+ Thác : nước chảy vượt qua 1 vách đá cao nằm chaén ngang
+ Những thác nỗi tiếng ở nước ta : Thác bờ ( trên sông đà); Thác bản Giốc ( cao Bằng)
+ Chương trình lớp 6 Kì 2 có bài vượt thác trích trong truyện quê nội
(?) Bài thơ này thuộc thể thơ gì ?vì sao em biết - Thất ngôn tứ tuyệt
(?) Văn bản này tạo bằng phương thức biểu đạt nào ? ( 2 phương thức kết hợp miêu tả để biểu cảm )
(?) Cái được miêu tả ở đây là gì ? điều gì được biểu cảm ? – Thác núi Lư
- Cảm xúc của tác giả về thác này (?) Vậy có mấy nd được phản ánh trong vb này ? đó là những nd nào? ( 2 nd , nd cảnh thác núi Lư và nd tình cảm của tg trước cảnh này )
(?) Theo em nd nào có thể vẽ tranh , còn nd nào khó vẽ tranh , chỉ cảm thấy = hồn ?( nd thứ nhất vẻ tranh được)
(?) Từ đó em hãy nhận xét bức tranh trong sgk?
( Minh hoạ cảnh thác nước )
(?) Đọc lại giải thích nghĩa chữ “ Vọng” ở đề bài và chữ “ dao” ở câu 3 . Từ đó em hãy xác định điểm nhìn của tác giả?( nhìn từ xa)
(?) Điểm nhìn có lợi ntn trong việc phát hiện những đặc điểm của thác nước ?
+ Có lợi phát hiện được nét đẹp của toàn cảnh (?) Khung cảnh làm nền cho sự xuất hiện của thác núi Lư được tả trong câu thơ nào ?
- Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên
(?) Vì sao dân gian ngọn núi cao của dãy Lư Sơn là Hương Lô?( Núi cao có mây mù che phủ , trông xa như chiếc lò hồng nên gọi là hương Lô)
* Trong thơ LB Hương Lô được khám phá ở sự tác động qua lại của các hiện tượng vũ trụ . Điều đó được thực hiện = các chi tiết miêu tả hoạt động tương tác` của mặt trời và núi
(?) Đó là chi tiết ngôn ngữ nào ? ( Chiếu và sinh) (?) Cách miêu tả đó có gì mới ? Nó gợi tả cảnh tượng ntn?
+Núi Hương Lô ược mặt trời chiếu sáng làm nảy sinh màu khói đỏ tía
Đó là cảnh tượng hùng vĩ , rực rỡ lộng lẫy , huyền ảo như thần thoại
II, Tỡm hieồu vb 1, Cảnh thác núi Lư
Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên
Cảnh tượng hùng vĩ rực rỡ , lộng lẫy
* Trên nền cảnh núi rực rỡ hùng vĩ đó , 1 thác nước` hiện ra khác nào 1 dòng sông treo trước mặt
(?) Lời thơ nào ờ ( bản phiên âm , dịch nghĩa và dịch thơ) tạo hình ảnh này ?
- Dao khan bộc bố quải tiền xuyên (?) Em hãy phân tích sự thành công của từ “ quải”từ đó chỉ ra phân hạn chế cuỷa bên dịch thô ?( HSTLN)
-Từ “ quải” là ( treo) đã biến đ8ộng thành tĩnh , biểu hiện 1 cách hết sức sát hợp cảm nhận nhìn ra từ dòng thác = đỉnh núi khói tía mịt mù , chân núi dòng sông luôn tuôn chảy , khoãng giữa là thác nước treo cao như dãi lụa
-Bản dịch thơ vì lược bớt từ treo nên ấn tượng do hình ảnh thác gợi ra trở nên mờ nhạt và ảo giác về giải ngân hà ở câu cuối trở nên thiếu cơ sở (?) Dựa vào nghĩa của từ quải và tiền xuyên hãy xác nhận ngiã của câu thơ này ?( đứng xa trông thác như 1 dòng sông treo trước mặt )
(?) Trong các bản ( phiên âm , dịch nghĩa , dịch thơ) lời nào diễn ta sức mãnh liệt của thác núi Lư ? – Phi lực trực phá tam thiên xích)
(?) Chữ nào trong lời thơ này được viết với sự táo bạo của trí tưởng tượng ? Tác dụng của chi tiết ngôn ngữ này? ( HSTLN)
-( Phi , lưu= bay , chảy; Trực há= thẳng xuống) + Tác dụng : gợi sức mãnh liệt của thác (?) Ngoài vẻ đẹp tráng lệ , kì vĩ thì tháac nước này còn có vẻ đẹp nào khác ?
- Nghị thi ngân hà lạc cửu thiên (?) Lời thơ này gợi tiếp cảnh tượng ntn? ( Con thác treo trước mặt khác nào con sông ngân hà từ trên trời rơi xuống . Đây là 1 cảnh tượng kì vĩ của thieân nhieân )
(?) Em tháy thác nước được miêu tả = cách nói ntn?( so sánh và phóng đại )
(?) Chữ nào được dùng táo bạo nhất trong câu thơ này ? ( Lạc= rơi)
(?) Vì sao có thể dùng táo bạo như thế? ( vì mang tính gợi hình , ợi cảm cao , mới mẽ) (?) Vậy theo em để tạo được cảnh trí sinh động như thế , tác giả cần có năng lực miêu tả nào?
- Tài quan sát , trí tưởng tượng mãnh liệt (?) Tìm trong vb (3 phần) các ngôn ngữ chỉ sự có
+Dao khan bộc bố quải tiền xuyên
Như dải kụa trắng treo lên giữavách núi và dòng sông cho ta thấy 1 vẻ đẹp tráng leọ
+ Phi lưu trực há tam thiên xích
Tốc độ mãnh mẽ , ghê gớm của dòng thác . Một vẻ đẹp hùng vĩ
+ Nghị thi Ngân Hà lạc cửu thiên
Dãi Ngân Hà rơi , vẻ đẹp huyền ảo
2, Tình cảm của nhà thơ trước thác núi Lư
Tâm hồn nhạy cảm , thiết tha với những vẻ đẹp rực rỡ , tráng lệ của thiên nhiên
mặt của nhà thơ nơi thác núi Lư?( Vọng = ngắm ; dao khan= xa nhìn , xa trông ; nghi = ngờ , tưởng) (?) Các từ đó mang ý nghĩa gì ?( y/n thưởng ngoạn )
(?) Nếu đó là hoạt động thưởng ngoạn thì đó là 1 sự thưởng ngoạn ntn?( sự say mê khám phá tráng leọ cuỷa thieõn nhieõn
(?) Người ta chỉ thưởng ngoạn khi yêu quí thiên nhiên . Nhưng ở đêy là 1 niềm yêu quí thiên nhiên đến mức nào?( đắm say , mãnh liệt) (?) Từ đó em hiểu gì về vẻ đẹp tâm hồn và tính cách của nhà thơ LB ?( tâm hồn nhạy cảm thiết tha với vẽ đẹp rực rỡ , tráng lệ phi thường của thiên – tính cách mãnh liệt phóng khoáng
(?) Em đọc được những nd nỗi bật nào được phản ánh trong vb Xa ngắm thác núi lư?
+ Cảnh tượng thiên nhiên tráng lệ huyền ảo + Tình người say đắm với thiên nhiên
(?) Cái cách tả cảnh tả tình của nhà thơ LB có gì đặc sắc cho chúng ta học tập khi ;làm văn miêu tã và biểu cảm ( HSTLN)
+ Tả cảnh = trí tưởng tượng mãnh liệt táo bạo , tạo ra các hình ảnh thơ phi thường
+ thông qua tả cảnh để tả tình
(?) Từ vb này , em hiểu gì về mối quan hệ giữa tả cảnh và tả tình trong thơ cổ ?
- Tình gắn bó với cảnh
- Trong cảnh có tình trong tình có cảnh
- Tính cách mãnh liệt , hào phóng
III, Toồng keỏt
Ghi nhớ sgk/112
4, Cuûng coá :
- Qua cảnh vật được miêu tả ta có thể thấy những nét gì trong tâm hồn và tính cách nhà thơ 5, Dặn dò :
- Học thuộc phần phiên âm và dịch thơ - Học phần ghi nhớ và tiểu sử của tác giả - Xem trước bài Từ đồng nghĩa