trực tiếp mà lại
viết thư ? (HSTLN)
(?) Qua bức thư người bố gửi cho En-ti – cố em rút ra
được bài học gì ?(Chúng ta phải hiểu được công lao to
lớn của mẹ và hãy làm nhiều điều tốt để đền đáp công
ơn đó)
- Sự hổn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy
- Bố không thể nén cơn tức giận
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?
- Thật đáng xấu hổ và nhục nhã
Vừa dứt khoát như
ra lệnh , vừa mềm mại như khuyên nhủ Mong muốn con hiểu được công lao , sự hi sinh vô bờ bến của mẹ
c, Lời khuyên nhủ của bố
- không bao giờ thốt ra 1 lời nói nặng với mẹ
- Con phải xin lỗi mẹ
- Con hãy cầu xin mẹ hôn con
Lời khuyên nhủ chân tình , sâu sắc
III, Ghi nhớ : sgk
4, Củng cố : đọc thêm vb “ Thư gửi mẹ” và vì sao hoa cúc có nhiều cánh nhỏ”
5, Dặn dò : Tóm tắt vb , Học thuộc phần ghi nhớ , làm hết bài tập
- Soạn bài “ Cuộc chia tay của những con búp bê
Ngày soạn : 9/9/04 Tuần 2 Bài 2
Tiết 4,5
Trang 6I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Thấy được những tình cảm chân thành , sâu nặng của 2 anh em trong câu chuyện Cảm nhận được nỗi xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm và chia sẽ với những người bạn ấy
- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động
- Rèn kĩ năng miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : Tiếng việt với khái niệm từ ghép , tập làm văn ở bài Bố cục và mạch lạc trong vb
- Một số bức tranh minh hoạ
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ:
Viết một đoạn văn ngắn , khoảng 5-6 câu trình bày cảm nhận của em về hình ảnh và vai trò của người mẹ qua 2 vb nhận dụng vừa mới học : Cổng trường mở ra và Mẹ tôi
3, Bài mới : Trong cuộc sống , ngoài việc trẻ được sống đầy đủ về vật chất thì cha mẹ còn làm
cho con trẻ đầy đủ , hoàn thiện về đời sống tinh thần Trẻ có thể thiếu thốn vật chất nhưng tinh thần cần phải đầy đủ Cho dù rất hồn nhiên , ngây thơ nhưng trẻ vẫn cảm nhận , vẫn hiểu biết 1 cách đầy đủ về c/ s gia đình mình Nếu chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh , các em cũng biết đau đớn , xót xa , nhất là khi phải chia tay với gia đình thân yêu cảu mình Để hiểu rõ hoàn cảnh đó , bài học hôm nay sẽ giúp ta hiểu được vấn đề đó
(?) Em hiểu gì về tác giả ,tác phẩm của vb này ?
GV gọi hs đọc những đoạn tiêu biểu
(?) Em hãy tóm tắt vb này một cách ngắn gọn nhất ?
Giải thích từ khó
(?) Truyện viết về I , về việc gì ? Ai là nhân vật chính ?
- Truyện viết về những em bé không may đứng trước sự đổ
vỡ của gia đình , đó là 2 anh em T và T
(?) Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay của những con
búp bê” ? Tên truyện có liên quan gì đến ý nghĩa
củatruyện không ? (hstln)
• Câu hỏi gợi mở : Những con búp bê gợi cho em suy
nghĩ gì ? Chúng có mắc lỗi gì không ? chúng có chia
tay thật không ?
- Những con búp bê vốn là những đồ chơi của tuổi nhỏ ,
thường gợi lên sự ngộ nghĩnh , trong sáng , vô tội
(?) Vì sao chúng lại phải chia tay ? vì cha mẹ li hôn
(?) câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy ? việc lựa chọn
I, Giới thiệu tác giả- tác phẩm
Sgk / 26
II, Đọc – Tìm hiểu vb
1, Đọc – Tìm hiểu chú thích
2, Bố cục : 2phần
Trang 7ngôi kể có tác dụng gì ?
(?) Hãy tìm những chi tiết trong truyện để thấy được 2 anh
em Tvà T rất mực gần gũi , thương yêu nhau ?
(?) Em có nhận xét gì về tình cảm của 2 anh em trong câu
chuyện này ? (tình cảm chân thành , sâu sắc)
(?) Chính vì tình cảm sâu nặng như thế nên gặp cảnh ngộ
phải chia tay chúng đã bộc lộ cảm xúc gì ?
- đau đớn , xót xa
(?) Lời nói và hành động củaThuỷ khi thấy anh chia 2 con
búp bê Vêï sĩ và em nhỏ ra 2 bên có mâu thuẫn gì ?
(HDTLN)(
Thuỷ rất giận dữ khi Thành chia 2 con búp bê ra và vui
vẽ khi 2 con búp bê đứng cạnh nhau
(?) Theo em có cách nào giải quyết mâu thuẩn đó không ?
(Gia đình phải đoàn tụ )
Theo dõi cuộc chia tay với lớp
(?) Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học
làm cô giáo bàng hoàng ?(Thuỷ sẽ không được đi học nữa
(?) Vì sao cô bàng hoàng ?
- bởi vì học trò của mình không chỉ bất hạnh do gia đình
tan đàn xẻ nghé mà còn bất hạnh không được đến trường
(?) Theo em từ chi tiết trên ở khía cạnh đề tài sáng tác về
quyền trẻ em thì truyện ngắn này muốn nói lên điều gì ?
Muốn đề cập đến quyền lợi gì của trẻ em ?
- 1 sự thật trong đời sống xh khiến cho những đứa trẻ rơi
vào hoàn cảnh bất hạnh , khổ đau Trẻ phải được nuôi dạy
, được chăm sóc yêu thương , được đi học
(?) Trong đoạn này , chi tiết nào khiến em cảm động nhất ?
Vì sao ?( cô cho tặng Thuỷ quyển vở và cây bút nắp vàng
– thể hiện tình yêu thương , sự quan tâm của cô giáo đối
với học trò)
(?) Hãy giải thích vì sao khi Thành dắt em ra khỏi cổng
trường Thành lại có tâm trạng “ Kinh ngạc thấy mọi người
vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên
cảnh vật” ?(HSTLN)( Có thể là vì trong khi mọi việc diễn
ra bình thường , có cảnh vật rất đẹp , cuộc đời vẫn bình
yêu …ấy thế mà Thành và Thuỷ phải chịu đựng sự mất mát
và đổ vỡ quá lớn )
(?) Hãy nhận xét về cách kể truyện của tác giả , cách kể
này có tác dụng gì trong việc làm nổi rõ tư tưởng của
truyện ? ( Kể bằng con mắt và những suy nghĩ của những
- Chiều nào Thành cũng đónem đi học về , dắt tay nhau vừa đi vừa trò chuyện
- Thành nhường hết đồ chơi cho em nhưng Thuỷ lại thương anh “ Không ai gác đêm cho anh ngủ” nên để lại cho anh cả 2 con búp bê
Tình cảm chân thành , sâu sắc , thể hiện sự đau đớn , xót x
b, Cuộc chia tay với lớp học
- Cô mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắm vàng đưa cho Thuỷ
- Em tôi …nức nở Cần yêu thương và quan tâm đế quyền lợi của trẻ em , đừng làm tổn hại đến hững tình cảm tự nhiên , trong sáng
IV, Ghi nhớ
Sgk / 27
Trang 8con người trong cuộc Cách kể này giúp tác giả thể hiện 1
cách sâu sắc những suy nghĩ , tình cảm , tâm trạng của
nhân vật Lời kể giản dị , không xung đột dữ dội , có sức
truyền cảm )
(?) Qua câu chuyện này , theo em tác giả muốn gửi gắm
đến mọi người điều gì ?
4,Củng cố : Cho hs đọc thêm “ Trách nhiệm của bố mẹ”
- Học qua vb này em có cảm nghĩ gì về hoàn cảnh của hai ah em Thành và Thuỷ
5, Dặn dò : - Tóm tắt vb
- Học phần ghi nhớ
- Soạn bài “ Những câu hát về tình cảm gia đình”
Ngày soạn 10/9/04
Tiết 7
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs hiểu rõ :
Trang 9- Tầm quan trọng của bố cục trong vb : trên cơ sở đó , có ý thức xd bố cục khi tạo lập vb
- Thế nào là bố cục rành mạch và hợp lí để bước đầu xd được bố cục rành mạch , hợp lí cho bài làm
- Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục 3 phần , nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục , để từ đó có thể làm Mở bài , Thân bài và Kết bài đúng hướng hơn , đạt kết quả tốt hơn
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “ Cuộc chia tay của những con búp bê” và các vb đã học
- Một số bài văn có bố cục rành mạch , hợp lí
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : - Thế nào là liên kết trong vb ?
- Muốn 1 vb có tính liên kết người viết phải ntn?
3, Bài mới : Trong những năm học trước , các em đã được làm quen với công việc xây dựng
dàn bài , Dàn bài lại là chính kết quả , hình thức thể hiện của bố cục Vì thế bố cục trong vb không phải là 1 vấn đề hoàn toàn mới mẻ đối với chúng ta Tuy nhiên trên thực tế , vẫn có rất nhiều học sinh không qua tâm đến bố cục , và rất ngại xd bố cục trong lúc làm bài Vì vậy bài học hôm nay sẽ ho ta thấy rõ tầm quan trọng của bốc cục trong vb , bước đầu giúp ta xd được bố cục rành mạch , hợp lí
(?) Em muốn viết một lá đơn để xin ra nhập ĐTNTPHCM ,
hãy cho biết trong lá đơn ấy cần ghi những nội dung gì ?
- Tên , tuổi , nghề nghiệp
- Nêâu yêu cầu , nguyện vọng , lời hứa
(?) Những nội dung trên được sắp xếp theo một trật tự ntn?
- Theo trật tự trước sau một cách hợp lí , chặt chẽ , rõ ràng
(?) Em có thể tuỳ tiện thích ghi nd nào trước cũng được
không ? Ví dụ có thể viết lí do trước sau đó mới viết tên
dược không ? ( không)
(?) Từ đó em thấy bố cục một vb cần đạt những yêu cầu gì
để người đọc có thể hiểu được vb đó ? ( ghi nhớ 1)
Gọi hs đọc 2 câu truyện trong phần 2
• Chú ý câu chuyện thứ nhất
(?) Đọc câu chuyện này lên ta thấy nội dung được sắp xếp
ntn so với vb kể trong sách ngữ văn ?
- lộn xộn , khó tiếp nhận
(?) Bản kể trong vb ngữ văn 6 và bản kể ở vd này đều có
những câu văn về cơ bản là giống nhau Vậy vì sao vb này
khó tiếp nhận còn vb kia lạ dễ tiếp nhận ?(hstln)
(?) Trong câu chuyện thứ nhất gồm mấy đoạn ? các câu
trong mỗi đoạn có tập trung 1 ý chung không ? ý của đoạn
I, Bài học
1 Bốc cục của vb
- là sự sắp xếp các phần , các đoạn theo một trình tự , 1 hệ thống rành mạch , hợp lí
2, Những yêu cầu về bố cục trong vb
- Nội dung trong vb phải thống nhất chặt chẽ với nhau , giữa chúng phải có sự phân biệt rạch ròi
- Trình tự sắp xếp các
Trang 10này và đoạn kia có phân biệt được với nhau không ?
(?) Vậy trong vb bố cục phải như thế nào ? ( ghi nhớ)
(?)Rành mạch có phải là yêu cầu duy nhất với 1 vb không
Yêu cầu hs chú ý câu chuyện thứ 2
(?) Câu chuyện này gồm mấy đoạn ? ( 2 đoạn)
(?) Nội dung của mỗi đoạn văn ấy có tương đối thống nhất
không ? ( Tương đối thống nhất )
(?) Vậy cách kể này bất hợp lí chổ nào ?
- Làm cho câu chuyện không nêu bật được ý phê phán,
không còn buồn cười
(?) Từ đây em rút ra được bài học gì về 1 bố cục ràng
mạch , hợp lí ? ( ghi nhớ 2)
(?) Hãy nêu nhiệm vụ 3 phần MB,TB,KB trong văn miêu
tả và tự sự ?
(?) Qua đó em thấy 1 vb gồm có mấy phần ? Nhiệm vụ của
từng phần có phân biệt rõ ràng không ? ( 3 phần có)
(?) Có ý kiến cho rằng phần Mb chỉ là sự tóm tắt , rút gọn
của phần TB , phần kết bài chẳng qua chỉ là sự lặp lại 1
phần nữa của mở bài Nói như vậy có đúng không ? Vì
sao?( Nói như vậy lá không đúng vì qua bảng hệ thống đã
điền vào nd thích hợp và qua sự lập luận về 1 bố cục rành
mạch như trên , ta thấy rõ sự phân biệt giữa các đoạn ,
phần Có như thế bố cục mới đạt yêu cầu )
(?) Một bạn khác lại cho rằng nd chính của việc miêu tả ,
tự sự được dồn cả vào phần TB nên kết bài và mở bài là
phần không cần thiết Em có đồng ý với ý kiến đó không ?
( Không , vì mỗi phần có nhiệm vụ riêng)
(?) Hãy nêu yêu cầu của bài tâp 1? (HSTLN)
(?) Bài tập 3 yêu cầu điều gì ? (HSTLN
phần các đoạn phải giúp cho người viết ( nói) dễ dàng đạt được mục đích
3, Các phần của bố cục
3 phần : Mở bài , Thân bài , Kết bài mỗi phần có một nhiệm vụ riêng
II, Ghi nhớ : sgk
III, Luyện tập
Bài tập 2 : Mb: từ đầu … khóc nhiều Tb: tiếp theo đi thôi con Kb: còn lại
Bố cục đã rành mạch hợp
lí
Bài tập 3: Chưa rànhạch
hợp lí vì các điểm 1,2,3 ở phần thân bài mới chỉ kể lại việc học chứ chưa phải là trình bày kinh nghiệm học tốt Trong đó điểm 4 lại không phải nói về việc học
4, Củng cố : Thế nào là bố cục của vb ? Nêu những điều kiện để bố cục được rành mạch và hợp
lí ? Vb thường được xây dựng thoe bố cục mấy phần ?
5, Dặn dò : Học ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại , Soạn bài “ Mạch lạc trong vb”
Ngày soạn : 12/9/04
Tiết 8
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
Trang 11- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong vb và sự cần thiết phải làm cho vb có mạch lạc , không đứt đoạn hoặc quẩn quanh
- Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp :phần văn ở các văn bản đã học
- Một số vb mẫu có sự mạch lạc
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ:
- Bố cục của vb là gì ?
- Một bố cục như thế nào được gọi là rành mạch và hợp lí ? cho vd minh hoạ
3, Bài mới : Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt , sự phân chia nhưng vb lại không thể
không liên kết Vậy làm thế nào để các phần , các đoạn của 1 vb vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau ? Để làm được điều đó thì cô cùng các
em tìm hiểu tiết học này
(?) Dựa vào hiểu biết (sgk/ 31) , Em hãy xác
định mạch lạc trong vb có những tính chất gì
trong số 3 tính chất được nêu trong sgk ?(,c)
(?) Khái niệm mạch lạc trong vb có được dùng
theo nghĩa đen không ?
(?) Nội dung của khái niệm mạch lạc trong vb
có hoàn toàn xa rời với nghĩa đen của từ mạch
lạc không ?
(?) Vậy sự mạch lạc có vai trò ntn đối với vb ?
- rất cần thiết
Yêu cầu hs chú ý phần 2
(?) Em đã thấy vb “ Cuộc chia tay của những
con búp bê” đề cập đến nhiều nội dung khác
nhau : Mẹ bắt 2 đứa chia đồ chơi ; 2 anh em Tvà
T rất yêu thương nhau ;chuyện kể về 2 con búp
bê ; T đưa em đến lớp chào co giáo và các bạn ;
hai anh em phải chia tay ; Thuỷ để cả 2 con búp
bê lại cho Thành Hãy cho biết toàn bộ sự việc
trên xoay quanh sự việc chính nào ? ( chia tay)
(?) Sự chia tay và những con búp bê đóng vai
trò gì trong truyện ? Hai anh em Thành và
Thuỷ có vai trò gì trong truyện ?
(?) Các từ ngữ : chia tay , chia đồ chơi , chia ra ,
chia đi , chia rẽ , xa nhau , khóc … cứ lặp đi lặp
lại trong bài Một loại từ ngữ và chi tiết khác
biểu thị ý không muốn phân chia cũng lặp đi lặp
I, Bài học
1, Mạch lạc trong vb
- Thông suốt , liên tục , không đứt quãng
Văn bản rất cần sự mạch lạc
2, Các điều kiện để một vb có tính mạch lạc
- Các phần các đoạn , các câu trong
vb đều nói về một đề tài
- Các phần , các đoạn , các câu được nối tiếp theo một trình tự rõ ràng hợp
lí
II, Ghi nhớ : sgk/ 32 III, Luyện tập
Bài tập 1 : + ý chủ đạo xuyên suốt toàn đoạn văn là : sắc vàng trù phú , đầm ấm
Trang 12lại : anh cho em tất , chẳng muốn chia bôi ,
chúng lại thân thiết quàng tay lên vai nhau ,
không bao giờ để chúng ngồi xa cách nhau …
.Theo em đó có phải là chủ đề ( vấn đề chủ yếu
) liên kết các sự việc nêu trên thành một thể
thống nhất không ? ( Phải )
(?) Đó có thể xem là mạch lạc của vb không ?
( có)
(?) Trong vb Cuộc chia tay của những con búp
bê có đoạn kể việc hiện tại , có đoạn kể việc
quá khứ , có đoạn kể việc ở nhà , có đoạn kể
việc ở trường , có đoạn kể chuyện hôm nay , có
đoạn kể chuyện sáng mai Hãy cho biết các
đoạn ấy được nối với nhau theo mối liên hệ nào
trong các mối liên hệ dưới đấy : Liên hệ thời
gian , không gian , liên hệ tâm lí , liên hệ ý
nghĩa ?
(?) Mối liên hệ giữa các đoạn ấy có tự nhiên và
hợp lí không ? ( Tự nhiên và hợp lí )
(?) Từ thực tế của truyện , theo em 1 vb có tính
mạch lạc là 1 vb như thế nào ? ( hs đọc điểm
thứ 2 trong phần ghi nhớ )
Yêu cầu hs đọc bài tập 1
(?) Nêu yêu cầu của bài tập 1? (HSTLN)
(?) Bài tập 2 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
của làng quê vào mùa đông , giữa ngày mùa Ý tứ ấy được dẫn dắt theo một dòng chảy hợp lí , phù hợp với nhận thức của người đọc
- Câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian ( mùa đông , giữa ngày mùa ) và trong không gian (làng quê) Sau đó , tác giả nêu lên những biểu hiện của sắc vàng trong thời gian và không gian đó
- Hai câu cuối : là nhận xét cảm xúc về màu vàng
Một trình tự với 3 phần nhất quán và rõ ràng như thế đã làm cho mạch văn thông suốt và bố cục các đoạn văn trở nên mạch lạc
Bài tập 2 :
Ý chủ đạo của câu chuyện xoay quanh việc chia tay của 2 đứa trẻ và
2 con búp bê Việc thuật lại quá tỉ
mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của 2 người lớn có thể làm cho ý tứ chủ đạo trên bị phân tán , không giữ được sự thống nhất , và do đó , làm mất sự mạch lạc của câu chuyện
4, Củng cố : Nêu vai trò của mạch lạc trong vb ? Một vb có tính lạch lạc là một vb ntn?
5, Dặn dò : Học thuộc ghi nhớ sgk
- Hoàn thành bài tập
- Làm bài tập làm văn số 1 tại nhà
- Soạn bài mới “ Qúa trình tạo lập vb”
Ngày soạn : 14/9/04
Tuần 3 Bài 3
Tiết 9
Trang 13I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs :
- Hiểu được Ca dao, dân ca là gì ?
- Nắm được nội dung , ý nghĩa của một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao , dân
ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình
- Thuộc những bài ca dao trong vb và biết thêm 1 số bài ca dao thuộc hệ thống của chúng
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp :Văn – Tập làm văn : văn bản , thể thơ lục bát , văn biểu cảm ; Văn – Tiếng việt Từ láy
- Một số bài ca dao có liên quan
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
- Tóm tắt truyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê”
- Nêu ý nghĩa truyện ?
3, Bài mới : Đối với tuổi thơ mỗi người VN , ca dao – dân ca là dòng sữa ngọt ngào , vỗ về
, an ủi tâm hồn chúng ta qua lời ru ngọt ngào của bà , của mẹ , của chị những buổi trưa hè nắng lửa , hay những đêm đông lạnh giá Chúng ta ngủ say mơ màng , chúng ta dần dần cùng với tháng năm , lớn lên và trưởng thành cùng với dòng suối trong lành đó Bây giờ ta cùng đọc lại ï , lắng nghe và suy ngẫm
Gọi hs đọc phần chú thích
(?) Em hiểu thế nào là ca dao – dân ca?
Gv giới thiệu thêm về cadao , dân ca cho hs rõ
Giáo viên đọc 4 bài ca dao sau đó gọi hs đọc lại ( chú ý
ngắt nhịp thơ lục bát , giọng đọc dịu nhẹ , chậm êm )
(?) Theo em , tại sao bốn bài ca dao ,dân ca khác nhau lại
có thể kết hợp thành 1 vb ?
-Vì cả 4 đều có nd tình cảm gia đình
(?) Trong chủ đề chung tình cảm gia đình , mỗi bài có một
nội dung tình cảm riêng Em hãy chỉ ra tình cảm của từng
bài ?
- Bài 1: ơn nghĩa công lao cha mẹ
- Bài 2 : nỗi nhớ mẹ nơi quê nhà
- Bài 3 : Nỗi nhớ và lòng kinh yêu ông bà
- Bài 4 : Tình anh em ruột thịt
(?) Có gì giống nhau trong hình thức diễn đạt của 4 bài ca
dao?
- Thể thơ lục bát , giọng điệu tâm tình , các hình ảnh quen
thuộc
Gọi hs đọc bài 1
(?) Bài 1 là lời của ai , nói với ai về việc gì ?
I, Thế nào là ca dao, dân
ca ? Sgk/ 35
II, Đọc – Tìm hiểu vb
1, Đọc , tìm hiểu chú thích
- khẳng định công lao
to lớn của cha mẹ đối với con cái
- Biểu lộ lòng biết ơn sâu nặng của con cái
Trang 14(?) Lời ca Cù lao chín chữ có ý nghĩa khái quát điều gì ?
Công lao cha mẹ nuôi con vất vả nhiều bề
(?) Theo em , có gì sâu sắc trong cách ví von so sánh ở lời
ca : công cha nư núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ở ngoài
biển Đông ?
(?) Tìm những bài ca dao nói về công cha , nghĩa mẹ như
bài 1 ? (học sinh bộc lộ ) ï
Gọi hs đọc bài 2
Bài ca dao số 2 là tâm trạng của người phụ nữ lấy chồng
xa quê
(?) Tâm trạng đó là gì ? ( nổi buồn , xót xa nhớ quê , nhớ
mẹ)
(?)Tâm trạng đó được diễn ra trong không gian , thời gian
nào ? - Thời gian : chiều chiều
- Không gian : ngõ sau
(?) Không gian, thời gian ở đây có đặc điểm gì ?
- Ngõ sau : là nơi kín đáo , lẫn khuất ít ai qua lại , để ý
- Chiều chiều : là thời gian cuối ngày , lặp đi lặp lại
(?) Hãy nêu nội dung của bài ca dao này ?
(?) Em còn thuộc bài cao dao nào khác diễn tả nỗi nhớ
thương cha mẹ của người đi xa?
Gọi hs đọc bài ca dao số 3
Bài 3 diễn tả nổi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà
(?) Những tình cảm đó được diễn tả ntn?
- Bằng hình thức so sánh
(?) Nêu cái hay của cách diễn đạt đó ?(HSTLN)
- Nhóm từ “ ngó lên” trong văn cảnh thể hiện sự trân
trọng tôn kính
- Hình ảnh so sánh “ Nuộc lạt mái nhà”gợi sự nối kết bền
chặt , không tách rời các sự vật cũng như tình cảm huyết
thống
- Hình ảnh so sánh mức độ “ Bao nhiêu …bấy nhiêu” gợi
nổi nhớ da diết khôn nguôi
- Aâm điệu thể thơ lục bát phù hợp
(?) Nêu nội dung của bài ca dao này ?
Gọi hs đọc bài 4
(?) Tình cảm gì được thể hiện ở bài ca dao số 4 này ? ( tình
cảm anh em thân thương ruột thịt )
(?) Tình cảm anh em thân thương ruột thịt được diễn tả ntn?
(HSTLN)
- Trong quan hệ anh em , khác với người xa có những chữ “
đối với cha mẹ
- Cách so sánh dân dã , quen thuộc dễ nhớ dễ hiểu
Bài 2 :
- Tâm trạng : buồn xót xa , sâu lắng của người con gái lấy chồng xa quê , nhớ mẹ nơi quê nhà
Bài 3 :
- Diễn đạt bằng hình thức so sánh Thể hiện nổi nhớ và sự kính yêu , biết ơn đối với ông bà
Bài 4 :
- Khuyên nhủ anh em phải đoàn kết, hoà thuận để cha mẹ vui lòng , phải biết
Trang 15cùng”, “chung” ,”một” Điều đáng chú ý là khi nói đến
tình cảm anh em , các tác giả dân gian nói đến tình lớn hơn
bao trù ấy là tình cảm tra mẹ “ Cùng chung bác mẹ một
nhà cùng thân” Anh em là 2 nhưng lại là 1 cha mẹ sinh ra
, cùng chung sống , sướng khổ có nhau trong 1 ngôi nhà
- Quan hệ anh em được so sánh bằng hình ảnh “ như thể
tay chân” Bài ca đưa những bộ phận của cơ thể , của xương
thịt con người mà so sánh , nói về tình cảm anh em Cách
so sánh đó ù càng biểu hiện sự gắn bó thiêng liêng của anh
em
(?) Bài ca dao trên nhắc nhở chúng ta điều gì?
- anh em phải hoà thuật để cha mẹ vui lòng , phải biết
nương tựa lẫn nhau
(?) Nêu nội dung của bài ca dao số 4 ?
- Thể hiện sự gắn bó thiêng liêng của tình anh em
(?) Bốn bài ca dao , dân ca hợp lại thành một vb tập trung
thể hiện tình cảm gia đình Từ tình cảm ấy em nhận được
vẻ đẹp cao quí nào trong đời sống tinh thần của dân tộc ta
nương tựa lẫn nhau
- Thể hiện sự gắn bó thiêng liêng của tình anh em
III, Ghi nhớ
Sg / 36
4, Củng cố : Ca dao , dân ca là gì ? Hãy nhắc lại nội dung 4 bài ca dao về tình cảm gia đình
5, Dặn dò :
- Học thuộc khái niệm ca dao,dân ca
- Học thuộc 4 bài ca dao và nội dung của mội bài , học thuộc phần ghi nhớ
- Soạn bài “ Những câu hát về tình yêu quê hương , đất nước , con người”
Trang 162, Kiểm bài cũ :
- Thế nào là cao dao – dân ca ? Đọc 4 bài ca dao về tình cảm gia đình và nêu nội dung từng bài
3, Bài mới : Trong kho tàng ca dao – dân ca cổ truyền VN , các bài ca về chủ đề tình yêu quê
hương , đất nước , con người rất phong phú Mỗi miền quê trên đất nước ta đều có không ít câu
ca hay , đẹp , mượt mà , mộc mạc tô điểm cho niềm tự hào của riêng địa phương mình Bốn bài dưới ù đây chỉ là 4 ví dụ tiêu biểu mà thôi
(?) Theo em cần đọc vb ca dao này bằng giọng điệu nào ? ( tươi
vui , chậm rãi)
GV : Vui , trong sáng , tự tin và chậm rãi là giọng điệu cơ bản
để đọc vb ca dao
(?) Hãy đọc bằng giọng điệu đó ?
(?) Em hiểu gì về các địa danh sông thương , úi Đức Thánh Tản ,
Kiếm Hồ ? ( chú thích )
(?) Trong dân gian tồn tại 2 câu : Đường vô xứ Huế quanh quanh
; Đường vô xứ Nghệ quanh quanh … Em hiểu gì về hiện tượng
này ?
GV : Hiện tượng này được gọi là hiện tượng dị bản , một bài ca
dao có nhiều bản khác nhau Đó là một đặc điểm vh dân gian
(?) Theo em , vì sao bốn bài ca khác nhau có thể hợp thành một
vb ?
(?) Từ nội dung cụ thể của từng bài , hãy cho biết : Những bài
nào phản ánh tình cảm quê hương đất nước , bài nào kết hợp
phản ánh tình yêu con người ? (bài 1,2,3,Bài 4)
(?) Theo em những câu hát này thuộc kiểu tự sự ( kể chuyện)
hay biểu cảm ? ( vb biểu cảm)
Gọi hs đọc bài 1
(?) Bài a dao này lời của 1 người hay 2 người ? So với các bài
khác , bài ca dao này có bố cục khác thế nào ?
- Lời của 2 người Bố cục 2 phần
(?) Hỏi đáp là hình thức đối đáp trong ca dao dân ca Em biết
bài ca dao nào khác có hình thức đối đáp ? Theo em , hình thức
này có phổ biến trong ca dao không ?
(?) Các địa danh trong bài này mang những đặc điểm riêng và
I, Đọc , Tìm hiểu vb
1, Đọc – Tìm hiểu chú thích
*, Đọc : bằng giọng
vui , trong sáng , tự tin và chậm rãi
- Đặc sắc của mỗi vùng nhưng đều là những di sản văn hoá lịch sử nổi tiếng của nước ta
- Ý nghĩa : Bộc lộ
Trang 17chung nào ? Riêng : Gắn với mỗi địa phương
- Chung : đều là những nơi nổi tiếng ở nước ta
(?) Nội dung đối đáp toát lên nhiều ý nghĩa : Em hiểu theo ý
nghĩa nào trong các nghĩa sau : Bày tỏ hiểu biết về văn hoá ,
lịch sử ; tình cảm quê hương đất nước thường trực trong mỗi con
người ; niềm tự hào về vẻ đẹp văn hoá lịch sử của dân tộc ?
- Có thể hiểu theo cả 3 ý , rõ nhất là ý nghĩa 2 và 3
Gọi hs đọc bài 2
(?) Căn cứ vào những danh từ riêng được nhắc tới trong baìo ca
này , hãy xác định địa danh được phản ánh trong bài này ?( Hà
Nội )
(?) Theo em , vì sao bài ca này không nhắc đến Hà Nội mà vẫn
gợi nhớ về HàNội ?
- Vì Hồ Gươm , cầu Thê Húc , chùa Ngọc sơn , Đài Nghiên , Bút
Tháp đều là danh lam thắng cảnh Hà Nội
(?) ở đây , HN được nhắc tới trong vẻ đẹp của văn hoá truyên
thống Theo em vì sao có thể khẳng định như thế ?( HSTLN)
(?) Theo em , lời ca Rủ nhau xem phản ánh điều gì ? – Phản
ánh sức hấp dẫn và tình yêu quý tự hào của mọi người dành cho
HN
(?) Lời ca Hỏi ai gây dựng nên non nước này gợi nhiều cách
hiểu : Khẳng định công đức của ông cha ta ; Ca ngợi tài hoa của
ông cha ; Nhắc nhở mọi người hãy hướng về HN , chăm sóc và
bảo vệ các di sản văn hoá dân tộc Em chọn cách hiểu nào ?
(chọn cách thứ 2)
(?) Hãy tái hiện bài 3 bằng giọng đọc diễn cảm của em ?
(?) Từ láy quanh quanh trong câu Đường vô Xứ Huế quanh
quanh có sức gợi tả một không gian như thế nào ?
- Rộng , Đường uốn khúc , mềm mại
(?) Các tính từ trong lời ca Non xanh nước biếc gợi tả vẻ đẹp nào
của phong cảnh xứ Huế?
- Núi và nước đều có màu xanh Một vẻ đẹp êm dịu , tươi
mát , trong sạch , hiền hoà
(?) Lời ca Ai vô xứ Huế thì vô toát lên ý nghĩa nhắn gửi gì ?( Lời
mời chào mọi người hãy đến với Huế )
(?) Theo em có những tình cảm nào ẩn chứa trong lời nhắn gửi
chào mời đó ?
- Tình yêu Huế , niềm tự hào về Huế , lòng tin mọi người sẽ đến
Huế tươi đẹp
Gọi hs đọc bài 4
(?) Quan sát 2 dòng đầu và nhận xét cấu tạo đặc biệt của 2
những hiểu biết và tình cảm yêu quý tự hào vẻ đẹp văn hoá lịch sử dân tộc
Bài 2
- Địa danh Hà Nội
- Các danh lam thắng cảnh Hà Nội
- Phản ánh sức hấp dẫn và tình cảm yêu quí tự hào của mọi người dành cho Hà Nội
* Ý nghĩa : Ca ngợi
taì hoa và công lao dựng nước của ông cha ta
Bài 3
- Phong cảnh Huế mang một vẻ êm dịu , trong sạch , hiền hoà
* Ý nghĩa : Lời
nhắn nhủ chào mời thể hiện tình yêu và niềm tự hào dành cho xứ Huế tươi đẹp , hấp dẫn
Bài 4 :
- phép đảo , lặp và đối xứng ở 2 dòng
Trang 18dòng này ?
(?) Phép lặp , đảo , đối đó có tác dụng gì trong việc gợi hình ,
gợi cảm ? ( Tạo không gian rộng lớn của cánh đồng lúa xanh
tốt ; Biểu hiện cảm xúc phấn trấn , yêu đời của người nông dân )
(?) Theo em hình ảnh so sánh “ Thân em như chẽn lúa đòng
đòng , phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai” có sức gợi tả
ntn?
(?) Cả bài phản ánh những vẻ đẹp nào ?
(?) Từ những vẻ đẹp đó , bài ca đã toát lên tình cảm dành cho
quê hương cvà con người Theo em , đó là tình cảm nào ?
- yêu quí , tự hào về vẻ đẹp , sức sống của quê hương và con
người Tin vào c/s tốt đẹp ở làng quê
(?)Từ nội dung bài học và phần ghi nhớ sgk hãy cho biết : Gía trị
nội dung nổi bật của những câu hát Gía trị hình thức nổi bật
của vb này ?
- Nội dung phản ánh tình yêu quê hương , đất nước , con người
- Dùng đối đáp , hỏi mời , nhắn gửi
(?) Từ tình cảm đó , nét đẹp nào của tâm hồn dân tộc được bộc
lộ ?( thuỷ chung , gắn bó với quê hương đất nước , con người
đầu
- Gợi tả vẻ đẹp và sức sống thanh xuân đầy hứa hẹn của người thôn nữ
- Vẻ đẹp của đồng quê , vẻ đẹp của con người
* Ý nghĩa : Biểu
hiện tình cảm yêu quí , tự hào , lòng tin vào cuộc sống tốt đẹp nơi quê hương
II, Ghi nhớ : Sgk
4, Củng cố : hãy nâu lại một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong 4 bài ca , có thể cho vd
minh hoạ ở những bài khác
5, Dặn dò : Học thuộc 4 bài ca dao
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Soạn bài “ Những câu hát than thân”
Ngày soạn : 14/9/04
Tiết 11
I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Nắm được cấu tạo của 2 từ láy : Từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận
- Hiểu được cơ chết tạo nghĩa của từ láy Tiếng viết
- Biết vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa của từ láy để sử dụng tốt từ láy
Trang 19III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
- Thế nào là từ ghép chính phụ ? Từ ghép chính phụ có tính chất gì ? Cho vd
- Thế nào là từ ghép đẳng lậpn? Nêu tính chất của từ ghép đó ? Cho vd minh hoạ
3, Bài mới : Ở lớp 6 các em đã biết khái niệm về từ láy , đó là những từ phức có sự hoà
phối âm thanh Với tiết học hôm nay , các em sẽ nắm được cấu tạo của từ láy và từ đó vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa để các em sử dụng tốt từ láy
(?) Hãy nhắc lại cho cô thế nào là từ láy ?
(?) Hãy tìm những từ láy trong 2 vd ở sgk ?
- đăm đăm , mếu máo , liêu xiêu
(?) Nhận xét về đặc điểm âm thanh của 3 từ
láy đó ?
- Tiếng láy lại hoàn toàn : đăm đăm
- Biến âm để tạo nên sự hài hoà về vần
và thanh điệu ( mếu máo , liêu xiêu )
(?) Phân loại 3 từ láy trên ?
- Từ láy toàn bộ : đăm đăm
- Láy bộ phận : mếu máo , liêu xiêu
Yêu cầu hs đọc tiếp 2 vd trong phần 3
(?) Tại sao không dùng bật bật thăm thẳm mà
lại dùng bần bật , thăm thẳm ?
- Vì đây là những từ láy toàn bộ đã có
sự biến đổi thanh điệu và phụ âm cuối
(?)Qua phân tích những vd trên em hãy nhận
xét : những từ láy nguyên vẹn tiếng gốc hoặc
có sự biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối
để có sự hài hoà về vần và thanh ta gọi là từ
láy gì ? ( Toàn bộ )
(?) giữa các tiếng có sụ giống nhau về phụ
âm đầu hoặc phần vần ta gọi là từ láy gì ? ( bộ
phận )
(?) Vậy thế nào là từ láy toàn bộ , từ láy bộ
phận ? (Ghi nhớ sgk )(lấy vd minh hoạ)
(?) Nghĩa của các từ láy : Ha hả , oa oa , tích
tắc , gâu gâu được tạo do đặc điểm gì của âm
thanh ? (Mô phỏng âm thanh )
(?) Các từ láy trong mỗi nhóm sau đây có đặc
điểm gì chung về âm thanh và có ý nghĩa gì ?
-Từ láy toàn bộ : giữa các tiếng có
sự giống nhau về phụ âm đầu hoặc phần vần
2, Nghĩa của từ láy
- được tạo thành nhờ û đặc điểm âm thanh của tiếng và sự hài hoà phối âm thanh giữa các tiếng Trong trường hợp từ láy có tiếng có nghĩa làm gốc thì nghĩa của từ láy có thể có những sắc thái ý nghĩa riêng so với tiếng gốc như sắc thái biểu cảm , sắc thái giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh
II, Ghi nhớ : sgk / 42 III, Luyện tập
Bài tập 1 : Tìm từ láy trong vb
cuộc chia tay của những con búp bê
Trang 20- Hình thành trên cơ sở miêu tả những âm
thanh , hình khối , độ mở của sự vật , có tính
chất chung là nhỏ bé
- Hình thành trên cơ sở miêu tả ý nghĩa của sự
vật theo mô hình : Khi A, khi B, lúc A, lúc B
(?) So sánh nghĩa của các từ láy mềm mại , do
dỏ với nghĩa của các tiếng gốc làm cơ sở cho
chúng : mềm , đỏ
- ý nghĩa của từ mềm mại , đo đỏ giảm nhẹ
hơn so với nghĩa của từ mềm , đỏ
(?) Vậy em hiểu nghĩa của từ láy được tạo nên
nhờ vào đâu ? (Ghi nhớ sgk )
(?) Bài tập 1 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
(HSTLN)
(?) Hãy nêu yêu cầu bài tập 2 ?
Gọi hs đọc bài tập 3
(?) Nêu yêu cầu bài tập 4 ?( HSTLN)
- Láy toàn bộ :bần bật , thăm thẳm , chiền chiện , chiêm chiếp
- Láy bộ phận : Rực rỡ , rón rén , lặng lẽ, ríu ran
Bài tập 2 :Lấp ló , nho nhỏ , khanh khách , thâm thấp , chênh chếch , anh ách
Bài tập 3 : Tìm từ thích hợp điền
vào chổ trống
- nhẹ nhàng , nhẹ nhỏm
- Xấu xa , xấu xí
- Tan tành , tàn tác
Bài tập 4 : đặt câu
- cô ấy có thân hình nhỏ nhắn
- chuyện đó nhỏ nhặt đừng để ý
- con người đó rất nhỏ nhen
- Lan ăn nói rất nhỏ nhẹ
- Món tiền nhỏ nhoi này …
4, Củng cố : Thế nào tà từ láy toàn bộ , từ láy bộ phận ? cho vd minh hoạ
- Nêu nghĩa của từ láy
5, Dặn dò : Học phần ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại
- Soạn bài mới “ Đại từ”
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua các vb đã học , Tiếng việt Từ láy
- Một số đoạn văn
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
Trang 21- Một văn bản có tình mạch lạc là một vb như thế nào ?
- Làm bài tập 2 trang 34
3, Bài mới : Các em vừa học về liên kết , bố cục và mạch lạc trong vb Hãy suy nghĩ xem :
Các em học những kĩ năng , kiến thức đó để làm gì ? Chỉ để hiểu thêm về vb thôi hay còn vì lí
do nào khác nữa ? Để các em hiểu rõ và nắm vững hơn về vấn đề mà ta đã học Hôm nay , cô cùng các em tìm hiểu về 1 công việc mà các em vẫn làm đó là “ Qúa trình tạo lập vb”
(?) Em hãy nhớ lại khúc hát “ ru hỡi , ru hời , hời
ru ” Theo em , vì sao người ta có thể viết ra một
lời ru có sức lay động lòng người đến thế ?
- Vì người ru khao khát muốn truyền vào hồn bé
thơ những lời tha thiết về công cha , nghĩa mẹ
- Tương tự như thế , nếu không có người mẹ rạt
rào cảm xúc đến mức muốn thốt nên lời trong
đêm trước ngày khai trường đầu tiên của đứa con
yêu , thì một vb như “ Cổng trường mở ra” không
thể nảy sinh được
(?) Qua hai văn bản trên , em thấy vì lẽ gì , vì thôi
thúc nào mà con người lại muốn tạo lập vb ?
- Ca dao : tác giả dân gian khi tạo ra khúc hát ru
là muốn giải bà tình cảm yêu thương của cha mẹ
đối với con cái Từ đó kêu gọi bổn phận của
người làm con phải biết đến công ơn sinh thành
dưỡng dục ấy
- Cổng trường mở ra : Tâm trạng lo lắng , nôn nao
, bồn chồn của người mẹ trong đêm trước ngày
khai trường đầu tiên của đứa con yêu khi bước
vào lớp 1 Đó cũng là tâm trạng chung của các
bấc phụ huynh
(?) vậy có phải cứ có điều muốn nói là chắc chắn
sẽ tạo ra một vb tốt hay không ?
- Không , nếu cứ tạo ra một vb thì vb ấy không có
giá trị
(?) Từ đó suy ra , văn bản sẽ như thế nào , nếu
người tạo lập vhỉ biết mình phải nói ( viết ) cái
gì , nói ( viết ) để làm gì mà chưa chú ý mình nói
( viết) cho ai
? (Sẻ làm cho bài văn lan man , lạc đề )
(?) Vậy để tạo nên 1 vb thật sự tốt người tạo lập
cần phải làm gì , ntn? (Ghi nhớ )
(?) Sau khi định hướng , các em đã có thể bắt tay
vào việc tạo lập vb ngay chưa ?
I, Bài học
1, Các bước tạo lập vb
- Định hướng chính xác : Vb viết (nói)cho ai , để làm gì , về cái gì và ntn?
- Tìm ý và sắp xếp ý để có một bố
Trang 22- Cơ bản là có thể bắt tay vào việc tạo lập vb
ngay sau khi đã định hướng đúng đắn
(?) Em có thể nhận thấy rất hiếm có những vb chỉ
có 1 câu hay 1 ý Nhưng khi có vb bao gồm nhiều
câu ,nhiều ý thì sẻ nảy sinh ra nhu cầu làm việc gì
, công việc ấy cần đạt những yêu cầu nào ?
- và VB thường gồm nhiều câu nhiều ý thì
phải nảy sinh nhu cầu xd bố cục
(?) Xây dựng bố cục phải đòi hỏi ntn?
- rành mạch , hợp lí , thể hiện đúng định
hướng
(?) các em có chú ý đến việc sắp xếp các ý , các
phần , các đoạn khi làm bài tập làm văn không ,
Từ kinh nghiệm của bản thân , em thấy sự chú ý
hay không chú ý xây dựng bố cục đã ảnh hưởng
thế nào đến kết quả làm bài ? (HS bộc lộ )
(?) Xây dựng bố cục của vb đã phải là công việc
cuối cùng của viêc tạo lập vb chưa Người tạo lập
vb cần phải tiếp tục công việc gì nữa ? (Ghi nhớ
3)
(?) Khi hoàn thành vb có cần đọc kiểm tra không
Nếu có , thì sự kiểm tra ấy cần dựa theo những
tiêu chuẩn nào ?
Gọi hs đọc yêu cầu bài tập 2
(?) Hãy nêu yêu cầu của bài tập 2 ? (HSTLN)
cục rành mạch , hợp lí , thể hiện đúng định hướng trên
- Diễn đạt các ý đã ghi trong bố cục thành những câu , đoạn văn chính xác , trong sáng , có mạch lạc và liên kết chặt chẽ với nhau
- Kiểm tra xe vb vừa tạo lập có đạt yêu cầu đã nêu ở trên chưa và cần sửa chữa gì không
II, Ghi nhớ : sgk
III, Luyện tập
Bài tập 2:
+ Bạn trình bày không đúng đối tượng giao tiếp Bản báo cáo của bạn phải được trình bày với hs chứ không phải với thầy cô
+ Bạn không chỉ thuật lại công việc học tập và báo cáo thành tích học tập Điều quan trong nhất là là bạn phải từ thực tế ấy rút ra những kinh nghiệm học tập để giúp các bạn khác học tập tốt hơn
Bài tập 3
+ Dàn bài cần phải viết đủ ý nhưng càng ngắn càng tốt , vì thế không nhất thiết là những câu văn hoàn chỉnh , tuyệt đối đúng ngữ pháp và luôn liên kết , chặt chẽ với nhau
Trang 23(?) Bài tập 3 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
(HSTLN)
+ Các phần các mục lớn nhỏ trong dàn bài cần được thể hiện trong một hệ hống kí hiệu được quy định chặt chẽ
+ Việc trình bày các phần các mục cũng cần phải ngăn nắp , rõ ràng Sau mỗi phần mục , mỗi ý lớn nhỏ đều phải xuống dòng , các phần mục , các ý ngang bậc nhau phải viết thẳng hàng với nhau , ý càng nhỏ càng phải viết lùi vào phía phải bên trong trang giấy
4, Củng cố :
- Em hãy trình bày lại quá trình tạo lập vb ?
- Trong quá trình tạo lập em thấy khâu nào là quan trọng ? Vì sao ?
5, Dặn dò : Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 4
- Soạn bài mới và làm bài viết số 1 ở nhà
( LÀM Ở NHÀ)
I, Mục tiêu cần đạt
- Thầy : ra đề kiểm tra
- Trò : học bài , chuẩn bị giấy kiểm tra
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
3, Bài mới : Giáo viên ghi đề lên bảng
Trang 24A, Đề bài : Em hãy kể lại 1 câu chuyện lí thú ( cảm động hoặc buồn cười) mà em đã gặp trong
trường học
B, Yêu cầu
- Thể loại : Tự sự
- Nội dung : kể về câu chuyện lí thú hoặc buồn cười , cảm động mà em đã gặp
Giáo viên gợi ý : câu chuyện lí thú có thể được xem phim minh hoa ïhoặc là được thưởng
thức món ăn dân gian sau khi được học trong truyện truyền thuyết
Còn câu chuyện cảm động có thể là giúp đỡ bạn tàn tật , chép bài
4, Củng cố : sau khi cho đề giáo viên nhắc nở hs
5, Dặn dò : Soạn bài “ Qúa trình tạo lập vb”
- Một số bài ca dao có nội dung than thân
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
Trang 25- Đọc thuộc 4 bài ca dao về tình yêu quê hương đất nước , con người
- Đằng sau những lời hỏi đáp , nhắn nhủ và bức tranh phong cảnh , đó là tình cảm gì ? Hãy phân tích 1 câu để làm rõ ?
3, Bài mới : Trong kho tàng VHDGVN , ca dao – dân ca là một bộ phận rất quan trọng Nó
chính là tấm gương phản ánh tâm hồn của nhân dân , là sự gắn bó chặt chẽ giữa thơ và nhạc dân gian Nó không chỉ là tiếng hát yêu thương , tình nghĩa trong quan hệ gia đình , là những bài thơ
ca ngợi về tình yêu quê hương đất nước , con người mà bên cạnh đó nó còn là những tiếng than thở cho những mãnh đời cơ cực , đắng cay , cũng như tố cáo xh phong kiến = những hình ảnh , ngôn ngữ sinh động , đa dạng mà các em sẽ được tìm hiểu qua tiết học hôm nay
Gv hướng dẫn hs đọc
Yêu cầu : thể thơ lục bát mang âm điệu ân tình , ngọt ngào thể
hiện sự đồng cảm sâu sắc
(?) Vì sao có thể xếp chúng trong cùng một vb ?
- Vì nó đều phản ánh thân phận bé mọn cay đắng của con
người ; chúng đều là những câu hát than thân
Gọi hs đọc bài 1
(?) Bài ca dao là lời của ai , nói về điều gì ?
- Người lao động kể về số phận , cuộc đời của con cò
(?) Trong bài ca giao có mấy lần nhắc đến con cò ?(2l)
(?) Những hình ảnh từ ngữ đó gợi cho em liên tưởng đến điều
gì ?
- Thân cò : gợi số phận lẻ loi, cô độc , đầy ngang trái
- Gầy cò con : gợi hình ảnh bé nhỏ , gầy guộc , yếu đuối
(?) Thân phận của cò được diễn tả ntn trong bài ca dao này ?
( lận đận 1 mình , lên xuống thác ghềnh )
(?) Em có nhận xét gì về cách sử dụng hình ảnh trong bài ca
dao ? ( hình ảnh đối lập )
(?) Dùng hình ảnh đối lập như thế nói lên điều gì ?
- Diễn tả thân phận của cò
(?) Hình ảnh con cò có phải chỉ xuất hiện trong bài ca dao này
không ? Chúng ta còn bắt gặp hình ảnh con cò trong bài ca dao
nào nữa ?
(?) Tác giả mượn hình ảnh con cò để nói lên điều gì nữa ?
(Nổi khổ của người nông dân )
(?) Như vậy từ bài ca dao này em hiểu được số phận và cuộc
đời của người nông dân xưa ntn ? (Cuộc đời cơ cực , lầm than ,
vất vả , gặp nhiều ngang trái )
(?) Vì sao người nông dân xưa thường mượn hình ảnh thân cò
để diễn tả cuộc đời , thân phận của mình ? (HSTLN) – Con cò
gần gũi , gắn bó với người nông dân , hơn nữa con cò có cuộc
đời , phẩm chất , của người nông dân : hiền lành , trong sạch ,
- Số phận lẻ loi , cô độc , bé nhỏ ,
- Dùng hình ảnh đối lập
* Ý nghĩa :Mượn hình
ảnh con cò để nói đến số phân lận đận , vấn vả của người nông
Trang 26cần cù , lặn lội kiếm sống
Gọi hs đọc lại 2 câu cuối của bài 1
(?) Em hiểu thế nào về từ “ai”? Nhận xét gì về cách diễn đạt ở
phần này ?
- ai là đại từ phiếm chỉ , ở đây chính là ám chỉ gia cấp thống trị
phong kiến với những người cụ thể góp phần tạo ra những trái
ngang vùi dập cuộc đời người nông dân
(?) Ngoài ý nghĩa than thân , bài ca dao còn có ý nghĩa nào
khác ? (Lời tố cáo đanh thém đối với chế độ phong kiến )
Gọi hs đọc bài 2
(?) Bài ca dao bắt đầu bằng từ “ Thương thay” em hiểu thế
nào là thương thay ?
- Vừa thương vừa đồng cảm , thương cho người nhưng cũng
thương cho chính mình vì mình cũng trong cảnh ngộ như vậy
(?) Bài ca dao bày tỏ niềm thương cảm đến những đối tượng
nào ? ( Con tằm , con kiến , con hạc , con cuốc )
(?) Những hình ảnh con vật và những việc làm cụ thể như vậy
gợi cho em liên tưởng đến ai ?
- Người lao động với nhiều nổi khổ khác nhau
(?) Đây là cách nói phổ biến trong ca dao , ta gọi đó là cách
nói gì ? ( ẩn dụ)
(?) Qua hìnhảnh con tằm, người lao động bày tỏ nỗi thương
thân ntn?
(?) Hình ảnh lũ kiến thì sao ? ( thương cho thân phận nhỏ nhoi ,
suốt đời suôi ngược mà vẫn nghèo khó
(?) Thế còn hình ảnh con hạc ntn?
- Thương cho cuộc đời phiêu bạt , lận đận
(?) Cuối cùng là con cuốc , người lao động bày tỏ sự thương
thân ntn ?
- Thương cho thân phận thấp cổ bé họng , nỗi khổ đau oan trái
không được lẽ công bằng nào soi tỏ
(?) Em có nhận xét gì về âmâ điệu của bài ca dao , cùng ý
nghĩa sự lặp lại từ “ thương thay”? ( âm điệu tâm tình , thủ
thỉ , vừa độc thoại vừa đối thoại ; Sự lặp lại như vậy muốn
diễn tả nỗi thương cảm , tô đậm nỗi thương xót nhiều bề của
người nông dân )
(?) Tại saongười nông dân khi nhìn cảnh vật , sự vật xung
quanh thường liên tưởng đến cuộcđời của mình ?
(HSTLN)- người lao động ngày xưa gần gũi với thiên nhiên ,
giao tiếp với thiên nhiên nhiều hơn xh nên họ có cái nhìn tinh
tế , thường mượn thiên nhiên để thể hiện tâm trạng , hình ảnh
dân Đồng thời đây là lời tố cáo đanh thép đối với xh phong kiến
Bài 2
- Con tằm : thương cho thân phận bị bòn rút sức lực
- Lũ kiến : thương cho thân phận nhỏ nhoi , suốt đời suôi ngược mà vẫn nghèo khó
- Con Hạc : thương cho cuộc đời phiêu bạt , lận đận
- Con cuốc : Thương có thân phận thấp cổ bé họng , nỗi khổ đau oan trái không được lẽ công bằng soi tỏ
* Ý nghĩa : Nói về nỗi
khổ của người lao động xưa trong xh phog kiến
Trang 27những con vật để diễn tả thân phận cuộc đời mình
(?) Tóm lại , nội dung của toàn bài ca dao nói lên điều gì ?
Gọi hs đọc bài 3
(?) Bài ca dao là lời của ai ? nói lên điều gì ?
(?) Bài 3 nói về thân phận người phụ nữ trong xh cũ Hình ảnh
so sánh ở bài này có gì đặc biệt ?
Tên gọi của hình ảnh ( trái bần ) dễ gợi đến thân phận nghèo
khó , chìm nỗi , lêng đêng , vô định của người phụ nữ trong xh
cũ
(?) Qua đó , em hiểu gì về thân phận người phụ nữ trong xh
phong kiến ?
(?) Học qu 3 bài ca dao , em hiểu thế nào là những câu hát
than thân ? ( than thở , tâm sự , bộc bạch nỗi lòng của mình )
(?) Những bài ca dao thuộc chủ đề than thân muốn nói lên
điều gì ?( ghi nhớ sgk)
Bài 3 :
- Lời của cô gái , nói về thân phận chìm nổi , lênh đênh , vô định của người phụ nữ
* Ý nghĩa : - thân
phận nhỏ bé , đắng cay , chịu nhiều đau khổ , họ hoàn toàn lệ thuộc vào hoàn cảnh
III, Ghi nhớ : sgk
4, Củng cố : Học sing đọc lại 3 bài ca dao
- Nêu những điểm chung của 3 bài ca dao về nội dung và nghệ thuật ?
5, Dặn dò : Học thuộc 3 bài ca dao, phần ghi nhớ
- Sưu tầm các bài cao dao cùng chủ đề
- Soạn bài “ những câu hát châm biếm”
- Một số bài ca dao có nội dung tương tự
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : Đọc 3 bài ca dao than thân
- Nêu những điểm chung về nghệ thuật và nội dung của những bài ca dao này ?
Trang 283, Bài mới : Nội dung cảm xúc , chủ đề ca dao , dân ca rất đa dạng Ngoài những câu hát yêu
thương , câu hát than thân , ca dao – dân ca còn có rất nhiều câu hát châm biếm Cùng với truyện cười , vè , những câu hát chânm biếm thể hiện khá tập trung những đặc sắc nghệ thuật trào lộng dân gian VN ,nhằm phơi bày các hiện tượng đáng cười trong xh Các em hãy tìm hiểu qua vb “ Những câu hát châm biếm”
GV hướng dẫn hs đọc vb và tìm hiểu chú thích
Yêu cầu : đọc giọng hài hước , vui có khi mỉa mai nhưng vẫn
độ lượng … ) Giải thích từ khó
Gọi hs đọc bài 1
(?) Đọc 2 câu đầu của bài ca dao , em thấy có hình ảnh nào đã
từng nhắc đến trong những câu hát than thân ? ( con cò)
(?) Trong những câu hát than thân , người nông dân mượn hình
ảnh cái cò để diễn tả điều gì ? (Cuộc đời thân phận của mình
(?) Còn trong bài này thì sao ? ( đó là hình thức minh hoạ để
bắt vần , chuẩn bị cho giới thiệu nv)
(?) Qua cách xưng hô trong bài , em thấy đó là lời của ai , nói
vớ ai , nói để làm gì ?
(?) Bức chân dung của người chú được xây dựng gián tiếp qua
lời của người cháu ntn?
(?) Trong lời giới thiệu đó có từ nào được lặp đi lặp lại nhiều
lần ? ( hay)
(?) Người cháu giới thiệu người chú hay những gì ?
(?) Từ “ hay” thường khi giới thiệu để mai mối là giỏi tốt cái
gì ? ( giỏi làm , học giỏi , bản tính tốt)
(?) Vậy từ “hay” mà cháu đã giới thiệu chú mình“hay…trưa”
theo em có phải là giỏi là tốt , là lời khen không ? nếu không
thì từ “hay”trong bài ca dao này có ý nghĩa gì ? ( mỉa mai)
(?) Qua lời giới thiệu của người cháu , em có nhận xét gì về
bức chân dung của người chú ? (đó là người vừa nghiện ngập ,
lười lao động , chỉ thích hưởng thụ )
(?) Vậy ý nghĩa châm biếm của bài ca dao này là gì ?
Gọi hs đọc bài 2
(?) Hãy cho cô biết cảm nhận của em về nội dung của bài ca
dao số 2 ?( lời của thầy bói )
(?) Đối tượng đi xem bói ở đây là ai ? ( người phụ nữ )
(?) Tại sao dân gian lại cho đối tượng đi xem bói là phụ nữ ?
( Vì đây là đối tượng thường quan tâm đến số phận , nhất là
trong xhpk, hơn nữa người phụ nữ rất cả tin)
(?) Thầy phán những nội dung gì ?
(?) Phán toàn những truyện quan trọng như vậy mà cách nói
của thầy ntn? (lời nói dựa , nước đôi)
I, Đọc , Tìm hiểu Vb
1, Đọc , tìm hiểu å chú thích
- Chú hay : tửu , tăm , nước trè đặc , ngủ trưa; ngày ước những ngày mưa , đêm ước thức trống canh
* Ý nghĩa : Châm
biếm những người nghiện ngập , lười lao động , thích hưởng thụ Bài 2 :
- Là lời của thầy bói
- Đối tượng xem bói là người phụ nữ
- Phán những truyện hệ trọng về số phận giàu –nghèo , cha-mẹ, chồng – con)
* Ý nghĩa : - Phê
phán những người hành nghề mê tín dị
Trang 29(?) Bài ca dao phê phán hiện tượng nào trong xh?
(?) Hiện tuượng mê tín dị đoan này ngày nay có còn tồn tại
hay không ? Hãy nêu dẫn chứng ?
- còn như xem ngày để làm nhà , cưới vợ , lấy chồng …
(?) Các em đã sưu tầm được những bài ca dao nào có nội dung
chống mê tín dị đoan ? ( hs nêu )
Gọi hs đọc bài 3
(?) Mỗi con vật trong bài tượng trưng cho ai , hạng người nào
trong xh ?( con cò – người nông dân ; cà cuống – kẻ tai to mặt
lớn ; Chào mào , chim ri – cai lệ ; chim chích – anh mõ
(?) Qua việc giới thiệu các nhân vật đến chia buồn , bài ca dao
phê pán điều gì ?
Gọi hs đọc bài 4
(?) Bài ca này chế diễu người nào ? ( cậu cai)
(?) Chân dung cậu cai được diễn tả ntn?(nón dấu lông gà ,
ngón tay đao nhẫn , áo ngắn , quần dài )
(?) Bài ca sử dụng nghệ thuật gì ? ( phóng đại)
(?) Qua bài ca dao này nhân dân muốn chế diễu điều gì ?
đoan , lợi dụng lòng tin của người khác để lừa bịp kiếm lời Đồng thời cũng phê phán những người mê tín dị đoan
Bài 3
* Ý nghĩa : phê phán
châm biếm hủ tục ma chay trong xh cũ
Bài 4
- nghệ thuật phóng đại
* Ý nghĩa : Thái độ
mĩa mai ,pha chút thương hại
III, Ghi nhớ : sgk
4, Củng cố : Bốn bài ca dao đều thể hiện được nghệ thuật châm biếm tài tình ntn?
5, Dặn dò : Học thuộc 4 bài ca dao và phần ghi nhớ , làm hết bài tập
- soạn bài mới “ Sông núi nước Nam”
Ngày soạn : 24.9/04
Tiết 15
I Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Nắm được thế nào là đại từ Nắm được các loại đại từ
- Có ý thức sử dụng đại từ hợp với tình huống giao tiếp
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “ Những câu hát than thân và những câu hát châm biếm” ; Phần tập làm văn qua bài “ Luyện tập tạo lập vb “
- Một số bài tập nhanh , Bảng phụ
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : Từ láy chia làm mấy loại ? nêu nd từng loại ? cho vd minh hoạ
- Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đâu ?
- Làm bài tập 5,6
Trang 303, Bài mới : Trong khi nói và viết , ta hay dùng những từ như tao , tôi , tớ , mày , nó , họ , hắm
… để xưng hô hoặc dùng đây , đó , kia , nọ …ai , gì , sao , thế để trỏ để hỏi Những từ đó ta gọi là đại từ Vậy đại từ là gì ? đại từ có nhiệm vụ gì , chức năng và cách sử ụng ra sao ? Tiết học này sẽ trả lời cho câu hỏi đó
Gv cho hs đọc vd trong sgk
(?) Từ “ nó” ở đoạn văn thứ nhất trỏ ai? ( Người)
(?) Từ “nó” ở đoạn văn thứ hai trỏ con vật gì ? ( con
gà
(?) Từ “ai” trong bài cd dùng để làm gì ? ( hỏi)
(?) Các đại từ dùng để trỏ thường trỏ vào sự vật gì ?
( Người, vật)
GV giảng thêm : Với các loại từ
- Ta nói Vịt: tên gọi của 1 loại sự vật
- Ta nói cườ : tên gọi của 1 loại hoạt động
- Ta nói đỏ : tên gọi của 1 loại tính chất
Các từ trong cácvd trên “ nó=ai” không gọi tên của
sự vật mà dùng để trỏ các sự vật , hoạt động , tính
chất mà thôi Như vật trỏ là không trực tiếp gọi tân
sự vật , hoạt động , tính chất mà dùng 1 công cụ
khác ( tức đại từ) để chỉ ra các sự vật , hoạt động ,
tính chất được nói đến
(?) Vậy em hiểu thế nào là đại từ ? ( ghi nhớ )
(?) Nhìn vào 3 vd cho biết các đại từ “ ai”, “nó” giữ
vai trò ngữ pháp gì trong câu ?
- Nó 1 : CN ; Nó 2 : Định ngữ; Ai : chủ ngữ
(?) Ngoài ra , các em còn biết đại từ giữ chức vụ gì
nữa ? nếu có hãy cho vd ?( HSTLN)
- ï VN: VD : Người học giỏi nhất khối 7 là nó
- Bổ ngữ : VD: Mọi người yêu mến nó
(?) Qua phân tích , hãy khái quát lại đại từ giữ
những chức vụ gì trong câu ? ( ghi nhớ )
(?) Nhìn vào 3 vd trên hãy cho biết đại từ chia làm
mấy loại ? ( đại từ dùng để trỏ và đại từ dùng để
hỏi)
(?) Các đại từ “ tôi , tao , tớ , chúng tôi, chúng tao,
chúng tớ , nó , hắn …dùng để trỏ gì ? ( người , sự vật
)
(?) Các đại từ “ đây , đó , kia , ấy , này , nọ , bây
giờ …được dùng để trỏ gì ? ( vị trí sv , không gian ,
thời gian)
(?) Đại từ “ vậy , thế” trỏ cái gì ? ( hoạt động ,
I, Bài học
1, Thế nào là đại từ ?
- Dùng để trỏ người , sự vật , hoạt động , tính chất … được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định của lời nói hoặc dùng để hỏi
* Vai trò ngữ pháp Chủ ngữ , vị ngữ trong câu hay phụ ngữ của danh từ , cả động từ , của tính từ
2, Các loại đại từ
• Đại từ dùng để trỏ
- Trỏ người , sự vật
- Trỏ số lượng
- Trỏ hoạt động , t/c,sv
• Đại từ dùng để hỏi
- Hỏi về người , sự vật
- Hỏi về số lượng
- Hỏi về hoạt động , tính chất , sự việc
II, Ghi nhớ: sgk III, Luyện tập Bài tập 1 : sắp xếp các đại từ
+ Ngôi 1 : số ít : tôi , tao ,tớ Số nhiều : chúng tôi, chúng tao, chúng tớ
+ Ngôi số 2 : số ít : mày
Trang 31(?) Tóm lại các đại từ để trỏ dùng để làm gì ?
(?) Các đại từ “ ai,gì” hỏi về gì ? ( người , sự vật )
(?) Các đại từ “ bao nhiêu , bấy nhiêu,mấy” dùng
để hỏi cái gì ? ( số lượng)
(?) các đại từ “ đâu, bao giờ” thì sao? ( không gian,
thời gian)
(?) Còn các đại từ “sao, thếnào” Theo em nó dùng
để hỏi về gì ? ( hoạt động , t/c sự việc )
(?) Vậy các đại từ dùng để hỏi được dùng ntn?
Gọi hs đọc yêu cầu bài tập 1 ( HSTLN)
(?) Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?
(?) Nêu yêu cầu bài tập 4
số nhiều : chúng mày + Ngôi số 3 : số ít : hắn , nó số nhiều : họ , chúng nó + Đại từ “ mình” trong câu cậu giúp mình với nhé ngôi thứ nhất , còn “ mình ” ngôi thứ 2
Bài tập 3: đặt câu
- Ai cũng phải đi học
- Bao nhiêu cũng được
- Sao thế Bài tập 4 :
+ Các bạn cùng lớp : tớ , mình , cậu
+ Em cần nhắc nhở bạn ấy nên đổi cách xưng hô cho phù hợp
4, Củng cố : đại từ là gì ? Đại từ giữ vai trò ngữ pháp gì trong câu ?
- Có mấy loại đại từ , kể và cho vd
5, Dặn dò : Học thuộc ghi nhớ , hoàn tất các bài tập
- soạn bài mới “ Từ Hán việt”
Ngày soạn : 25/9/04
Tiết 16
Trang 32I, Mục tiêu cần đạt
- Một số vb có liên quan
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
- Để làm nên 1 văn bản chúng ta phải làm như thế nào
3, Bài mới : Các em đã làm quen trong tiết “ Tạo lập vb” Từ đó có thể tạo nên một vb tương
đối đơn giản , gần gủi với đời sống và công việc học tập của các em Vậy để tạo ra 1 sản phẩn hoàn chỉnh , hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết luyện tập
(?) Em hãy nhắc lại các bước tạo lập vb ?
(?) Ở lớp 6 , các em đã được học 2 kiểu vb tự sự, ø miêu tả
và ở tiết 8 các em cũng đã xđ bố cục cho 2 vb Vậy em
nào có thể nhắc lại bố cục của 2 vb này là gì ?
Các em vừa nhắc lại các bước tạo lập vb và cũng vừa
xđ xong bố cục cho 2 vb tự sự và miêu tả Sau đây chúng
ta sẽ cùng nhau đi vào phần chính của bài
Gọi hs đọc đề bài
(?) Hãy cho biết đề bài trên thuộc kiểu vb gì ? Do đâu
em biết ? ( Viết thư , dựa vào từ viết thư)
(?) Với đề bài ấy em sẽ định hướng ntn cho bức thư em
sẽ viết ? Viết về nội dung gì ?
(?) Chỉ 1500 chữ liệu có thể nói về mọi điều ở nước ta
được hay không ? (Không)
(?) Vậy em tập trung viết về mặt nào ?
- Con người VN : yêu chuộng hoà bình , cần cù …
- Truyền thống lịch sử , danh lam thắng cảnh , những đặc
sắc về vh , phong tục …
(?) Em viết cho ai ? ( bất kì bạn nào đó ở nước ngoài )
(?) Em viết bức thư ấy để làm gì ? (Gây cảm tình cuả bạn
ấy về đất nước mình)
(?) Vậy bố cục cụ thể cho 1 bức thư ntn ?(HSTLN)
I, Đề bài
Em hãy viết thư cho người bạn để bạn hiểu về đất nước mình ( tối đa 1500 chữ)
Trang 33+Phần đầu : - Điạ điểm , ngày tháng ; lời xưng hô ; lí do
+ Phần chính :Hỏi thăm tình hình sức khoẻ của bạn
cùng gia đình
- Ca ngợi tổ quốc bạn
- Giới thiệu về đất nước mình : con người VN ,
truyền thống l/s , danh lam thắng cảnh , đặc sắc
về phong tục tập quán VN
+ Phần cuối thư : Lời chào , lời chúc
- Lời mời mọc bạn đến thăm đất nước VN
- Mong tình bạn 2 nước ngày càng gắn bó sâu sắc
(?) Em sẽ bắt đầu như thế nào cho tự nhiên , gợi cảm ,
chứ không gượng gạo , khô khan?( hs tự trả lời )
-Do nhận được thư bạn về tổ quốc nên mình viết thư hỏi
đáp ; do đọc sách báo , xem truyền hình về nước bạn
chợt liên tưởng đến đất nước mình và muốn bạn cùng
biết , cùng chia sẽ )
(?) Nếu định viết thư cho bạn để giới thiệu về cảnh đẹp
đất nước mình thì em có thể sắp xếp các ý trong phần
thân bài của bức thư theo trình tự dưới đây không ?
- Cảnh đẹp của mùa xuân VN
- Phong tục ăn tết nguyênđán của người VN
- Những danh lam thắng cảnh của nước Việt Nam
- Vẻ đẹp kênh rạch , sông nước Cà Mau
( Không được )
(?) Vì sao vậy ? ( Vì dàn bài không rành mạch , các ý
được phân lúc thì theo mùa , lúc thì theo miền , khi nói
về cảnh đẹp khi lại chuyển sang phong tục từ đó các ý
chồng chéo lên nhau)
(?) Từ phân tích em hãy viết thanh một lá thư hoàn chỉnh
+ Phần à đầu :
- Địa điểm, ngày tháng
- Lời xưng hô
- Lí do viết thư +Phần chính :
- Hỏi thăm sức khoẻ của bạn cùng gia đình
- Ca ngợi tổ quốc bạn
- Giới thiệu về đất nước mình : về con người , truyền thông lịch sử , danh lam thắng cảnh , phong tục tập quán
II, Viết bài
4, Củng cố : Em hãy nhắc lại các bước tạo lập vb ?
5, Dặn dò : Hoàn thành vb đề 2
- Tìm hiểu chung về văn biểu cảm
Trang 34
- Dự kiến khả năng tích hợp : Với phần Tiếng Việt ở bài từ Hán Việt , phần Tập làm văn
ở bài Văn bản biểu cảm
- Một số bài thơ có thể thơ tương tự
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
- Đọc 4 bài ca dao về những câu hát châm biếm ? Trong 4 bài ca dao đó em thích bài ca dao nào nhất ? Vì sao
- Hãy phân tích nội dung của bài ca dao đó
3, Bài mới : Từ xưa , dân tộc ta đã đứng lên chống giặc ngoại xâm rất oanh liệt , kiên cường
Tự hào thay , ông cha ta đã đưa đất nước bước sang một trang sử mới : Đó là thoát ách đô hộ ngàn năm phong kiến phương bắc , 1 kỉ nguyên mới mở ra Vì thế bài “Sông núi nước Nam ra đời” được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên , khẳng định một quốc gia độc lập tự chủ Vậy nội dung của bản tuyên ngôn này ntn chúng ta sẽ đi tìm hiểu bài học ngày hôm nay
Gv đọc sau đó hướng dẫn hs đọc ( đọc rõng rạc , không
khí nghiêm trang )
Giải thích từ khó
(?) Theo em , bài thơ này thuộc thể thơ gì ? vì sao em
biết ? (thất ngôn từ tuyệt , 4 câu mỗi câu 7 chữ )
(?) Bài thơ này nói về vấn đề gì ?
- Bài thơ được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của
dân tộc
(?) Thế nào là bản tuyên ngôn độc lập ?
- Là lời tuyên bố về chủ quyền đất nước và khẳng định
không có thế lực nào xâm phạm
Gv yêu cầu hs đọc lại bài thơ
* Sông núi nước nam là bài thơ thiên về sự biểu ý ( nghị
1, Đọc – tìm hiểu chú thích
2, Bố cục : 2 ý
3, Phân tích + Hai câu đầu
Trang 35(?) Vậy sự biểu ý đó được thể hiện bằng bố cục ntn?
2 ý
+ ý 1 : 2 câu dầu : Nước nam là của người nam , điều đó
được sách trời đã định rõ ràng
; ý 2 : 2 câu cuối : Kẻ thù không được xậm phạm , xâm
phạm sẻ chuốc lấy thất bại
(?) Em có nhận xét gì về cách biểu ý của bài thơ ?
- Bố cục rành mạch , hợp lí Cách biểu ý đã trực tiếp nêu
rõ ý tưởng bảo vệ chủ quyền đất nước
(?) Bài thơ này ngoài biểu ý có biểu cảm không ?
- có biểu cảm
(?) Có biểu cảm thì thuộc trường hợp nào trong 2 trạng
thái sau : lộ rõ hay ẩn kín , hãy giải thích ?
- ở đây cảm xúc thái độ mãnh liệt đã tồn tại một
cách ẩn kín vào bên trong Người đọc biết nghiền
ngẫm , suy cảm sẽ thấy thái độ cảm xúc trữ tình
đó
(?) Như vậy nd của bản tuyên ngôn độc lập trong bài “
Sông núi nước Nam” là gì ?
- Thể hiện bản lĩnh , khí phách của dân tộc ta , nêu cao
chân lí lớn lao nhất , thiêng liêng nhất , vĩnh viễn nhất :
Nước Việt Nam là của người Nam , không ai được xâm
phạm , xâm phạm sẽ thất bại
Nam quốc sơn hà Nam đế
cư Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư
Nước Nam là của người nam , sách trời đã định sẵn rõ ràng
+ Hai câu cuối
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Những đẵng hành khan thủ bại hư
Kẻ thù không được xâm phạm , nếu xâm phm5 thì chuốc lấy thất bại
* Bản tuyên ngôn độc lập thể hiện chân lí lớn lao thiêng liêng nhất của dân tộc VN
III, Ghi nhớ : sgk
4, Củng cố : Nêu ý nghĩa bài thơ “ Nam quốc sơn hà”
5, Dặn dò : Đọc phần đọc thêm
- Hoàn tất bài tập
Trang 36- Dự kiến khả năng tích hợp : giống như bài “ Nam quốc sơn hà”
- Một số bài thơ có thể thơ ngũ ngôn
III, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ :
3, Bài mới : Lịch sử dân tộc ta là lịch sử chống giặc ngoại xâm Biết bao lần bọn phong kiến
phương bắc sang xâm lược nước ta đều bị thất bại thảm hại Ở bài rước các em đã từng tự hào với bài “ Sông núi nước Nam” , thì bài này các em lại càng thấy rõ hơn tinh thân độc lập , khí phách hào hùng , và khát vọng lớn lao của dân tộc thể hiện mạnh mẽ qua bài “ Phò giá về kinh”
Gv cho hs đọc bài thơ và phần chú thích
(?) Dựa vào chú thích trong sgk , hãy giới thiệu vài nét
về tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài thơ ?
(?) Những trận chiến thắng nào được đề cập đến trong
bài “ Phò giá hoàng kinh sư” Hãy giới thiệu vài nét về
trận chiến đó ? ( Chương Dương – Hàm Tử)
(?) Bài thơ này thuộc thể thơ gì ? Vì sao em biết ?
- Ngũ ngôn tứ tứ tuyện ( 4 câu mỗi câu 7 chữ )
(?) Bài thơ có những ý cơ bản nào ?
+ ý 1 : Hai câu đầu : hào khí chiến thắng “ chương
dương cướp giáo giặc”
Đây là chiến thắng hào hùng của dân tộc đối với giặc
mông – nguyên xâm lược
+ ý 2 : 2 câu sau tư thế của dân tộc Đây là lời động
viên xd, phát triển đất nước trong hoà bình và niềm tin
sắc đá và sự bền vững muôn đời của đất nước
(?) Hai trận chiến Chương Dương và Hàm Tử trận
chiến nào trước ? Vì sao?
(?) Bài thơ có ý tưởng lớn và rõ ràng như thế nhưng
cách diễn đạt ý tưởng trong thơ ntn? Ở đây , tính chất
I, Tìm hiểu về tác giả – tác phẩm
Sgk
II, Đọc,Tìm hiểu văn bản
1, Đọc – tìm hiểu chú thích
2, Bố cục : 2 ý
3, Phân tích
+ Hai câu đầu
Trang 37biểu cảm đã tồn tại ở trạng thái nào ?
- diễn đạt ý tưởng theo kiểu nói chắc nịch , sáng
rõ , không hình ảnh , không hoa mỹ , cảm xúc
trữ tình đã được nén kín trong ý tưởng
(?) Hãy so sánh 2 bài thơ “ Phò giá về kinh” và “ Sông
núi nước nào” để tìm sự giống nhau về hình thức biểu ý
và biểu cảm của chúng ? (HSTLN)
- Hình thức : 2 bài thơ đã thể hiện bản lĩnh , khí phách
của dân tộc ta
- Một bài nêu cao chân lí lớn lao nhất , thiêng liêng
nhất , vĩnh viễn nhất : Nước VN là của người VN ,
không được ai xâm phạm , nếu xâm phạm sẽ thất bại
- Một bài thể hiện khí thế chiến thắng hào hùng của
dân tộc đối với ngoại Xâm và bày tỏø khát vọng xd và
phát tiển đất nước trong hoà bình với niềm tin đất nước
sẻ bền vững lâu đời
- Hình thức biểu cảm : Một bài thuộc về thất ngôn từ
tuyệt , một bài thuộc về ngũ ngôn tứ tuyệt Nhưng diễn
đạt ý tưởng giống nhau (có cách nói chắc nịch , cô đúc
trong đó ý tưởngvà cảm xúc hoà vào 1 , cảm xúc nằm
trong ý tưởng
Đoạt giáo Chương Dương độ Cầm Hồ Hàm Tử quan Cách đảo trật tựước sau thể hiện hào khí chiến thắng của dân tộc đối với giặc Nguyên –Mông
+ Hai câu sau
Thái bình tu trí lực Vạn cổ thử giang sơn Lời động viên xây dựng và phát triển đất nước trong hoà bình và niềm tin sắt đá vào sự bền vững muôn đời của đất nước Cách nói chắc nịch , súc tích , cô đọng , không hình ảnh , không hoa mỹ
III, Ghi nhớ : sgk
4, Củng cố : Em hãy giới thiệu lại thể thơ thất ngôn từ tuyệt
- Bài thơ thể hiện những nội dung tư tưởng nào ?
5, Dặn dò : Học thuộc lòng 2 bài thơ
- Nắm vững tác giả , tác phẩm và hoàn cảnh sáng tác
- Soạn bài “ Bài ca côn sơn”
Ngày soạn : 30/9/04
Tiết 18
Trang 38I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Hiểu được thế nào là yếu tố HV
- Nắm được cách cấu tạo đặc biệt của từ ghép HV
II, Chuẩn bị
- Dự kiến khả năng tích hợp : Phần Văn qua vb “ Sông núi nước Nam và Phò giá về kinh” ; ới tập làm văn qua bài “ Tìm hiểu chung về văn biểu cảm”
- Bảng phụ , mẫu câu
III, Tiết trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : Đại từ là gì ? Đại từ đảm nhiệm những chức vụ nào ? cho vd
- Đại từ dùng để làm gì ?
3, Bài mới : Ở lớp 6 các em đã biết thế nào là từ HV , ở bài này chúng ta sẻ đi tìm hiểu về
cấu tạo của yếu tố HV
Từ HV là từ mượn từ tiếng hán (Từ HV là từ gốc
Hán nhưng không phải mọi từ gốc hán đều là từ
mượn)
GV cho hs đọc bài thơ “ Nam quốc sơn hà”
(?) Các tiếng nam, quoốc , sơn , hà nghĩa là gì ?
Tiếng nào có thể dùng độc lập , tiếng nào không ?
Nam quốc và sơn hà là 2 từ HV , các tiếng tạo nên
2 từ này đầu có nghĩa
- Nam : phương nam , nước nam …
- Quốc :nước , sơn :núi; hà : sông
- Trong các tiếng trên Nam có thể đứng độc lập ,
các tiếng sơn , hà không thể đứng độc lập mà chỉ
làm yếu tố cấu tạo từ ghép ( nam quốc , quốc gia ,
sơn hà , giang giang sơn)
VD : so sánh quốc với nước
- Có thể nói : cụ là nhà thơ yêu nước mà không thể
nói ( cụ là nhà thơ yêu quốc)
- Cũng vậy có thể nói là trèo núi mà không thể nói
là trèo sơn
- Có thể nói lội xuống sông mà không thể nói lội
1, Đơn vị cấu tạo từ HV
- Tiếng để cấu tạo từ HV là yếu tố HV
- Yếu tố HV không dùng độc lập mà chỉ dùng tạo nên từ ghép Tuy nhiên có 1 số từ có thể dùng độc lập như hoa , quả , bút , bảng
- yếu tố HV đồng âm nhưng nghĩa khác xa nhau
Trang 39( ghi nhớ 1,2)
Gọi hs đọc phần vd 2 a,b
(?) Tiếng “Thiên” trong từ “Thiên thư” có nghĩa là
trời , tiênmg1 “ thiên” ở trong các từb sau có nghĩa
là gì ?
- Thiên niên kỉ , thiên lí mã (nghìn)
- Lí Công Uẩn thiên về thăng long (dời)
(?) Vậy em có nhận xét gì về nghĩa của yếu tố HV ,
việc hiểu nghĩa của yếu tố HV giúp ích cho chúng
ta điều gì ?
(Ghi nhớ 3)
(?) các từ : sơn hà , xâm phạm (trong bài Nam quốc
sơn hà)giang sơn trong bài (tụng giá hoàng kinh sư)
thuộc loại từ ghép nào ? ( đẳng lập)
(?) Các từ : ái quốc , thủ môn chiến thắng ? thuộc
loại từ ghép nào ? ( chính phụ)
(?) Trật tự của các từ ghép HV có giống trật tự của
các từ ghép thuần iệt không ? ( giống )
Các em chú ý vd b
(?) Các từ thiên thư trong bài (Nam quốc sơn hà)
Ngư ông trong bài ( chiều hôm nhớ nhà) thuộc từ
ghép gì ? Trong các từ ghép này trật tự của các yếu
tố có gì khác so với trật tự của các tiếng trong từ
ghép thuần việt ?
- Từ ghép chính phụ ,khác về trật tự : tiếng
phụ trước , chính sau
(?) Qua phân tích vd a,b em có nhận xét gì về từ
ghép HV và trật tự các yếu tố trong từ ghép HV ?
(Ghi nhớ)
(?)Bài tập 1 yêu cầu chúng ta điều gì ? (HSTLN)
(?) Nêu yêu cầu bài tập 3 ? (HSTLN)
II, Ghi nhớ : sgk
III, Luyện tập Bài tập 1 : Phân biệt
Hoa 1 : cơ quan sinh sản của thực vật ; Hoa 2: đẹp , tốt
Gia 1 : nhà ; Gia 2: Thêm Tham 1 : ham muốn nhiều Tham 2 : dự , vào
Phi 1 : bay ; Phi 2 : trái Phi 3 : vợ lẽ
Bài tập 3: Sắp xếp
Thi nhân , đại thắng , tân binh , hậu đãi : tiếng phụ đứng trước Hữu ích , phát thanh , bảo mất , phóng hoả : yếu tố chính đứng trước
4, Củng cố : Thế nào là yếu tố HV ? Phần lớn các yếu tố HV được dùng ntn?
- Từ ghép HV chia làm mấy loại? Nêu trật tự của chúng?
5, Dặn dò : học thuộc ghi nhớ
Làm hết bài tập còn lại , sạon bài “ từ HV tiếp”
Ngày soạn: 1/10/04
Tiết 19
Trang 40I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Củng cố kiến thức và kĩ năng học về văn tự sự
- Đánh giá được bài làm của mình so với yêu cầu của đề bài , nhờ đó có một kinh nghiệm và quyết tâm cần thiết để làm bài tốt hơn những bài sau
II, Tiến trình lên lớp
1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ
3, Bài mới :
A, Đề bài : Em hãy kẻ lại cho bố mẹ nghe một câu chuyện lí thú ( hoặc cảm động ) mà em gặp
trong nhà trường
• Trước khi trả bài gv cho hs nhắc lại quá trình tạo lập vb
Hạn chế :
- Một số em bài viết con sai lỗi chính tả nhiều, hay viết tắt , viết số , cẩu thả Chưa phân biệt được câu chuyện nào là lí thú hoặc cảm động , còn nói chung chung chưa cụ thể
- Một số bài bố cục chưa rõ ràng , phần nhiều rơi vào hs lớp hệ b
D, Đọc bài hay
Đ, Chất lượng
7A 1 : TTB: 92 % 7B:TTB : 88%
DTB: 8 % DTB:12%
4, Củng cố : Nhận xét giờ trả bài
5, Dặn dò : Về nhà viết lại bài văn
- Soạn bài “ Tìm hiểu chung về vb biểu cảm”
Ngày soạn : 2/10/04
Tiết 20