giáo án ngữ văn 8 trọn bộ cực chuẩn

Tuần 1: Ngày soạn : 05/09/05TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN A.Mục tiêu cần đạt : * Giúp hs - Nắm được chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản - Biết viết một vă

Tuần 1: Ngày soạn 04/09/05

BÀI 1:TÔI ĐI HỌC (Thanh Tịnh)

A.Mục tiêu cần đạt :

- Nắm chắc nội dung biểu cảm của vb Tôi đi học

- Dự kiến khả năng tích hợp ngang cho bài học : các cấp độ khái quát nghĩa của từ , tính thống nhấtvề chủ đề của vb Tích hợp ngang với bài Cổng trường mở ra ngữ văn 7 /1

- Dự kiến các hình thức dạy học tích cực: đọc , bình , giảng , phát phiếu học tập , thảo luận nhóm …

C.Tiến trình lên lớp:

1.ổn định tổ chức : ( 1phút )

2.Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở của hs ( 3phút)

3.Bài mới : Hồi đầu năm lớp 7 , học bài Cổng trường mở ra , hẳn mỗi chúng ta không thể quên tấm

lòng người mẹ biết bao bồi hồi xao xuyến trong ngày đầu dẫn con đi học Người mẹ ấy bồi hồi xaoxuyến vì đang được sống lại ngày đầu tiên cắp sách đến trường :” Hằng năm cứ vào cuối thu … Mẹtôi âu yếm nắm lấy tay tôi dẫn đi trên đầy con đường làng dài và hẹp …” Câu văn ấy đầy ắp kỉniệm tuổi thơ Có nhiều bạn thắc đó là câu văn của ai , trong tác phẩm nào ? Đó chính là câu văntrong vb “ Tôi đi học “ mà hôm nay cô cùng các em đi tìm hiểu

I, Tìm hiểu vài nét về tác giả – tác phẩm

(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả tác phẩm ?( sgk)

II, Đọc – Tìm hiểu văn bản

1, Đọc , tìm hiểu chú thích: Gv đọc rồi hướng dẫn hs đọc theo

yêu cầu( giọng chậm , dịu , hơi buồn , lắng sâu , chú ý những câu nói của

nhân vật Tôi

2, Bố cục:(?) Kỉ niệm ngày đầu đến trường của “tôi” được kể theo

trình tự không gian và thời gian nào ?

(?) Tương ứng với trình tự ấy là các đoạn nào của vb ?

- từ đầu buổi sáng hôm ấy đến trên ngọn núi

- tiếp theo đến được nghỉ cả ngày nữa

- đoạn còn lại

3, Phân tích HS đọc đoạn đầu vb

a, Cảm nhận của “ tôi” trên đường tới trường (?) Kỉ niệm ngày

đầu đến trường của nhân vật “ tôi” gắn với không gian , thời gian

cụ thể nào ? (Thời gian : buổi sáng cuối thu ; Không gian : trên con

đường làng dài và hẹp

(?) Vì sao không gian và thời gian ấy trở thành kỉ niệm trong tâm

I, Tìm hiểu vài nét về tác giả – tác phẩm Sgk

II, Đọc – Tìm hiểu văn

bản

1, Đọc , tìm hiểu chú thích

2, Bố cục : 3 phần

- Báo hiệu sự thay đổi trong

trí tác giả ?(đó là thời điểm và nơi chốn quen thuộc , gần gũi , gắn liền

với tuổi thơ của tác giả ở quê hương , đó là lần đầu tiên cắp sách tới

trường )

(?) Trong câu văn : con đường này tôi đã quen đi lại nhiều lần nay

tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi , vì chính

lòng tôi đang có sự thay đổi lớn : Hôm nay tôi đi học , cảm giác

quen mà lạ của nhân vật “ tôi” có ý nghĩa gì ?

- Tình cảm và nhận thức của một cậu bé ngày đầu tới trường tự thấy như

đã lớn lên , con đường làng không còn dài rộng như trước

(?) Chi tiết tôi không lội qua sông thả diều như thằng Quý và

không đi ra đồng nô đùa như thằng Sơn nữa có ý nghĩa gì ?

- Báo hiệu sự đổi thay trong nhận thức của bản thân , cậu bé tự thấy mình

lớn lên

(?) Có thể hiểu gì về nhân vật “ tôi” qua chi tiết “ Ghì thật chặt hai

quyển vở mới trên tay và muốn thử sức mình tự cầm bút thước?

(Có chí học ngay từ đầu , muốn tự mình đảm nhận việc học tập , muốn

được chững chạc như bạn , không thua kém bạn

(?) Trong những cảm nhận mới mẻ trên con đường làng đến

trường , nhân vật tôi đã bộc lộ đức tính gì của mình ?

- yêu học , yêu bạn và mái trường

(?) Khi nhớ lại ý nghĩ chỉ có người thành thạo mới cầm nổi bút

thước , tác giả viết : ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ nhàng như

một làn mây lướt ngang trên ngọn núi” Hãy phát hiện và phân tích ý

nghĩa và biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu văn trên ?

( HSTLN) So sánh , kỷ niệm đẹp

b, cảm nhận của “ tôi” lúc ở sân trường Gọi hs đọc đoạn 2

(?) Quan sát phần văn bản tiếp theo cho biết : cảnh trước sân

trường và ngôi trường làng Mĩ Lí lưu lại trong tâm trí nhân vật tôi

có gì nổi bật ? ( rất đôngngười , người nào cũng đẹp , ngôi trường xinh

xắn , oai nghiêm

(?) Trước khung cảnh đó thì tâm trạng cậu bé ntn ?( lo sợ vớ vẫn )

(?)Cảnh tượng đó có ý nghĩa gì ? ( Phản ánh không khí đặc biệt của

ngày hội khai trường thường gặp ở nước ta , bộc lộ tình cảm sâu nặng của

tác ; giả đối với mái trường tuổi thơ )

(?) Khi tả những học trò nhỏ tuổi lần đầu đến trường học , tác giả

dùng hình ảnh so sánh nào ? (Họ như con chim non đứng bên bờ tổ

,nhìn quãng trời rộng muốn bay , nhưng còn ngập ngừng e sợ )

(?) Em đọc thấy những ý nghĩ nào từ hình ảnh so sánh ấy ?

- miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng của các em nhỏ lần đầu tới

trường học , đề cao sức hấp dẫn của nhà trường

(?) Tâm trạng và cảm giác nhân vật tôi khi nghe ông đốc gọi danh

sách hs và khi rời khỏi tay mẹ như thế nào ? (tôi đã lúng túng ,

càng lúng túng hơn , Tôi dúi đầu vào lòng mẹ khóc

(?)Vì sao Tôi bất giác “dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở khóc khi chuẩn

nhận thức bản thân cậu bé

- Có chí học ngay từ đầu ,muốn tự mình đảm nhiệmviệc học tập , muốn đượcchững chạc như bạn , khôngthua kém bạn

b, cảm nhận của “ tôi” lúc ở sân trường

- rất đông người , người nàocũng đẹp

- ngôi trường xinh xắn oainghiệm

 Lo sợ vớ vẫn

- khi nghe ông đốc đọcdanh sách và rời tay mẹ

 Lúng túng , càng lúngtúng và dúi vào lòng mẹkhóc

bị bước vào lớp” Có thể nói chú bé này có tinh thần yếu đuối hay

không ?

c, Cảm nhận của “ tôi” trong lớp học: Hs đọc đoạn 3

(?) Vì sao trong khi sắp hàng đợi vào lớp , nhân vật “ tôi’ lại cảm

thấy trong thời thơ ấu tôi chưa lần nào thấy xa mẹ tôi như lần này ?

( Vì tôi bắt đầu cảm nhận được sự độc lập của mình khi đi học

- Bước vào lớp học là bước vào thế giới riêng của mình , phải tự mình làm

tất cả , không còn có mẹ bên cạnh

(?) Những cảm giác mà nhân vật “ tôi” bước vào lớp học là gì ?

- Một mùi hương lạ xông lên … chút nào

(?)Hãy lí giải những cảm giác đó của nhân vật tôi ?

- cảm giác lạ vì lần đầu được vào lớp học , một môi trường sạch sẽ , ngay

ngắn ; không cảm thấy sự xa lạ với bàn ghế và bạn bè , vì bắt đầu có ý

thức được những thứ đó sẽ gắn bó thân thiết với mình

(?) Những cảm giác đó cho thấy tình cảm nào của nhân vật “tôi”

đối với lớp học của mình ?( tình cảm trong sáng , thiết tha )

(?)Đoạn cuối có chi tiết “ một con chim liệng đến đứng trên bờ cửa sổ

… Theo cánh chim “; những tiếng phấn của thầy tôi gạch mạnh … Đánh

vần “ những chi tiết đó nói thêmđiều gì về nhân vật tôi ?

- một chút buồn khi từ giã tuổi thơ , bắt đầu trưởng thành trong nhận

thức và việc học hành của bản thân

(?) Những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng tôi là những cảm

giác nào ? ( tình yêu , niềm trân trọng sách vở , bàn ghế , lớp học , thầy

học , gắn liền với mẹ và quê hương

(?) Từ đó em cảm nhận những điều tốt đẹp nào từ nhân vật “ tôi”

cũng chính là tác giả Thanh Tịnh ?

- giàu cảm xúc với tuổi thơ và mái trường quê hương

III, Tổng kết :

(?)Em học tập được gì từ nghệ thuật kể chuyện của tác giả trong

truyện ngắn Tôi đi học ? ( HSTLN) muốn kể chuyện hay ,mcần có

nhiều kỉ niệm đẹp và giàu cảm xúc

c, Cảm nhận của “ tôi” trong lớp học

- cảm giác lạ vì lần đầu vàolớp học , môi trường sạchsẽ , ngay ngắn

- Không cảm thấy sự xa lạvới bàn ghế và bạn bè , vìbắt đầu ý thức được nhữngthứ đó sẽ gắn bó thân thiếtvới mình bây giờ và mãi mãi

III, Tổng kết : Ghi nhớ sgk

IV, Luyện tập:

4 Hướng dẫn về nhà: Phân tích cảm xúc thiết tha trong trẻo của nhân vật tôi trong truyện Tôi đi

học - Học phần ghi nhớ , làm bài tập còn lại

- Soạn bài : Trong lòng mẹ

5 Rút kinh nghiệm:

Tuần 1: Ngày soạn 04/09/05

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT NGHĨA CỦA TỪ

A.Mục tiêu cần đạt :

* Giúp hs

- Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa

- Thông qua bài học , rèn luyện tư duy trong việc nhân thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

B.Chuẩn bị :

1 GV:Tích hợp với văn ở vb Tôi đi học , với tâp làm văn qua bài Tính thống nhất về chủ đề của vb

- Bảng phụ

2 HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1.Oån định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs

3, Bài mới: Ở lớp 7 , các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Bây giờ em nào có thể nhắc

lại một số vd về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa ? ( Máy bay – phi cơ , đèn biển – hải đăng , trắng –đen ) Em có nhận xét gì về mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ ngữ trong hai nhóm trên ? Các từbình đẳng về mặt ngữ nghĩa cụ thể : các từ đồng nghĩa trong nhóm có thể thay thế có thể thay thếcho nhau được còn các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừ nhau khi lực chọn để đặt câu Từnhận xét đó hoàn toàn đúng Hôm nay , chúng ta học bài mới : Cấp độ khái quát nghĩa của từ

I Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghĩa hẹp

1 Xét ví dụ:- Các ù em hãy quan sát sơ đồ trên bảng và trả lời

câu hỏi

(?) Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ thú ,

chim , cá ? Tại sao ?

- Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ thú , chim , cá

- Vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa của 3 từ thú , chim ,

cá

(?)Nghĩa của thú rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ voi , hưu ?

Nghĩa của từ chim rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ tu hú , sáo ?

Tại sao ? Nghĩa của từ cá rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ cá ,

cá thu ? Tại sao ?

- Các từ thú , chim , cá có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ voi , hươu , tu

thú , sáo , cá rô , cá thu

(?) Nghĩa của các từ thú , chim , cá rộng hơn nghĩa của những từ

nào , đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào ?

- Các tư thú , chim , cá có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ voi , hưu , tu hú ,

sáo , cá rô , cá thu và có phạm vi hẹp hơn từ động vật

 Bài tập nhanh

Cho các từ : cây , cỏ , hoa tìm các từ ngữ có phạm vi nghĩa hẹp hơn cây ,

I Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghĩa hẹp :

1 Xét ví dụ:

- Một từ được coi là nghĩarộng khi phạm vi nghĩa củatừ đó bao hàm phạm vinghĩa của một số từ ngữkhác

- Một từ được coi là nghĩahẹp khi phạm vi nghĩa của từđó được bao hàm trongphạm vi nghĩa của một từngữ khác

- Một từ có nghĩa rộng đốivới những từ ngữ này , đồngthời có thể có nghĩa hẹp đốivới 1 từ ngữ khác

cỏ , hoa và từ ngữ có từ rộng hơn ba từ đó

- Thực vật > cây , cỏ , hoa

- Cây ; cây cam , cây dừa

- Cỏ : cỏ gà , cỏ tranh , cỏ mật

- Hoa : hoa cúc , hoa huệ , hoa lan

(?) Qua phân tích các vd trên em nào có thể rút ra khái niệm thế

nào là một từ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp ? Cho vd minh hoạ ( ghi

nhớ sgk)

(?) Một từ có thể vừa có nghĩa rộng vừ có nghĩa hẹp được không ?

Vì sao

- một từ có thể vừa có nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp vì tính chất

rộng hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tương đối

2 Kết luận : HS đọc Ghi nhớ SGK/

2 Kết luận : HS đọc Ghi

nhớ SGK/

II, Luyện tập

Bài tập 1 : LẬP SƠ ĐỒ

-quần đùi , -quần dài áo dài , sơ mi bom ba càng , bom bi súng trường , đại bác

Bài tập 2 : Tìm từ nghĩa rộng

-a, chất đốt ; b, nghệ thuật ; c, thức ăn

d, nhìn ; e, đánh

Bài tập 3 : tìm nghĩa bao hàm trong phạm vi của mỗi từ

-a, xe cộ : xe máy , xe hơi , xe đạp

-b, kim loại: sắt , đồng , nhôm

-c, hoa quả : chanh , cam , chuối

- d, họ hàng : nội , ngoại , bác , chú …

- e, mang : xách , khiêng , gánh

Bài tập 4 : a, Thuốc lào ; b, thủ quỹ ; c, bút điện ; d , , hoa tai

4 Hướng dẫn về nhà: :- Học phần ghi nhớ sgk

- Làm hết bài tập còn lại , soạn bài mới “Trường từ vựng”

5 Rút kinh nghiệm:

Tuần 1: Ngày soạn : 05/09/05

TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN A.Mục tiêu cần đạt :

* Giúp hs

- Nắm được chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề ; biết xác định và duy trì đối tượng trìnhbày, chọn lọc sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến cảm xúc của mình

B.Chuẩn bị:

1.GV: Tích hợp với phần vb Tôi đi học , với tiếng việt bài Cấp độ khái quát nghĩa của từ

2 HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ỔN định tổ chức :

2, Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs

3, Bài mới:

I Chủ đề của văn bản :

- Hs đọc lại vb Tôi đi học và trả lời câu hỏi

(?) Văn bản miêu tả những việc đã xảy ra (hiện tại ) hay đã

xảy ra ( hồi ức kỉ niệm )

- Vb miêu tả những việc đã xảy ra , đó là những hồi tưởng của tác giả về

ngày đầu tiên đi học

(?)tác giả viết vb này nhằm mục đích gì ?

- để bộc lộ của mình về một kỉ niệm sâu sắc từ thuở thiếu thời

 VG chốt : chủ đề của vb là vấn đề chủ chốt , những ý kiến , những

cảm xúc của tác giả được thể hiện hột cách nhất quán trong vb

(?) Từ phân tích trên , em hãy cho biết chủ đề của văn bản là

gì ? ( HS đọc ghi nhớ sgk)

II, Tính thống nhất về chủ đề của vb

(?) Để tái hiện những kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học , tác giả

đã đặt nhan đề của văn bản và sử dụng từ ngữ , câu như thế

nào ?( HSTLN)

- nói về chuyện “ Tôi đi học”

- Đó là những kỉ niệm về buổi đầu đi học của “ tôi”, nên đại từ tôi ,

các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học được lặp đi lặp lại nhiều lần

- Những câu đều nhắc đến kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên trong

đời ; +Hôm nay tôi đi học

+ Hằng năm cứ vào cuối thu….lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn

man của buổi tựu trường

+ Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy ; Hai quyển

vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng ; Tôi bậm tay ghì

thất chặt , nhưng một quyển vở cũng xệch ra và chếch đầu chúi xuống

đất

I, Chủ đề của văn bản :

- Chủ đề là đối tượng và vấn đềchính mà vb biểu đạt

II, Tính thống nhất về chủ đề của vb

+ vb có tình thống nhất về chủđề khi chỉ biểu đạt chủ đề đãxác định , không xa rời hay lácsang chủ đề khác

+ Để viết hoặc hiểu một vb,cần xác định chủ đề được thểhiện ở nha đề , đề mục , trongquan hệ giữa các phần của vbvà các từ ngữ then chốt thườnglặp đi lặp lại

(?) Để tô đậm cảm giác trong sáng của nhân vật tôi trong ngày

đầu tiên đi học , tác giả đã sử dụng các từ ngữ và các chi tiết

nghệ thuật nào ?

+ trên đường đi học :- về con đường : quen đi lại lắm lần – thấy lạ

- thay đổi hành vi : lội qua sông thả diều , đi qua đồng nô đùa – đi

học , cố gắng làm như một học trò thực thụ

+ trên sân trường :về ngôi trường : nhà cao ráo , sạch sẽ , xinh

xắn,oai nghiêm

- cảm giác bở ngỡ , lúng túng khi xếp hàng vào lớp : đứng nép bên

người thân , chỉ diám nhìn một nữa , dám đi từng bước nhẹ , muốn bay

nhưng còn ngạy ngùng e lệ … nức nở khóc theo

+ trong lớp học : cảm thấy xa mẹ , trước đây có thể đi chơi cả ngày

cũng không thấy xa nhà , xa mẹ chút nào hết , giờ đây , mới bước vào

lớp đã thấy xa mẹ nhớ nhà

(?)Dựa vào kết quả phân tích hai vấn đề trên , em có thể trả lời

câu hỏi thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản ? (Ghi

nhớ sgk )

(?) Tính thống nhất này được thể hiện ở những phương diện nào

? ( hình thức ; nhan đề của văn bản ; Nội dung ; mạch lạc ( quan hệ

giữ các phần trong vb )từ ngữ , chi tiết ( tập trung làm rõ ý đồ , ý

kiến , cảm xúc ); Đối tượng : xoay quanh nhân vật tôi

(?) Làm thế nào để có thể viết một văn bản bảo đảm tính thống

nhất về chủ đề ?

III, Luyện tập

Bài tập 1 : phân tích tính thống nhất về chủ đề

a, viết về cây cọ ở ùng sông thao quê hương tác giả

+ thứ tự trình bày : miêu tả hình dáng cây cọ , sự gắn bó của cây cọ với tuổi thơ tác giả , tác dụngcủa cây cọ , tình cảm gắn bó của cây cọ với người dân sông thao

+ Khó thay đổi trật tự sắp xếp , các ý này đã rành mạch liên tục

b, Chủ đề của vb : vẻ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quê tôi

c, Chủ đề thể hiện trong toàn vb : qua nhan đề của vb “ Rừng

cọ quê tôi”và các ý của vb miêu tả hình dáng , sự gắn bó cây cọ với tuổi thơ của tác giả , tác dụngcủa cây cọ và tình cảm giữa cây với người

d, các từ ngữ được lặp đi lặp lại nhiều lần : rừng cọ , lá cọ và các ý lớn trong phần thân bài : miêu tảhình dáng của cây cọ , nêu lên sự gắn bó mật thiết giữa cây cọ với nhân vật tôi , công dụng của câycọ đối với cuộc sống

Bài tập 2 :

Các ý không đảm bảo tính thống nhất : b, d

4 Hướng dẫn về nhà: Học thuộc phần ghi nhớ ; Soạn bài tiếp theo “ Bố cục của vb”

5 Rút kinh nghiệm:

Tuần 2 : Ngày soạn 08/09/05

TRONG LÒNG MẸ (Trích Những ngày thơ ấu)

1 GV:Tập truyện những ngày thơ ấu ; Chân dung nhà văn Nguyên Hồng

- Bức tranh phóng ta tranh minh hoạ cảnh bé Hồng nằm trong lòng mẹ

- Dự kiến tích hợp với phần tiếng việt ở bài Trường từ vựng , phần tập làm văn bài bố cục của vb ,đặc biệt là sự sắp xếp của phần thân bài

2 HS : Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C Tiến trình lên lớp :

1, ỔN định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ:

- Vb Tôi đi học được viết theo thể loại nào ? Vì sao em biết ?

- Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc , tâm trạng của tác giả Trong vb Tôi đi họclà phép so sánh Em hãy nhắc lại 3 so sánh hay trong bài và phân tích hiệu quả nghệ thuật của nó

3, Bài mới : Trong tâm hồn mỗi chúng ta , tình mẫu tử luôn là nhu cầu chính đáng , trong sáng và

thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ được sống lại tình cảm ấy khi đọc hồi kí của nhà vănNguyên Hồng , ở đó trong tâm hồn của một em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và ấm áptình yêu quí dành cho người mẹ khốn khổ của mình Một đoạn của hồi kí ấy mang tên Trong lòngmẹ và đó là nhan đề của bài học hôm nay

I,Tìm hiểu tác giả – tác phẩm

Gọi hs đọc phần chú thích dấu sao

(?) Em hãy nêu vài nét về Nguyên Hồng và tác phẩm Những ngày thơ

ấu ? (sgk)

II, Đọc – Tìm hiểu văn bản:

1, Đọc – Tìm hiểu chú thích

- Gv đọc mẫu sau đó hướng dẫn cho hs đọc ( Giọng chậm tình cảm , chú ý

các hình ảnh , từ ngữ thể hiện cảm xúc thay đổi của nhân vật tôi , nhất là

đoạn cuối cuộc trò chuyện với bà cô …)

(?) Em hãy so sánh , mạch truyện và cách kể chuyện bài trong lòng mẹ

I,Tìm hiểu tác giả – tác phẩm : Sgk

II, Đọc – Tìm hiểu văn

bản:

1, Đọc – Tìm hiểu chú

thích

có gì giống và khác vb Tôi đi học ?

- Giống nhau : kể và tả theo trình tự thời gian , trong hồi tưởng , nhớ lại kí ức

thuổi thơ

Khác nhau :+ ở bài tôi đi học :chuyện liền mạch trong một thời gian ngắn ,

không ngắt quãng : Buổi sáng đầu tiên đến trường

+ Trong lòng mẹ: chuyện không thật liền : có một gạch nối nhỏ , ngắn về thời

gian vài ngày khi chưa gặp mẹ và khi gặp mẹ

2 Bố cucï : (?) Vb này chia làm mấy phần ? nêu nội dung từng phần

- Phần 1; từ đầu đến … người ta hỏi đến chứ : Cuộc trò chuyện với bà cô

- Phần 2 : Còn lại Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con bé Hồng

(?) Hãy tái hiện nội dung thứ nhất của vb bằng giọng đọc diễn cảm

của em ?

3, Phân tích :

a, Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng, cảm xúc của chú về

người mẹ bất hạnh

(?) Cảnh ngộ của chú bé Hồng có gì đặc biệt ?

- Mồ côi cha , mẹ tha phương cầu thực Hồng sống nhờ nhà người cô , không

được yêu thương , còn bị hắt hủi

(?) Từ đó bé Hồng có thân phận như thế nào ?

- cô độc, tuổi cực , luôn khao khát tình yêu thương

(?) Theo dõi cuộc đối thoại giữa người cô và bé Hồng , cho biết nhân

vật người cô có quan hệ ntn với chú bé Hồng ? ( Quan hệ cô – cháu

ruột )

(?) Nhân vật người cô hiện lên qua những, cử chỉ , lời nói điển hình

nào với cháu ?

- cô tôi gọi tôi đến cười bảo : Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày

không ?

- Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm , có như dạo trước đâu !

- Mày dại quá, cứ vào đi , tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá

sắm sửa cho thăm em bé chứ

(?) Vì sao bé Hồng cảm nhận trong lời đó những ý nghĩ cay độc ,

những rắp tâm tanh bẩn ?

- Vì trong những lời nói của người cô chứa đựng sự giả dối , mỉa mai , hắt hủi

thậm chí độc ác dành cho người mẹ đáng thương của bé Hồng

(?) Những lời lẽ đó bộc lộ tính cách nào của người cô ?

- Hẹp hòi , tàn nhẫn

* Trong cuộc đối thoại này , bé Hồng đã bộc lộ những cảm xúc và suy nghĩ

của mình

(?) Hãy tìm những chi tiết bộc lộ cảm nghĩ của bé Hồng đối với người

cô?

(?)Trong đó , cảm xúc nào của bé Hồng gây ấn tượng mạnh nhất cho

người đọc ? ( Hs bộc lo)

GV bình : Mỗi xcảm xúc của bé Hồng có thể gợi lên ở mội người những cảm

nghĩ riêng về nổi cay đắng , tủi cực mà bé Hồng phải chịu đựng Có điều

trong những đắng cay của bé Hồng đâu chỉ có nổi đau mà còn có niềm căm

2, Bố cucï : 2 phần

3, Phân tích

a, Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng, cảm xúc của chú về người mẹ bất hạnh

+ Người cô : là một conngười cay độc , tàn nhẫnthể hiện qua lời nói , cửchỉ

+ Những ý nghĩ , cảmxúc của chú bé Hồng khitrả lời người cô :

-Nhận ra những ý nghĩcay độc trong giọng nóivà trên nét mặt khi cườirất kịch của cô

- Nhắc đến mẹ tôi , côtôi chỉ có ý reo rắt vàođầu óc tôi những hoàinghi để tôi khinh miệtvà ruồng rẫy mẹ tôi

- Hai tiếng em bé mà côtôi ngân dài ra thật ngọt ,thất rõ , quả nhiên đãxoán chặt lấy tâm can tôi

hờn cái xấu , cái ác đang trà đạm lên tình mẫu tử của con người

(?) ở đây phương thức biểu đạt nào được vận dụng ? nêu tác dụng của

phương thức biểu đạt ấy ?

- Biểu cảm , thể hiện trực tiếp và gợi trạng thái tâm hồn đau đớn của bé Hồng

(?) Cảmû xúc của em khi đọc những cảm xúc của bé Hồng ?

(?) Khi kể về cuộc đối thoại của người cô với bé Hồng , tác giả đã sử

dụng nghệ thuật gì ? ( Tương phản )

(?) Hãy chỉ ra phép tương phản này ? nhận xét về ý nghĩa của phép

tương phản đó ?

-Đặt hai tính cách trái ngược nhau : Tính cách hẹp hòi , tàn nhẫn của người

cô >< Tính cách trong sáng giàu tình yêu thương của bé Hồng

- Làm nổi bật lên tính cách của người cô và khẳng định tình mẫu tử , cao cả

của bé Hồng

b, Bé Hồng yêu thương mẹ: Gọi hs đọc phần 2

(?) Hình ảnh người mẹ của bé Hồng hiện lên qua những chi tiết nào ?

+ Mẹ tôi về một mình đem rất nhiều quà bánh cho tôi và em Quế tôi

+ Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi …vừa kéo tay tôi , xoa đầu tôi …, lấy vạt áo nây

thấm nước mắt cho tôi

+ Mẹ tôi không còm cõi xơ xác … gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt

trong và nước da mịn , làm nổi bật màu hồng của 2 gò má Hơi quần áo mẹ

tôi và hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ

thường

(?) Cacùh gọi mẹ tôi trong tật cả các chi tiết ấy có ý nghĩa gì ? (Khẳng

định đó là người mẹ của riêng bé Hồng Tình mẹ con gắn bo)

(?) Từ đó bé Hồng cómột người mẹ ntn?

- đẹp đẽ, cao quý , vô cùng yêu con

(?)Trong phần vb này , tình yêu thương của bé Hồng được trực tiếp bộc

lộ đâu là những biểu hiện cụ thể của tình yêu thương đó ?

+Tiếng gọi : Mợ ơi! Mợ ơi!Mợ ơi !…

+Hành động : Tôi thở hồng hộc trán đẩm mồ hôi và khi trèo lên xe , tôi ríu cả

chân lại Tôi ngồi trên đệm xe , đùi áp đùi mẹ tôi , đầu ngã vào cách tay mẹ

tôi , tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bổng lại mơn man khắp

da thịt

+Xúc cảm : phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ , để bàn tay người mẹ

vuột ve từ trán xuống cằm , và gãi rôm ở sống lưng cho , mới thấy người mẹ

có một êm dịu vô cùng

(?)Tiếng mẹ luôn vang lên trong mọi hành động và cảm nghĩ của bé

Hồng điều đó có ý nghĩa gì ?

-Với bé Hồng , người mẹ là tất cả

- Ngươì mẹ không thể thiếu được trong cuộc sống của người con Bé Hồng vô

cùng yêu quí mẹ

(?) Với em biểu hiện nào ở bé Hồng thấm thía nhất tình mẫu tử ? ( HS

bộc lộ)

(?) Nhận xét về phương thức biểu đạt của những đoạn văn trên tác

dụng của phương thức biểu đạt đó ?

như ý cô tôi muốn-Gía những cổ tục đã đàyđoạ me tôi là một vậtnhư hòn đá hay cục thuỷtinh , đầu mẫu gỗ , tôiquyết vồ ngay lấy màcắn , mà nhai , mànghiến cho kì nát vụnmới thôi

Tương phản để làmnổi bật tính cách củangười cô, khẳng định tìnhmẫu tử , cao cả của béHồng

b, Bé Hồng yêu thương mẹ

+ Tiếng gọi : Mợ ơi ! Mợơi! Mợ ơi !

+ Hàng động :Tôi thởhòng hộc trán đẩm mồhôi và khi trèo lên xe tôiríu cả chân lại ….mơnman khắp da thịt

+ Xúc cảm : phải bé lạivà lăn vào lòng mộtngười mẹ , để bàn tayngười mẹ vuốt ve từ tránxuống cằm ….vô cùng

Biểu cảm trực tiếp,yêu mẹ mãnh liệt , ngườimẹ không thể thiếu đượctrong cuộc sống

- Biểu cảm trực tiếp

- Tác dụng : thể hiện xúc động của lòng người , khơi gợi cảm xúc ở người đọc

III, Tổng kết:(?) Cảm nghĩ của em về nhân vật bé Hồng từ những

biểu hiện tình cảm đó ?

+ Nội tâm sâu sắc, Yêu mẹ mãnh liệt , Khao khát yêu thương III, Tổng kết: Ghi nhớ

sgk

4, Củng cố :Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tượng , cảm nhận rõ nhất , nổi bật nhất của bản thân

về người mẹ của mình ?

- Vì sao xếp Tôi đi học và trong lòng mẹ là hồi kí tự truyện ?

5, Dặn dò : - Học thuộc ghi nhớ và chỉ ra được 2 nội dung chính cần nhớ trong bài học

- Soạn bài “ Tức nước vở bờ”

TRƯỜNG TỪ VỰNG A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp hs :

- Hiểu được thế nào là trường từ vựng , biết xác lập các trường tự vựng đơn giản

- Bước đầu hiểu được mối liên quan giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học nhưđồng nghĩa , trái nghĩa , ẩn dụ , hoán dụ , nhân hoá …giúp ích cho việc học văn và làm văn

- Rèn kĩ năng lập trường từ vựng và sử dụng trường từ vựng trong nói , viết

B.Chuẩn bị:

1 GV:Dự kiến khả năng tích hợp cho bài học : VB Trong lòng mẹ , với tập làm văn Bố cụ của văn

bản - Bảng phụ

2 HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C Tiến trình lên lớp :

1 Oån định tổ chức :

2, Kiểm tra bài cũ : Thế nào là từ nghĩa rộng , từ nghĩa hẹp ? Cho vb minh hoạ

3, Bài mới :

I Thế nào là trường từ vựng ?

Gọi hs đọc đoạn văn trong sgk

(?) Các từ in đậm dùng để chỉ đối tượng là người , động vật hay sự

vật ?Tại sao em biết được điều đó ? (chỉ người biết được điều đó vì

các từ đó đều nằm trong câu văn cụ thể , có ý nghĩa xác định )

(?) Nét nghĩa chung của nhóm từ trên là gì ?

- Chỉ bộ phận cơ thể người

(?) Nếu tập hợp các từ in đậm ấy thành một nhóm từ thì chúng ta

có một trường từ vựng Vậy theo em Trường từ vựng là gì ? ( Ghi

nhớ sgk)

Bài tập nhanh :

I Thế nào là trường từ vựng ?

- Trường từ vựng là tập hợpcủa những từ ngữ có ít nhấtmột nét chung về nghĩa

2, Lưu ý

- Cho các từ sau : cao , thấp , lùn , lòng khòng , lêu khêu , gỳ , béo , xác ve

, bị thịt , cá rô đực …

- Nếu dùng nhóm từ trên để miêu tả người thì Trường từ vựng của

nhóm từ là gì ?

 Chỉ hình dáng con người

Gv yêu cầu hs đọc phần 2 trong sgk

(?) Trường từ vựng mắt bao gồm những trường từ vựng nhỏ nào ?

cho vd

+ Các trường từ vựng mắt :

- Bộ phận của mắt : lòng đen , con ngươi , lông mày …

- Hoạt động của mắt : ngó , trông , liếc

(?) Trong một trường từ vựng có thể tập hợp những từ có từ loại

khác nhau không ? Tại sao?

+ Có thể tập hợp những từ có từ loại khác nhau vì :Danh từ chỉ sự vật :

con ngươi , lông mày ;

- Động từ chỉ hoạt động : ngo,ù liếc …

- Tính từ chỉ tính chất : lờ đờ, tinh anh …

(?) Do hiện tượng nhiều nghĩa , một từ có thể thuộc nhiều trường từ

vựng khác nhau không ? Cho vd

+ Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau

- trường mùi vị : chát , thơm

- trường âm thanh : the thé , êm dịu

- trường thời tiết : hanh , ẩm

(?) Tác dụng của cách chuyển trường từ vựng trong thơ văn và

trong cuộc sống hàng ngày ? Cho vd

+ Từ trường từ vựng về người chuyển sang trường từ vựng về động vật :

- suy nghĩ của con người : tưởng , ngỡ , nghĩ …

- Hành động của con nguời : mừng , vui , buồn …

- Các xưng hô của con người : cô , cậu , tớ

- Thường có hai bậc trườngtừ vựng là lớn và nhỏ

- Các từ trong một trường từvựng có thể khác nhau về từloại

- Một từ nhiều nghĩa có thểthuộc nhiều trường từ vựngkhác nhau

- Các chuyển trường từ vựngcó tác dụng làm tăng sức gợicảm

II, Luyện tập

Bài tập 1 :Tìm các trường từ vựng : tôi , thầy tôi , mẹ , cô tôi , anh em tôi

Bài tập 2 :đặt tên trường từ vựng

- dụng cụ đánh bắt thuỷ sản

- dụng cụ để đựng

- hoạt động của chân

- trạng thái tâm lí

- tính cách

- dụng cụ để viết

Bài tập 3 :trường từ vựng thái độ

Bài tập 4 :

- khứu giác : mũi , thơ , điếc , thính

- thính giác : tai , nghe , điếc , rõ , thính

Bài tập 5 :

-trường từ vựng từ lười : dụng cụ đánh bắt thuỷ sản động vật ( lưới , nơm , câu )

-trường từ vựng của từ lạnh : chỉ thời tiết ( lạnh , nóng , ẩm , giá , buốt )

Bài tập 6 :

- Tác giả đã chuyển các từ in ậm trong các câu thơ từ trường từ vựng “ quân sự” sang trường từ vựng

“ nông nghiệp”

4 Hướng dẫn về nhà: học thuộc phần ghi nhớ

- Làm hết bài tập còn lại

- Soạn bài tiếp theo “ từ tượng hình , từ tượng thanh”

5 Rút kinh nghiệm:

BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp hs :

- Nắm được bố cục vb , đặc biệt là cách sắp xếp các nội dung trong phần thân bài

- Biết xây dựng vbmạch lạc , phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc

- Rèn kĩ năng xây dựng bố cục vb trong nói viết

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp cho bài học: vb Trong lòng mẹ , Tiếng việt với bài Trường từ

vựng

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1.Oån định tổ chức

2.Kiểm tra bài cũ :Chủ đề của văn bản là gì ?

- Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản ? Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó

3.Bài mới :Ở lớp 7 các em đã học bố cục và mạch lạc của vb Các em đã nắm được bố cục của một

vb gồm 3 phần và chức năng nhiệm vụ của chúng Bởi vậy, bài học này ôn lại kiến thức đã học ,đồng thời chúng ta đi sâu vào tìm hiểu cách sắp xếp, tổ chức nội dung phần thân bài – phần chínhcủa vb như thế nào ?

1, Bố cục của văn bản:Gọi hs đọc vb ở mục I sgk

(?) Văn bản trên có thể chia làm mấy phần ? Chỉ ra các phần đó ?

+ Chia làm ba phần : phần 1 : từ đầu đến danh lợi

phần 2 ; tiếp theo đến vào thăm ; phần 3 : còn lại

(?) Hãy cho biết nhiệm vụ từng phần của văn bản

- Phần 1 : có nhiệm vụ nêu ra chủ đề được nói tới trong vb - Giới thiệu

ông Chu Văn An

Phần 2 : Trình bày các nội dung chủ yếu làm sáng tỏ chủ đề của vb

-Công lao , uy tín và tính cách của ông CVA

- Phần 3 : tổng kết chủ đề của vb - Tình cảm của mọi người đối với ông

1, Bố cục của văn bản :

- Vb thường có bố cục 3phần : Mở bài , thân bài ,kết bài

- Phần Mở bài có nhiệmvụ nêu ra chủ đề của vb

- Phần Thân bài thường cómột số đoạn nhỏ trình bàycác khía cạch của chủ đề

(?) Phân tích mối quan hệ giữa các phần trong vb ? (Luôn gắn bó chặt

chẽ với nhau , phần trước là tiền đề cho phần sau , còn phần sau là sự tiếp

nối phần trước Các phần đầu tập trung làm rõ cho chủ đề của vb là nguời

thầy đạo cao đức trọng

(?) Từ việc phân tích trên , hãy cho biết một cách khái quát : Bố cục

của vb gồm mấy phần ? Nhiệm vụ của từng phần ? Các phần của vb

quan hệ với nhau ntn? ( Hs đọc ghi nhớ sgk)

2, Cách bố trí , sắp xếp nội dung phần thân bài của vb:

(?) Phần thân bài vb Tôi đi học của Thanh Tịnh kể về những sự kiện

nào ? Các sự kiện ấy được sắp xếp theo thứ tự nào ?

- Sắp xếp theo hồi tưởng những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên của

tác giả Các cảm xúc lại được sắp xếp theo thứ tự thời gian : Những cảm

xúc trên đường đến trường , những cảm xúc khi bước vào lớp học - Sắp xếp

theo sự liên tưởng đối lập những cảm xúc về cùng một đối tượng trước đây

và buổi tựu trường đầu tiên

(?) Phân tích những diễn biến tâm trạng của cậu bé Hồng ở vb trong

lòng mẹ của Nguyên Hồng ?

- Tình thương mẹ và thái độ căm ghét cực độ những cổ tục đã đày đoạ mẹ

của cậu bé Hồng khi nghe bà cô cố tình bịa chuyện nói xấu mẹ em ; Niềm

vui sướng cực độ của cậu bé Hồng khi khi được ở trong lòng mẹ

(?) Khi tả người ,vật , con vật , phong cảnh …, em sẽ lần lượt miêu tả

theo trình tự nào ? Hãy kể một số trình tự thường gặp mà em biét ?

( HSTLN)

- Có thể sắp xếp theo thứ tự không gian ( phong cảnh ) Chỉnh thể bộ phận

( tả người , vật , con vật ) hoặc tình cảm , cảm xúc ( tả người)

(?) Phân tích trình tự sắp xếp các sự việc ở phần thân bài trong vb

Người thầy đạo cao đức trọng ?( Các sự việc nói về Chu Văn An là

người tài cao Các sự việc nói về CVA là người đạo đức , được học trò kính

trọng )

(?) Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ thuộc vào những yếu tố

nào ? Các ý trong phần thân bài thường được sắp xếp theo trình tự

nào ? (HSTLN)

(Hs đọc ghi nhớ sgk)

- Phần Kết bài tổng kếtchủ đề của vb

2, Cách bố trí , sắp xếp nội dung phần thân bài của vb:

- Nội dung phần thân bàithường được sắp xếp theomột thứ tự tuỳ thuộc vàokiểu vb , chủ đề vb , ý đồgiao tiếp của người viết

- Các ý trong phần thânbài thường được sắp xếptheo trình tự thời gian ,không gian , sự phát triểncủa sự việc hay một mạchsuy luận , dòng tình cảmcốt sao cho phù hợp với sựtriển khai chủ đề và sựtiếp nhận của người đọc

Các ý trong đoạn trích được sắp xếp theo cách diễn giải , ý sau làm rõ bổ sung cho ý trước

4 Hướng dẫn về nhà: : - Học thuộc phần ghi nhớ sgk ; làm hết bài tập còn lại

- soạn bài mới “Xây dựng đoạn văn trong vb”

Tiết 9: gày dạy 18/09/05

TỨC NƯỚC VỠ BỜ (Trích Tắt đèn)

Ngô Tất Tố

A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp hs

- Qua đoạn trích thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời và tình cảnh đángthương của người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy ; cảm nhận được cái quy luật của hiện thực ; cóáp bức có đấu tranh ; thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân

- Thấy được những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả

- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua đối thoại , cử chỉ và hành động ; qua biện pháp đối lập tươngphản ; Kĩ năng đọc sáng tạo vb tự sự nhiều đối thoại , giàu kịch tính

B.Chuẩn bị :

1.GV:Dự kiến khả năng tích hợp cho bài học : phần tiếng việt trong bài trường tù vựng ( tiếp theo) ,

với tập làm văn trong bài Xây dựng đoạn văn trong vb

-Aûnh chân dung Ngô Tất Tố , tác phẩm tắt đèn

- Dự kiến các hình thức dạy học tích cực : đọc , giảng , bình , phát phiếu học tập , thảo luận nhóm

2.HS:Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp:

1, ỔN định tổ chức :

2, Kiểm tra bài cũ: - Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi nằm trong lòng mẹ ?

3, Bài mới :Trong tự nhiên có quy luật đã được khái quát thành câu tục ngữ : Tức nước vở bờ

Trong xh , đó là quy luật : Có áp bức , có đấu tranh quy luật ấy đã được chứng minh rất hùng hồntrong chương XVIII tiểu thuyết tắt đèn của Ngô Tất Tố

I, Tìm hiểu chung:

(?) Hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ?

II, Đọc – tìm hiểu văn bản:

1, Đọc – tìm hiểu chú thích: GV đọc mẫu một đoạn sau đó gọi 1

vài em đọc tiếp ( yêu cầu : đọc chính xác , có sắc thái biểu cảm , nhất

là khi đọc ngôn ngữ đối thoại của các nhân vật )

Giải thích từ khó

 VB tức nước vở bờ lá đoạn trích trong tiểu thuyết Tắt đèn nổi tiếng của

vh hiện thực phê phán Việt Nam giai đoạn 30 – 45

(?) Hãy dựa vào lí thuyết về sự thống nhất chủ đề trong vb để

chứng minh cho sự chính xác của tiêu đề Tức nước vở bờ ?

+Các phần nội dung liên quan trong vb : chị Dậu bị áp bức cùng quẫn ,

buộc phải phản ứng chống lại cai lệ và người nhà lí trưởng ; Thể hiện

đúng tư tưởng của vb : Tức nước vỡ bờ

(?) Từ tân gọi của vb , có thể xác định nhân vật trung tâm của đoạn

trích này ntn? ( Chị Dậu)

2, Bố cục: (?) Có thể chia đoạn trích này thành mấy phần , nêu nội

I, Tìm hiểu chung:

II, Đọc- tìm hiểu văn bản:

1, Đọc – tìm hiểu chú thích

2, Bố cục : 2 phần

dung từng phần ? ( 2 phần )

+ Từ đầu đến ngon miệng hay không – cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu ;

+ đoạn còn lại – Cuộc đối mặt với bọn cai lệ – người nhà Lí Trưởng

3, Phân tích: Gọi hs đọc lại đoạn 1

a,Chị Dậu chăm sóc chồng :

(?) Chị Dậu chăm sóc anh Dậu trong hoàn cảnh nào ?

-Giữa vụ sưu thuế căng thẳng , nhà nghèo , chị Dậu phải bán cả con,ø đàn

chó mới đẻ và gánh khoai cuối cùng mới đủ suất sưu cho anh dậu để cứu

chồng đang ốm yếu , bị đánh đập từ đình về Nhưng có nguy cơ anh Dậu

lại bị bắt nữa vì chưa có tiền nộp siêu cho người em

(?) Cách chị Dậu chăm sóc người chồng ốm yếu diễn ra như thế

nào ? +Cháo chín , chị Dậu chị Dậu bắc mang ra giữa nhà , ngả mâm bát

múc ra la liệt Rồi chị lấy quạt quạt cho nguội ;Chị Dậu rón rén bưng

một bát lớn đến chỗ chồng nắm : Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo

cho đỡ xót ruột” Rồi chị đón lấy cái Tỉu và ngồi xuống đó như xem có ý

chờ xem chồng chị ăn có ngon miệng hay không

(?) Hình dung của em về con người chị Dậu từ những lời nói và cử

chỉ đó ?(là một phụ nữ đảng đang , hết lòng yêu thương chồng con , tính

tình vốn dịu dàng , tình cảm )

(?) Việc chị Dậu chỉ có bát gạo hàng xóm để chăm sóc anh Dậu

ốm yếu bị hành hạ giữa vụ sưu thuế gợi cho em những cảm nghĩ gì

về tính cảnh của người nông dân nghèo trong xã hội cũ và phẩm

chất tốt đẹp của họ?( cực kì nghèo khổ , trong cuộc sống không có lối

thoát sức chịu đựng dẻo dai , không gục ngã trước hoàn cảnh khốn khó ,

giàu tình nghĩa )

(?) Khi kể về sự việc chị Dậu chăm sóc chồng giữa vụ sưu thuế ,

tác giả đã dùng biện pháp tương phản Hãy chỉ ra phép tương phản

này và tác dụng của biện pháp đó ?

b, Chị Dậu đương đầu với bọn cai lệ và người nhà lí trưởng :

Gọi hs đọc phần 2

(?) Trong phần hai của vb xuất hiện nhân vật nào đối lập với chị

Dậu ? ( cai lệ )

(?) Từ chú thích của sgk , em hiểu gì về nhân vật này ?

- Cai lệ là viện cai chỉ huy một tốp lính lệ

(?) Gia đình chị Dậu buộc phải đóng suất thuế sưu cho người em

chồng đã chết từ năm ngoái Điều đó cho thấy thực trạng xh thời

đó ntn? ( tàn nhẫn , bất công , không có luật lệ )

(?) Theo dõi nhân vật cai lệ Ngòi bút hiện thực Ngô Tất Tố đã

khắc hoạ hình ảnh cai lệ bằng những chi tiết điển hình nào ?

+Gõ đầu roi xuống đất , cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút

nhiều sái cũ : thắng kia ….Nộp tiền sưu! Mau !

+ Trợn ngược hai mắt … Dám mỡ mồm xin khất ; Vẫn gịong hầm hè : nếu

không có tiền nộp sưu …điệu ra đình kia

- Đùng đùng cai lệ giật phắt cái thừng để trói anh Dậu

3, Phân tích a,Chị Dậu chăm sóc chồng

- Cháo chín , chị Dậu bắcmang …Rồi chị quạt chochóng nguội

- Chị Dậu rón rén bưng mộtbát … Ngon miệng không

 Chị Dậu là một phụ nữđảm đang , hết lòng yêuthương chồng con , tính tìnhhiền lành

b, Chị Dậu đương đầu với bọn cai lệ và người nhà lí trưởng:

+ Cai lệ : Hống hách , thôbạo , không nhân tính , đồngthời tố cáo xh đầy rẫy bấtcông , tàn ác , một xh có thểgieo hoạ xuống đầu ngườidân lương thiện

(?) Qua đó nhận xét nghệ thuật khắc họa nhân vật của tác giả ?

- Kết hợp các chi tiết điển hình về bộ dạng , lời nói , hành động để khắc

hoạ nhân vật

(?) Từ đó một tính cách ntn được bộc lộ ở tên cai lệ ?

- Hống hách , thô bạo , không còn nhân tính

(?) Trước sự tàn bạo , hống hách , không còn nhân tính của tên cai

lệ như thế thì chị Dậu đối phó với bọn tay sai để bảo vệ chồng

bằng cách nào ?

(?) Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh lạ lùng khi quật ngã 2 tên tay

sai như vậy ? ( đó là lòng căm hờn mà cái gốc của nó chính là lòng yêu

thương )

(?) Tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật gì ? ( Tương phản )

(?) Từ đó , những đặc điểm nổi bật nào trong tính cách chị Dậu

được bộc lộ ? - dịu dàng mà cứng cỏi trong ứng xử , giàu tình yêu

thương , tiềm tàng tinh thần phan kháng áp bức

III, Ghi nhớ : Sgk (?) Học qua vb này em hiều gì về số phận và

phẩm chất của người phụ nữ nông dân trong xh cũ , bản chất của

chế độ xh đó ; chân lí được khẳng định ? ( HS tìm ý trong phần ghi

nhớ để trả lời )

(?) Nhà văn Nguuyễn Tuân cho rằng : với tác phẩm Tắt đèn , Ngô

Tất Tố đã xui người nông dân nổi loạn Nên hiểu thế nào về nhận

định này ?(HSTLN)

(?) Từ đó , có thể nhận ra thái độ nào của nhà văn đối với thực

trạng xh và đối với phẩm chất của người nông dân trong xh cũ ?

(HSTLN)

+Lên án xh thống trị áp bức vô nhân đạo , cảm thông với cuộc sống thống

khổ của người nông dân nghèo

+ Chị Dậu :

- lúc đầu cố van xin tha thiếtnhưng tên cai lệ khôngthèm trả lời mà nó vẫn cốép chị Dậu vào bước đườngcùng

- Sau đó chị túm lấy cổ hắn,ấn dúi ra cử … túm tíc lẳngcho một cái , ngã nhào rathềm

 Tương phản, thể hiện sựdịu dàng mà cứng cõi trongứng xử , giàu tình yêuthương , tiềm tàng tinh thầnphản kháng áp bức

III, Ghi nhớ : Sgk

4 Hướng dẫn về nhà: - Học thuộc ghi nhớ , tóm tắt đoạn trích

- Soạn bài mới “ Lão Hạc”

5 Rút kinh nghiệm:

XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN A.Mục tiêu cần đạt:

B.Chuẩn bị:

1.GV:Dự kiến khả năng tích hợp : ở vb Tức nước vở bờ , ở tiếng việt qua bài trường từ vựng

- Bảng phụ

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ỔN định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ : phần mở bài và phần thân bài có nhiệm vụ gì ?

- Nội dung phần thân bài thường được trình bày ntn?

3, Bài mới :

I.Thế nào là đoạn văn ? Hs đọc thầm vb về Ngô Tất Tố

và trả lời câu hỏi :

(?) Văn bản trân gồm mấy ý ? mỗi ý được viết thành mấy

đoạn văn ?

- 2 ý , mỗi ý viết thành một đoạn văn

(?) Dấu hiệu hình thức nào có thể giúp em nhận biết đoạn

văn ?

- Viết hoa lùi đầu dòng và dấu chấm xuống dòng

(?) Vậy theo em đoạn văn là gì ?

- Đơn vị trực tiếp tạo nên vb ; Về hình thức : viết hoa lùi đầu

dòng và có dấu chấm xuống dòng

- Về nội dung : thường biểu đạt một ý tương đối hoàn chỉnh

 GV chốt : đoạn văn là đơn vị trên câu , có vai trò quan trong

việc tạo lập vb

(?) Đọc thầm vb trên và tìm các từ ngữ chủ đề cho mỗi

đoạn ?(đoạn 1 : Ngô Tất Tố ; đoạn 2 : Tác phẩm Tắt đèn

2, Từ ngữ và câu trong đoạn văn:

a, Từ ngữ chủ đề vả câu chủ đề của đoạn văn

Đọc thầm đoạn văn 2 và trả lời câu hỏi :

(?) ý khái quát bao trùm cả đoạn văn là gì ?

(?)Câu nào trong đoạn văn chứa ý khái quát ấy ?

(?) Câu chứa đựng ý khái quát của đoạn văn được gọi là

câu chủ đề Em có nhận xét gì về câu chủ đề ?

-Đoạn văn đánh giá thành công xuất sắc của NTT trong việc tái

hiện thực trạng nông thôn VN trước cách mạnh tháng tám và

khẳng định phẩm chất tốt đẹp của những người lao động chân

chính

- Câu chứa ý khái quát : Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của

Ngô Tất Tố

+ Về vị trí : có thể đứng ở đầu hoặc ở cuối đoạn

I.Thế nào là đoạn văn ?

- Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên

vb , bắt đầu bằng chữ viết hoa lùi đầudòng , kết thúc bằng dấu chấm xuốngdòng và thường biểu đạt một ý tươngđối hoàn chỉnh Đoạn văn thường donhiều câu tạo thành

2, Từ ngữ và câu trong đoạn văn

a, Từ ngữ chủ đề vả câu chủ đề của đoạn văn: SGK

(?) Qua đó em hiểu từ chủ đề và câu chủ đề là gì ? Chúng

đóng vai trò gì trong vb ? (Ghi nhớ sgk)

* GV yêu cầu hs tìm hiểu 2 đoạn văn trong vb ở mục I.sgk và

đoạn văn ở mục II,2 sgk , sau đó trả lời các câu hỏi :

(?) Cho biết đoạn văn nào có câu chủ đề và đoạn văn nào

không có câu chủ đề Vị trí của câu chủ đề trong mỗi

đoạn văn ?

- đoạn 1 , mục I : không có câu chủ đề

- đoạn 2 , mục I và đoạn 2 II : có câu chủ đề

+ Vị trí của câu chủ đề :

- đoạn 2 mục I : câu chủ đề nằm ở đầu đoạn

- đoạn 2 mục II : câu chủ đề nằm ở cuối đoạn

b Cách trình bày nội dung đoạn văn

(?) Cho biết cách trình bày ý ở mỗi đoạn văn ?

+ Đoạn 1 : theo cách song hành

+ Đoạn 2, mục I ,: theo kiểu diễn dịch

+ Đoạn II, 2 , theo cách quy nạp

b Cách trình bày nội dung đoạn văn - Các câu trong đoạn văn có

nhiệm vụ triển khai và làm sáng tỏchủ đề của đoạn văn bằng phép diễndịch , quy nạp , song hành …

II, Luyện tập :

Bài tập 1 : Văn bản có 2 ý , mỗi ý được diễn đạt thành một đoạn văn

Bài tập 2 : phân tích cách trình bày nội dung trong đoạn văn

- đoạn a : diễn dịch ; đoạn b: song hành ; đoạn c : song hành

Bài tập 3 : + đoạn văn diễn dịch : Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần

yêu nước của dân ta , đó là những cuộc đấu tranh vĩ đại chống giặc ngoịa xâm như : khởi nghĩa bàtrưng , khởi nghĩa nông dân Tây Sơn … và gần đây nhất là hai cuộc kháng chiến chống thực dân phápvà đế quốc Mĩ của dân tộc ta

4 Hướng dẫn về nhà: Học thuộc ghi nhớ sgk ; làm hết bài tập còn lại

- Học bài để tiết sau kiểm tra : viết bài 2 tiết

5 Rút kinh nghiệm:

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp hs

- Oân lại kiểu bài tự sự đã học lớp 6 , có kết hợp với kiểu bài biểu cảm đã học ở lớp 7

- Luyện tập viết bài văn và đoạn văn

B.Chuẩn bị:

1.GV: Đề bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, Oån định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ :

3, Bài mới :

I, Đề bài :

Từ vb “ Tôi đi học” của nhà văn Thnh Tịnh Em hay kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

II, Yêu cầu

- Xác định ngôi kể : thứ nhất , thứ ba

- Xác định trình tự kể

+ Theo thời gian , không gian

+ theo diễn biến của sự việc

+ Theo diễn biến của tâm trạng

- Xác định cấu trúc của vb ( 3 phần ) dự định phân đoạn ( số lượng đoạn văn cho mỗi phần ) vàcách trình bày các đoạn văn

- Thực hiện 4 bước tạo lập vb đã học ở lớp 7 , chú trọng bước lập đề cương

4 Hướng dẫn về nhà: : về nhà viết lại bài tập làm văn này để nắm chắc hơn vầ kiến thức văn

tự sự , biểu cảm đã học

- Thấy được lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao ( thể hiện chủ yếu qua nhân vật ông giáo )

; thương cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với người nông dân nghèo khổ

- Bước đầu hiểu được đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao : khắc hoạ nhân vật tài tình , cáchdẫn truyện tự nhiên , hấp dẫn ,sự kết hợp giữa tự sự , triết lí với trữ tình

- Rèn kĩ năng : tìm hiểu và phân tích nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại , độc thoại , qua hình dáng , cửchỉ , hành động ; Kĩ năng đọc diễn cảm , thay đổi giọng điệu thể hiện tâm trạng các nhận vật kháctrong truyện

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp ngang : phần tiếng việt bài Từ láy , từ tượng hình , từ tượng

thanh ; phần tập làm văn ở bài Chuyển đoạn trong vb

- Tích hợp dọc : qua các bài Trong lòng mẹ , Tức nước vở bờ đã học

- Aûnh chân dung Nam Cao , Nam Cao tác phẩm tập 1

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, Oån định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ : Từ các nhân vật chị Dậu , anh Dậu và bà lão hàng xóm , em có thể khái

quát điều gì về số phận và phẩm cách của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng tám ?

- Từ các nhân vật cai lệ và người nhà lí trưởng , có thể khái quát điều gì về bản chất và chế độ thựcdân nữa phong kiến Việt Nam trước đây ?

3, Bài mới :

I Giới thiệu chung: SGK

(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ?

II, Đọc – Tìm hiểu văn bản :

1, Đọc – Tìm hiểu chú thích: Gv đọc sau đó hướng dẫn hs đọc theo

yêu cầu ( Giọng điệu biến hoá đa dạng của tác phẩm , tâm trạng , tình cảm

của nhân vật trong truyện được biểu hiện qua ngôn ngữ đọc thoại , đối thoại

)

Giải thích từ khó

2, Bố cục :

(?) Vb này chia làm mấy phần ? nêu nội dung từng phần ?

- Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng

- Cái chết của lão Hạc

- Thái độ , tình cảm của nhân vật “tôi” đối với Lão Hạc

(?) Nhận xét chung về các phương thức biểu đạt được sử dụng trong

vb này ? ( tự sự kết hợp miêu tả )

3, Phân tích : Theo dõi phần đầu cho biết

a.Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng

(?) Tại sao một con chó lại được lão Hạc gọi là cậu vàng ?

- Lão Hạc nghèo , sống cô độc , chỉ có con chó lão nuôi làm bạn , được gọi

thân mật là cậu vàng

(?) Lí do gì khiến lão Hạc phải bán cậu vàng ?

- Sau khi bị ốm , cuộc sống của lão Hạc quá khó khăn , lại gặp kì thóc cao

gạo kém , lão nuôi thân không nổi

(?) Cuộc bán cậu vàng , đã lưu lại trong tâm trí lão Hạc ntn?

- Nó có biết gì đâu … thế mà lão xử với tôi như thế à?

(?) Bộ dạng của lão Hạc khi nhớ lại sự việc này ?

- Lão cười như mếu và đôi mắt ầng ậng nước … mặt lão đột nhiên co rúm lại

Những vết nhăn xô lại với nhau , ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão

ngoẹo lại một bên và caí miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu

hu khóc … đánh lừa con chó

(?) Động từ ép trong câu văn Những nếp nhăn xô lại với nhau , ép

cho nước mắt chảy ra có sức gợi ta ntn?

- Gợi lên khuôn mặt cũ kĩ , già nua , khô héo ; một tâm hồn đau khổ đến cản

kiệt cả nước mắt , một hình hài rất đáng thương …

(?) Những từ ngữ tượng hình tượng thanh nào được sử dụng để tạo

hình ảnh cụ thể , sinh động cho lão Hạc ?

- ầng ậng nước , miệng móm mém , khóc hu hu

I Giới thiệu chung: SGK

II, Đọc – Tìm hiểu văn bản

1, Đọc – Tìm hiểu chú thích

2, Bố cục : 3 phần

3, Phân tích a.Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng

- Lão cười như mếu , đôimắt ầng ậng nước , mặt corúm lại , những vết nhăn

co lại với nhau , ép chonước mắt chảy ra

- Cái đầu ngoẹo qua mộtbên , cái miệng móm mémcủa lão mếu như con nít ,lão khóc hu hu

 Tâm trạng đau khổ ,day dứt, ăn năn , vô cùngyêu thương loài vật

- Lão Hạc còn là mộtngười coi trọng danh dựvà coi trọng bổn phận làmcha

(?) Từ đó , lão Hạc có tâm trạng như thế nào ? (tâm trạng đau khổ ,

day dứt , ăn năn , vô cùng yêu thương loài vật )

b, Cái chết của lão Hạc: * Theo dõi đoạn truyện kể việc lão Hạc

nhờ cậy ông giáo , hãy cho biết :

(?) Mãnh vườn và món tiền gửi ông giáo có ý nghĩa ntn đối với lão

Hạc ?

- Mãnh vườn là tài sản duy nhất lão Hạc có thể dành cho con trai mãnh

vườn ấy gắn với danh dự , bổn phận của kẻ làm cha, món tiền 30 đồng bạc

do cả đời dành dụm sẽ được dùng phòng khi lão chết có tiền ma chay Món

tiền ấy mang danh dự của kẻ làm người

(?) Em nghĩ gì về lão Hạc từ chối mọi sự giúp đỡ trong cảnh ngộ gần

như khống kiếm được gì để ăn ngoài rau má , sung luộc ?( lão Hạc là

người tự trọng , không để người đời thương hại và xem thường )

(?) Từ đó , phẩm chất nào của lão Hạc được bộc lộ ?

- Coi trọng bổn phận làm cha , coi trọng danh giá làm người

(?) Cũng từ đó hiện lên một số phận con người LH ntn?

- Nghèo khổ và cô độc trong sự trong sạch

* Bằng những việc làm cụ thể , lão Hạc đã chuẩn bị cái chết cho mình Tác

giả đã dành đoạn văn cuối cùng để đặc tả cái chết của lão Hạc

(?) Hãy tìm trong đoạn văn đó những chi tiết miêu tả cái chết của lão

Hạc

-Lão Hạc đang vật vã ở trên giường , đầu tóc rũ rượi …; khắp người chốc

chốc lại bị giật mạnh một cái , nảy lên

(?) đặc tả cái chết của lão Hạc tác giả đã sử dụng từ ngữ ntn? ( Dùng

liên tiếp các từ tượng thanh , tượng hình : vật vã , rữ rượi , xộc xệch , long

xòng sọc , tru tréo )

(?) Theo em sử dụng như thế có tác dụng gì ?

- Tạo hình ảnh cụ thể sinh động về cái chết dữ dội , thê thảm của lão Hạc

(?) Vì sao mà lão Hạc lại phải tìm đến cái chết như vậy ?

- Chết để giữ mãnh vườn và số tiền dành dụm bấy lâu nay cho người con trai

, đồng thời cũng là để tạ lỗi cùng cậu vàng

(?) Cái chết của Lão Hạc còn có ý nghĩa như thế nào ?(HSTLN)

- Nó góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách của lão Hạc , cũng là số phận

và tính cách của nhiều người nông dân nghèo trong xh VN trước cm thánh

tám : nghèo khổ bế tắc cùng đường , giàu tình thương yêu và lòng tự trọng

- Mặt khác cái chết của lão Hạc còn có ý nghĩa tố cáo hiện thực xh thực dân

nữa phong kiến , học chỉ có thể xa đoạ , tha hoá hoặc giữ bản chất lương

thiện , trong sạch , tìm lại tự do bằng cái chết của chính mình

(?) Theo em , bi kịch của lão Hạc tác động ntn đến người đọc ? ( tình

cảm xót thương , lòng tin vào những điều tốt đẹp trong phẩm chất người dân

lao động )

c, Thái độ , tình cảm của nhân vật “ tôi” đối với lão Hạc

* Theo dõi nhân vật ông giáo trong truyện cho biết

(?) Vai trò của ông giáo ntn trong truyện ?

- Vừa là người chứng kiến vừa tham gia vào câu chuyện của nhân vật chính

b, Cái chết của lão Hạc

- Lão Hạc vật vã trêngiường , đầu tóc rũ rượi ,khắp người chốc chốc lạigiật mạnh một cái , nảylên

 Một cái chết dữ dội, thêthảm , kinh hoàng

- Nó góp phần bộc lộ rõ sốphận và tình cách của lạoHạc , cũng là tính cách củanhiều người nông dânnghèo trong xh VN trướccách mạnh tháng tám .Mặt khác cái chết của lạoHạc có ý nghĩa tố cáo hiệnthực xh thực dân nữaphong kiến

vừa đóng vai trò dẫn dắt truyện , vừa trực tiếp bày tỏ thái độ , tính cảm ,

bộc lộ tâm trạng của bản thân

(?) Tháo độ của nhân vật “tôi” khi nghe laõ Hạc kể chuyện như thế

nào ?

- Ông giáo dần dần thay đổi từ chổ dửng dưng đến chổ khâm phục , cảm

thương sâu sắc đối với nổi khổ và tấm lòng của lão Hạc

(?) Những hành động ,cách cư xử chứng tỏ lòng đồng cảm , xót xa

yêu thương của nhân vật “ tôi” đối với lão Hạc ?

- Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà oà lên khóc

- ông con mình ăn khoai , uống nước …thế là sướng

(?) Từ đấy , phẩm chất nào của nhân vật tôi được bộc lộ ?

- Lòng nhân ái dựa trên sự chân tình và đồng khổ

(?) Khi nghe Binh Tư nói về lão Hạc , ông giáo cảm thấy cuộc đơì

thật đáng buồn Nhưng khi chứng kiến cái chết của Lão Hạc , ông

gíao lại nghĩ “ Không cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn , hay vẫn

đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác” Em hiểu

những ý nghĩ đó của nhân vật ông giáo ntn?(HSTLN)

- Những tính cảm ấy càng sâu sắc hơn khi ông giáo chứng kiến cái chết vật

vã thê thảm của lão Hạc

(?) Những ý nghĩ đó cho ta biết được điều cao quý nào trong tâm

hồn ông giáo? ( Trong nhân cách , không mất lòng tin vào những điều tốt

đẹp ở con người )

III, Tổng kết (?) Học qua vb này em hiểu được điều sâu sắc nào về

số phận và phẩm chất của người nông dân lao động trong xh cũ ?

(Số phận đau thương , cùng khổ Nhân cách cao quí )

(?) nhân vật ông giáo trong vb Lão Hạc là hình ảnh của nhà văn

Nam Cao Từ nhân vật này em hiểu gì về tác giả Nam Cao?

(HSTLN)

- Là nhà văn của những người lao động nghèo khổ mà lương thiện Giàu

lòng thương người nghèo Có lòng tin mãnh liệt vào những phẩm chất tốt

đẹp của người lao động

(?) Em học tập được gì từ nghệ thuật kể chuyện của NC trong vb Lão

Hạc ? (HSTLN)

- Kể chuyện kết hợp miêu tả và biểu cảm , Sử dụng các chi tiết cụ thể , sinh

động để khắc hoạ nhân vật

- Cách kể tự nhiên , chân thực từ ngôi thứ nhất

c, Thái độ , tình cảm của nhân vật “ tôi” đối với lão Hạc

- Từ chổ dửng dưng đếnchổ khâm phục , cảmthương sâu sắc đối với nổikhỏ và tấm lòng của lãoHạc , tình cảm và sâu sắchơn khi ông giáo chứngkiến cái chết vật vã , thêthảm của lão Hạc

 Lòng nhân ái dựa trênsự chân tình và đồng khổ Trong nhân cách , khôngmất lòng tin vào nhữngđiều tốt đẹp của con người

III, Tổng kết: sgk

4 Hướng dẫn về nhà: Học thuộc ghi nhớ

- Tóm tắt đoạn trích

- Soạn bài mới “ Cô bé bán diêm”

TỪ TƯỢNG THANH TỪ TƯỢNG HÌNH A.Mục tiêu cần đạt :

* Giúp hs

- Hiểu được thế nào là từ tượng hình , từ tượng thanh

- Có ý thức sử dụng từ tượng hình , từ tượng thanh để tăng thêm tính hình tượng , tính biểu cảm tronggiao tiếp

- Rèn khả năng sử dụng từ tượng hình , từ tượng thanh trong việc viết vb tự sự , miêu tả , biểu cảm

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : vb Lão Hạc , tập làm văn qua bài Liên kết các đoạn trong vb

- Bảng phụ

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ : Thế nào là trường từ vựng ? Cho vd minh hoạ

3, Bài mới :

I.Đặc điểm , công dụng :

Gọi hs đọc đoạn trích ( trong Lão Hạc của Nam Cao )

(?) Trong những từ in đậm trên , những từ nào gợi tả hình

ảnh , dáng vẻ , trạng thái của sự vật ; những từ ngữ nào mô

phỏng âm thanh của tự nhiên của con người ?

(?) Những từ ngữ gợi tả hình ảnh , dáng vẻ , hoạt động , trạng

thái hoặc mô phỏng âm thanh như trên có tác dụng gì trong

văn miêu tả , tự sự ?

(?) Từ phân tích vd trên hãy cho biết đặc điểm của ø từ tượng

hình , từ tượng thanh và công dụng của nó của nó ?

(HS đọc phần ghi nhớ )

 Bài tập nhanh :

- Tìm những từ ngữ tượng hình , tượng thanh trong đoạn văn

sau :

Anh dậu uốn vai ngáp dài một tịếng Uể oải , chống tay

xuống phản , anh vưìa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất

bát cháo , anh mới kề vào đến miệng , cai lệ và người nhà lí

trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song , tay thước và

dây thừng

- từ tượng hình : uể oải , run rẫy

- tượng thanh : sầm sập

I.Đặc điểm , công dụng : 1.Ví dụ:

- Từ ø gợi tả hình ảnh , dáng vẻ :móm mém , xồng xộc , vật vã , rũrượi , xộc xệch , sòng sọc

- Từ ngữ mô phỏng âm thanh củatự nhiên , của con người : hu hu ,

ưu ửu

 Gợi được hình ảnh cụ thể , sinhđộng , có giá trị biểu cảm cao

2 Kết luận: Ghi nhớ (SGK/ )

II, Luyện tập

Bài tập 1 : Tìm từ tượng hình , từ tượng thanh

- Từ tượng hình : rón rén , lẻo khoẻo , chỏng quèo

-Tượng thanh : xoàn xoạt , bịch , bốp

Bài tập 2 : Tìm từ tượng hình gợi tả dáng đi của người

- Lò dò , khệng khạng , rón rén , lẻo khẻo , huỳnh huỵch , ngất ngưỡng , lom khom , dòm dẫm , liêuxiêu

Bài tập 3 : Phân biệt nghĩa các từ tượng thanh

- ha hả : từ gợi tả tiếng cười to , tỏ ra rất khoái chí

- Hì hì : từ mô phỏng tiếng cười phát ra đằng mũi , thường biểu lộ sự thích thú , có vẻ hiền lành

- Hô hố : tiếng cười to, vô ý , thô lỗ

- Cười hơ hớ : mô phỏng tiếng cười thoải mái , vui vẻ , không cần che đậy , giữ gìn

Bài tập 4 : Đặt câu

- Ngoài trời đã lắc rắc những hạt mưa xuân

- Trên cành đào đã lấm tấm những nụ hoa

- Đêm tối , trên con đường khúc khuỷu thấp thoáng những đốm sáng đom đóm lập loè

- Chiếc đồng hồ báo thức trên bàn kiên nhân kêu tích tắc suốt đêm

4 Hướng dẫn về nhà: :- Học thuộc phần ghi nhớ

- Làm hết bài tập còn lại

- Soạn bài tiếp theo “ Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xh”

5 Rút kinh nghiệm:

LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN A.Mục tiêu cần đạt :

*Giúp hs

- Hiểu cách sử dụng các phương tiện để liên kết các đoạn văn , khiến chúng liền ý , liền mạch

- Viết được đoạn văn liên kết mạch lạc , chặt chẽ

- Rèn luyện kĩ năng dùng phương tiện liên kết để tạo liên kết hình thức và liên kết nội dung giữa cácđoạn trong vb

B Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : vb lão Hạc , với tiếng việt qua bài Từ tượng hình , từ tượng

thanh Một số đoạn văn

2 HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ỔN định tổ chức :

2, Kiểm tra bài cũ :

3, Bài mới :

GV giới thiệu bài mới

I.Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong vb

Hs đoạn ï thầm 2 văn bản ở mục I 1 , 2 trong sgk

(?) Hai đoạn văn ở mục I 1 có mối liên hệ gì không ? Tại sao ?(

I.Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong vb

- Góp phần bổ sung ý nghĩa

đoạn 1 tả cảnh sân trường làng Mĩ Lí trong ngày tựu trường Còn đoạn

2 nêu cảm giác của nhân vật “ tôi” một lần ghé qua thăm trường trước

đấy

- Hai đoạn văn này tuy cùng viết về về một ngôi trường nhưng giữa việc

tả cảnh hiện tại với cảm giác về ngôi trường ấy không có sự gắn bó với

nhau Theo lô- gíc thông thường thì cảm giác ấy phải là cảm giác ở

thời điểm hiện tại khi chứng kiến ngày tựu trường Bởi vậy , người đọc

sẽ hụt hẫng khi đọc đoạn văn sau

* Nhận xét hai đoạn văn ở mục I 2 ?

(?) Cụm từ trước đó mấy hôm được viết thêm vào đầu đo văn có

tác dụng gì ?(Taọï sự gắn bó giữa 2 đoạn văn )

(?) Sau khi thêm cụm từ trước đó mấy hôm , hai đoạn văn đã liên

kết với nhau ntn?

- Từ “ đó” tạo sự liên tưởng cho người đọc với đoạn văn trước Chính

sự liên tưởng này tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa hai đoạn văn với

nhau , làm cho 2 đoạn văn liền ý liền mạch

(?) Cụm từ trước đó mấy hôm là phương tiện liên kết đoạn Hãy

cho biết tác dụng của nó trong vb ? ( HSTL)

II.Cách liên kết các đoạn văn trong vb

Gọi hs đọc mục I 1 sgk

(?) Xác định các phương tiện liên kết đoạn văn trong 3 vd a, b,

d ? (vd a : Sau khâu tìm hiểu ; vd b : nhưng , vd d : nói tóm lại )

(?) Các từ liên kết đoạn đó thường đứng ở vị trí nào ?

- được đặt đầu đoạn văn

(?) Cho biết mối quan hệ về ý nghĩa giữa các đoạn văn trong

từng vd ? ( d a : quan hệ liệt kê ; vd b : quan hệ tương phản ,đối lập ;

vd d : quan hệ tổng kết , khái quát )

(?) Kể thêm các phương tiện liên kết đoạn văn cho mỗi vd ? VD

a : trước hết , đầu tiên , cuối cùng , sau nữa , ột mặt , mặt khác , một là ,

hai là , thêm vào đó , ngoài ra …

VD b :nhưng , trái lại , tuy vậy , ngược lại , song , thế mà VD d : tóm lại

, nói tóm lại , nhìn chung , tổng kết lại , nói một cách tổng quát thì , nói

cho cùng , có thể nói

GV yêu cầu hs đọc lại 2 đoạn văn ở mục I 2

(?) Từ đó thuộc từ loại nào ?kể thêm một số từ cùng từ loại với từ

đó ?

(?) Trước đó là thời điểm nào ? Tác dụng của từ đó ?

(HSTLN) - Từ đó là chỉ từ Một số từ cùng loại : này , kia , ấy ,

nọ Trước đó là thời quá khứ , còn trước sân trường làng Mĩ Lí

dày đặc cả người là thời hiện tại

- Liên kết 2 đoạn văn

Gv yêu cầu hs đọc thầm mục II 2

(?) Xác định câu nối dùng để liên kết giữa 2 đoạn văn ?

- ái dà , lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy

cho đoạn văn có chứa phươngtiện chuyển đoạn Chẳng hạnnhư xác định nhiệm vụ ( lí giảinguyên nhân , tổng kết lại sựviệc …) hoặc biểu thị thời gian( quá khứ , hiện tại

- Đảm bảo tính mạch lạctrong lập luận , giúp cho ngườiviết vb trình bày vấn đề mộtcách lô – gíc , chặt chẽ ; đồngthời giúp cho người tiếp nhận

vb có thể lĩnh hội đầy đủ nộidung của vb , tương lại )

II.Cách liên kết các đoạn văn trong vb

- Khi chuyển từ đoạn văn nàysang đoạn văn khác , cần sửdụng các phương tiện liên kếtđể thể hiện quan hệ ý nghĩacủa chúng

- Có thể dùng các phương tiệnliên kết sau :

+ dùng từ ngữ có tác dụng liênkết : quan hệ từ , đại từ , chỉ từ, các cụm từ thể hiện ý liệtkê , so sánh , đối lập , tổng kết, khái quát …

+ dùng câu nối

(?) Vì sao nói đó là câu có tác dụng liên kết ? (HSTLN)

- nối tiếp và phát triển ý ở cụm từ bố đóng sách cho mà đi học trong

đoạn văn trên

(?) khi chuyển từ đoạn văn này sang đoạn văn khác chúng ta

phảilàm như tế nào ? Có thể sử dụng các phương tiện liên kết

nào để thể hiện quan hệ giữa các đoạn văn ?

(HS đọc ghi nhớ )

II, Luyện tập

Bài tập 1 : tìm từ ngữ có tác dụng liên kết trong đoạn văn

a, : nói như vậy ; b, thế mà

- c, cũng ( đối đoạn 2 với đoạn 1 ) , tuy nhiên ( nối đoạn 3 với đoạn 2)

Bài tập 2 Chọn các từ ngữ hiặc câu thích hợp điền vào chổ trống

a, từ đó ; b, nói tóm lại

c, tuy nhiên ; d, thật khó trả lời

4 Hướng dẫn về nhà: : - Học thuộc ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại

Soạn bài mới “ Tóm tắt văn bản tự sự”

5 Rút kinh nghiệm:

TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI

A.Mục tiêu cần đạt :

* Giúp hs

- Hiểu rõ thế nào là từ địa phương , thế nào là từ biệt ngữ xh

- Biết sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xh đúng lúc , đúng chỗ Tránh lạm dụng từ ngữ địaphương và biệt ngữ xh , gây khó khăn trong giao tiếp

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Với văn ở các văn bản đã học , với tập làm văn qua bài tóm tắt

tác phẩm tự sự

- Bảng phụ

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1.Oån định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ :

- Thế nào là từ tượng hình , từ tượng thanh ? cho vd minh hoạ

3, Bài mới :

- Tiếng việt là thứ tiếng có tính thống nhất cao Người Bắc Bộ , người trung bộ và người Nam Bộ cóthể hiểu được tiếng nói của nhau Tuy nhiên bên cạch sự thống nhất cơ bản đó , tiếng mỗi địaphương , mỗi tầng lớp xh cũng có những khác biệt về ngữ âm , từ vựng ngữ pháp Vậy sự khác biệtđó như thế nào thì tiết học hôm nay sẽ trả lời cho câu hỏi đó

I Từ địa phương :

Gv yêu cầu hs quan sát vd trên bảng phụ

(?) Hai từ bắp , bẹ đều có nghĩa là ngô , nhưng từ nào được

dùng phổ biến hơn ? Tại sao ?

- Từ ngô được dùng phổ biến hơn vì nó nằm trong vốn từ vựng toàn

dân , có tính chẩn mực văn hoá cao

(?) Trong 3 từ trên từ nào là từ địa phương ? tạo sao

- Hai từ bắp , bẹ là những từ địa phương vì nó chỉ được dùng trong

phạm vi hẹp , chưa có tính chuẩn mực văn hoá cao

(?) Vậy từ toàn dân khác từ địa phương ở điểm nào?

( Hs đọc ghi nhớ sgk)

(?) Em hãy tìm một số vd minh hoạ ?

 Bài tập nhanh

+ ùCác từ mè đen , trái thơm có nghĩa là gì ? chúng thuộc từ địa

phương ở vùng nào ?

- Nghĩa là vừng đen , quả dứa

- Từ địa phương vùng Nam Bộ

II.Biệt ngữ xh :

Gọi hs đọc vd sgk

(?) Tại sao tác giả dùng 2 từ mẹ và mợ chỉ cùng một đối

tượng ? Trước cách mạng tháng tám , trong tấm lớp xh nào

thường dùng các từ mợ , cậu ?

- Mẹ và mợ là hai đồng nghĩa

- Ơû xh ta trước cách mạng thánh tám , trong tầng lớp trung lưu ,

thượng lưu , con gọi mẹ là mợ

(?) Các từ ngỗng , trúng tủ có nghĩa là gì ? Tầng lớp xh nào

thường dùng các từ ngữ này ?

- Ngỗng la điểm 2 , trúng tủ có nghĩa là đúng cái phần đã học thuộc

lòng

- Tầng lớp sinh viên thường dùng

* Những từ như thế gọi là biệt ngữ xh

(?) Vậy thế nào là biệt ngữ xh ? Cho vd minh hoạ

(HS đọc ghi nhớsgk )

VD : tầng lớp thị dân tư sản pháp thuộc gọi cha , mẹ là cậu mợ ;

thời phong kiến vua tự xưng là trẫm , thức ăn của vu gọi là ngự

thiện …

III Sử dụng từ địa phương , biệt ngữ xh :

(?) Khi sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xh chúng ta cần

chú ý điều gì ? Tại sao

- Cần chú ý đến đối tượng giao tiếp ( người đối thoại người

đọc) tình huống` giao tiếp ( nghiêm túc , trang trọng hay suồng sã ,

thân mật ) , hoàn cảnh giao tiếp ( thời đại đang sống , môi trường

học tập , công tác ) để đạt hiểu quả cao trong giao tiếp

(?) Trong các tác phẩm thơ , văn , các tác giả có thể sử dụng

lớp từ này , vậy chúng có tác dụng gì ?

I Từ địa phương :

- Khác với từ ngữ toàn dân , từ địaphương là từ ngữ chỉ sử dụng ởmột ( hoặc một số) địa phươngnhất định

+ Trong các tác phẩm thơ , văncác tác giả có thể sử dụng lớp từnày để tô đậm sắc thái địa phương

- Tô đậm sắc thái địa phương hoặc tầng lớp xuất thân , tính cách

của nhân vật

(?) Có nên sử sụng lớp từ này một cách tuỳ tiện không ? tại

sao ?

- Không nên lạm dụng lớp từ ngữ này một cách tuỳ tiện vì nó dễ gây

ra sự tối nghĩa , khó hiểu

(?) Dùng từ địa phương và biệt ngữ xh có tác dụng gì ?

(?) Muốn tránh lạm dụng từ địa phương chúng ta phải làm ntn?

* Ghi nhớ : sgk

III, Luyện tập

Bài tập 1 Tìm từ địa phương và từ toàn dân tương ứng

- ngái – xa ; chộ – thấy ; nón – mũ trái – quả ; chén – cái bát; vô – vào

Bài tập 2 :Tìm một số từ của tầng lớp xh

Học vẹt : học thuộc lòng một cách máy móc

Học tủ : đoán mò một số bài nào đó để học thuộc lòng

Xơi gậy : điểm 1

Dân phe phẩy : mua bán bất hợp pháp

Bài tập 3 : những trường hợp nên dùng từ địa phương :

4 Hướng dẫn về nhà: : Học phần ghi nhớ ; Làm hết bài tập còn lại

- Soạn bài mới “ Trợ từ , thán từ”

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ A.Mục tiêu cần đạt :

* Giúp hs

- Nắm được mục đích và cách thức tóm tắt một vb tự sự

- Luyện tập kĩ năng tóm tắt vb tự sự

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Với văn qua các vb đã học , với tiếng việt qua bài Từ ngữ địa

phương và biệt ngữ xh

- Một số vb

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1,Ổn định tổ chức :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Nêu tác dụng của việc liên kết trong đoạn văn ?

- Có thể sử dụng những phương tiện liên kết nào để thể hiện quan hệ giữa các đoạn văn ?

3, Bài mới : Chúng ta đang sống trong một thời đại bùng nổ thông tin , nghĩa là có rất nhiều lượng

thông tin được cập nhật hằng ngày trên các kênh phát tin khác nhau ( sách báo , truyền hình ,mạng in– tơ – nét ), hoặc khi ra đường chúng ta chứng kiến một sự việc nào đó , về nhà kể tóm tắt cho giađình xem , xem một cuốn sách, một bộ phim mới chiếu , ta có thể tóm tắt lại cho người chưa đọc ,chưa xem biết Vậy tóm tắt là gì ? cách tóm tắt như thế nào? thì bài học hôm nay sẽ giúp các emhiểu được điều đó

I.Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?

Gv yêu cầu hs tìm hiểu mục II 1 và trả lời câu hõi sau

(?) Nội dung đoạn văn trên là ở vb nào ? Tại sao em biết được

điều đó ?

- Vb STTT ( đã học ở lớp 6) Biết được là nhờ vào các nhân vật chính và

sự việc chính

(?) So sánh đoạn văn trên với nguyên văn của vb ? (HSTLN)

- Nguyên văn truyện dài hơn

- Số lượng các chi tiết và nhân vật dài hơn

- Lời văn trong truyện khách quan hơn

* Viết đoạn văn trên người ta gọi là tóm tắt vb tự sự

Gọi 1 hs đọc yêu cầu phần I 2

(?)Vậy theo em , thế nào là tóm tắt vb tự sự ? hãy lựa chon câu

dúng nhất trong các câu sau ?( câu b)

(?) Gọi hs đọc ghi nhớ sgk

2, Cách tóm tắt vb tự sự

a, Những yêu cầu đối với vb tóm tắt

Gv yêu cầu hs đọc thầ đoạn văn tóm tắt mục II 1

(?) Vb tóm tắt trên ù có nêu được nội dung chính của văn bản ấy

không ?

(?) Từ việc tìm hiểu trên , hãy cho biết các yêu cầu đối với một

vb tóm tắt ?

- Đáp ứng đúng mục đích , yêu cầu tòm tắt

- Bảo đảm tính khách quan : trung thành với vb được tóm tắt , không

thêm bớt các chi tiết , sự việc không có trong tác phẩm , không chen vào

bản tóm tắt các ý kiến bình luận , khen chê của các nhân người tóm tắt

- Đảm bảo tính hoàn chỉnh : dù ở mức độ khác nhau , nhưng bản tóm tắt

phải giúp người đọc hình dung được toàn bộ câu chuyện ( mở đầu , phát

triển , kết thúc

- Bảo đảm tính cân đối : số dòng tóm tắt dành cho các sự việc chính ,

nhân vật chính , chi tiết tiêu biểu và các chương , mục , phần … một

cách phù hợp

- b, Các bước tóm tắt vb (?) Muốn viết được một vb tóm tắt ,

theo em phải làm những việc gì ? Những việc ấy phải thực hiện

theo những trình tự nào ?( HSTLN)

Gọi hs đọc ghi nhớ sgk

I.Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?

Là dùng lời văn của mìnhtrình bày một cách ngắn gọnnội dung chính ( bao gồm sựviệc tiêu biểu và nhân vậtquan trọng ) của vb đó

2, Cách tóm tắt vb tự sự

a, Những yêu cầu đối với vb tóm tắt

- Vb tóm tắt cần phải phảnánh trung thành nd của vbđược tóm tắt

- Đảm bảo tính hoàn chình :dù ở mức độ khác nhau ,nhưng bản tóm tắt phải giúpngười nđọc hình dung đượctoàn bộ câu chuyện

- Đảm bảo tính cân đối : sốdòng tóm tắt cho các sự việcchính , nhân vật chính , chi tiếttiêu biểu và các chương mục ,phần một cách phù hợp

- b, Các bước tóm tắt vb

- đọc kĩ tác phẩm được tóm tắtđể nắm nội dung của nó

- xác định nội dung chính cầntóm tắt : lựa chọn các nhân vậtquan trọng , những sự việc

4 Hướng dẫn về nhà: : Học thuộc ghi nhớ sgk

- Soạn bài mới “ Luyện tập tóm tắt vb”

5 Rút kinh nghiệm:

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ A.Mục tiêu cần đạ:

* Giúp hs

- Vận dụng các kiến thức đã học ở tiết 18 vào việc luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

- Rèn kĩ năng thao tác tóm tắt vb tự sự

B.Chuẩn bị :

1.GV:Dự kiến khả năng tích hợp : các vb Văn và các kiến thức về Tiếng Việt đã học

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1,Ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ :

- Thế nào là tóm tắt vb tự sự ? Nêu cách tóm tắt vb tự sự ?

3, Bài mới : Tiết trước chúng ta đã đi tìm hiểu thế nào là tóm tắt vb tự sự và cách tóm tắt Tiết này

chúng ta sẽï luyện tập

Bài tập 1 ;

Gọi hs đọc yêu cầu bài tập 1

(?) Nhận xét về bản tóm tắt trong sgk?

+ a, ( con trai lão đi phu đồn cao su , lão chỉ còn lại “cậu vàng”

+ d, vì muốn giữ lại mãnh vườn cho con , lão phải báncon chó

+ c, , lão mang tiền dàng dụm được giử mông giáo vànhờ ông trông coi mãnh vườn

+ g, Cuộc sống mỗi ngày một khó khăn , lão kiếm

(?) Theo em , sắp xếp các sự việc như thế

nào là hợp lí ?( HSTLN)

(?) Trên cơ sở đã sắp xếp lại các sự việc ,

em hãy viết tóm tắt lại đoạn văn ?

( khoảng 10 dòng )

Gọi 2-3 hs trình bày – HS nhân xét sau

đó giáo viết chốt ý

Bài tập 2 :

Gọi hs đọc yêu cầu bài tập 2

(?) Hãy nêu lên những sự việc tiêu biểu

và các nhân vật quan trọng trong đoạn

trích Tức nước vở bờ sau đó hãy viết một

vb tóm tắt đoạn trích ( khoảng 10 dòng )

Bài tập 3 :

(?) Tại sao nói các vb Tôi đi học của

Thanh Tịnh và trong Lòng mẹ của

Nguyên Hồng rất khó tóm tắt ? Nếu

muốn tóm tắt thì phải làm gì ?(HSTLN)

được gì ăn nấy và bị ốm một trân khủng khiếm + e, Một hôm lão xin Binh Tư ít bả chó

+ i,ông giáo rất buồn khi nghe Binh Tư kể chuyện ấy + h, lão bổng nhiên chết – cái chết thật dữ dội + k, cả làng không hiểu vì sao lão chết , trừ Binh Tưvà ông giáo

-c, Viết đoạn văn ( 10 phút) Hướng dẫn hs viết

Bài tập 2 :

- Nhân vật chính trong vb Tức nước vở bờ là chị Dậu

- Sự việc tiêu biểu : Chị Dậu chăm sóc chồng bị ốmvà đánh lại cai lệ người nhà lí trưởng để bảo vệ anhDậu

Bài tập 3 :

Tôi đi học và Trong lòng mẹ là 2 tác phẩm tự sựnhưng rất giàu chất thơ , ít sự việc ( truyện ngắn trữtình ) tác giả chủ yếu tập trung miêu tả cảm giác vànội tâm nhân vật nên rất khó tóm tắt

- Nếu muốn tóm tắt hai vb này thì trên thực tế làchúng ta phải viết lại truyện Đây là công việc khókhăn , cần phải có thời gian và vốn sống cần thiếtmới thực hiện được

4 Hướng dẫn về nhà: : Làm hết bài tập còn lại

- Soạn bài tiếp theo “ Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự”

5 Rút kinh nghiệm:

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1 A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp hs

- Ôn lại kiến thức về kiểu văn bản tự sự kết hợp với việc tóm tắt tác phẩm tự sự

- Rèn luyện kĩ năng về ngôn ngữ và kĩ năng xd vb

B.Chuẩn bị :

1.GV:Dự kiến khả năng tích hợp : với các vb tự sự đã học trong chương trình ngữ văn 6, 7

2 HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, Ổn định tổ chức :

2, Kiểm tra bài cũ

3, Bài mới ;

I.Đề bài :

Từ bài văn “ Tôi đi học” của nhà văn Thanh Tịnh Em hãy kể lại chuyện ngày đầu tiên đi học của

em

II Yêu câu :

- Ngôi kể : Thứ nhất

- nội dung : kể lại chuyện ngày đầu tiên đi học

- Thể loại : tự sự kết hợp biểu cảm

III.Dàn bài

1, Mb : Giới thiệu nhân vật và hoàn cảnh

2, Tb : Tâm trạng trên đường tới trường như thế nào ?

- Quang cảnh xung quanh và mọi người xa sao ?

- Khi đần trường quang cảnh ntn?

- Kể lại diễn biến buổi khai giảng

- Kết thúc buổi khai giảng như thế nào

3, Kb ; Cảm nghĩ của em về buổi khai giảng đó

IV.Nhận xét chung

+Ưu điểm : Đa số hs xác định đúng yêu cầu của đề

- Biết kết hợp yếu tố biểu cảm trong khi viết

- Bố cục rõ ràng , cân đối giữa 3 phần

- Chữ viết đẹp

+ Hạn chế : Tuy nhiên còn một số em còn lười học không nắm được yêu cầu của

đề

- Chữ viết thì cẩu thả , sai lỗi chính tả nhiều

- Chưa biết kết hợp yếu tố biểu cảm trong khi viết bài

- Câu văn viết lủng củng

D Sửa bài

Câu văn sai Lí do sai

- Hôm đó , tôi được bố đưa đến chường

- Sau khi kết thúc khai giảng chúng tối bước vào

lớp học bài Cô giáo viết lên bảng chữa thật to

sau đó đọc bài cho chúng tối viết

- Thế là cũng đến trường , tôi thấy trước cổng

trường có biển ghi thật to : Trường THCS Hoài

Đức

Sai lỗi chính tả

- Mới bước vào buổi học đầu tiên làm sao màcô giáo đọc cho viết chính tả ngay được – Xcáđịnh sai

- Sai phải là trường Tiểu học ( PTCS)

V Đọc một số bài tốt và một số bài còn yếu kém

- Bài tốt :

- Bài yếu kém :

VI Trả bài :

- lớp 8 A 2 : TTB : 75% DTB:25%

- Lớp 8 A 3 : TTB : 93% DTB:7%

4 Hướng dẫn về nhà: : những vấn đề cần chuẩn bị cho bài viết sau

5 Rút kinh nghiệm:

CÔ BÉ BÁN DIÊM (An- đéc- xen) A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp hs

- Khám pháp nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn , có sự đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng với cáctình tiết diễn biến hợp lí của truyện Cô bé bán diêm , Qua đó An – đéc – xen truyền cho người đọclòng thương cảm của ông đối với em bé bất hạnh

- Rèn kĩ năng tóm tắt và phân tích bố cục vb tự sự , phân tích nhân vật qua hành động và lời kể ,phân tích tác dụng của biện pháp đối lập – tương phản

B.Chuẩn bị :

1.GV:Tập truyên An – đéc – xen

- Dự kiến khả năng tích hợp : phần Tiếng Việt ở bài Trợ từ , thán từ , với phần tập làm văn ở bàiMiêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

- Dự kiến hình thức dạy học tích cực: đọc , giảng , bình , phát phiấu học tập , thảo luận nhóm

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1.Ổn định tổ chức :

2.Kiểm tra bài cũ :

- Trình bày ngắn gọn nguyên nhân và ý nghĩa cái chết của lão Hạc ?

3 Bài mới :Có cảnh thương tâm nào hơn cảnh một em bé mồ côi mẹ chết cóng trong đêm giao

thừa Vì sao lại đến nông nổi ấy ? Câu chuyện này liệu có thật và có thể xảy ra hay không Tiết họchôm nay, chúng ta sẽ đi tìm hiểu qua vb Cô bé bán diêm

I, Giới thiệu chung về tác giả – tác phẩm:

(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ? (sgk)

II, Đọc – tìm hiểu văn bản:

1, Đọc – tìm hiểu chú thích GV đọc đoạn dã bị lược bỏ , 3 hs đọc tiếp

đoạn trích

( Yêu cầu đọc : giọng chậm , cảm thông , cố gắng phân biệt những cảnh

thực và ảo ảnh trong và sau từng lần cô bé quẹt diệm - GV nhận xét cách

đọc

Giải thích từ khó

2, Bố cục : (?) Nếu chia vb này thành 3 phần thì em sẽ xác định

các phần vb cụ thể ntn và tương ứng với nó là nội dung nào ?

- Phần 1 : từ đầu đến đôi tay em cứng đờ ra : Em bé trong đêm giao thừa

I, Giới thiệu chung về tác giả – tác phẩm : Sgk / 67

II, Đọc – tìm hiểu văn bản

1, Đọc – tìm hiểu chú thích

2, Bố cục : 3 phần

- Phần 2 : tiếp theo đến học đã về chầu thượng đế – Thực tế và mộng

tưởng

- Phần 3 : còn lại Một cảnh thương tâm

3, Phân tích: Gọi hs đọc phần 1

a, Em bé trong đêm giao thừa (?) Theo dõi vb cho biết gia cảnh

cô bé có gì đặc biệt ?

- Mẹ chết , sống với bố , bà nội cũng đã qua đời , nhà nghèo , nơi ở của 2

cha con là một xó tăm tối

(?) Gia cảnh ấy đã đẩy em bé đến tình trạng ntn?

- Hoàn cảnh cô đơn , đói rét , luôn bị bố đánh , phải tự mình đi bán diêm

để kiếm sống và mang tiến về cho bố

(?) Cô bé cùng những bao diêm xuất hiện trong thời điểm đặc biệt

nào ? ( đêm giao thừa )

(?) Thời điểm ấy tác động ntn đến với con người ?

- Thường nghĩ đến gia đình ( sum họp , đầm ấm ); con người tràn ngập

niềm vui hạnh phúc

(?) Cảnh tượng hiện ra ntn trong đêm giao thừa ấy : ở trong từng

ngôi nhà , ở ngoài đường phố ?

- Trong nhà : cửa sổ mọi nhà đều sáng rực … sực mùi ngỗng quay

- Ngoài đường : Em ngồi nép trong một góc tường ; thu đôi chân vào

người , nhưng mỗi lúc em càng thấy rét buốt hơn Em không thể nào về

nhà nếu không bán được ít bai diêm … đánh em

(?) Trong các sự việc này , nghệ thuật kể chuyện có gì đặc sắc ?

Tác dụng của nghệ thuật này ? - Tương phản đối lập

- Nêu bật nổi cực khổ của cô bé bán diêm , gợi niềm thương cảm cho

người đọc

(?) Những sự việt đó đã làm xuất hiện một cô bé bán diêm ntn

trong cảm nhận của em ?

- nhỏ nhoi cô độc , đói rét , bị đầy ải , không được ai đoái hoài – một em

bé hết sức khốn khổ và đáng thương

b.Thực tế và mộng tưởng Gọi hs đọc đoạn 2

(?)Hãy cho biết cô bé đã quẹt diêm tất cả mấy lần ?

- Năm lần , trong đó 4 làn đầu mỗi lần quẹt một que , lần thứ 5 em quẹt

hết các que diêm còn lại trong bao

(?) Trong lần quẹt diêm thứ nhất , cô bé đã thấy những gì

- Lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồng bóng nhoáng

(?) đó là một cảnh tượng ntn? Điều đó cho thấy mong ước nào của

cô bé bán diêm ? - sáng sủa , ấm áp , thân mật Mong ước được sưởi

ấm trong một mái nhà thân thuộc

(?) ở lần quẹt diêm thứ 2 qua ánh lửa diêm , cô bé đã thấy những

gì ? ( Bàn ăn đã rọn , khăn trải bàn trắng tinh , trên bàn toàn bát đĩa

bằng sứ quí giá , có cả 1 con ngỗng quay)

(?) Đó là một cảnh tượng ntn? Điều này nói lên mong ước gì của cô

bé bán diêm ? - Sang trọng , đầy đủ sung sướng

- Mong ước được ăn ngon trong một mái nhà thân thuộc

- Ngoài đường phố : em ngồinép trong một góc tường ;thu đôi chân vào người ,nhưng mỗi lúc em càng thấyrét buốt hơn

Biện pháp tương phản ,Một cô bé bán diêm nhỏnhoi , cô độc , đói rét , bịđầy ải , không ai đoái hoài

b.Thực tế và mộng tưởng

- lần thứ 3 : cây thông Nô –

en với hàng ngàn ngọn nến

- Lần thứ tư : bà nội hiện về

- Lần thứ 5 : bà cụ cầm tay

em và 2 bà cháu bay vụt về

(?) Trong 2 lần quạt diêm đó , thực tế đã thay cho mộng tưởng ntn?

- lò sưởi biến mất Em ngồi đó , tay cầm que diêm đã tàn hẳn … bị cha

mắng

- Chẳng có bàn ăn thịnh soạn nào cả , mà chỉ có phố xá vắng teo , lạnh

buốt , tuyết phủ trắng xoá

(?) Sự sắp đặt song song cảnh một tưởng và cảnh thực tế đã có ý

nghĩa gì ? - làm nổi rõ mang ước hạnh phúc chính đáng của em bé bán

diêm và thân phận của em

- Cho thấy sự thơ ơ vô nhân đạo của xh đối với người nghèo

(?) Trong lần quẹt diêm thứ 3 cô bé thấy gì ?

- cây thông Nô – en với hàng ngàn ngọn nết sáng rực , lấp lánh trên cành

lá xanh tươi và rất nhiều bức tranh màu sắc rực rỡ như những bức bày

trong các tủ hàng

(?) Em đọc được những mong ước nào của cô bé bán diêm ?

Mong được vui đó Nô – en trong ngôi nhà của mình)

(?) Có gì đặc biệt trong lần quẹt diêm thứ tư ? - bà nội hiện về

(?) Khi nhìn thấy bà , em bé reo lên và nói Bà ơi ! cháu van bà ,

bà xin thượng đế chí nhân cho cháu về với bà Khi đó cô bé bán

diêm mong ước điều gì ?

- Mong được mãi mãi ở cùng bà , được che trở yêu thương

(?) Em nghĩ gì về những mong ước của cô bé trong 4 lần quẹt

diêm ấy ? - những mong ước chân thành chính đáng , giản dị của bất cứ

đứa trẻ nào trên thế giới

(?) Khi tất cả những que diêm còn lại cháy lên , là lúc cô bé bán

diêm thấy mình bay lên cùng bà chằng còn , đói rát đau buồn nào

đe doạ nữa Điều đó có ý nghĩa gì ? (hstln)

(?) Những lần mộng tưởng của em bé diễn ra có hợp lí không ? vì

sao ? (HSTLN)( hợp lí vì vì rét , em lại vừa quẹt diêm nên mộng tường

đến lò sưởi ; rồi đến bàn ăn vì em đang đói ; đón giao thừa nên nên ngay

sau đó là cây Nô – en hiện ra , đến đây tất nhiên em nhớ đến đã có một

thời em cũng được đón giao thừc như thế , khi bà con sống , thế là hình

ảnh bà em xuất hiện )

(?) Tất cả những điều kể trên đã nói với ta về một em bé ntn?

- bị bỏ rơi , đói rét và cô độc , luôn khao khát được ấm no , yên vui

và thương yêu

c.Một cảnh tượng thương tâm : Gọi hs đọc đoạn cuối

(?) Mọi người bảo nhau : Chắc nó muốn sưởi ấm ! nhưng chẳng ai

biết những cái kì diệu em đã trông thấy Kết thúc này gọi cho em

suy nghĩ gì về số phận những con người nghèo khổ trong xh cũ ?

- số phận hoàn toàn bất hạnh , xã hội thờ ơ với nổi bất hạnh của người

nghèo

(?) Em có muốn có một kết cục khác không ? Vì sao ( hs bộc lộ)

(?) Nếu cần bình về cái chết của cô bé bán diêm từ hình ảnh em

bé chết đói , chết rét là một em bé có đôi má hồng và đôi môi

trời+ Thực tế :

- Lo sưởi biến mất

- Chẳng có bàn ăn thịnhsoạn nào cả , chỉ có phốxávắng teo , lạnh buốt

Một cô bé bị bỏ rơi , đóirét và cô độc , luôn khaokhát được ấm no yên vui vàthương yêu

c.Một cảnh tượng thương tâm

- số phận hoàn toàn bất hạnh

- xh thờ ơ với nổi bất hạnhcủa người nghèo

- đó là một cái chết vô tội ,một cái chết không đáng có

đang mỉm cười thì em sẽ nói điều gì ? (HSTLN)

- đó là một cái chết vô tội , một cái chết không đáng có

(?) Có gì đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện của An – đc1 – xen

mà chúng ta cần học tập ? (HSTLN)

- đan xen yếu tố thật và huyền ảo , kết hợp tự sự , miêu tả và biểu cảm ,

kết cầu truyện theo l6í tương phản

III , Tổng kết : HS đọc ghi nhớ

III , Tổng kết : ghi nhớ

4 Hướng dẫn về nhà: : Học ghi nhớ sgk , tóm tắt được nội dung vb

- soạn bài : Đánh nhau với cối xay gió

TRỢ TỪ, THÁN TỪ A.Mục tiêu cần đạt:

*Giúp hs :

- Hiểu được thế nào là trợ từ , thế nào là thán từ

- Biết cách dùng trợ từ , thán từ trong các trường hợp giao tiếp cụ thể

B.Chuẩn bị:

1.GV:Bảng phụ và một số bài tập làm nhanh

- Dự kiến khả năng tích hợp : với Văn ở vb Cô bé bán diêm , với tập làm văn qua bài Miêu tả vàbiểu cảm trong vb tự sự

2 HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến hành lên lớp :

1, Ổn định tổ chức :

2, Kiểm tra bài cũ ;

- Thế nào là từ địa phương , thế nào là biệt ngữ xh ? Cho vd minh hoạ

- Sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xh có tác dụng gì ? Làm thế nào để tránh lạm dụng từ địaphương và biệt ngữ xh ?

3, Bài mới :

I Trợ từ :

GV yêu cầu hs đọc to 3 vd trong sgk

(?) Hãy so sánh ý nghĩa của câu 1 và câu 2 và cho biết điểm

khác biệt về ý nghĩa giữa chúng ?

- Câu thứ nhất một sự việc khách quan là : nó ăn ( số lượng) 2 bát

cơm

- Câu thứ 2 thêm từ những , ngoài việc diễn đạt một việc khách quan

như câu thứ nhất , còn có ý nghĩa nhấn mạnh , đánh giá việc nó ăn 2

bát cơm là nhiều , là vượt quá mức bình thường Câu này có tể dùng

I Trợ từ :

- Dùng để biểu thị thái độ nhấnmạnh , đánh giá của người nóiđối với sự vật , sự việc được nóiđến ở trong câu

trong trường hợp 1 em bé bình thường chỉ ăn một bát cơm nhưng hôm

nay nó ăn được gấp đôi

(?) So sánh ý nghĩa câu 1 và câu 3 cho biết điểm khác biệt về

ý nghĩa giữa chúng ?

- Câu 3 thêm từ có ngoài việc diễn đạt một sự việc khách quan như

câu thứ nhất , còn có ý nghĩa nhân mạnh đánh giá việc nó ăn 2 bát

cơm là ít , là không đạt mức độ bình thường Câu này dùng trong tình

huống chẳng hạn nói về một người lớn nào đó , bình thường ăn bốn

năm bát cơm , hôm nay bị ốm nên ăn cơm chỉ được một lượng ít

(?) Vậy Từ nhưng và từ có có tác dụng ntn đối với sự việc được

nói tới ở trong câu ?

-Dùng biểu thị thái độ nhấn mạnh , đánh giá của người nói đối với sự

vật , sự việc được nói đến trong câu

 Bài tập nhanh

Đặt 3 câu có dùng 3 trợ từ Chính , đích , ngay và nêu tác dụng

của việc dùng 3 trợ từ đó

II.Thán từ : Hs đọc 2 đoạn văn trong phần II.1

(?) Từ này có tác dụng gì ?( từ này là tiếng thốt ra gây sự chú ý

của người đối thoại )

(?) Từ a biểu thị thái độ gì ?

- trong trường hợp này là biểu thị sự tức giận

- nhưng cũng có trường hợp là a biểu thị sự vui mừng , sung sướng

VD : A! Mẹ đã về !

- Tiếng a trong 2 trường hợp này có sự khác nhau vềø ngữ điệu

(?) Từ vâng biểu thị thái độ gì ?

- thái độ lễ phép

(?) Nhận xét về cách dùng từ này , a và vâng bằng cách lựa

chọn những câu trả lời đúng :

a, Các từ ấy có thể làm thành câu độc lập

b, các từ ấy không thể làm thành một câu độc lập

c, các từ ấy không thể làm một bộ phận của câu

d, các từ ấy có thể cùng những từ khác làm thành một câu và thường

đứng đầu câu

- Thán từ có khả năng một mình tạo thành cây như này , a trong đoạn

văn của NC

- Thán từ cũng có lúc làm thành phần biệt lập của câu ( không có qh

ngữ pháp với các thành phần khác ) như này , vâng trong đoạn văn

của Ngô Tất Tố

II.Thán từ :

- Dùng để bộc lộ tình cảm , cảmxúc của người nói

- Dùng để gọi đáp

- Thường đứng ở đầu câu , cókhi nó được tách ra thành câuđặc biệt

+ Thán từ có 2 loại chính

- Thán từ bộc lộ tình cảm , cảmxúc :a , ái , ơ , ôi …

- Thán từ gọi đáp : này , ơi ,vâng

II, Luyện tập

Bài tập 1 : phân biệt trợ từ

(+) , (_) , (+) , (- ) (-) , (+) , (-) , (+)

Bài tập 2 : Giải thích nghĩa các trợ từ

a, lấy : không có một lá thư , không có lời nhắn gửi , không có một đồng quà

b, nguyên : chỉ riêng tiền thách cưới đã quá cao; đến : nghĩa là quá vô lí

c, Cả : nhấn mạnh việc ăn quá mức bình thường

d, cứ : nhấn mạnh việc lặp đi lặp lại nhàm chán

Bài tập 3 : Tìm thánh từ

-a, :này , à ; b, ấy ; c, vâng ; d, chao ôi ;

e, hỡi ơi

Bài tập 6 : Câu tục ngữ khuyên bảo chúng ta cách dùng thán từ gọi đáp biểu thị sự lễ phép

4 Hướng dẫn về nhà: Học thuộc ghi nhớ

- Làm hết bài tập còn lại

- Soạn bài mới “Tình thái từ”

5 Rút kinh nghiệm:

MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ A.Mục tiêu cần đạt :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : với các vb văn và các kiến thức tiếng việt đã học

- Một số đoạn văn dùng phương thức tự sự kết hợp biểu cảm

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến ình lên lớp :

1, Ổn định tổ chức :

2, Kiểm tra bài cũ :

3, Bài mới : Trong thực tế , không thể chỉ ra một ranh giới tuyệt đối giữa các yếu tố tự sự , miêu

tả , biểu cảm … trong một vb ; mà các yếu tố này luôn đan xen vào nhau , hỗ trợ nhau để tậm trunglàm rõ chủ đề của vb Tuy nhiên , khi tìm hiểu vb tự sự thì chúng ta phải tập trung vào yếu tố tự sựvà lướt qua các yếu tố miêu tả , biểu cảm ; còn khi tìm hiểu vb miêu tả hoặc biểu cảm thì chúng talàm ngược lại Đây là mối quan he biện chứng mang tính nguyên lí của sự sáng tạo , nếu xa rời nósẽ rơi vào cự đoan , phiến diện

I, Sự kết hợp các yếu tố kể , tả và bộc lộ tình cảm trong

văn bản tự sự

GV yêu cầu hs đọc đoạn trích trong sgk

(?) Căn cứ vào đâu để các em xác định được các yếu tố miêu

tả , biểu cảm , tự sự trong vb này ?( HSTLN)

- Kể : thường tập trung nêu sự việc , hành động , nhân vật

- Tả thường tập trung chỉ ra tính chất , màu sắc , mức độ của sự

I, Sự kết hợp các yếu tố kể , tả và bộc lộ tình cảm trong văn bản tự sự:

- Các yếu tố kể , tả , bộc lộ cảmxúc không đứng tách riêng màđan xen vào nhau

việc , nhân vật hành động

- Biểu cảm : thường thể hiện ở các chi tiết bày tỏ cảm xúc , thái độ

của người viết trước sự việc , nhân vật , hành động

(?) Trong đoạn trích trên tác giả kể lại sự việc gì ?

(kể lại cuộc gặp gỡ đầy cảm động của nhân vật “ tôi” với mẹ lâu

ngày xa cách )

(?) Sự việc ấy được kể qua những chi tiết nào ?

- Mẹ tôi vẫy tôi

- Tôi chay theo chiếc xe chở mẹ

- Mẹ kéo tôi lên xe

- Tôi oà lên khóc

- Mẹ tôi cũng sụt sùi theo

- Tôi ngồi bên mẹ , đầu ngả vào cánh tay mẹ , quan sát gương mặt

mẹ

(?) Với những sự việc như vậy tác giả đã miêu tả, biểu cảm

như thế nào ? + Miêu tả

- Tôi thở hồng hộc , trán đẩm mồ hôi , ríu cả chân lại

- Mẹ tôi không còm cõi

- Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn , làm

nổi bật màu hồng của 2 gò má

+ Biểu cảm

- Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài

máu mủ của mình mà mẹ tôi lai tươi đẹp như thuở còn sung túc ( suy

nghĩ)

- Tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bổng lại mơn

man khắp da thịt Hơi quầan áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn

miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường ( cảm

nhận )

- Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ , áp mặt vào bầu sửa

nóng của người mẹ , để bàn tay người mẹ vuâốt ve từ trán xuống cằm

, và gãi rôm ở sống lưng cho , mới thấy người mẹ có một êm dịu vô

cùng ( phát biểu cảm tưởng )

(?) Các yếu tố này đứng riêng hay đan xen vào nhau ?

- Các yếu tố này đan xen vào nhau

(?) Hãy bỏ tất cả các yếu tố miêu tả và biểu cảm , chỉ chép

lại các câu văn kể sự việc , nhân vật thành một đoạn văn ?

(?) Em hãy so sánh với đoạn văn của Nguyên Hồng và rút ra

nhận xét vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự

sự ?

-Các yếu tố miêu tả giúp cho việc kể lại cuộc gặp gở giữa 2 mẹ con

thêm sinh động , tất cả màu sắc hương vị hình dáng , diện mạo của

sự việc , nhân vật , hành động …như hiện lên trước mắt người đọc

- Yếu tố biểu cảm đã giúp người viết thể hiện rõ tình mẫu tử sâu

nặng , buộc người đọc phải xúc động , trăn trở , suy nghĩ trước sự

việc và nhân vật

(?) Qua đó hãy chứng minh vai trò , tác dụng của yếu tố kể

- 2 yếu tố miêu tả và biểu cảmnày làm cho ý nghĩa của truyệncàng thêm thấm thía và sâu sắc Nó giúp cho tác giả thể hiện đượcthái độ trân trọng và tình cảm yêumến của mình đối với nhân vật vàsự việc

- nếu bỏ hết yếu tố kể trong đoạnvăn trên , chỉ để lại các câu vănmiêu tả và biểu cảm thì không cóchuyện , bởi vì cốt truyện là do sựviệc và nhân vật cùng với nhữnghành động chính tạo nên , các yếutố miêu tả và biểu cảm chỉ có thểbám vào sự việc và nhân vật mớiphát triển được